İSTEMİN ÖZETİ: Kara Kuvvetleri Komutanlığı Balıkesir Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulunda muvazzaf astsubay adayı/kursiyer olarak eğitim almakta olan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle Astsubay Temel Kursundan çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava dosyasının incelenmesinden, davacının, 2018 yılı astsubay temini faaliyetleri kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olduğu ve 20/09/2018 tarihinde Balıkesir Astsubay Meslek Yüksek Okulunda Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma (ASTTASAK) eğitimine başladığı, ancak hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda Aday Değerlendirme Kurulu tarafından davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı yönünde 09.10.2018 tarihli kararın alınması sebebiyle, Balıkesir Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığınca davacının "temel askerlik ve astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimine alınacak adaylarda aranacak niteliklere ve başvuru esaslarına sahip olmadığı" gerekçesiyle 24/10/2018 tarihinde ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, hakkında güvenlik soruşturması yapılanın, Kurumun ve yürütülen hizmetin gereği bir değerlendirmeye tabi tutulacağının kuşkusuz olduğu, Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir parçası olan davalı idarede hem Türk Silahlı Kuvvetlerine hem de emniyet ve asayişe dair görevlerin yürütüldüğü dikkate alındığında, kapsamına alınacak olan personel için daha titiz bir inceleme ve değerlendirmenin, idarenin takdir hakkının en uygun adaydan yana kullanılmasını sağlamanın gereği olduğunun kabulü gerektiği, bakılan davada, davalı idare tarafından davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler arasında yer alan güvenlik soruşturması bilgi notunda ''kendisi hakkında hırsızlık suçundan cezalandırılmasına, 3 yıl süre ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararı verildiği (2013), kardeşinin FETÖ/PDY bağlantılı olduğu nedeniyle kapatılan bir özel eğitim kurumunda 2007-2008 döneminde çalıştığı" şeklinde istihbari mahiyette bilgi bulunduğunun tespit edildiği, bu durumda, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda atanılacak olan askerlik hizmetinin önem ve özelliği açısından davacının ilgili Yönetmelikte aranan hakkında yapılan güvenlik soruşturmasında olumlu sonuç almak koşulunu taşımadığından dolayı idarenin sahip olduğu takdir yetkisini davacının astsubay temel kursundan ilişiğinin kesilmesi yönünde kullanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar veren Balıkesir 1.İdare Mahkemesi'nin 22/01/2020 gün ve E: 2019/237, K: 2020/65 sayılı kararının, davacı tarafından, hakkında verilen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının üç yıllık denetim süresinde kasıtlı bir suç işlememesi sebebiyle tüm sonuçları ile ortadan kalktığı, CMK'da yer alan açık hükme rağmen bu durumun güvenlik soruşturmasına gerekçe teşkil etmesinin kanunilik ve hukuki güvenlik ilkesinin ihlali olduğu, kız kardeşinin 2007/2008 döneminde çok kısa bir süreçte ilgili kurumda kantin personeli olarak çalışması sebebinin ise, yine kanunilik ve suç ve cezaların şahsiliği ilkesinin ihlali olduğu, kız kardeşi hakkında herhangi bir soruşturma ve takibat olmadığı hususları ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Ülkenin güvenliği ve savunulmasından sorumlu olan Türk Silahlı Kuvvetlerine alınacak personelin güvenirliğinin her türlü şüpheden uzak ortaya konulmasının ayrıca önem arz ettiği, hal böyle iken idarenin takdir yetkisini davacıyı istihdam etmeme yönünde kullanmasında herhangi bir yanlışlık ve hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu belirtilerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:

Dava, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Balıkesir Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulunda muvazzaf astsubay adayı/kursiyer olarak eğitim almakta olan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle Astsubay Temel Kursundan çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Çalışma ve sözleşme hürriyeti" başlıklı 48.maddesinde, "Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir." kuralına, "Çalışma hakkı ve ödevi" başlıklı 49.maddesinde, "Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir." kuralına ve "Hizmete girme" başlıklı 70.maddesinde, "Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez." kuralına yer verilmiştir.

4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli İle Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde, "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması, kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmüne yer verilmiş, bu hükme dayanılarak Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılarak 12/04/2000 Tarih ve 24018 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 1.maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir" hükmüne, "Tanımlar" başlıklı 4.maddesinde, "f) Arşiv araştırması: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını,”, “g) Güvenlik soruşturması: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini,” tanımlarına yer verilmiş, 9.maddesinde, "Türk Silâhlı Kuvvetlerinin kadro ve kuruluşlarında yer alacak personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Türk Silâhlı Kuvvetlerince bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak yönerge uyarınca yapılır." kuralına yer verildiği, "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar" başlıklı 11.maddesinde, "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak: a) Kimlik