İSTEMİN ÖZETİ: Davacı adına, POS cihazı ile ikrazatçılık faaliyetinde bulunarak elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen 2010 yılına ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve 2010/1-3,4-6,7-9,10-12. dönemlerine ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı kurum geçici vergilerinin kaldırılması istemiyle açılan davanın takdir komisyonu kararına dayanak teşkil eden vergi tekniği raporunun davacı şirkete tebliğ edilmemesinin esasa etkili bir şekil hatası olduğu gerekçesiyle kabulü, dava konusu vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve kurum geçici vergilerinin kaldırılması yolunda verilen Konya 1. Vergi Mahkemesinin 05.10.2016 gün ve E:2015/1542, K:2016/971 sayılı kararına yönelik davalı idare istinaf başvurusunun reddi ile kararın onanmasına karar veren Dairemizin 13.09.2017 tarih ve E:2016/2804, K:2017/1560 sayılı kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 26.11.2019 tarih ve E:2018/245, K:2019/6210 sayılı kararıyla, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 35. ve 108. madde hükümleri karşısında ihbarnamenin tebliği aşamasında vergi tekniği raporunun takdir komisyonu kararına eklenmemesi, dava konusu tarhiyatı sakatlayacak nitelikte esaslı bir şekil hatası olarak görülemeyeceğinden ve 2577 sayılı Kanunun 20. ve 21. madde hükümleri uyarınca mahkemece, vergi tekniği raporunun davacıya tebliğ edilmesi ve belirlenecek süre içinde davacıya iddia ve savunma hakkının tanınması suretiyle uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine dosyanın yeniden incelenmesinden ibarettir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Yasal dayanaktan yoksun olan istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesince, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 26.11.2019 tarih ve E:2018/245, K:2019/6210 sayılı bozma kararına uyularak dava dosyası ve Dairemizin 07/07/2020 tarihli ara kararına cevaben gönderilen davacı beyanı incelenerek işin gereği görüşüldü,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 20. maddesinde verginin tarhının, vergi alacağını kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibarıyla tespit eden idari muamele olduğu, 21. maddesinde tebliğin, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza muhatabına yazı ile bildirilmesi olduğu, 34. maddesinde, ikmalen ve re'sen tarh edilen vergilerin "ihbarname" ile ilgililere tebliğ olunacağı, 35. maddesinin birinci fıkrasında da ihbarnamelerde, sıra numarası ve tanzim tarihi, verginin nev'i, mükellefin soyadı, adı (tüzelkişilerde unvanı) ile açık adresi, vergilendirme dönemi, verginin matrahı, hesabı ve miktarı, kısa ve açık bir ifade ile ikmalen veya re'sen vergi tarhını gerektiren sebepler, vergi mahkemesinde dava açma süresi ve şeklinin yer alması gerektiği düzenlendikten sonra ikinci fıkrasında, takdir komisyonu kararı üzerine tarh edilen vergilerde kararın ve re'sen takdiri gerektiren inceleme raporunun birer suretinin ihbarnameye eklenmesi öngörülmüştür.

Aynı Kanun'un 108. maddesinde ise, tebliğ olunan vesikaların esasa müessir olmayan şekil hatalarından dolayı hukuki kıymetlerini kaybetmeyecekleri, yalnız vergi ihbarı ile ilgili vesikalarda mükellefin adının, verginin nevi ve miktarının, vergi mahkemesinde dava açma süresinin hiç yazılmamış olmasının veyahut bu vesikaların görevli bir makam tarafından tanzim edilmemiş bulunmasının vesikayı hükümsüz kılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde, Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri, bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesinin mecburi olduğu belirtilmiştir.

İdari yargılamada re'sen inceleme ilkesi geçerli olup, bu ilke uyarınca yargı yerlerinin görülmekte olan davalara ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi isteme ve inceleme hakkı bulunmakta öte yandan, silahların eşitliği ve iddia ve savunmalar ile deliller karşılıklı olarak davanın taraflarına tebliğ edilmekte dolayısıyla ilgililer, haklarında tesis edilen dava konusu idari işlemi ve bu işlemin tesis edilme sebeplerini, idarelerin dayandığı mevzuat hükümleri ve yine kendilerine ilişkin olarak idarelerin uhdesinde bulunan bilgi ve belgeleri öğrenmekte dolayısıyla dava dilekçelerinde veyahut kendilerine tebliğ edilen savunma ve eki bilgi ve belgelere karşı verecekleri ikinci dilekçelerde bu bilgi ve belgelerde yazılı olgulara göre gerekli açıklamaları özgür bir biçimde yapabilmekte dolayısıyla Anayasa ile güvence altına alınan hak arama ve savunma hakkı özgür ve kısıntısız bir biçimde kullanılabilmektedir.

Uygulamada, genellikle vergi tekniği raporuna atıfla düzenlenen vergi inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının mükellefe tebliğ edildiği ancak, tarh nedenini, matrahın bulunuş yöntemini ve tarhiyatın dayanağına ilişkin bilgi ve belgelerin gösterildiği vergi tekniği raporunun tebliğ edilmediği görülmektedir. Ana kural vergi tekniği raporunun ihbarname ekinde tebliğ edilmesi olmakla birlikte söz konusu raporun mahkeme tarafından ara kararıyla istenmesi ya da re'sen idarece dava dosyasına sunulması üzerine davacı tarafından incelenmek ve haklılığını ortaya koymaya yönelik delillerini sunmasına imkan vermek suretiyle bu eksikliğin yargılama aşamasında giderilmesi mümkündür.

Uyuşmazlıkta, davacı hakkında düzenlenen ihbarnamelerin, takdir komisyonu kararıyla birlikte davacıya tebliğ edilmesi üzerine yasal süresinde dava açılmış olup, 213 sayılı Kanunun 35. ve 108. madde hükümleri karşısında ihbarnamenin tebliği aşamasında vergi tekniği raporunun takdir komisyonu kararına eklenmemesi, dava konusu tarhiyatı sakatlayacak nitelikte esaslı bir şekil hatası olarak görülemeyeceğinden Dairemizin 07/07/2020 tarihli ara kararı ile davacı hakkında düzenlenen 18/08/2015 tarih ve 2015-A-2135/16 sayılı vergi tekniği raporu davacı şirkete tebliğ edilerek raporda yer alan tespitlere ilişkin olarak beyanda bulunabileceği ve delillerini sunabileceği belirtilmiş ve davacı şirket tarafından da raporda yer alan tespitlere ilişkin olarak beyanda bulunulmuştur.

213 sayılı Kanunun 3/B maddesinde, “Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu” belirtilmiş, 30'uncu maddesinde, “Resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır.” olarak tanımlanmış, 134 üncü maddesinde, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu ifade edilmiş, 9. maddesinde, vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş bulunmasının mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6. maddesinde de, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun ticarî kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 2009 ve 2010 takvim yıllarına ait defter ve belgelerinin pos tefeciliği ve sahte belge düzenleme yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen 18/08/2015 tarih ve 2015-A-2135/16 sayılı vergi tekniği raporunda, davacı şirketin bakkal ve marketlerde yapılan perakende ticareti ile iştigal etmek üzere 01.05.2008 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 2009-2010 yılı defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda, 2009 yılında tekel, kontör ve beyaz eşya,