T.C. KONYA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
KARAR TARİHİ: ...

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: ...
NUMARASI: ... Esas ... Karar
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVALI: 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 3- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/04/2023
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 06/04/2023
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak, 19/01/2019 tarihinde ... Plakalı araç sürücüsü ...'ün ... Mah. Yönünden ... ili yönüne seyir halinde iken yolun buzlu olmasından dolayı sürücünün dikkatsizlik ve tedbirsizliğinden karşı yoldan gelen şeride girmek suretiyle ... ilinden ... Mahallasi yönünde seyir halinde olan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kullandığı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, söz konusu kazanın sürücü ...'ün kural ihlali sonucu meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu kaza nedeniyle maddi ve manevi olarak zarara uğradığını, davaya konu kaza nedeniyle sürücü ... hakkında Konya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden yürütülen kavuşturma sonucunda sanığın cezalandırılmasına karar verildiğini, kazaya karışa ... plakalı aracın kaza tarihinde ZMMS gereği ... poliçe numarası ile davalı ... tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkilinin zararlarının tazmini yönüyle davalı sigorta şirketine müracaatta bulunulduğunu, ancak herhangi bir ödemede bulunulmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını belirterek, maddi zararların sigorta şirketi ve davalı ...'den tahsiline, manevi tazminatın davalı ... ve ... 'nden tahsili amacıyla , fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ileride artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden ve davalı araç sürücüsü ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ileride artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL geçiçi iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden ve davalı araç sürücüsü ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ileride artırılmak üzere şimdilik 3.000,00 TL SGK tarafından karşılanmayan ve faturalandırılamayan tedavi giderlerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden ve davalı araç sürücüsü ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ile davalı ...'nden müşterek ve müteselsil olarak tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak, ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından tanzim edilen, 30.06.2018-2019 vadeli ... poliçe no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, zarar görenin ve yanında yolculuk ettiği sürücünün kaza sırasında alkollü olup olmadığının tespit edilmesinin gerektiğini, davacının zararının SGK tarafından karşılanma ihtimali de mevcut olup davanın SGK'ya da ihbar edilmesinin talep ettiklerini, dava konusu olayda taşımanın niteliğinin, menfaat karşılığı olmadan yapılan hatır taşıması durumunun olup olmadığının araştırılmasını, var ise hakkaniyete uygun bir oranda indirim yapılmasının gerektiğini, zararın sigorta tazminatı kapsamında yer alıp almadığının, kusur durumunun yani ödemeye esas alınabilecek tüm belgelerin toplanmasından önce Sigorta şirketinin temerrüdünün gerçekleşmeyeceğini belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın usulden yetkisizlik nedeniyle reddi ile yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, esasına girildiği takdirde davaya konu talebin zamanaşımına uğraması, sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle, meydana geldiği iddia edilen zararın kaza ile illiyeti bulunmaması nedeniyle reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak, davacı tarafın müvekkili belediyeye karşı sadece manevi tazminat noktasında dava açtığını, tarafın haksız ve hukuki mesnetten uzak davasının reddedilmesi gerektiğini, davacı taraf zorunlu arabulucuk görüşmelerini sadece diğer davalılarla yaptığını, kendileri ile herhangi bir görüşme yapılmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, kazaya ilişkin kusur raporlarını kabul etmediklerini, davacı tarafın manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek, davanın öncelikle usulden, aksi durumda ise esastan reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak, müvekkili davalının işçi kamu görevlisi olup dava konusu kaza sevk ve idaresindeki ...’ne ait ... plakalı otobüs ile görev yaptığı sırada gerçekleştiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun E. 2012/4-831 K. 2013/393 T. 27/03/2013 tarihli kararı uyarınca davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu kazaya ilişkin olarak kaza tespit tutanağının hatalı olduğunu, davalı tarafın kaza öncesi kendi şeridinde normal seyir halinde iken, karşı şeritte buzlanma sebebiyle soluna doğru olan virajı içeriden almak isteyen ve yol şartlarına uygun olmayan bir hızda seyreden davacıya ait aracın sürücüsü bu sırada karşı şeride girerek kazaya sebebiyet verdiğini, bu nedenle davacı taraf tam kusurlu olup davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, olay yerinde keşif yapılması halinde olaya ilişkin kusur durumunun aydınlığa kavuşacağını, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, davanın öncelikle usulden, aksi durumda esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesinin kararı ile, "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü davalı ...'ün tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde yaralanan davacının geçici iş göremezlik zararının 10.974,12 TL, sürekli iş göremezlik zararının 151.044,47 TL ve tedavi gideri zararının 3.000,00 TL olduğu, oluşan bu zarardan davalı araç sürücüsü ile kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu sonucuna varılığından davacının maddi tazminat davasının bu tutarlar üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
TBK'nın 56. Maddesine göre, Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, 13/291-370 )
Somut olayda, tarafların kusur oranları, paranın alım gücü, davacının maluliyetinin derecesi, manevi tazminatın tatmin ve caydırıcılık fonksiyonu dikkate alınarak davacının manevi tazminat davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
151.044,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 10.974,12 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 3.000,00 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 165.018,59 TL tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi sakatlanma ve sağlık gideri teminat klozları limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla 24/07/2020 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise 19/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... 'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
30.000,00 TL manevi tazminatın 19/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle, kusur atfedilmeyen müvekkili aleyhine talep edilen manevi tazminat miktarının tamamının kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, manevi tazminat miktarının fahiş belirlendiğini, manevi tazminat miktarı belirlenirken hakkaniyete bakmak gerektiğini, kararın kaldırılarak ya hiç manevi tazminata hükmedilmemesi ya da manevi tazminat miktarına talebin tamamından değil hakkaniyetli bir şekilde belirlenen miktardan hükmedilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının manevi tazminat yönünden ortadan kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda manevi tazminat yönünden tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davacının maluliyetinin bulunmadığını, bu yöndeki beyan ve itirazlarının Yerel Mahkemece hiçbir surette dikkate alınmadığını, dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilerek maluliyet tespiti için rapor alınması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı yönetmeliğe göre hazırlandığını, kararın kaldırılması gerektiğini, dolaylı zararların teminat dışı olduğunu, bu kapsamda davacı tarafın taksi ücretine ilişkin talebinin doğrudan bedensel bir zarar olmayıp dolaylı zarar teşkil ettiğinden ZMM poliçe teminatında olmadığını, tedavi giderleri talebinin teminat dışı olduğunu, tedavi gideri taleplerinin SGK sorumluluğunda olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu olayda sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, dosyada alınan raporun denetime elverişli olmadığını, sigortalının kendisinden beklenebilecek tüm özen ve yükümlülüklere uygun davrandığını, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, hesaplama yönteminin güncel mevzuata aykırı olduğunu, başvuruya konu kazanın 19/01/2019 tarihinde meydana geldiğini, yeni genel şartlar döneminde geçerli olan TRH 2010 %1,8 hesap tablosuyla hesaplamanın yapılması gerekirken TRH 2010 %0 teknik faiz hesap tablosunun kullanıldığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, işbu dava açılmadan önce müvekkiline başvuru yapılmadığını, müvekkilinin temerrütünün gerçekleşmediğini, buna rağmen