Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-1-075 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 20-04/41-23
Karar Tarihi : 16.01.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,
B. RAPORTÖRLER: Hasan ADIYAMAN, Abdullah ATEŞ, Esma AKSU,
Alican ŞENTÜRK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Etem ARI
Temsilcileri: Av. Mustafa Yılmaz SAĞLAM, Av. Umut SAĞLAM
GMK Blv. No:29/10 Kızılay/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.
Sancak Mah. Yeni İstanbul Cad. No:92 Selçuklu/Konya
(1) E. DOSYA KONUSU: Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin lisanssız elektrik üretimi
başvurularının değerlendirmesinde ayrımcı davranışlarda bulunarak 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda,
- Şikâyetçi Etem ARI’nın Karaman ili Ermenek İlçesi, Evsin Köyü, Kozalak Mevkii,
030-d-24-b pafta 102 ada, 187 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde, Elektrik
Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca
güneş enerjisi ile elektrik üretimi yapmak istemiyle ilgili Meram Elektrik Dağıtım
A.Ş.’ye (MEDAŞ) 15.12.2017 tarihinde 201712003 numara ile başvuruda
bulunduğu,
- MEDAŞ tarafından başvurunun yapıldığı saha bölgesinde bağlantı noktası olarak
değerlendirilebilecek üç alternatif noktanın tespit edildiği,
- Birinci alternatif noktanın, Gezende Hes TM ile Ermenek TM arasında Kazancı
Kök 2 üzerinden ring hattı olan DSİ-1 fideri olduğu, başvuru konusu hatta enerji
arz güvenliği bakımından herhangi bir şekilde üretim/tüketim kullanıcısının
bağlanamaması nedeniyle değerlendirmenin olumsuz sonuçlandırıldığı,
- İkinci alternatif noktanın, DSİ-2 ALPHINA fideri olduğu, bu başvuruya konu hattın
özel mülkiyetinin ve işletmesinin MEDAŞ'a ait olmadığı, EÜAŞ Ermenek Hes Şalt
Sahası’nı besleyen lisanslı üretim tesisinin enerji nakil hattı olduğu (ENH), bir
başka deyişle, dağıtım şirketine ait bir hat olmaması nedeni ile değerlendirmenin
olumsuz sonuçlandırıldığı,
- Üçüncü alternatif noktanın ise Ermenek TM fider 3/4 olan 3x3/0 AWG (pigeon)
iletkenli Ermenek TM olduğu, Türkiye Elektrik İletim A.Ş.’nin (TEİAŞ) tahsis
edilebilir Güneş Enerjisi Santrali (GES)/Rüzgar Enerjisi Santrali (RES) kapasitesi
kontrol edildiğinde Ermenek TM üzerinde tahsis edilebilir kapasite olmaması
nedeniyle bu alternatifin de olumsuz sonuçlandırıldığı,
20-04/41-23
2/21

- Başvurunun, bulunduğu bölgedeki dağıtım sistemine bağlanabilecek tüm
alternatif bağlantı noktaları açısından değerlendirildiği ve teknik yönden
bağlanabilecek uygun bir dağıtım hattı bulunmadığından olumsuz sonuçlandığı,
bu hususun yazı ile bildirildiği,
- Başvurunun olumsuz sonuçlandığına ilişkin yazı üzerine, teknik ekip ile yazıda
geçen alternatif hatlara ilişkin araştırma yapıldığı,
- Birinci alternatif nokta ile ilgili olarak enerji arzını tehlikeye düşürmemek amacıyla,
yapılması planlanan tesisten kaynaklanacak arıza durumlarının, mevcut
şebekeye sirayet etmeyecek şekilde şikâyetçi tarafından üstlenilerek belirlenecek
koruma düzeneği ile güvenli hale geleceği, bu nedenle MEDAŞ tarafından
başvurunun kabul edilmesinin mümkün olduğu,
- Yine üçüncü alternatif ile ilgili olarak şikayetçinin LUY Meram EDAŞ sistemi
üzerinden yapmış olduğu kontrolde Bağlantı Kapasitesi Durum Tablosu’nda
