T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/607
KARAR NO: 2023/655
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2022
NUMARASI: 2021/211 E. 2022/894 K.
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 05/04/2023
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/12/2022 tarih ve 2021/211 E - 2022/894 K kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede,
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle, Dava konusu olayın Ticaret Mahkemesi’nin görevi dahilinde olduğunu, dava dışı ... LTD. ŞTİ. İle davalı arasında 12/10/2011 tarihli 1.750.000,00 TL miktarlı genel kredi sözleşmesi 01/01/2018 tarihli 5.000.000 TL miktarlı genel kredi sözleşmesi, 31/10/2012 tarihli 3.000.000 milyon miktarlı genel kredi sözleşmesi, 20/03/2014 tarihli 5.000.000 milyon miktarlı genel kredi sözleşmesi olmak üzere toplam 4 adet GKS imzalandığını, davacılar ... ile ...’nin bu sözleşmeleri kefil sıfatı ile imzaladıklarını, davacı ...’nin ise kefil olmamakla birlikte sözleşme konusu krediyi teminat altına almak amacı ile mülkiyetinde bulunan ... ili ... Mahallesi, ... ada ... parselde kayıtlı bulunan taşınmaz üzerinde davalı lehine 04/04/2011 tarihinde 1. dereceden 225.000 TL’lik ipotek tesis edildiğini, daha sonra ipotek bedelinin 08/03/2013 tarihinde 450.000 TL’ye çıkarıldığını, aynı taşınmaz üzerinde davalı lehine 1. İpoteğin terkini şartı ile 2. Dereceden 450.000 TL’lik ipotek daha tesis edildiğini, bu şekilde davacının 900.000 TL için ipotek vermiş olduğunu, diğer davacı ...’nin kefil olmamakla birlikte sözleşme konusu krediyi teminat altına almak için mülkiyetinde bulunan ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel ve ... paftada kayıtlı ... Mahallesi ... cad. ... ... sitesi no:... adresinde yer alan konut üzerinde 06/01/2011 tarihinde davalı banka lehine ipotek tescil ettiğini, daha sonra bu ipotek bedelinin arttırılarak 525.000 TL’ye çıkarıldığını, asıl borçlu şirketin borcunu ödememesi nedeni ile davalı tarafından kefil ve ipotek verenlere Kayseri 12. Noterliği’nin ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarnamesinin gönderildiğini, bu ihtarın taraflara usulüne uygun tebliğ edilmediğini, bu nedenle hesabın kat edildiği ve borcun muaccel hale geldiğinin söylenemeyeceğini, bu usulsüz tebliğe rağmen davacı ... aleyhine Kayseri 5. İcra Dairesi’nin ... (Yeni ... Kayseri Genel İcra Dairesi) kefillikten kaynaklı icra takibine başlanıldığını, davacı ... hakkında ise kefillikten kaynaklı Kayseri 5. İcra Dairesi’nin ... (Yeni ... Kayseri Genel İcra Dairesi) ve ipoteğin paraya çevrilmesi için yine aynı dairede ... (Yeni ... Kayseri Genel İcra Dairesi) icra takibine başlanıldığını, davacı ... için ise yine aynı dairede ipoteğin paraya çevrilmesi için ... (Yeni ... Kayseri genel İcra Dairesi ve Kayseri Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyaları ile takip başlatıldığını, usulsüz tebliğ nedeni ile Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nde dava açıldığını ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin 2021/102 E - 2021/98 K sayılı kararı ile davanın sonuçlandığını ve tebliğlerin usulsüz olması nedeni ile icra emrinin iptaline karar verildiğini, sonrasında kefiller ... ve ...tarafından Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasına 14/12/2020 tarihinde toplam 1.879.600,05 TL tutarında ödeme yapıldığını, davalı bankanın kat ihtarında sözleşme ve kanuna aykırı faiz işlettiğini, asıl borçlunun kat ihtarı öncesi yaptığı ödemelerin mahsup edilmediğini ve sonuçta 747.580,42 TL talep edildiğini, her ne kadar aynı kat ihtarı ile 657.500 TL tutarında banka teminat mektuplarının bedellerinin talep etmiş ise de bu tarihte banka teminat mektupları muhattabı tarafından paraya çevrilmediğinden davacıların bu tutardan sorumlu olamayacağını, kat ihtarı usulsüz olduğu için alacağında muaccel olmadığını, davalının takip sonrası faiz talebinin de yerinde olmadığını, davacıların sorumlu olduğu miktarın tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca borcu üzerinde miktar tahsil edilmesine rağmen davacı ...’in kira alacağına da 2020/41008 sayılı dosyasında haciz konduğunu belirterek davacıların borçsuz olduğunun tespiti ile davacıların taşınmazları üzerine konulan ipoteklerin terkini ile davalı tarafından davacı ...’in 2020/41008 sayılı dosyasında tahsil edilen kira alacağının davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davalı ... ... . ... Şubesi’nce kredili müşterilerinden ... . Ltd. Şti ile imzalanmış olan 12.10.2011 tarihli 1.750.000,00 TL miktarlı genel kredi sözleşmesine,01.01.2018 tarihli 5.000.000 TL miktarlı genel kredi sözleşmesine, 31.10.2012 tarihli 3.000.000 TL miktarlı genel kredi sözleşmesine, 20.03.2014 tarihli 5.000.000,00 TL miktarlı genel kredi sözleşmesine istinaden ticari nitelikte krediler kullandırılmış olduğunu, söz konusu sözleşmeyi dava dışı ... , ... ve ... Şti ... , ... , ... ... ve davacılardan ... ,... müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile sözleşmeyi imzalamış bulunduklarından kefalet limitleri gereğince borçtan sorumlu olduklarını, diğer davalı ... ise akit firmanın kullanmış olduğu kredinin teminatı olmak üzere adına kayıtlı taşınmazı davalı banka lehine ipotek vermiş olduğunu, borçluların kredi ödemelerini aksatarak temerrüde düşmesi nedeniyle, davalının görülen lüzum üzerine, Kayseri 12.