Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-3-53 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 16-10/162-72
Karar Tarihi : 16.03.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Bahar ERSOY ZENGİN, Yusuf ÜLKER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Oluklu Mukavva Sanayicileri Derneği
Temsilcisi: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK,
Av. Rengin ÇİMŞİTOĞLU
Büyükdere Cad. No:127 Astoria A Kule Kat 6-24-26-27 B Kule
Kat 24 34394 Esentepe İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Oluklu Mukavva Sanayicileri Derneği’nin, üyelerine aylık
olarak kağıt fiyatları endeksi sağlaması uygulamasına menfi tespit/muafiyet
tanınması talebi.
(2) E. İDDİALARIN ÖZETİ: Oluklu Mukavva Sanayicileri Derneği’nin (OMÜD) üyelerine
01.01.2016 tarihi itibariyle aylık olarak sağlamayı planlanladığı kâğıt fiyatları endeksi
uygulamasına menfi tespit veya muafiyet tanınması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.08.2015 tarihinde giren bildirim üzerine
hazırlanan 08.03.2016 tarihli Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, OMÜD tarafından üyelerine aylık olarak
sağlanması planlanan kâğıt fiyatları endeksi uygulamasına, 4054 sayılı Kanun’un 8.
maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesinin ve aynı Kanun’un 5. maddesi
çerçevesinde bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olmadığı ifade edilmektedir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Oluklu Mukavva Sanayicileri Derneği (OMÜD)
(5) OMÜD, 30.09.1987 tarihinde ambalaj sektöründe ilk meslek kuruluşu olarak Türkiye’de
oluklu mukavva sanayicilerini temsil etmek üzere kurulmuştur. OMÜD’ün kuruluş
amacı, tüm ambalaj sektörünün üçte birini oluşturan oluklu mukavva ambalajının
tanıtımını sağlayarak kullanımını artırmak, oluklu mukavva ambalajının üretim ve
kullanımında standartlar oluşturup geliştirmek, ülkeler arası teknik bilgi ve deneyimlerin
paylaşılmasını sağlamak, Avrupa Birliği nezdinde bu konuda yayımlanan ve
yayımlanacak çeşitli yönetmelik ve uygulamaların oluşturulmasında sektörün
görüşlerinin yer almasını sağlamaktır.
16-10/162-72
2/40

(6) Bildirim Formu ekinde yer alan bilgilerden, oluklu mukavva sektöründe OMÜD’e üye
olan teşebbüs sayısının 31, OMÜD’e üye olmayan teşebbüs sayısının ise 51 olduğu,
toplamda 82 teşebbüsün sektörde faaliyet gösterdiği görülmektedir. Bununla birlikte
Bildirim Formu’nda OMÜD üyesi teşebbüslerin pazar payları toplamının, oluklu
mukavva kutu pazarının yaklaşık olarak (…..)’ini temsil ettiği ifade edilmiştir.
(7) Bildirim Formu’nda OMÜD’ün üyesi konumunda bulunan oluklu mukavva üreticilerinin
yanı sıra, OMÜD’ün sempati üyelerine de değinilmiştir. 44 teşebbüsten oluşan sempati
üyelerinin oluklu mukavva sanayisi için makine ve teçhizat, kalıp ve klişe üreten
kuruluşlar ile mümessillik ve danışmanlık hizmeti veren kuruluşları temsil eden kişiler
olduğu, Dernek Tüzüğü uyarınca sempati üyelerinin Dernek Genel Kurulu’nda oy
kullanamadığı, Dernek organlarına seçilemediği ve bu organların toplantılarına
katılamadığı belirtilmiştir. Bununla birlikte, dosya kapsamında yapılan incelemelerden
kağıt sağlayıcısı konumunda bulunan teşebbüslerin de sempati üyeleri arasında yer
aldığı tespit edilmiştir.
(8) Bu çerçevede, Bildirim Formu’nun ekinde yer alan “Sempati Üyeleri Listesi”
incelendiğinde kağıt üreticilerinden (…..), kağıt ithalatçılarından (…..) söz konusu
üyelerden olduğu görülmektedir. Anılan teşebbüslerden (…..)’in endeks kapsamında
OMÜD’e fiyat listesi sunacak kağıt sağlayıcıları olduğu anlaşılmaktadır.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler
(9) Oluklu mukavva, 20. yüzyılda bulunmuş kâğıttan mamul önemli ambalaj
maddelerinden biridir. İki düz karton (liner) arasında bunları birleştiren oluklu bir
kartondan (fluting) ibaret olan oluklu mukavva, şok ve basınca çok dayanıklı bir yapı
teşkil etmektedir. Olukların arasındaki mesafeye, oluk sayısına, oluklu katların sayısına
ve kartonların kalınlığına göre şok ve basınca mukavemeti daha fazla olabilmektedir.
(10) Oluklu mukavva kutu eşyaların korunması, paketlenmesi ve taşınması amacıyla
kullanılan bir ambalaj türüdür. Oluklu mukavva kutu, oluklu mukavvanın istenilen
ölçülerde kesilmesi ve birleştirilmesiyle elde edilmektedir. Bir üretim tesisinde bir oluklu
üretim hattı kullanılarak değişik dalga cinslerde ve tiplerde oluklu mukavva kutu
üretmek mümkündür. Sektördeki firmalar da değişik oluklu mukavva kutu çeşitlerinin
üretimini yapmakta ve çeşitli kağıt türlerini bu üretimlerinde kullanmaktadırlar. Oluklu
mukavva, hammaddesi olan kağıdın yeniden üretilebilen, yeniden kullanabilen diğer bir
deyişle geri dönüştürülebilen bir madde olması dolayısıyla çevreye uyumu en yüksek
olan ambalaj türü olarak tanımlanabilmektedir.
16-10/162-72
3/40

(11) Bildirim Formu’nda yer verilen bilgilere göre, oluklu mukavva üreticilerinin maliyetinin
%60 ila %70’lik kısmı sağlayıcılardan tedarik edilen kağıt fiyatlarından oluşmaktadır.
Oluklu mukavvaların üretiminde kullanılan kağıtlar, odundan, saman ve benzeri
bitkilerden, atık kağıttan elde edilen, cinsine göre farklı oranlarda kullanılan elyaf, su,
katkı maddelerinden üretilmektedir. OMÜD tarafından gönderilen bilgilere göre,
piyasada hâlihazırda oluklu mukavva kağıdı üreten 24 teşebbüs bulunmaktadır1.
Pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler, oluklu mukavva kağıt türlerine göre kraft liner2,
test liner3 ve fluting4 tiplerinde üretim yapabilmektedirler. OMÜD’ün yayımlamış olduğu
“2014 Yılı Faaliyet Raporu”nda kağıt türlerinin yaklaşık kullanım oranlarının kraft liner
için %25, test liner için %25 ve fluting için %50 olduğu belirtilmiştir. Aşağıdaki
tablolarda bazı kağıt üreticilerinin oluklu mukavva kağıdı yıllık üretim kapasitelerine ve
söz konusu teşebbüslerin oluklu mukavva kağıdı yıllık üretim miktarları bakımından
2013-2014 yılı pazar paylarına yer verilmektedir5:
Tablo 1: Kağıt Üreticilerinin Oluklu Mukavva Kağıdı Yıllık Üretim Kapasiteleri6