Gezende Hes TM üzerinden beslenen fider 3/4 hatlarının olduğunun görüldüğü,
aynı bilgilerin TEİAŞ Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin
Yönetmelik Kapsamında Kapasite Tahsis Tablosu’nda da yer aldığı, söz konusu
tablolarda Gezende Hes TM fider 3/4 üzerinden, şikayetçi ile aynı durumdaki
üçüncü bir başvurunun 40 kW’lik güneş enerjisinden elektrik üretim tesisinin geçici
kabulü yapılarak enterkonnekte sisteme bağlandığının görüldüğü, dolayısıyla
başvurunun reddine dair yazıda üçüncü alternatif nokta olarak gösterilen Ermenek
TM Fider 3/4 ENH’nin aslında Gezende Hes TM üzerinden beslenen ENH
olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle başvuru talebinin öncelikli olarak üçüncü
alternatif olarak belirtilen Ermenek TM’den değil de Gezende Hes TM'den
beslendiği anlaşılan Gezende Hes TM Fider 3/4 ENH'nin 44 nolu direğinden
karşılanmasının talep edildiği, başka bir nedenle bu hattın uygun olmaması
halinde ise birinci alternatif olan Gezende TM DSİ-1 fiderinden karşılanmasının
talep edildiği,
- MEDAŞ’ın 05.03.2018 tarih ve 7695 sayılı şikâyetçinin dilekçesine vermiş olduğu
cevap ile ilk alternatif için değerlendirme yapılırken Elektrik Piyasasında Lisanssız
Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’de
(Yönetmelik’in Uygulanmasına Dair Tebliğ) geçen şebekenin normal çalışma
koşullarının dikkate alınması gerektiğini açıkça belirttiği, iki trafo merkezi arasında
bulunan ring hattı için (DSİ-1 fideri) herhangi bir lisanssız elektrik üretim tesisinin
hatta bağlantısının uygun görülmediği, üçüncü alternatif olarak değerlendirilen
Fider 3/4 hattından 40 kW gücündeki güneş enerji santrali başvurusunun
18.11.2013 tarihinde yapılmış olduğu, o dönemde Fider 3/4 hattının Gezende Hes
TM'den beslendiği, sonraki dönemde yukarıda belirtilen hüküm doğrultusunda
şebekenin çalışma koşulları dikkate alınarak, işletme şartları gereği Fider 3/4'ün
beslemesinin daimi olarak Ermenek TM’den yapılmaya başlanıldığı, Ermenek
TM’de tahsis edilebilir kapasite bulunmadığından dolayı bu alternatifin olumsuz
değerlendirildiği,
- Şikâyetçinin gelen cevap üzerine Ermenek Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığı ile
delil tespiti isteminde bulunduğu, bu kapsamda, başvuru tarihi itibarıyla bağlantı
noktalarının uygun olup olmadığı ile yukarıda da ayrıntılı olarak yer alan üç ayrı
alternatifin incelenmesini talep ettiği, bunun üzerine Ermenek Sulh Hukuk
Mahkemesi'nin 2018/199 D. İş sayılı dosyası üzerinden keşif ve bilirkişi incelemesi
yapıldığı,
20-04/41-23
3/21

- Yerel Mahkeme aracılığı ile yaptırılan bilirkişi incelemesi üzerine bilirkişi rapor ve
eklerinin şikâyet edilen MEDAŞ'a iletilerek yapılan başvurunun Yerel
Mahkeme’nin tespiti doğrultusunda kabul edilmesinin talep edildiği, ancak
MEDAŞ tarafından başvuruya karşı olumlu veya olumsuz herhangi bir cevap
verilmediği,
- Dilekçe ekinde yer alan bilirkişi raporunda, enerji arz güvenliği gibi genel bir
gerekçenin somut olay açısından oluşmadığı, tersine arz güvenliğinin milli
menfaatler gereği yenilenebilir enerji kaynaklarından olduğunun tespit edildiği,
aynı zamanda hattın beslediği bölgenin düşük nüfus yoğunluğuna sahip olduğu,
elektrik arıza ve kesintileri yönünden kritik bir bölge olmadığı, gerekli önlemler