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye ile ihtarname keşide edilerek, hesap kat edilmiş olduğunu, İhtarnameler usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olduğunu ancak verilen süre zarfında alacağımız tahsil edilmediği gibi davalıya borçlular tarafından bir ödeme planı da sunulmamış olduğunu, muaccel hale gelen kredi borcunun ödenmemesi üzerine Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1121 D.iş nolu dosyasından verilen ihtiyati haciz kararı gereği borçlularla ilgili olarak 5. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararları ile takip başlatılmış ve bu dosyadan takip işlemleri de yürütülmüş ise de borçlulardan ... , ..., ..., ..., ... borcun tamamına ana para faiz ve tüm ferilerine itiraz etmiş olduklarını, davalılar tarafından yapılmış olan itiraz yerinde olmayıp reddi gerektiğinden tarafımızca Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/881 E. sayılı dosya ile itirazlarının iptali davası açılmış olduğunu, davanın derdest olduğunu, borcun muacceliyet ihtarnamelerinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olduğunu, ayrıca dava dilekçesinde ... aleyhine başlatmış oldukları icra takibiyle ilgili Kat ihtarının usulüne uygun olarak tebliğ olmadığı ve icra emrinin iptal edilmesi gerektiği karara bağlandığı belirtilmişse de ilgili karara karşı Temyiz başvurusu yapılmış olup ilgili karar henüz kesinleşmemiş olduğunu, aynı şekilde davacılar Kefillerden ... ve ... tarafından ödeme yapıldığını asıl borcun sona erdiğini belirtmişlerse de dava dışı ... ve ... borcun tamamından değil borcun bir kısmından sorumlu olmaları sebebiyle kendi sorumlu oldukları kısımları İcra dairesine ödemiş olduklarını, kalan miktarlarla ilgili akit firma şirketin ve diğer kefillerin sorumlulukları devam etmekte olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürmüş olduğu bütün hususları itirazın iptali davasında cevap dilekçeleri ile ileri sürmüş olduklarını, Tarafları ve dava konusunun aynı olması sebebiyle Derdestlik itirazında bulunuyor olduklarını, menfi tespit davasında ileri sürülebilecek iddialar, itirazın iptali davasında savunma sebebi olarak ileri sürülebileceğinden, bu durumda borçlunun ayrı bir menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, 6100 sayılı HMK.’nun 114. maddesinde hukuki yararın dava şartı olarak kabul edilmiş olduğunu, davacı menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğunu ispat edemezse dava şartı olan hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerektiğini, alacaklının “itirazın iptali davası’’ açmasından sonra, borçlu tarafından “menfi tespit davası’’ açılamayacağı, çünkü bu davacı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerek doktrinde ve gerekse uygulamada tereddütsüz kabul edilmekte olduğunu, sonuç olarak Menfi tespit davasında ileri sürülebilecek iddialar, itirazın iptali davasında savunma sebebi olarak ileri sürülebileceğinden, bu durumda borçlunun ayrı bir menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmamakta olduğunu belirterek mahkemece resen nazara alınacak olan sebepler ile haksız ve mesnetsiz olan iş bu davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkeme kararında, "...Mahkememizce dosya arasına getirtilen tüm kayıt ve belgeler, bilirkişi raporları, icra takip dosyaları ve Kayseri 3. Aile Mahkemesi'nin 2021/180 Esas sayılı dosyası bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/1009 Esas sayılı dosyasında, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında borçlu ... yönünden icra emrinin iptaline karar verildiği, bunun üzerine ... tarihli ödeme emrinin düzenlenerek borçluya yeniden tebliğ edildiği görülmekle, davacı ... yönünden icra emri iptal edilse de icra takibinin devam ettiği ve borcun sona ermediği anlaşılmıştır. Davacı ... yönünden ise Kayseri 3. Aile Mahkemesi'nin 2019/83 Esas sayılı dosyasından ipoteğin kaldırılmasına ilişkin karar verildiği, bu kararının istinaf tarafından kaldırılması üzerine 2021/180 Esas sayılı dosya üzerinden yargılamasına devam edildiği, bu dosyada henüz karar verilmediği, ayrıca bilirkişi raporlarından da anlaşıldığı üzere davalı bankanın davaya ve icra takip dosyalarına konu genel kredi sözleşmelerinden dolayı işlek krediler ve teminat mektuplarından 2.184.018,17 TL ve Kredili mevduat hesabı ile kredi kartından kaynaklanan 52.197.28 TL olmak üzere toplam 2.236.215,45 TL nakit alacağının bulunduğu, Kayseri Genel İcra Dairesinin 2020/41252 Esas sayılı dosyası (Kapatılan Kayseri 5. İcra Dairesinin ... Esas) kapsamında ise 837.881,32-TL alacağının olduğu, dolayısıyla davalıların ipotek bedellerinin üzerinde halen borç bulunduğu