1 Söz konusu teşebbüsler Akasan Adana Kağıt San. ve Tic. Ltd. Şti. (AKASAN), Dunapack Dentaş
Ambalaj ve Kağıt San. A.Ş.’den (DENTAŞ), HALKALI KAĞIT, Hayat Kağıt ve Enerji San. Tic. A.Ş.’den
(HAYAT KAĞIT), KAHRAMANMARAŞ KAĞIT, Kombassan A.Ş. (KOMBASSAN), Marmara Kağıt ve
Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. (MARMARA KAĞIT), MODERN KARTON, Mondi Kağıt Tire Kutsan Oluklu
Mukavvva Kutu Kağıt San. A.Ş. (MONDİ TİRE KUTSAN), MOPAK, Kartonsan Karton San. ve Tic. A.Ş.,
Levent Kağıt San. ve Tic. A.Ş., Meteksan Matbaacılık ve Teknik San. ve Tic. A.Ş., Olmuksan
International Paper Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. (OLMUKSAN), Omas Özaltın Oluklu Mukavva ve Amb.
San. A.Ş., Oyka Kağıt Ambalaj ve Tic. A.Ş. (OYKA), Parteks Tekstil ve Kağıt San. Tic. Ltd. Şti.
(PARTEKS), PEHLİVANOĞLU KAĞIT, SELKASAN, Simka Kağıt San. ve Tic. A.Ş. (SİMKA), Sümer
Holding A.Ş., Trakya Kağıt San. ve Tic. A.Ş., Uçal Dönüşen Kağıt San. ve Tic. A.Ş. ile Yaşar Amb.
Kağıt Bobin Havacılık Tur. Tic. A.Ş. olarak belirtilmiştir.
2 Yumuşak ağaçtan elde edilen hamurun sülfat ya da alkalin prosesinde işlenmesiyle elde edilen bir
kağıt türüdür. Oluklu mukavva üretiminde iç ve dış astar olarak kullanılmaktadır.
3 Atık kağıt elyafı ile üretilen oluklu mukavva kağıdı olup, oluklu mukavva üretiminde iç ve dış astar
olarak kullanılabilmektedir. İki katlı olarak ve üst katı boyanarak üretilmektedir.
4 Geri kazanılmış fluting kağıtlar, oluklu mukavvada ondüle olarak liner kağıtlarının arasında
kullanılmaktadır. Tamamı ikincil elyaftan üretilen kağıtlardır ve mukavemetleri düşüktür.
5 Sektörde toplamda 24 adet kağıt üreticisi olduğundan, yıllık üretim kapasitelerine ve pazar paylarına
ilişkin veriler, örnekleme yoluyla seçilen kağıt üreticilerinden elde edilmiştir. Bu çerçevede, rakiplerine
göre daha fazla üretim kapasitesine sahip olduğu bilinen kağıt üreticileri seçilmiştir.
6 MOPAK haricindeki teşebbüsler, kağıt üretimi bakımından yalnızca oluklu mukavva kağıdı üretmekte
olup, MOPAK oluklu mukavva kağıdının yanı sıra hamur kağıdı (fotokopi, defter, otokopili kağıt,
bilgisayar kağıdı, sigara, sigara uç ve sigara filtre astar kağıtları) imal etmektedir.
Teşebbüs Adı Yıllık Üretim Kapasitesi (Ton)
MODERN KARTON (…..)
KİPAŞ (…..)
KAHRAMANMARAŞ KAĞIT (…..)
MONDİ TİRE KUTSAN (…..)
DENTAŞ (…..)
MOPAK (…..)
MARMARA KAĞIT (…..)
HAYAT KAĞIT (…..)
AKASAN (…..)
16-10/162-72
4/40

Tablo 2: Kağıt Üreticilerinin Oluklu Mukavva Kağıdı Pazar Payları7
Teşebbüs Adı
2013 Yılı 2014 Yılı 2015 Yılı (ilk 9 ay)
Üretim
Miktarı
(Ton)
Pazar
Payı (%)
Üretim
Miktarı
(Ton)
Pazar
Payı
(%)
Üretim
Miktarı
(Ton)
Pazar
Payı
(%)8
MODERN KARTON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
KAHRAMANMARAŞ
KAĞIT
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
KİPAŞ9 - - (…..) (…..) (…..) -
MONDİ TİRE KUTSAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
DENTAŞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
MARMARA KAĞIT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
HAYAT KAĞIT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
AKASAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
MOPAK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
(12) OMÜD tarafından belirtildiği üzere, oluklu mukavva kağıdı sağlayıcısı konumunda
bulunan en büyük üç firma, MODERN KARTON, KAHRAMANMARAŞ KAĞIT ve
KİPAŞ’tır. Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, anılan kağıt üreticilerinin 2014 yılı
pazar payları sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) oranındadır. Pazarda toplamda 37
kağıt sağlayıcısı10 bulunduğu, üçüncü sırada yer alan teşebbüsün pazar payının
%(…..) olduğu ve dolayısıyla diğer teşebbüslerin pazar paylarının bu oranın altında
kaldığı dikkate alındığında, oluklu mukavva kağıdı pazarının rekabetçi bir yapı
sergilediğinden bahsedilebilecektir.

7 OMÜD tarafından sunulan Selülöz ve Kağıt Sanayi Vakfı verilerine göre, oluklu mukavva kağıdı üretim
miktarı ile ithalat miktarı toplamının 2013 yılında 2.310.621 ton, 2014 yılında ise 2.503.025 ton olduğu
anlaşılmaktadır.
8 OMÜD, 2015 yılına ilişkin toplam üretim ve ithalat verilerinin Selülöz ve Kağıt Sanayi Vakfı tarafından
2016 yılının başında açıklanmasının beklendiğini, aylık bazda bilginin mevcut olmaması sebebiyle
toplam oluklu mukavva kağıdı arz miktarının sunulamadığını belirtmiştir. Bu sebeple 2015 yılına ilişkin
pazar payları hesaplanamamıştır.
9 2013 yılında KİPAŞ’ın faaliyette olmadığı, dolayısıyla oluklu mukavva kağıdı üretimi gerçekleştirmediği
bilgisi edinilmiştir.
10 Oluklu mukavva kağıdı sağlayıcısı olarak pazarda 24 kağıt üreticisinin yanı sıra 13 kağıt ithalatçısı
faaliyet göstermektedir. Anılan kağıt ithalatçıları, BENSON, CENTRAL TİCARET, Doğan Dış Ticaret ve
Mümessillik A.Ş., FİNEKS, Finka Kağıt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (FİNKA), G.A. Paper International
(G.A. KAĞIT), HATEM, KORAB, Meer Kağıt Karton Amb. San. Tic. Ltd. Şti., REİS, SPC TİCARET,
Teknik Kağıt Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ÜNİREP olarak belirtilmiştir.
16-10/162-72
5/40