alındığı takdirde üretim ve tüketim bağlantılarının yapılabileceğinin tespit edildiği,
- Anılan raporda, güneşlenme süreleri ve konumundan dolayı belirlenen alanın
GES olarak verimliliği yüksek bir bölge olduğu, Elektrik Piyasasında Lisanssız
Elektrik Üretimine ilişkin Yönetmelikle Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin
“(8) Üretim tesisinin bağlanacağı mevcut şebekeye olan uzaklığı” başlıklı
maddenin “b) Kurulu gücü 0,5 MW'dan 1 MW'a kadar olan tesisler için kuş uçuşu
mesafesi on kilometreden, projelendirmeye esas mesafesi oniki kilometreden,
fazla olamaz.” şartını taşıdığı, belirtilen 44 no’lu direk ve parsel arası kuş
uçuşunun yaklaşık 1,7 km olduğunun tespit edilerek 1. alternatifin ilgili mevzuat
gereği uygun olduğuna yönelik tespitte bulunulduğu,
- Sonuç olarak 2. ve 3. alternatif noktalarının bağlantı yapılmasına uygun olmadığı
ve 1. alternatif noktanın ise ilgili mevzuatlar gereği uygun olduğu belirtilerek
bağlantı yapılmasının mümkün olduğu,
- Rekabet Kurulunun (Kurul) önceki tarihlerde yapmış olduğu incelemelerde,
MEDAŞ tarafından MEDAŞ ile ilişkili olduğu beyan edilen 18 şirket bulunduğu,
ayrıca bu şirketlere ek olarak, MEDAŞ ile ilişkili olabileceği düşünülen çeşitli
kişilerin sahibi olduğu şirketlerle birlikte toplam 24 şirket bulunduğu, söz konusu
şirketlere (…) MW’lik kapasitenin tahsis edildiği hususlarında incelemeler yaptığı,
- MEDAŞ’ın gerek kendisi ile bağlantılı şirketleri aracılığıyla gerekse genel ve
objektif olmayan, soyut gerekçeler sunmak suretiyle başvuruyu reddederek hâkim
durumunu kötüye kullandığı, MEDAŞ ile ilgili Kurul tarafından önceki dönemlere
ait araştırmalar yapıldığı, yerel mahkemelerce, Kurulun vermiş olduğu karar ile
ilgili soruşturma açılmasına karar verildiği, söz konusu kararlardan birisinin Ankara
Bölge Adliye Mahkemelerinde onandığı ve MEDAŞ’ın söz konusu davranışlara
2017 yılı itibarıyla da devam ettiğinin şikâyetçi ile ilgili vermiş olduğu karardan da
anlaşıldığı
hususları ifade edilmekte ve MEDAŞ’ın davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesi kapsamında
incelenmesi talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.10.2019 tarih ve 6658 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 20.11.2019 tarih, 2019-1-075/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
Kurulun 29.11.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19-42/708-M sayı ile
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 09.01.2020 tarih ve 2019-1-075/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
20-04/41-23
4/21

(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu ayrımcılık iddiasına yönelik
olarak MEDAŞ hakkında soruşturma açılmasına yer olmadığı ve konuyla ilgili şikâyetin
reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yürütülen Teşebbüs: Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.
(MEDAŞ)
(6) Konya, Karaman, Aksaray, Nevşehir, Niğde ve Kırşehir illerinde elektrik dağıtım
faaliyetini münhasıran yürütmekte olan MEDAŞ’ın işletme hakkı, Özelleştirme Yüksek
Kurulunun 30.04.2009 tarih ve 2009/16 sayılı kararı uyarınca 30.10.2009 tarihinde
Alcen Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmeti A.Ş.’ye devredilmiştir1.
(7) MEDAŞ, altı il ve 65 ilçede 8,5 milyar kWh’lik elektrik enerjisinin dağıtımını
sağlamaktadır.
