T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/1 Esas
KARAR NO : 2023/216
DAVA TARİHİ : 04/01/2021
KARAR TARİHİ : 22/03/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı tara arasında 27/03/2019 tarihli hizmet sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre davalı şirkete otelinde kullanılması için kahve ekipmanı sağlandığını, bu ekipmanlar karşılığında sözleşme süresi boyunca belirtilen miktarda kahve siparişi verileceği ve bedellerinin ödenmesi konusunda anlaştıklarını, ancak davalı şirketin sözleşme hükümlerini yerine getirmediğini, sözleşmeye göre her ay alınacak 54 KG kahve bedeli olan 2.970,00 TL'nin ilk ay için ödendiğini, davalının sözleşmenin 2.ayında kesilen faturayı 11.ayda iade ettiğini ve sözleşmeyi şifahen fesih ettiğini bildirdiğini, davalı tarafa 25/11/2019 tarihinde ihtarname gönderdiklerini ve sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediklerini bildirdiklerini, davalı tarafın 06/12/2019 tarihinde gönderdiği ihtarnamede sözleşmeyi fesih etmediklerini kahve alımına devam etmek istediklerini ve sözleşme bedellerini ödediklerini bildirdiklerini ancak sözleşmenin ilk ayında yapılan ödemden sonra herhangi bir ödemenin yapılmadığını, 12/02/2020 tarihli arabuluculuk anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, 23/07/2020 tarihinde son kez ihtarname gönderdiklerini ancak davalının cevap vermediğini ve 03/12/2020 tarihinde tekrar arabuluculuk anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, müvekkilin sözleşmenin 2. ayında davalı şirket yetkilisi ile görüşmeye gittiğinde otelde başka kahve makinalarının bulunduğu ve başka bir marka kullanıldığını tespit ettiğini, davalının müvekkil şirketin dışında kahve kullandığının tespiti halinde sözleşme bedeli kadar tazminat talep etme haklarının bulunduğunu, davalıya teslim edilen sözleşmenin EK-II'de (Ekipman Listesi ve Teslim Tutağı) bulunan makinalardan 3.Sırada yer alan 1 Adet Profesyonel Kahve Makinası 4.Sırada yer alan 1 adet Profesyonel Kahve Makinası 5. Sırada yer alan 4 adet Profesyonel Kahve Makınası Cam Potu ve Profesyonel Kahve Makinası değirmeninin halen davalı tarafta olup müvekkile iade edilmediğini iddia ederek iş bu sözleşmeye aykırılıklar nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu belirterek davanın kabulüne, davalının müvekkili şirketi uğrattığı zararların tespiti ile şimdilik 10.000,00 TL, davalının sözleşmeye aykırı başkaca kahve alımı yaptığının tespiti halinde şimdilik 10.000,00 TL ve müvekkile ait kahve makinelerinin davalı tarafından geri verilmemesi sebebiyle makine bedellerinin tespiti ile şimdilik 1.000,00 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın davalının yerleşim yerinde açılması gerektiğiyle ve yetkisizlik davanın reddinin gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmasının haksız olduğunu, sözleşmeye göre hey ay belirli kahve alımı öngörülmüş ise de ilk ayından sonra müvekkillerinin kahve alımını azaltmak istediğini, 54 KG kahve miktarının otelde tüketilenden çok fazla olduğunu ve müvekkil şirketin zararına olacağını, miktar azaltma taleplerinin davacı şirket tarafından hiçbir gerekçe gösterilemeden reddedildiğini, bu hususla ilgili 06/12/2019 tarihinde davacı şirkete ihtarname cevabı gönderildiğini, tüm ürün bedellerinin ödendiği ve kahve alımına devam edilmek istendiğinin bildirildiğini, otelin aylık tüketiminin üzerinde kahve almanın müvekkil şirkete maddi zarar getireceği ve anlaşmaya çalışılırken davacı şirketin gerekçe göstermeden taleplerini reddetmesinin kötü niyetli olduğunu ve kanunda belirtilen dürüstlük kuralına aykırı davrandıklarını, makina ve ekipmanların eksiksiz bir şekilde davacı şirkete iade edildiğini belirterek davanın reddini talep etmektedir.