(13) OMÜD tarafından gönderilen bilgilerde, yerli üretim kapasitesinin fluting kağıt ve test
liner kağıt talebini karşılamakta yeterli olduğu, bununla birlikte yurt dışı fiyatlarının
uygun olduğu dönemlerde bahse konu ürünlerin ithalatının da mümkün olabildiği, diğer
yandan Türkiye pazarında kraft liner kağıt üretiminin sınırlı11 olmasından dolayı söz
konusu ürünün ithalatının daha yaygın olduğu, bununla birlikte geri dönüşüm
kağıtlarının üretiminin Türkiye’de yapılması ve fiyatının yurt dışına göre daha uygun
olması nedeniyle kraft kağıtların ithalatının sınırlı bir oranda kaldığı ifade edilmiştir.
Buna ek olarak gerek bildirim sahibi gerekse kağıt sağlayıcıları tarafından kağıt ithalatı
ve ihracatına yönelik olarak herhangi bir kota engeli olmadığı belirtilmiştir. Öte yandan
cevabi yazıda, sektörde faaliyet gösteren 13 kağıt ithalatçısının sekizinin tahmini
kapasitelerinin (…..) ila (…..) ton arasında değiştiği ifade edilmiştir12. Aşağıda TÜİK
verileri uyarınca Türkiye kağıt-karton ithalatı verilerine yer verilmektedir:
Şekil 1: Türkiye’de Kağıt-Karton İthalat Verileri (milyon $)

(14) Bildirim Formu’nda, oluklu mukavva sektörüne, kutu veya kağıt bakımından
incelendiğinde, herhangi bir giriş engeli olmadığı, pazarda faaliyet göstermek için
gerekli olan sermayeyi sağlayan her teşebbüsün pazara girmesinin mümkün olduğu
ifade edilmiştir. Ayrıca, oluklu mukavva kullanımının artmakta olduğu, bu çerçevede
piyasaya yeni girişlerin olduğu belirtilmiştir. Aşağıdaki tabloda OMÜD tarafından
yayımlanan 2014 Yılı Faaliyet Raporu’nda yer alan Türkiye tahmini oluklu mukavva
üretim miktarlarına yer verilmektedir:
Tablo 3: Türkiye Tahmini Oluklu Mukavva Üretimi
Yıl Miktar (Ton)
2010 1.564.150
2011 1.702.499
2012 1.772.053
2013 1.879.023
2014 1.970.294

11 Bildirim kapsamında, Türkiye’de kraft liner kağıt üretiminin yalnızca OYKA tarafından yapıldığı, ancak
bu teşebbüsün üretim kapasitesinin ülkenin talebini karşılamaktan uzak olduğu ifade edilmiştir.
12 Bu çerçevede, ÜNİREP, REİS ile FİNKA’nın (…..) ton üzeri, KORAB’ın (…..) ton arası, SPC
TİCARET, HATEM ile CENTRAL TİCARET’in (…..) ton arası, G.A. KAĞIT’ın ise (…..) ton arası tahmini
kapasitesinin olduğu belirtilmiştir.
16-10/162-72
6/40

(15) Öte yandan OMÜD’den oluklu mukavva üreticilerinin 2014 yılı tahmini pazar payları,
kapasite miktarları ve maliyet yapılarının benzerlik taşıyıp taşımadığı hususları
hakkında bilgi talep edilmiş, OMÜD tarafından gönderilen cevabi yazıda, oluklu
mukavva üreticilerinin maliyet yapıları ile ilgili bilgi sahibi olunmadığı ve firmaların
kapasite miktarlarının benzerlik taşımadığı ifade edilmiştir. OMÜD tarafından sunulan,
ilk 5 mukavva kutu üreticisinin13 tahmini pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 4: Oluklu Mukavva Üreticileri 2014 yılı Tahmini Pazar Payları
Teşebbüs Adı Pazar Payı (%)
MODERN AMBALAJ (…..)
OLMUKSAN (…..)
MONDİ TİRE KUTSAN (…..)
DENTAŞ (…..)
KAPLAMİN (…..)
Diğer (…..)
(16) Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, oluklu mukavva pazarında faaliyet gösteren
ilk beş kutu üreticisinin pazar payları yüksek olmayıp, OMÜD tarafından sağlanan
veriler doğrultusunda diğer teşebbüslerin pazar paylarının (…..)’in altında olduğu
tahmin edilmektedir. Sektörde toplamda 82 (OMÜD’e üye olan 31, OMÜD’e üye
olmayan 51) teşebbüs olduğu gözetildiğinde, oluklu mukavva kutu üretimi bakımından
pazarın oldukça rekabetçi bir yapı sergilediği görülmektedir14.
(17) Son olarak, sektörde bazı teşebbüslerin hem oluklu mukavva kağıdı hem de oluklu
mukavva kutusu ürettiği bilinmektedir. OMÜD tarafından sunulan bilgiler çerçevesinde,
OMÜD üyelerinden MONDİ TİRE KUTSAN ve DENTAŞ’ın tek bir şirket yapısı içinde
her iki üretimi de gerçekleştirdiği ve üretilen kağıdın bir bölümünü kendi ihtiyaçlarını
karşılamak üzere kullandığı, öte yandan kağıt üreticisi MODERN KARTON (OMÜD
sempati üyesi) ile kutu üreticisi MODERN AMBALAJ’ın (OMÜD üyesi), yine kağıt
üreticisi SELKASAN (OMÜD üyesi) ile kutu üreticisi Kaplamin Ambalaj San. ve Tic.
A.Ş.’nin (KAPLAMİN) (OMÜD üyesi) grup şirketi olarak faaliyet gösterdiği, OMÜD
üyelerinden OLMUKSAN’ın ise kutu üretiminin yanı sıra kağıt üretimi de yaptığı, ancak
başka şirketlere kağıt satışı yapmadığı ifade edilmiştir.
G.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(18) Ürün pazarının tespitinde tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri
bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta, ayrıca
tespit edilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilebilmektedir.

13 Söz konusu üreticiler hâlihazırda OMÜD üyesidir.
14 Nitekim Kurulun 26.07.2006 tarihli ve 06-56/716-206 sayılı, 11.01.2007 tarihli ve 07-01/6-3 sayılı,
01.07.2010 tarihli ve 10-47/855-293 sayılı kararlarında, oluklu mukavva kutu pazarında, farklı
büyüklüklerde çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve yoğun bir rekabet yaşandığı belirtilmiştir.
16-10/162-72
7/40