I.2. 6446 sayılı Kanun ve Elektrik Dağıtım Faaliyeti
(8) 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu2 (6446 sayılı Kanun) ile rekabet ortamında özel
hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir
elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması hedeflenmiştir. Teşebbüsler lisans almak
kaydıyla 6446 sayılı Kanun uyarınca ayrıntılı olarak düzenlenen elektrik piyasası
faaliyetlerini yürütebilmektedirler. Önaraştırma konusu iddialar açısından önem
taşıyan kavramlardan “dağıtım faaliyeti”, anılan Kanun’un 3. maddesi uyarınca
“Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden nakli” ve “dağıtım şebekesi” ise
yine aynı maddede “Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde
işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesi” olarak tanımlanmıştır. Bu anlamda
dağıtım şirketleri de belirlenen bölgelerde tekel olarak elektrik dağıtımı ile iştigal eden
teşebbüslerdir.
(9) Dağıtım şirketinin, doğal tekel niteliğindeki dağıtım şebekesini elinde
bulundurmasından ötürü düzenlemeler çerçevesinde dağıtım şirketlerine bir hukuki
ayrıştırma yükümlülüğünün getirildiği anlaşılmaktadır. 6446 sayılı Kanun’un 9.
maddesi uyarınca “… piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişiler bir dağıtım şirketine ve
dağıtım şirketi de piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişilere doğrudan ortak olamaz,
dağıtım faaliyeti dışında bir faaliyetle iştigal edemez.” Ayrıca yine aynı madde yer
verilen “dağıtım şirketi, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım
sistemi kullanıcılarına, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda ayrım gözetmeksizin
hizmet sunmakla yükümlüdür…” ifadesinden dağıtım şirketinin ayrımcılık yapmamakla
yükümlü kılındığı anlaşılmaktadır.
(10) Önaraştırma konusu iddialar açısından son olarak dikkate alınması gereken hüküm
6446 sayılı Kanun’un “Lisanssız Yürütülebilecek Faaliyetler” üst başlığını taşıyan 14.
maddesinde yer almaktadır. Bu madde kapsamındaki faaliyetler anılan Kanun’da
düzenlenen diğer faaliyetler gibi şirket kurma ve lisans alma yükümlülüğüne tabi
olmadan yürütülebilmektedir. Bu anlamda söz konusu faaliyetlerle ilgili diğer piyasa
faaliyetlerine göre göreceli olarak pazara girişi daha kolay kılan bir hukuki çerçevenin
getirildiği görülmektedir. Söz konusu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca
kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim
tesislerinin lisanssız faaliyetler arasında sayıldığı görülmektedir.

1 Kurul, 28.10.2009 tarih ve 09-49/1219-307 sayılı kararıyla anılan özelleştirme işlemine izin vermiştir.
2 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete.
20-04/41-23
5/21

I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
(11) Önaraştırma konusu iddialar ve bu çerçevede incelenen hususlar dağıtım şirketlerinin
bölgelerinde kurulan lisanssız üretim başvurularına ilişkindir. Esasen, lisanssız üretim
faaliyeti kapsamında şebekeye bağlantı için bölgede faaliyet gösteren dağıtım şirketine
başvurulmaktadır. Dağıtım şebekesinin durumunu en iyi bilen teşebbüs olarak dağıtım
şirketleri mevzuat hükümleri uyarınca lisanssız üretime ilişkin bağlantı başvurularını
değerlendirmektedir. Kısıtlı bir kaynak olan hat ve trafo merkezi (TM) kapasiteleri,
üretim santrallerinin faaliyete geçmesi için en önemli unsurların başında gelmekte ve
bu anlamda bir hat üzerinden TM’ye bağlanamayan santrallerin lisanssız üretim
faaliyeti kapsamında ürettikleri fazla enerjiyi satmaları mümkün olmamaktadır.
Lisanssız üretim faaliyeti kapsamında üretilen fazla elektriğin satılabilmesi için mutlaka
şebekeye erişim sağlanması gerekmektedir. Bu anlamda dağıtım şirketlerince yapılan
değerlendirme ve bunun sonucunda verilecek uygun bağlantı görüşü lisanssız üretim
faaliyeti için pazara girişin ilk şartı olarak ön plana çıkmaktadır.