DAVA:
Dava, tacirler arası karma sözleşmeden (ariyet ve ticari satım) kaynaklanan müspet zarar, cezai şart ve makine bedeline ilişkin alacak ve tazminat isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Sözleşme, ekipman teslim tutanağı, ihtarname,
-Mahallinde Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan keşif,
-Bilirkişiler ..., ...'un 24/11/2021 tarihli rapor,
-SMMM Bilirkişi ...'ın 25/01/2022 tarihli raporu,
- Makine Mühendisi Bilirkişi ...'nın 05/04/2022 tarihli raporu,
-Beşiktaş ... Noterliğinin 15/06/2022 tarihli yazısı,
-Hesap bilirkişisi ..., Gıda Mühendisi Bilirkişi ...'in
28/09/2022 tarihli raporu,
-Bilirkişi ...'in 28/11/2022 tarihli ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, davalı ile aralarında sözleşme bulunduğu, bu sözleşme uyarınca davalıya ait otelde kullanmak üzere ekipman sağlandığı ve sözleşme süresince davalının belirli miktarda kahveyi satın almayı ve bedelini ödemeyi taahhüt ettiği, davalının sözleşmenin 2.ayından itibaren mal alımını ve ödeme yapmayı durdurduğu, davalının üçüncü kişiden sözleşmeye konu malı temin ettiği, davalının bu eylemlerinin sözleşmeye aykırılık oluşturduğu, müspet zararlarının doğduğu, ayrıca davalının kendisine teslim edilen ekipmanı iade etmediği iddiası ile müspet zarar nedeniyle tazminat, ekipman bedeli ve cezai şart isteği ile iş bu davayı ikame ettiği, davalının ise yetki itirazında bulunduğu, sözleşmede aylık satımı kararlaştırılan kahve miktarının tüketim miktarını aştığı, bu hususta davacıya bildirimde bulunulduğu, ancak davacının bu talebi reddettiği, alımı yapılan tüm ürünlerin bedellerin ödendiği, davacının kötüniyetli olduğu, sözleşmeye konu makine ve malzemelerin davacı şirkete iade edildiğini savunduğu, taraflar arasında mahkememizin yetkili olup olmadığı, davalının sözleşmeye aykırı hareket edip etmediği, sözleşmedeki ekipmanı davacıya iade edip etmediği, davacının müspet zarar, cezai şart ve ekipman bedeli isteğinde bulunup bulunamayacağı, talep edebilecekse talep edebileceği miktarın ne kadar olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, davalının otel işletmecisi, davacının ise kahve satıcısı olarak sözleşmede taraf olarak yer aldığı, davacının 2 yıl süre ile davalıya kahve satmayı ve ekipman sağlamayı, davalının ise satım bedelini ödemeyi üstlendiği, sözleşmenin karma tipli sözleşme (ticari satım ve ariyet sözleşmesi) ve 2 yıl süreli olduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın karma tipli sözleşme (ticari satım ve ariyet sözleşmesi) olarak değerlendirilmesi ve bu sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği ve her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren nispi ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davalı yetki itirazında bulunmuş ise de, taraflar arasında karma tipli sözleşme (ticari satım ve ariyet sözleşmesi) bulunduğu, sözleşme ilişkisinin tarafların kabulünde olduğu, davaya konu taleplerin bu sözleşmeden kaynaklanan müspet zarar, cezai şart ve ekipman bedeli isteğine ilişkin olduğu, sözleşmenin 21. Maddesinde yetki kaydı bulunduğu, 6100 sayılı HMK'nun 17 vd. maddeleri uyarınca söz konusu yetki sözleşmesinin geçerli olduğu, bu kayda göre taraflar arasındaki uyuşmazlıkta İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu, bu nedenle davalının yetki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmakla yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce öncelikle davalının sözleşmeye aykırı hareket edip etmediği, taahhüt ettiği aylık alımı yapıp yapmadığı, başka bir kimseden sözleşmeye konu malı temin edip etmediği, sözleşme uyarınca davacıya ödeme yapıp yapmadığı, sözleşmeye konu ekipmanları davacıya iade edip etmediği ile makinelerin değerinin tespiti hususlarında davalı ticari defter ve kayıtları ile davalı şirkete ait otelde smm ve makine mühendisi bilirkişi aracılığı ile keşif yapılmasına karar verildiği, bu kapsamda Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, talimat mahkemesinde mahallinde keşfin yapıldığı, 09/11/2021 tarihinde gerçekleştirilen keşifte davacıya ait makinelerin davalı işyerinde olmadığının tespit edildiği, dosyanın bilirkişi heytine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 24/11/2021 tarihli raporda, taraflar arasındaki sözleşmeye konu makinelere davalı nezdinde rastlanmadığı, bu nedenle değer tespiti yapılamadığı, davalının sözleşme dönemi içerisinde davacıdan toplam 6.780,82 TL alış yaptığı, buna karşılık davacıya 6.760,82 TL ödeme yapıldığı, davalının aynı süreçte dava dışı ... A.Ş (...) den 119.743,74 TL alım yaptığı, davalının ticari defterlerine göre davacıya 20,00 TL borçlu göründüğü yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması için dosyanın İstanbul Asliye Ticaret mahkemesine gönderildiği, talimat mahkemesin