(19) Kullanım amacına uygun olarak, farklı kalite ve gramajda kağıt ve dalga seçimi ile
çeşitli kalitede mukavvalar elde edilebilmektedir. Sıvı, katı, taneli, yumuşak, sert,
dayanaklı veya hassas tüm ürünler, oluklu mukavva ile güvenli olarak
ambalajlanabilmektedir. Her oluklu mukavva kutu, paketlediği ürün özelliklerine uygun
tasarlanmakta, dolum koşullarına, palete, istife, depolama ve nakliyeye uygunluğu göz
önüne alınarak üretilmektedir. Genellikle taşıma ambalajı olarak kullanılırken, bugün
kitap, ayakkabı, hediyelik eşya, sebze, meyve gibi pek çok ürünü paketleyen oluklu
mukavva, özellikle çevre duyarlılığının arttığı son yıllarda, tanıtım ambalajı, çikolata
ambalajı, resim çerçevesi, hediye kutusu, vitrin dekoru olarak birçok alanda
kullanılmaya başlanmıştır.
(20) Oluklu mukavvanın değişik tipleri ve dalga cinsleri bulunmaktadır. Bir üretim tesisinde
bir oluklu üretim hattı kullanılarak değişik dalga cinslerinde ve tiplerde oluklu mukavva
üretmek mümkündür. Ayrıca, değişik oluklu mukavva kutu çeşitleri, bir üretim tesisinde
yüksek maliyetlere katlanmaya gerek olmadan üretilebilmektedir. Sektördeki firmalar
da değişik oluklu mukavva kutu çeşitlerinin üretimini yapmaktadırlar. Bu nedenle, söz
konusu dosya bakımından ilgili ürün pazarı belirlenirken oluklu mukavva tipleri, dalga
cinsleri ve oluklu mukavva kutu çeşitleri bir bütün olarak ele alınmıştır.
(21) Oluklu mukavva kâğıtları, bir ambalaj türü olan oluklu mukavva kutunun üretiminde
kullanılmaktadır. Diğer ambalaj türleri, metal, ahşap, cam ve plastik ambalajlardır.
Kullanım amacı ve ambalajlama maliyetleri dikkate alındığında, diğer ambalaj türleri ile
oluklu mukavva kutu arasında kayda değer bir ikame ilişkisi olmadığı görülmektedir. Bu
bilgiler ışığında, dosya kapsamında ilgili ürün pazarlarından ilki “oluklu mukavva kutu
pazarı” olarak belirlenmiştir.
(22) Diğer yandan, Bildirim Formu’na konu endeks kapsamında paylaşılması planlanan
verilerin oluklu mukavva kutu üreticileri bakımından hammadde niteliğinde olan kağıdın
piyasada uygulanan liste fiyatlarına ilişkin olduğu dikkate alındığında, dosya
kapsamında ilgili ürün pazarlarından ikincisi “oluklu mukavva kağıtları pazarı” olarak
tanımlanmıştır.
G.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(23) Coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet
gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet
koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden
kolayca ayrılabilen bölgeler olarak tanımlanmaktadır.
(24) Dosyada yer alan bilgiler doğrultusunda, ilgili coğrafi pazar, söz konusu işlem
açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının
diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin
tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
16-10/162-72
8/40

G.3. Yapılan İnceleme ve Tespitler
G.3.1. Bildirime Konu İşlemin Niteliği
(25) Bildirime konu işlem kapsamında oluklu mukavva sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüslerin maliyet kalemini oluşturan üç farklı kategorideki (test liner, fluting ve kraft
liner) oluklu mukavva kağıdı fiyatlarının, sağlayıcıları tarafından kamuya açıklanan
yazılı (e-posta/faks vb.) veya sözlü liste fiyatları derlenmek sureti ile bağımsız bir
uzman tarafından endeks haline getirilmesi planlanmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu
liste fiyatları uygulanmaya başlamalarından itibaren 1. ayın sonunda OMÜD tarafından
endekse yansıtılacak ve ilan edilecektir. Bildirim Formu’nda söz konusu endeksin
piyasada fiili olarak uygulanan fiyatları yansıtmayacağı, endekste esas alınacak
fiyatların kağıt sağlayıcılarının OMÜD’e ilettikleri liste fiyatlarından ibaret olacağı, bir
başka deyişle endekse esas olan fiyatların alıcı konumundaki OMÜD üyeleri ile kağıt
sağlayıcıları arasındaki alım-satım anlaşmaları çerçevesinde gerçekleştirilen
müzakereler sonucunda oluşan nihai fiyatları içermeyeceği vurgulanmıştır. Diğer
yandan, piyasaya fiyat listesi sunmayan ve OMÜD’e bu konuda bir bilgilendirme
yapmayan kağıt sağlayıcılarının fiyatlarının endeks kapsamına alınmayacağı ifade
edilmiştir. Bildirime konu fiyat endeksinin 2016 yılı Ocak ayından itibaren her ay OMÜD
üyelerine e-posta aracılığıyla, kamuoyuna ise OMÜD’ün internet sitesi ve dergisi
aracılığıyla duyurulacağı, bu anlamda endeksin tüm kamuoyuna açık olacağı ve üyeler
arasında herhangi bir ayrım gözetilmeksizin tüm ilgililer ile paylaşılacağı ifade
edilmiştir.
(26) Bildirim kapsamında, piyasada faaliyet gösteren kağıt sağlayıcılarının büyük bir
kısmının endekse fiyat listesi sunacağı, dolayısıyla endeksin kağıt piyasasının
neredeyse tamamını yansıtacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda söz konusu kağıt
üreticilerinin (…..) olduğu, kağıt ithalatçılarının ise (…..) olduğu dile getirilmiştir. Kağıt
sağlayıcılarının OMÜD’e yazılı ya da sözlü olarak fiyat beyan etmesinin zorunlu
olmadığı15, ancak OMÜD üyelerinin alıcı konumunda olması sebebiyle, kağıt
sağlayıcılarının tüm mukavva üreticilerine ayrı ayrı ulaşmak yerine OMÜD’e fiyat bilgisi
vermeyi tercih ettikleri, nitekim bu yöntemin daha etkin ve pratik olduğu bildirilmiştir.
Buna ek olarak, OMÜD’e iletilen liste fiyatları ile kağıt sağlayıcılarının alıcılara
gönderdiği liste fiyatları arasında bir fark olmadığı, ancak (…..) gibi kriterler dikkate
alınarak müşterilere birtakım indirimlerde bulunulduğu, piyasada uygulanan fiyatların
liste fiyatlarından genellikle daha düşük olduğu, dolayısıyla liste fiyatlarının azami
fiyatlar olarak düşünülebileceği belirtilmiştir.
(27) Bahsi geçen endeks kapsamında, endeksin yayımlanmasının planlandığı tarihteki kağıt
fiyatlarının başlangıçta sabit birim -örneğin 100 birim- olarak baz alınacağı, ilerleyen
dönemlerde kağıt fiyatlarındaki ortalama artış ya da düşüşlerin bu baz rakama
yansıtılacağı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, hesaplamalar sonucunda kağıt fiyatlarında
ortalama “5 birimlik” bir artış olduğu tespit edildiğinde endeksin “105 birim” olarak
revize edileceği veyahut kağıt fiyatlarında “5 birimlik” bir azalma olduğunda ise
endeksin “95 birim” olarak revize edileceği ifade edilmiştir. Söz konusu endeks
bilgisinin fiyatların gerçekleştiği ayı takip eden ay içerinde yayımlanacağı, dolayısıyla
geçmişe dönük fiyat hareketlerini yansıtacağı belirtilmiştir.