(12) Dolayısıyla ilgili pazar tanımı açısından bakıldığında, lisanssız elektrik üretim
tesislerine yönelik olarak dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmesi beklenen şebeke
bağlantısı hizmeti, dağıtım faaliyetinin bir parçası olması nedeniyle, daha önceki pek
çok Kurul kararında dağıtım faaliyetine ilişkin olarak tanımlanan “elektrik dağıtım
hizmetleri pazarı” bu dosya açısından da ilgili ürün pazarı olarak tanımlanmıştır. Ayrıca
iddia konusu davranışın lisanssız elektrik üretim faaliyetini etkilemesi sebebi ile
“lisanssız elektrik üretimi pazarı” da ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak tespit edilmiştir.
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(13) MEDAŞ’ın elektrik dağıtım faaliyetini gerçekleştirdiği “Konya, Aksaray, Niğde, Kırşehir,
Nevşehir ve Karaman” illeri ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir.
I.4. Lisanssız Elektrik Üretimi Faaliyeti ve İlgili Mevzuat
1.4.1. 02.10.2013 Tarih, 28783 Sayılı Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik
Üretimine İlişkin Yönetmelik (2013 tarihli Yönetmelik)
(14) Türkiye’de lisanssız elektrik üretimi faaliyeti 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesi3
çerçevesinde 2013 yılında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından
çıkarılan 2013 tarihli Yönetmelik ile düzenlenmektedir4. Yönetmelik’e göre, lisanssız
üretim faaliyeti yoluyla hayata geçirilmesi sonucu, tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarının
tüketim noktasına en yakın üretim tesislerinden karşılanması sağlanarak elektrik
şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi, arz güvenliğinin
sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve
bu tesislerin etkin kullanımının sağlanması, bu yatırımların hayata geçirilmesi
sürecinde lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğü gibi birtakım bürokratik süreçlerin
ortadan kaldırılması yoluyla usul ekonomisi ve etkinlik sağlanması amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda, Bakanlık tarafından belirlenen verimlilik kıstasını karşılayan
kojenerasyon tesisleri, kurulu gücü 100 kW’a kadar olan mikrokojenerasyon tesisleri
ve kurulu gücü 1MW’a kadar olan ve yenilenebilir enerji kaynaklarına5 dayalı olarak

3 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesi lisanssız yürütülebilecek faaliyetlere ilişkindir.
4 Anılan Yönetmelik kapsamındaki düzenlemelerin açıklanmasına ve teknik hususlara yönelik EPDK
tarafından çıkarılan Tebliğ, 02.10.2013 tarih ve 28783 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
5 Yönetmelik’te yer alan tanımlar kısmında yenilenebilir enerji kaynakları, hidrolik, rüzgar, güneş,
jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dahil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi
fosil olmayan enerji kaynakları olarak tanımlanmaktadır.
20-04/41-23
6/21

çalışan tesisler, Yönetmelik’in 5. maddesinde lisans alma ve şirket kurma faaliyetinden
muaf olarak kurulabilecek tesisler arasında sayılmaktadır.
(15) 2013 tarihli Yönetmelik’in 23. maddesinde de belirtildiği üzere lisansız üretim yapan
gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmaları esastır. Bu
tüketimden arta kalan elektrik üretimi ise, tesisin kurulduğu bölgede faaliyet gösteren
görevli tedarik şirketi aracılığıyla, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik
Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında kurulan Yenilenebilir
Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) çerçevesinde
değerlendirilmektedir. YEKDEM, TEİAŞ tarafından işletilen piyasa temelli bir satın
alma mekanizması olup bu mekanizma kapsamında, yenilenebilir kaynaklarla çalışan
santrallerde üretilen elektrik, devlet tarafından satın alınmamakta, ancak devlet belirli
fiyatlar üzerinden sistemin işleyişini garanti altına almaktadır6. Satın alma garantisi
olarak nitelendirilebilecek bu uygulama, ilgili Kanun gereği 10 yıl devam etmekte ve
yenilenebilir kaynaklara dayalı lisanssız üretim tesisleri, anılan süre boyunca ihtiyaç
fazlası üretimlerini teşvikli fiyattan satabilme olanağına kavuşmaktadır. Bu çerçevede
lisanssız üretim, teşvikli fiyatlar nedeniyle önemli bir ticari potansiyel barındırmaktadır.
