(2709 S. K. m. 48, 49, 70) (Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği m. 1, 11)

İSTEMİN ÖZETİ: İzmir İli, Güzelbahçe İlçesi, Maltepe Yerleşkesinde 2017 yılı dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak 27.dönem Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma (SUTASAK) eğitimine başlayan davacının, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından bahisle eğitimle ilişiğinin kesilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davada, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasında, ''Kardeşinin eşi hakkında FETÖ üyeliğinden dolayı dava açıldığı ve amcasının polis memuru iken 15 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ tarafından gerçekleştirilen darbe girişimi sonrasında kamu görevinden çıkarıldığı'' yönündeki istihbari bilgi notuna istinaden davacının muvazzaf subay adaylığının sonlandırılarak eğitimle ilişiğinin kesildiği, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapacak personelin kendisi ve yakınlarının her türlü siyasi ve ideolojik akımlardan uzak olması, silahlı kuvvetlerin üstlendiği milli savunma gibi bir kamu hizmetinin en iyi şekilde yerine getirilebilmesinin bir gereği olduğu, bünyesinde görev yapacak personelin, hem kendisinin hem de kendisini etkileyebilecek yakın çevresinin, yasadışı siyasi ve ideolojik faaliyetlere katılmamış kişilerden seçilmesini zorunlu kıldığı, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasında, kardeşinin eşi ve amcası ile ilgili hususlara ilişkin istihbari mahiyetteki bilgiye göre askerlik hizmetinin önem ve özelliği açısından davacının güvenlik soruşturması olumsuz olarak sonuçlanması nedeniyle, yerleştirildiği kurumun statüsü ile görevinin önem ve özelliği dikkate alındığında, idarenin sahip olduğu takdir yetkisi çerçevesinde davacının Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma (SUTASAK) eğitimi ile ilişiğinin kesilmesi yönünde kullanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden İzmir 4.İdare Mahkemesi'nin 18/10/2019 gün ve E:2019/414, K:2019/1037 sayılı kararının, davacı vekili tarafından, müvekkilinin kardeşinin eşi .......'nın polis memuru olarak görev yaptığı, Diyarbakır 9.Ağır Ceza Mahkemesi'nde 10/12/2018 tarihinde yapılan duruşmada beraatine karar verildiği, amcasının KHK ile ihraç edildiği, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvurduğu, amcası ile hiçbir ilgi ve bağlantısının bulunmadığı, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının, silahlı kuvvetlere alınacak kişinin kendisi, babası, annesi, eşi ve kardeşlerini kapsadığı, bu kişiler dışındaki kişiler hakkındaki bilgi notunun doğrudan davacıya yansıtılarak güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak sonuçlandırılmasının hukuken olanaklı olmadığı, cezaların şahsiliği ilkesi gereğince bu kişilerin dahi araştırılmasının, davacıya etkisinin olmaması gerektiği ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği hükümleri uyarınca görevli kurumlar tarafından gönderilen bilgilerin kullanılması esnasında, idarenin gelen bilginin gerçekliği ve/veya bir yargı kararı ile sabit olup olmadığı konularında inceleme yapma sorumluluğunun bulunmadığı, TSK'nın temin edeceği kısıtlı kadrolar için başvuruda bulunan binlerce aday içerisinden takdir hakkını en uygun adaydan yana kullandığı ve personeli bu hassasiyetle değerlendirdiği belirtilerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nce, dava dosyasının tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek davanın esası hakkında işin gereği görüşüldü:

Dava, İzmir İli, Güzelbahçe İlçesi, Maltepe Yerleşkesinde 2017 yılı dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak 27.dönem Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma (SUTASAK) eğitimine başlayan davacının, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından bahisle eğitimle ilişiğinin kesilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Çalışma ve sözleşme hürriyeti" başlıklı 48.maddesinde, "Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir." kuralına, "Çalışma hakkı ve ödevi" başlıklı 49.maddesinde, "Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir." kuralına ve "Hizmete girme" başlıklı 70.maddesinde, "Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez." kuralına yer verilmiştir.

4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli İle Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde, "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması, kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

Anılan hükme istinaden Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkartılan 12/4/2000 tarih ve 24018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’nin 1. maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya teh