15 Nitekim bu kapsamda örnek olarak, (…..) gibi kağıt üreticilerinin OMÜD’e liste fiyatı sunmayı tercih
etmediği belirtilmiştir.
16-10/162-72
9/40

(28) Bildirim Formu’nda ve ek açıklamalarda yer alan bilgilere göre, söz konusu fiyat
endeksi bakımından iki prensip benimsenmiştir:
- Şirketlerin bildirdikleri fiyatların endeks değerine etkisi, şirketlerin piyasadaki
ağırlıkları ile orantılı olacaktır.
- Güçlü sağlayıcıların endeks değerine baskın bir etkisinin olmasına izin
verilmeyecektir.
(29) Ağırlıkların belirlenmesi amacıyla ilk aşamada, kağıt sağlayıcılarından ürettikleri her bir
kağıt türü bakımından bir önceki yıl şirket grubu dışına gerçekleştirdikleri toplam satış
miktarının talep edileceği, bu bilginin sağlanmasının mümkün olmadığı durumlarda ise
kağıt sağlayıcılarının -şirket grubu içinde kullandıkları kısım hariç tutulmak üzere- yıllık
üretim kapasitelerinin değerlendirmeye tabi tutulacağı, bu kapsamda sağlayıcılardan
talep edilecek miktar ve kapasite bazındaki verilerin net rakamları ifade etmeyeceği,
bunun yerine teşebbüslerden 0-100.000/100.000-250.000 gibi aralıklar içerisinden
seçim yapmasının isteneceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, oluklu mukavva kağıdı
üreticilerinin OMÜD ile bu bilgileri paylaşacağı, akabinde de OMÜD’ün söz konusu
verileri bağımsız danışmana ileteceği belirtilmiştir.
(30) İkinci aşamada ise, söz konusu ay için fiyat bildirmiş olan teşebbüslerin toplam satış ve
kapasite verilerinin hesaplanacağı, her bir teşebbüsün satış veya kapasite miktarının
bu toplam rakama bölünerek teşebbüslerin fiyat bildiren teşebbüsler içindeki piyasa
paylarının hesaplanacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda söz konusu ağırlık
hesaplamasıyla hiçbir teşebbüsün endeks hesaplamasında belirleyici olmasına, diğer
bir ifadeyle pazarda yüksek pazar payına sahip bir kağıt sağlayıcısının gücünün
endekse doğrudan etki etmesine izin verilmeyeceği ifade edilmiştir. Bunu sağlamak
adına, herhangi bir kağıt sağlayıcısının endeks içindeki ağırlığının %25’i aşmayacağı
bildirilmiştir16. Böylece, pazar payı düşük olan kağıt üreticilerinin fiyat değişimlerinin de
endekse yansıtılabileceği, dolayısıyla endeksin büyük ölçekli üreticilerin fiyatlarının
domine edeceği değil, küçük üreticilerin fiyatlarının da yansıtılacağı bir karşılaştırma
olanağı sunacağı belirtilmiştir.
(31) Yukarıda ifade edilen koşullar doğrultusunda yayımlanması planlanan endeks ile
OMÜD üyelerinin herhangi bir şekilde sağlayıcı özelindeki bireysel satış fiyatı verilerine
ulaşmasının mümkün olmayacağı, söz konusu fiyatlar bizzat sağlayıcılar tarafından
piyasaya ilan edilmekte ise de endeks içerisinde bu verilerin sunulmayacağı, buna
binaen endeksin yalnızca ortalama kağıt fiyatlarındaki aylık artış veya azalış
yüzdesinden ibaret olacağı ifade edilmiştir. Öte yandan anılan çalışma kapsamında
kağıt sağlayıcılarının uyguladığı azami ya da asgari satış fiyatlarının OMÜD üyeleri ile
paylaşılmayacağı, keza söz konusu fiyatları veren kağıt üreticilerinin ilan edilmeyeceği,
yukarıda açıklandığı üzere çalışma kapsamında sadece endeks bilgilerine, diğer bir
ifade ile bir önceki aya göre kağıt fiyatlarındaki ortalama artış ya da düşüş oranına
(fiyatlardaki aylık değişim yüzdesine) yer verileceği belirtilmiştir.

16 OMÜD tarafından gönderilen ek bilgilerde, hesaplanan pazar payının %25’ten yüksek olması
durumunda, ağırlığın bir kısmının şirketler arasında eşit paylaştırılmak suretiyle yeni bir hesap
yapılacağı, yeni hesaplanan şirket ağırlığının da %25’in üzerinde çıkması halinde, ağırlığın daha büyük
bir kısmının şirketlere eşit olarak paylaştırılacağı, %25 sınırına ulaşılana kadar bu sürecin devam
edeceği belirtilmiştir.
16-10/162-72
10/40

G.3.2. Bildirime Konu İşlemin Gerekçesi
(32) Bildirim Formu’nda söz konusu endeksin hesaplanmasının birtakım gerekçeleri olduğu
belirtilmiştir. Sektörde oluklu mukavva kutu üreticileri ile bu teşebbüslerin müşterileri
(ürünlerinin taşınması için mukavva kutu tedarik eden ambalaj kullanıcıları) arasındaki
anlaşmaların birkaç yıl süre (2-3 yıl gibi) ile akdedildiği, piyasada faaliyet gösteren
teşebbüslerin sözleşmelerindeki fiyatları belirlerken, kutu maliyetlerinden kağıda
karşılık gelen yaklaşık %60-70’lik kısım açısından piyasadaki fiyat hareketlerini dikkate
aldıkları, kağıt fiyatlarını bu süreçte gerçekleşebilecek ekonomik değişimlere göre 3-6
ayda bir endeksledikleri, maliyetin geri kalan kısmını (%30) teşkil eden giderleri ise
yılda bir kez TÜFE ve Yİ-ÜFE’ye göre endeksledikleri ifade edilmiştir.
(33) Bu kapsamda bahse konu gözden geçirme süreçlerinde piyasada alıcı ve satıcı
konumunda bulunan teşebbüslerin manipüle edilmemiş güvenli bir piyasa verisine
ihtiyaçlarının olduğu, zira kağıt fiyatlarındaki değişikliklerin yalnızca enflasyonla
bağlantılı olmadığı, buna binaen yeni yatırımların, arz-talep dengesindeki hızlı
değişikliklerin ve ihracattaki artışın kağıt fiyatlarına büyük oranda etki ettiği, örneğin
soğuk havalarda hurda bulunmadığı ya da Çin Halk Cumhuriyeti’nin piyasalardan
hurda topladığı dönemlerde maliyet arttığı için kağıt fiyatlarının da artış gösterdiği
belirtilmiştir. Buna binaen yalnızca enflasyon oranlarındaki değişikliklerin kağıt
fiyatlarındaki değişimi takip edebilmek bakımından yeterli olmadığı, güvenilir bir kaynak
olmadığında piyasadaki kağıt fiyatları bakımından büyük kağıt sağlayıcılarının liste
fiyatlarının rayiç bedel olarak kullanıldığı ifade edilmiştir.
(34) Söz konusu endeksin hayata geçirilmesi durumunda oluklu mukavva kağıt fiyatlarında
gerçekleşecek değişimlerin hem oluklu mukavva üreticileri hem de alıcılarının bilgisine
sunulacağı, endekste yalnızca fiyat artışlarının değil aynı zamanda fiyat düşüşlerinin de
yayımlanacak olmasına binaen oluklu mukavva üreticileri ile bunların müşterileri
konumundaki teşebbüsler arasındaki pazarlık güçlerinin dengeleneceği belirtilmiştir.
(35) Öte yandan Bildirim Formu’nda hesaplanması planlanan endeksin bir örneğinin
halihazırda orman ürünleri özelinde Avrupa piyasasında RISI17 adlı bir kuruluş
tarafından hazırlandığı, RISI analizlerinde esas alınan fiyatların liste fiyatından ziyade
piyasada gerçekleşen satış fiyatlarının olduğu, 20 yıldan fazladır RISI tarafından
hazırlanan analizlere Avrupa Komisyonu (Komisyon) kararlarında atıf yapıldığı, söz
konusu kararlardan birinde18 RISI’nın dünya çapında orman ürünlerine ilişkin lider bilgi
sağlayıcısı olduğunun, bir birleşme/devralma işleminin incelendiği bir kararda19 ise
Komisyonnun ilgili pazarda başvurduğu bağımsız kuruluşlar tarafından sağlanan veri
kaynaklarından birinin RISI olduğunun ifade edildiği belirtilmiştir.