(16) Bununla birlikte, bu tür tesislerin kuruldukları bölgedeki elektrik şebekesine
bağlanabilmesi bu bölgelerdeki TM’lere ve hat kapasitelerine bağlıdır7. Bu kapasiteler,
TEİAŞ ya da ilgili dağıtım şirketi tarafından yeni yatırımlarla artırılmadığı sürece sınırlı
sayıda lisanssız üretim tesisi bağlantısına olanak sağlamaktadır.
(17) Yönetmelik’in 7. maddesi gereği, lisanssız olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya
tüzel kişilerin, bağlantı ve sistem kullanım hakkı elde etmek amacıyla, kuracakları
santralin kaynak türüne göre “İlgili Şebeke İşletmecisi”ne8 (ilgili dağıtım şirketi) ya da
“İl Özel İdaresi”ne başvurmaları gerekmektedir. Anılan Yönetmelik maddesinde,
hidrolik kaynağa dayalı olmayan üretim tesisleri için (rüzgar, güneş vs.), başvuruların
doğrudan ilgili şebeke işletmecisine, hidrolik kaynağa dayalı lisanssız üretimlerle ilgili
olarak ise il özel idarelerine başvurulması öngörülmektedir. Yapılacak başvurularda,
anılan maddenin birinci bendinde sayılan, üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu
kaydı veya kullanım hakkını gösterir belge, marjinal tarım yazısı (tarım arazisi olup
olmadığına dair belge), kurulacak tesisin özelliklerini gösterir tek hat şeması, başvuru
ücretinin yatırıldığına dair dekont vb. birtakım belgelerin şebeke işletmecisine
sunulması zorunludur ve başvuruların evraklar bakımından değerlendirilmesi
değerlendirme sürecinin ilk aşamasını oluşturmaktadır.
(18) Yapılan başvuruların değerlendirilme sürecini düzenleyen Yönetmelik’in 8.
maddesinde ise ilgili şebeke işletmecisinin kendisine her takvim ayı ulaşan lisanssız
üretime ilişkin başvuruları, takip eden ayın ilk yirmi günü içinde toplu olarak

6 5346 sayılı Kanun’da yer alan ilgili cetvelde, hidro elektrik tesisi için 7,3, rüzgar santrali için 7,3,
jeotermal santrali için 10,5, biyokütleye dayalı üretim santrali (çöp gazı dahil) için 13,3 ve güneş santrali
için 13,3 cent/kwh alım fiyatı belirlenmiştir. Üretim tesisinde yerli ekipman kullanılması durumunda bu
fiyatlar artmaktadır ve 20 cent/kwh’a varabilmektedir. Bu fiyatlar dikkate alındığında, biyokütleye dayalı
üretim tesisleri ile güneş santralleri en çok teşvike sahip santral tipleri olarak karşımıza çıkmaktadır.
7 Rüzgar ve güneşin süreklilik arz etmeyen kaynaklar olması (bulutlanmanın artması veya rüzgarın anlık
olarak değişmesi) nedeniyle bu kaynaklara dayalı santrallerin fazlalaşması sistemin yönetilebilirliğini
zorlaştırabilmektedir. Bu sebeple, bu tip kaynaklara dayalı olan santrallere ayrılan hat ve TM kapasiteleri
sınırlandırılmaktadır.