müvekkili yönünden faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini, ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, hesaplanan vekalet ücreti, harç ve yargılama giderlerinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket tüm dava kabul tutarından sorumlu değilken tam vekalet ve yargılama giderinden sorumlu tutulamayacağını, arabuluculuk ücretinin sadece müvekkili şirket aleyhine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak itirazları doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, davacı tarafın tam kusurlu olup davalının herhangi bir kusuru bulunmadığını, henüz kesinleşmeyen sürekli işgöremezlik oranına göre hesaplama yapıldığını ve buna göre karar verildiğini, kusura ve maluliyete ilişkin tüm itirazlarının reddedildiğini, itiraz ettikleri hususlarda yeterince araştırma yapılmadan hesap raporu aldırıldığını, davacıda oluştuğu iddia edilen sakatlığın dava konusu kaza ile ilgili olup olmadığı, bu sakatlığın ameliyat vb. tedavi yöntemleri ile giderilip giderilemeyeceği veya ne oranda giderilebileceği hususlarında dosya kapsamına alınan uzman raporu ile son bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi giderici mahiyette Adli Tıp Kurumundan rapor alınması yolundaki taleplerinin kabul edilmediğini, hesaplamada yapılması gerekli yasal ve hakkaniyet indirimlerinin yapılmadığını, tespit edilen maluliyet oranı ile birlikte hatır taşıması olduğu ve kaza anında emniyet kemeri kullanılmayarak kazanın sonuçlarının ağırlaşmasına sebebiyet verildiği hususları dikkate alındığında hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının oldukça fahiş olduğunu, lehlerine ve aleyhlerine takdir edilen vekalet ücretleri hesabında da hata yapıldığını, tüm bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, öncelikle davanın usulden, olmadığı takdirde esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, yaralanmalı trafik kazası sebebiyle geçici, sürekli iş göremezlik, tedavi giderlerine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.
1-Kusur itirazının incelenmesinde:
Olay ilişkin tutulan kaza tespit tutanağı ve mahkemece alınan bilirkişi raporlarının birbiri ile ve olaya oluşa uygun olduğu davalı sürücünün kazada %100 kusurlu olduğunun kesinleştiği anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir.
2- Davalı sürücü ...'in husumet itirazının incelenmesinde:
Anayasamızın 129/5 maddesi ile, Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabileceği kabul edilmiş, 657 sayılı Kanun’un 13. maddesi de aynı mahiyette düzenlenmiştir. Emredici nitelikteki bu düzenlemelerin amacı, memurlar ile diğer kamu görevlerinin yetkilerini kullanırken doğan zararların idare tarafından karşılanması, bu suretle hem memurların ve diğer kamu görevlilerinin dava baskısı altında tutulmadan görevlerinin gereklerini yerine getirebilmelerinin sağlanması hem de zarar gören üçüncü kişilerin zararlarının tazmini yönünden en üst düzeyde güvenceye kavuşmalarının teminidir.
Ancak hemen belirtilmelidir ki, bir özel hukuk ilişkisi yaratılan veya özel hukuk düzenlemesinin bulunduğu ve sorumluluğun da bundan kaynaklandığı durumlarda Anayasanın 129/5. maddesi’nin uygulama alanı yoktur. Çünkü bu gibi durumlarda sorumluluğun kaynağı, memur ve kamu görevlisinin kamu hukukundan aldığı yetkinin kullanılması değildir. Kamu hukukundan alınan yetkinin kullanılması halinde dahi yasa bir özel hukuk ilişkisi oluşturmuşsa durum yine değişmeyecektir. Davaya konu olayın, bir trafik kazasından kaynaklandığı sabittir. Şu halde olayımızda sorumluluğun kaynağı özel hukuk alanına giren bir durum ile ilişkiden meydana geldiğine (haksız fiil) ve kamu görevlisi olan davalının kamu hukukundan doğan yetkisini kullanması söz konusu olmadığına göre, Anayasanın 129/5. maddesinin uygulanma olanağı yoktur.Bu nedenle davalı hakkındaki davanın husumetten reddi gerektiği itirazının usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatine varılmıştır. (YARGITAY 4. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2019/2096 KARAR NO: 2019/4008 )
3-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede:
AYM nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu trafik sigortasına ilişkin 90 ve 92. maddelerinde yer alan, "Trafik Sigortası Genel Şartları" ifadelerini iptal ettiği anlaşılmakta olup bu iptal kararının somut davada uygulanabilirliğinin tespiti gerekmektedir.
Anayasa'nın 153.maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesinin iptal kara