17 RISI, Amerika, Avrupa ve Asya’da bulunan toplam 10 adet ofisi ile faaliyet gösteren bir kuruluş olup,
orman ürünleri pazarında birtakım fiyat karşılaştırmaları, geleceğe yönelik fiyat tahminleri ve pazar
analizleri yapmaktadır. Detaylı bilgi için bkz:
18 State Aid SA. 32063 (2011/NN) – Poland-LIP-Mondi Swiecie
19 Case No COMP/M.6101 – UPM/Myllykoski and Rhein Papier
16-10/162-72
11/40

(36) Bildirim kapsamında RISI analizlerine ilişkin olarak, RISI endeksinin piyasada
gerçekleşmiş fiyatların yanı sıra, talep, kapasite, üretim verilerinin de paylaşıldığı ifade
edilmiştir. Bununla birlikte bildirime konu endeksin yalnızca liste fiyatlarını esas alacağı,
bir başka ifadeyle piyasada fiili olarak uygulanan fiyatları yansıtmayacağı, bahse konu
endeks ile Türkiye’deki oluklu mukavva sektöründeki bilgi eksikliğinin giderilmesi, hem
alıcı hem de satıcı konumundaki teşebbüslerin pazardaki dinamiklerden ve fiyatlardaki
değişimlerden haberdar olmasının sağlanması, taraflar arasındaki pazarlıkların somut
ve gerçek ekonomik veriler üzerinden yürütülebilmesi, piyasanın büyük kağıt
sağlayıcıları tarafından yönlendirilmesinin bir miktar da olsa önüne geçilmesi ve sonuç
olarak sektördeki rekabetin artmasının amaçlandığı belirtilmiştir.
G.3.3. Kağıt Üreticilerinden Elde Edilen Bilgiler
G.3.3.1. Pazara İlişkin Bilgiler
(37) Dosya kapsamında oluklu mukavva kağıdı üreticilerinden elde edilen bilgiler
doğrultusunda,
- Kur hareketleri, yurtdışı pazarlarda fiyatın uygun olması, boş kapasite miktarı ile iç
ve dış piyasadaki talep dikkate alınarak oluklu mukavva kağıdı ihracatının tercih
edilebildiği,
- Kağıt üreticilerinin üretimini yaptıkları türdeki oluklu mukavva kağıtlarını ağırlıklı
olarak (yaklaşık olarak %90 oranında) iç piyasaya sundukları, kalanını ise yurt
dışına sattıkları,
- Oluklu mukavva kağıdı fiyatlarının hurda kağıt fiyatları, kağıt arz ve talebi, ithal
kağıt fiyatları, döviz kurlarında yaşanan değişimler, mevsim, stoktan satışlar,
enerji maliyetleri, enflasyon gibi parametrelere bağlı olarak değişiklik gösterdiği,
fiyat değişimlerinin yalnızca enflasyonla ilişkilendirilemeyeceği, %5 ila %10 arası
değişimlerin önemli fiyat değişiklikleri olarak nitelendirilebileceği,
- Oluklu mukavva üreticilerine yapılan kağıt satışlarının genellikle aylık görüşmeler
çerçevesinde yapılan pazarlıklar dahilinde gerçekleştirildiği, anlık taleplere
kapasite ve üretim planının uygunluğuna göre cevap verildiği, müşterilerle yıllık
bazda anlaşma yapılmadığı,
- (…..) gibi kriterler gözetilerek müşterilere fiyat teklifi sunulduğu ve ikili görüşmeler
çerçevesinde nihai fiyatın oluştuğu
anlaşılmaktadır.
(38) Kağıt fiyatlarına ilişkin olarak, MODERN KARTON’un fiyat listelerini yayımlamayı tercih
ettiği, MOPAK, KİPAŞ, HAYAT KAĞIT, MARMARA KAĞIT, DENTAŞ, AKASAN,
MONDİ TİRE KUTSAN ve KAHRAMANMARAŞ KAĞIT’ın herhangi bir liste
yayımlamadığı, bununla birlikte anılan teşebbüslerden MODERN KARTON, KİPAŞ,
HAYAT KAĞIT20, DENTAŞ21, KAHRAMANMARAŞ KAĞIT ve MONDİ TİRE
KUTSAN’ın kağıt fiyatlarını OMÜD ile paylaşmayı tercih ettiği, MOPAK22, MARMARA
KAĞIT ve AKASAN’ın ise kağıt fiyatlarını OMÜD ile paylaşmadığı tespit edilmiştir.

20 HAYAT KAĞIT tarafından gönderilen cevabi yazıda, (…..) belirtilmiştir.
21 DENTAŞ tarafından gönderilen cevabi yazıda, hem DENTAŞ’ın aynı zamanda OMÜD üyesi olması
hem de DENTAŞ’ın müşterilerinin OMÜD üyesi olması sebebiyle, fiyatların müşterilere daha kolay
ulaştırılabilmesi adına fiyat bilgilerinin OMÜD ile paylaşıldığı belirtilmiştir.
22 MOPAK tarafından gönderilen cevabi yazıda, (…..) ifade edilmiştir.
16-10/162-72
12/40

(39) Dosya kapsamında, kağıt üreticilerinden ürettikleri oluklu mukavva kağıdı türleri
bazında ortalama kağıt satış fiyatları talep edilmiş ve bu çerçevede aşağıdaki bilgiler
sunulmuştur23:
Tablo 5: Kağıt Üreticilerinin Oluklu Mukavva Kağıdı Ortalama Kağıt Satış Fiyatları (TL/Ton)
Teşebbüs Adı
2013 Yılı 2014 Yılı 2015 Yılı (ilk 9 ay)
Test
Liner
Fluting Kraft
Liner
Test
Liner
Fluting Kraft
Liner
Test
Liner
Fluting Kraft
Liner
MODERN KARTON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MOPAK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAHRAMANMARA
Ş KAĞIT
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MONDİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KİPAŞ24 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DENTAŞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MARMARA KAĞIT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HAYAT KAĞIT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AKASAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(40) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, kağıt türleri bazında son yıllarda ortalama satış
fiyatlarının artış trendinde olduğu, daha kaliteli olması sebebiyle kraft liner kağıtların
fiyatlarının daha yüksek olduğu görülmektedir.
G.3.3.2. Endeks Çalışmasına İlişkin Bilgiler
(41) Dosya kapsamında oluklu mukavva kağıdı üreticileri tarafından, bildirime konu endekse
benzer endekslerin Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) etkin bir şekilde
kullanıldığı dile getirilmiştir. (…..), Türkiye’de hayata geçirilmek istenen endeksin
piyasada yazılı veya sözlü ilan edilen fiyat listelerinin kamuoyuna sunulmasından ibaret
olduğunu ve kağıt üreticileri ile doğrudan ilgili olmadığı gerekçesiyle endeksin
kendilerine herhangi bir avantaj ya da dezavantaj getirmediğini ifade etmiştir. (…..)25,
bu tip endekslerin çok geniş katılımlı (Dünya geneli veya Avrupa gibi) olması halinde
bir gösterge niteliği taşıyacağını, geniş katılımın sağlanamadığı bir durumda yüksek
üretim kapasitesine sahip birkaç üreticinin endeks fiyatını belirlemede etkin olacağını
ve bunun da rekabeti olumsuz yönde etkileyeceğini, (…..) ise böyle bir endeksin tüm
çevrelere fayda sağlayabilmesi için Türkiye ölçeğinin dışında yurt dışı piyasalarla
entegrasyonun sağlanmasının doğru olacağını belirtmiştir. Anılan endekse olumlu
bakan,
- (…..) tarafından, fiyat değişimlerini gösterecek olması sebebiyle, endeksin uzun
vadeli sözleşme (6 aylık, 1 yıllık gibi) yapılabilmesi bakımından önem taşıdığı26,
- (…..) tarafından, endeks sayesinde uzun vadeli sözleşme yapılabileceği ve
endeks doğrultusunda hem üreticilerin hem de tüketicilerin fiyat değişimlerini takip
edebileceği,

23 Sektörde toplamda 24 adet kağıt üreticisi olduğundan, satış fiyatlarına ilişkin veriler, örnekleme
yoluyla seçilen kağıt üreticilerinden elde edilmiştir. Bu çerçevede, rakiplerine göre daha fazla üretim
kapasitesine sahip olduğu bilinen kağıt üreticileri seçilmiştir.
24 2013 yılında KİPAŞ’ın oluklu mukavva kağıdı üretimi gerçekleştirmediği bilgisi edinilmiştir.
25 Anılan teşebbüs hamur kağıdı üretimi yapmakta olup, halihazırda oluklu mukavva kağıdı üretimi
yapmamaktadır.
26 (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda, oluklu mukavva kutu üreticilerinin halihazırda,
hammaddeleri olan kağıt fiyatlarının değişim riski sebebiyle uzun vadeli sözleşme yapmadıkları
belirtilmiştir. (…..).
16-10/162-72
13/40

- (…..) tarafından, endeksin müşterilerle uzun vadeli bağlantılar yapılmasını
sağlayabileceği, bu bağlamda sektörde daha öngörülebilir üretim ve yatırım
planlamaları yapılarak verimliliğin artacağı,
- (…..) tarafından, endeksin bir önceki ayın piyasa fiyatları ile kendi satış fiyatlarını
karşılaştırabilmek açısından faydalı olacağı,
- (…..) tarafından, endeks sayesinde piyasanın fiyatlardan neden/nasıl etkilendiğiyle
ilgili tahmin yürütülmesinin sağlanacağı
ifade edilmiştir.
(42) Başvuruya konu endekste meydana gelecek olası değişimlerin (artış veya azalışların)
kağıt üreticilerinin pazarlık gücünü etkileyip etkilemeyeceği, bu bağlamda kağıt
üreticilerinin uygulayacağı fiyatlar üzerinde bir baskı oluşturma ihtimali olup olmadığı
hususlarına ilişkin olarak,
- (…..) tarafından, piyasada yazılı veya sözlü ilan edilen fiyat listelerinin endekse
yansıtılacak olması sebebiyle, söz konusu endeksin kağıt fiyatlarının
belirlenmesinde ve pazarlık gücünde herhangi bir etki doğurmayacağı,
- (…..) tarafından, ilk başlarda pazarlık gücünün olumsuz etkileneceği, ancak
endeks sayesinde hurda kağıttan başlayarak son tüketici mamulüne kadar bir
stabilite getirileceği ve hurda kağıdın yersiz fiyat artışlarının engelleneceği,
- (…..) tarafından, endekste meydana gelecek olası değişimlerin pazarlık gücünü
mutlaka etkileyeceği, bu durumun da fiyatlar üzerinde bir baskı oluşturacağı, bu
baskının da ay bazında müşterilerin kapasiteleri dışındaki miktarlarda kağıt sipariş
etmelerine yol açabileceği,
- (…..) tarafından, endeksin pazarlık gücünü etkileyeceği, zira endeks kapsamında
tüketicilere piyasa hakkında genel ve objektif verilerin sağlanacağı,
- (…..) tarafından, söz konusu endeksin şirketin pazarlık gücünü büyük oranda
etkilemeyeceği,
- (…..) tarafından, endeksi oluşturacak parametre ve varsayımların isabetli olması
ve pazarı doğru bir şekilde yansıtması durumunda, şirketin pazarlık gücü üzerinde
bir baskı meydana gelmeyeceği,
- (…..) tarafından, endeksin hayata geçirilmesi halinde, kağıt fiyatlarının endekse
göre değil, arz ve talebe bağlı olarak değişmeye devam edeceği
belirtilmiştir.
(43) Anılan endeks kapsamında kağıt sağlayıcılarından temin edilmesi planlanan grup dışı
satış miktarları veya üretim kapasitesi bilgilerine ilişkin olarak,
- (…..) tarafından, yıllık üretim kapasiteleri yerine grup dışına yapılan satış
rakamlarının dikkate alınmasının şirket açısından herhangi bir sakınca
doğurmayacağı,
- (…..) tarafından, söz konusu verilerin geçmiş döneme ilişkin olması sebebiyle
şirket açısından olumsuz bir sonuç doğurmayacağı
bildirilmiştir. Diğer kağıt üreticileri ise, bu konuda herhangi bir yorumda bulunmamıştır.
16-10/162-72
14/40

G.3.4. Oluklu Mukavva Üreticilerinden Elde Edilen Bilgiler
G.3.4.1. Pazara İlişkin Bilgiler
(44) Oluklu mukavva üreticisi konumunda bulunan teşebbüsler tarafından27, piyasadaki
kağıt fiyatlarının hangi parametrelere bağlı olarak ve ne sıklıkla değiştiği hususunda,
kağıt fiyatlarını etkileyen en önemli unsurun hurda kağıt fiyatı olduğu, bunun yanı sıra,
kağıt arz ve talebi, yurt dışı kağıt fiyat hareketleri, selüloz fiyatı, döviz kuru ve enerji gibi
parametrelerin de kağıt fiyatlarını etkilediği, fiyatlarda yaşanan bu hareketliliğin
genellikle belli bir periyoda bağlı olmadığı, piyasalarda değişen koşulların doğrudan
kağıt fiyatlarını etkilediği ifade edilmiştir.
(45) Piyasada faaliyet gösteren oluklu mukavva kağıdı üreticilerinin liste fiyatlarını
yayımlamayı tercih edip etmediği ve oluklu mukavva üreticilerinin söz konusu fiyat
listelerine hangi yollarla eriştiğine ilişkin olarak,
- (…..) tarafından, halihazırda 10 yerli kağıt üreticisi ile çalışıldığı, ancak bunlardan
sadece MODERN KARTON’un fiyatlarında uyguladığı değişikliği fiyat listesi
şeklinde yayımladığı,
- (…..) tarafından, diğer oluklu mukavva üreticileri vasıtasıyla yalnızca MODERN
KARTON’un fiyat listesine erişebildikleri,
- (…..) tarafından, piyasada faaliyet gösteren oluklu mukavva kağıdı üreticilerinden
yalnızca büyük kapasiteye sahip olan bir firmanın liste fiyatı yayımladığı, bu
listenin kendilerine e-posta veya faks yoluyla iletildiği,
- (…..) tarafından, kağıt sağlayıcılarının fiyat listesi yayımlamayı tercih etmedikleri,
kağıt üreticilerinin fiyatları kendilerine sözlü olarak bildirdikleri
ifade edilmiştir.
(46) Oluklu mukavva kağıdı alımlarının, yıllık bazda yapılan sözleşmeler çerçevesinde mi
yoksa ihtiyaca göre anlık teklifler doğrultusunda mı yapıldığı ve bu yöntemlerden
hangisinin ekonomik açıdan daha makul olduğuna ilişkin olarak,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva alımlarının aylık ihtiyaçlar çerçevesinde yapıldığı,
piyasadaki fiyat hareketlerinin daha kolay takip edilmesi söz konusu olduğundan
bir ay gibi kısa süreli anlaşmaların daha ekonomik bir yöntem olduğu,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva kağıdı alımlarının, satıcı ve müşteri arasındaki
anlaşmaya bağlı olarak bir ya da daha fazla aylık anlaşmalar ile yapılabildiği
ancak genel eğilimin bu anlaşmaların aylık yapılması şeklinde olduğu, anlaşma
süresinin ekonomik uygunluğunun tamamen mukavva üreticisinin satış stratejisi
ve müşteri yapısı ile ilgili olduğu, dolayısıyla anlaşma süresine bağlı olarak bir
genelleme yapmanın doğru olmadığı,
- (…..) tarafından, fluting ve test liner gibi yerli kağıt ihtiyaçlarının aylık periyotlar ile
düzenledikleri ihaleler ile karşılandığı, kraft liner ihtiyaçlarının ise (…..) aylık
ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yapılan ihaleler ile temin edildiği, kağıt
alımlarında yıllık bazda sözleşme yapılmadığı, aylık temin edilmesi halinde fiyat
artışlarından aylık dönemde olumsuz etkilenilmekle birlikte fiyatların düşmesi
halinde yine aylık olarak avantajlı hale gelindiği,