8 Yönetmelik’in “Tanımlar” bölümünde ilgili şebeke işletmecisi kavramının ilgilisine göre TEİAŞ’ı, dağıtım
şirketini veya Organize Sanayi Bölgesi (OSB) dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi ifade ettiği
belirtilmektedir. İşbu bölümde ise, dosyanın konusunu dağıtım şirketinin uygulamalarına ilişkin iddiaların
değerlendirilmesi oluşturduğundan, ilgili şebeke işletmecisi kavramı dağıtım şirketini ifade etmek üzere
kullanılmış ve mevzuatın ilgili bölümleri bu şekilde özetlenmiştir.
20-04/41-23
7/21

değerlendireceği ve sonuçlandıracağı belirtilmektedir9. Anılan maddeye göre eksik
veya yanlış evrak verenlerin başvuruları dikkate alınmamakta, eksikliklerin
tamamlanması için başvuru sahibine 10 günlük süre verilmekte ve bu başvuruların
değerlendirilmesi eksikliklerin tamamlandığı tarih itibarıyla yapılmış başvurularla
birlikte yapılmaktadır. Bazı durumlarda ise TEİAŞ’a görüş sorulması gerekmekte10 ve
başvuru dönem bakımından TEİAŞ görüşünün tebliğ tarihi esas alınarak
değerlendirilmektedir. Belge bazında yapılan değerlendirmenin akabinde ise şebekeye
bağlantısı yapılacak üretim tesisine ilişkin teknik değerlendirmeye geçilmektedir. Bu
bağlamda kurulması planlanan tesisin bağlanabilirlik oranı, bölgedeki trafo
kapasitesi11, bölgedeki hat kapasitesi, bağlantı hattının gerilimi, gerilim değişikliği,
santralin şebekeye olan mesafesi gibi birtakım teknik detaylar üzerinde durulmaktadır.
Belgeleri tam olan ve teknik değerlendirmeyi geçen başvurular bakımından ise mevcut
kapasitenin tahsisi aşamasına geçilmektedir. Kapasitenin tahsisi sırasında, söz
konusu maddenin dördüncü bendinde de belirtildiği üzere, başvuruya konu üretim
tesisinin yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olması, başvuru sahibinin son bir yıl
içindeki tüketim miktarının diğer başvurulardan yüksek olması, başvuruya konu üretim
tesisinin tüketim tesisi ile aynı yerde olması, başvuru sahibinin önceden olumlu
bağlantı görüşü verilmiş bir başvurusunun olmaması gibi birtakım kriterler esas
alınmaktadır. Anılan bentte sayılan tüm kriterlerin başvurular açısından eşit olması
durumunda ise başvuru tarihi esas alınmaktadır. Anılan hükümde ayrıca ilgili şebeke
işletmecisinin, başvurulara ilişkin gerekçeli değerlendirmesini ve bağlantı noktası
uygun bulunmayan başvurular için varsa alternatif bağlantı önerisini kendi internet
sayfasında bir ay süreyle ilan edeceği düzenlenmektedir. Yönetmelik’in 9. maddesine
göre, bağlantı başvurusu uygun bulunan veya ilgili şebeke işletmecisi tarafından teklif
edilen alternatif bağlantı noktası önerisini kabul eden başvuru sahiplerine şebeke
işletmecisi tarafından “Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu” gönderilir. Kendisine
çağrı mektubu gönderilen gerçek veya tüzel kişilerin lisanssız elektrik üretim projelerini
hayata geçirmek için çağrı mektubunun tebliğ tarihinden itibaren 180 gün süreleri
bulunmaktadır. Başvuru sahipleri söz konusu sürenin ilk 90 günü içerisinde üretim
tesisi ve varsa irtibat hattı projesini Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum
(Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) Genel Müdürlüğü) ve/veya tüzel kişilerin
onayına sunmalıdır, bu süre içinde proje onayı için başvuruda bulunmayanların
bağlantı başvuruları geçersiz sayılarak sunmuş oldukları belgeler kendilerine iade
edilir. Bu durumda anılan trafoda çağrı mektubu alan fakat projeye başlamayan

9 Tebliğ’e göre şebeke İşletmecisi başvuruları en az üç üyeden oluşan bir Komisyon ile değerlendirmekte
ve Komisyon oy çokluğu ile karar almaktadır.
