T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/548
KARAR NO: 2023/593
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/12/2022
ESAS NO: 2021/434
KARAR NO: 2022/1018
DAVANIN KONUSU: Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/03/2023
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 29/03/2023
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2022 tarih ve 2021/434 Esas - 2022/1018 sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi,
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalıların davacı bankadan krediler kullandığını, ... Ltd. Şti.'nin kullanmış olduğu kredilere karşılık keşidecisi ... olan davaya konu ... seri numaralı 75.000,00 TL tutarındaki çeki verdiğini, davalı çektiği kredileri zamanında ödemeyince ihtarname gönderildiğini ancak yine de borcun ödenmediğini, davalılardan ...'in davacı bankadan kullanmış olduğu çeşitli krediler için kendisinin yaptığı işlerden almış olduğu senet, çek gibi kıymetli evrakları bankaya olan borçlarından mahsup etmeleri için verdiğini ancak ilgili çekin sebepsiz yere ödenmediğini ileri sürerek, 10/12/2016 vade tarihli, keşidecisi ... olan davaya konu ... seri numaralı 75.000,00 TL tutarındaki belge bedelinin keşide tarihi olan 10/12/2016 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı tarafından aynı konu hakkında önceden dava açıldığını davanın derdest olup istinaf incelemesinde olduğunu, davalı ...'ın ... Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespiti ve anılan çeklerin bedelsiz kalması nedeniyle iadesi konularında Arabuluculuk anlaşması imzalandığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, banka ile davalı arasında ticari ilişki bulunmadığını, çekin ... ... Ltd. Şti.tarafından bankaya rehnedildiğini, bankanın davaya konu çekte yetkili hamil olmadığını ileri sürerek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... Ltd. Şti.'ye dava dilekçesi tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda, "...Dava, süresi içinde ibraz edilmemesi nedeni ile zamanaşına uğrayan çekin 75.000,00TL çek nedeniyle alacak davasıdır.
İşbu dava konusu çekte davalı ... keşideci, diğer davalı ... Ltd Şti ile lehdar/ilk cirantadır. Çeki elinde bulunduran hamil davacı, keşideci ...'a karşı 6102 sy. TTK'nın 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talepte bulunabilir. Buna göre keşideci davalı ... sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür. Nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2011/8797 Esas 2012/1820 Karar sayılı içtihadı da bu yöndedir, "Dava süresinde ibraz edilmeyen zamanaşımına uğramış çek nedeniyle icra takibine yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Davalı dava konusu çekte keşideci olup davacı ise ciranta olduğundan davacı ile davalı arasında temel bir ilişki bulunmamaktadır. Bu durumda davacı TTK'nun 644 maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak davalıdan alacak isteminde bulunabilir".
TTK 732/4 maddesi gereğince poliçenin zamanaşımına uğraması halinde, zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren 1 yıl içinde sebepsiz zenginleşme davasının açılabileceği düzenlenmiştir. Dava konusu çekin 10.12.2016 tarihli olduğu ve iş bu davanın ise 14.06.2021 tarihinde açıldığı, davalı süresinde zamanaşımı itirazı bulunduğundan ilgili davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Davacı dava öncesinde Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/879 esas sayılı dosyasında aynı istem için dava açmış ancak ilgili dosya açılmamış sayılmasına karar verildiği ve kesinleştiğinden önceki davada zamanaşımını kesen sebep olan dava açılması hususu geriye etkili olarak kalktığı anlaşılmıştır. Dava konusu çek süresinde ibraz edilmediğinden davacı, kendisinden önce gelen cirantaya karşı temel ilişkiye dayanarak alacak talebinde bulunabilir. Zamanaşımına uğramış çek artık yazılı delil başlangıcı sayılacağından davacı kendisinden önce gelen cirantadan olan alacağını, tanık dahil her türlü delil ile ispatlayabilir. Nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2012/11651 Esas 2012/15266 Karar sayılı içtihadı, "Dava konusu çek zamanaşımına uğramış olduğundan bu çeke dayalı olarak kambiyo hukukundan doğan haklar yitirilmiş olur. Ancak arada temel ilişki varsa bu belgeye yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabileceğinden somut olayda davacı aralarında temel ilişki bulunduğu davalı ... Tic.Ltd.Şti'ne temel ilişkiye dayalı olarak alacak iddiasında bulunabilir. Diğer davalı ... arasında temel ilişki bulunmaması nediyle anılan davalıya başvurma imkanı bulunmamaktadır". Nitekim davacı da dava dilekçesinde çeki, kredi sözleşmesine istinaden ... Ltd Şti firmasından aldığı ve kredi sözleşmesi kapsamında borcu bulunduğu bilirkişi raporu ile anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu 14.07.2020 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 25.12.2019 tarih 2019/1 Esas, 2019/8 Karar ile, zamanaşımına uğrayan ve bu nedenle kambiyo senedi vasfını kaybederek (yazılı) delil başlangıcına dönüşen bonodaki vade tarihinin, temel ilişkiye dayanılarak yapılan bir takip veya açılan bir davada temerrüde esas alınamayacağına karar vermiş olup, davacı yanca dava tarihinden önce takip ve dava konusu asıl alacak miktarı yönünden davalıyı ihtar vs yollarla usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğünün kesin delillerle ispatlanamadığından faiz başlangıcına dair istem uygun görülmemiş..." gerekçesiyle Davacının davalı ...'a karşı açmış olduğu davasının reddine, Davacının davalı ... Ltd. Şti.'ye karşı açmış olduğu davasının kabulü ile, 75.000,00 TL'nin davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacı tarafa verilmesine, alacağa dava tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, faiz başlangıç tarihine ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İşbu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/434 E. 2022/1018 K. sayılı ilamını davalılardan ... yönünden verilen ret kararının diğer davalı yönünden de faizin başlangıç tarihi yönünden kararın ortadan kaldırılarak davalı ... yönünden kabulü yönünde yeniden hüküm kurulması, diğer davalı yönünden de çek keşide tarihinden faizin başlangıcı yönünden yeniden hüküm kurulması için istinaf ettiklerini, ilk derece mahkemesinin davada, davaya konu çek keşidecisiyle ilgili vermiş olduğu ret kararı usul ve esasa aykırı olduğunu, de