27 Bu kapsamda, (…..) cevabi yazılarını Kurumumuza sunmuştur.

16-10/162-72
15/40

- (…..) tarafından, yerli oluklu mukavva kağıdı alımlarının çok büyük ölçüde aylık
bazda yapılan görüşmeler neticesinde yapıldığı, ancak anlık ihtiyaca göre iç
piyasadan spot alımlar yapılabildiği gibi oluklu mukavva kağıdı üreticileri ile
yapılan görüşmeler çerçevesinde daha uzun bir dönem için de sözleşme
yapılmasının mümkün olduğu, hangi yöntemin ekonomik olduğunun ise cari
piyasa şartlarına bağlı olarak değişebildiği, ithal kağıt alımlarının ise, belirli bir
nakliye süresine ihtiyaç duyulması sebebiyle, genellikle (…..) ay öncesinden cari
fiyatlar üzerinden sipariş edildiği,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva kağıt alımlarının aylık bazda yapılmasının daha
makul olduğu, bununla birlikte bazen anlık olarak da kağıt alımı yapıldığı,
- (…..) tarafından, aylık satış fiyatları üzerinde mutabık kalınmasının daha kolay
olması sebebiyle, kağıt alımlarının aylık bazda yapılan sözleşmeler çerçevesinde
gerçekleştirildiği
ifade edilmiştir.
(47) Oluklu mukavva kağıt fiyatlarının belirlenme sürecine (pazarlık süreci, indirim oranları,
fiyat revizyonu vs.) ilişkin olarak,
- Her ne kadar kağıt fiyat listeleri mevcut olsa da, esas olarak (…..) gibi kriterler
dikkate alınarak üretici ile gerçekleştirilen müzakereler sonucunda oluklu mukavva
kağıt fiyatlarının belirlendiği,
- Oluklu mukavva kağıdı fiyatlarında arz talep dengesinin önemli rol oynadığı, bu
nedenle fiyatların belirlenmesinde satıcı ya da alıcının üstünlüğünden söz
edilemeyeceği, dolayısıyla fiyatların genellikle pazarlıklar neticesinde belirlendiği
ve fiyat revizyonuna ihtiyaç duyulması halinde iki taraflı yapılan görüşmeler
neticesinde bir uzlaşıya varıldığı
belirtilmiştir.
(48) Oluklu mukavva kutu maliyetlerinin yüzde olarak ne kadarlık kısmının oluklu mukavva
kağıdına karşılık geldiği ve oluklu mukavva kutusu satışlarında fiyatların hangi kriterler
göz önüne alınmak suretiyle belirlendiği ve revize edildiği konusunda ise,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva kutu maliyetlerinin (…..) oranındaki kısmının oluklu
mukavva kağıdı maliyetine tekabül ettiği, oluklu mukavva kutusu fiyatlarında
hammadde niteliğindeki kağıtların fiyatları ile (…..) maliyetlerinin dikkate alındığı,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva kutu maliyetlerinin yaklaşık (…..) oluklu mukavva
kağıdı fiyatlarının oluşturduğu, oluklu mukavva kutusu fiyatlarının esas olarak arz-
talep dengesine bağlı olduğu, müşterilerle yapılan anlaşmaların genellikle aylık
bazda yapıldığı, bununla birlikte bazı müşteriler ile ihale usulü ile belirlenen uzun
süreli fiyat anlaşmaları yapılabildiği,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva kutu üretimlerinde kağıt maliyeti oranının ürünler
bazında (…..) arasında değişim gösterdiği, oluklu mukavva kutu fiyatlarının güncel
ve dönemsel maliyetler bazında belirlendiği ve bu doğrultuda revize edildiği, (…..)
giderlerinde meydana gelen değişimlerin artış ya da azalış olarak fiyatlara
yansıtılmaya çalışıldığı, ancak nihai fiyatın müşterilerle yapılan görüşme ve
anlaşmalarla belirlendiği,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva kutu maliyetleri içinde oluklu mukavva kağıdı
maliyetlerinin kağıdın cinsine göre (…..) oranında bir paya sahip olduğu,
16-10/162-72
16/40

- (…..) tarafından, oluklu mukavva kutu maliyetinin yaklaşık (…..) kısmını oluklu
mukavva kağıdının oluşturduğu, oluklu mukavva kutu fiyatlarının, maliyetlerin yanı
sıra piyasa dinamikleri (arz ve talep koşulları, karşılıklı pazarlıklar) çerçevesinde
şekillendiği, bu bakımdan müşteriler ile yapılan fiyat görüşmelerinde oluklu
mukavva kutu maliyetlerinin çok önemli bir kısmını teşkil eden kağıt fiyatlarındaki
değişimlerin de taraflarca dikkate alındığı, zaman zaman oluklu mukavva kutu
satışlarına ilişkin taraflar arasındaki cari satış koşullarının revize edilmesi ihtiyacı
doğabildiği, bu çerçevede sözleşmeli kabul edilen ilişkilerde fiyat revizyonu için bir
eskalasyon formülü öngörülebildiği, müşteri ile yapılan görüşmeler çerçevesinde
söz konusu eskalasyon formülü için döviz kuru, TÜİK, OMÜD veya RISI verilerinin
dikkate alınabildiği,
- (…..) tarafından, oluklu mukavva kutu maliyetlerinin (…..) kağıt maliyetlerinden
oluştuğu, oluklu mukavva kutu fiyatlarının kağıt fiyatları, (…..) dikkate alınarak
şekillendiği,
- (…..) ve (…..) tarafından, oluklu mukavva kutu maliyetl