10 Yönetmelik’in “Bağlantı Esasları” başlıklı 6. maddesinde bir trafo merkezine yönlendirilen toplam
kurulu gücün 2 MW’ın üzerinde olması halinde ilgili dağıtım şirketinin TEİAŞ’a kaynak bazında ayrı ayrı
bağlantı kapasite bildiriminde bulunacağı, TEİAŞ’ın görüşünün alınacağı, bağlantı görüşlerinin
sonuçlandırılmasında dağıtım şirketinin TEİAŞ’ın bildireceği bağlanabilir kapasiteyi esas alacağı ve
TEİAŞ’ın talepleri kendisine geliş tarihinden itibaren bir ay içinde sonuçlandıracağı belirtilmektedir.
Tebliğ’de de bir irtibat merkezine (trafo) yönelik rüzgar ve/veya güneş enerjisine dayalı başvurular için
TEİAŞ görüşünün sorulması halinde, aynı irtibat merkezi için yapılmış ve yapılacak rüzgar ve/veya
güneş başvurularına ilişkin teknik değerlendirmenin görüş dağıtım şirketine ulaşana kadar durdurulacağı
ifade edilmektedir.
11 Yönetmelik’in “Diğer hükümler” başlıklı 31. maddesinin beşinci bendinde dağıtım şirketlerinin ilgili
dağıtım bölgesinde bu Yönetmelik çerçevesinde trafo merkezi bazında dağıtım sistemine
bağlanabilecek üretim tesisi kapasitelerini içinde bulunulan yıl için, Ocak, Nisan, Temmuz ve Eylül
aylarının ilk haftası içerisinde kendi internet sayfalarında yayımlamakla yükümlü olduğu belirtilmektedir.
Trafo merkezi bazında lisanssız elektrik üretim kapasiteleri ayrıca TEİAŞ’ın internet sitesi aracılığıyla da
yayımlanmaktadır.
20-04/41-23
8/21

başvuru sahibinin kurulu gücü kadar kapasite boşa çıkmaktadır12. Diğer yandan,
üretim tesisinin inşaatına başlanabilmesi için ilgili teknik mevzuat çerçevesinde
alınması gereken proje onayı ve rüzgar enerjisine dayalı başvurular açısından “teknik
etkileşim izninin” ilgili şebeke işletmecisine süresi içerisinde ve eksiksiz olarak
sunulması halinde ise, şebeke işletmecisi 30 gün içerisinde ilgilisiyle bağlantı
anlaşması imzalamakla yükümlüdür.
(19) Son olarak Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’de “Bağlantı başvurularının
değerlendirilmesi” başlıklı 10. maddenin ikinci fıkrasında “Başvurular ortak irtibat
merkezlerine göre sınıflandırılır. Alternatif olarak, başka bir TEİAŞ trafo merkezi ile
dağıtım fiderine açık ring Şebekede, Şebekenin normal çalışma koşullarına göre bağlı
olduğu dağıtım fideri esas alınır.” hükmü yer almaktadır. Şikayetçinin iddia
konularından biri, hatta bağlantısı uygun görülmeyen başvuruya ilişkin bağlantının
normal çalışma koşulları dışında yapılabileceği hususu ile ilgilidir. Anılan hüküm ile
şebekelerin normal çalışma koşullarının dikkate alınması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
(20) Görüldüğü üzere Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ilgili dağıtım şirketleri, lisanssız
üretim başvuruları için tek yetkili mercii olarak tanımlanmaktadır. Bu tesislerin sisteme
bağlantısının yapılması ve sistem kullanımlarının sağlanması da, doğal tekel olan bu
şirketlerin uhdesinde olup bu durum anılan Yönetmelik’te de ifade edilmiştir.
(21) Yönetmelik’te dağıtım şirketlerinin görev ve yükümlülükleri ve ayrıca “Yasaklar ve
Yaptırımlar” başlıklı 28. maddede ilgili şebeke işletmecileri ve görevli tedarik
şirketlerinin bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulu