Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-2-11 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 19-15/214-94
Karar Tarihi : 11.04.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Pelin UYANIK, Gözde MAVİ, Selin DURSUN, Burcu ÇALIŞKAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği
Temsilcisi: Av. Gökhan CANDOĞAN
Aziziye Mah. Kuşkondu Sok. No:7/2 Çankaya/ANKARA
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILAN :- İsttelkom İstanbul Elektronik Haberleşme ve Altyapı Hizmetleri
San. ve Tic. A.Ş.
19 Mayıs Mah. Aytekin Kotil Cad. Cevahir İş Merkezi No:8 Kat:6
7-8-9 Mecidiyeköy-Şişli/İSTANBUL
(1) E. DOSYA KONUSU: İsttelkom İstanbul Elektronik Haberleşme ve Altyapı
Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Tesis Paylaşımı Protokolü ile rakiplerinin
faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 28.02.2017 tarih ve 1341
sayı ile intikal eden ve Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER)
tarafından yapılan başvuruda,
 TELKODER üyesi şirketlerin, başta sabit telefon hizmetleri ile perakende
genişbant internet hizmetleri olmak üzere elektronik haberleşme hizmetlerini,
yürürlükte olan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu (5809 sayılı Kanun)
hükümleri doğrultusunda Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK)
aldıkları yetkilendirmelerle yürüten yeni nesil işletmeciler oldukları,
 TELKODER üyesi şirketlerin bir kısmının 5809 sayılı Kanun kapsamında altyapı
işletmeciliği yetkilendirmesi ile faaliyet gösterdiği, ses, internet ve katma değerli
elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulabilmesi için zorunlu unsur olan
altyapının kurulmasına ve işletilmesine ilişkin hizmetleri içeren söz konusu
yetkilendirmenin tam ve etkin bir şekilde kullanılabilmesinin geçiş hakkı ile
mümkün olabildiği,
 Kesintisiz olarak topluma sunulması zorunlu olan elektronik haberleşme
hizmetlerinin sunulabilmesi için geçiş hakkının vazgeçilmez nitelikte bir hak
olduğu, geçiş hakkı sağlayıcısı (GHS) kamu kurumlarının ilgili yasal mevzuat
hükümlerine (5809 sayılı Kanun, Elektronik Haberleşme Hizmetlerinin
Yürütülmesinde Geçiş Hakkına Dair Yönetmelik, Sabit ve Mobil Haberleşme
Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü ve Benzeri Gerecin
Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik) uygun hareket ederek
yükümlülüklerini yerine getirmelerinin ve istisnai durumlar dışında geçiş hakkı
taleplerini olumlu karşılamalarının gerektiği,
19-15/214-94

2/77

 Müşterilerine kaliteli ve ucuz hizmet sunmak isteyen TELKODER üyesi
işletmecilerin büyükşehirlerde altyapı tesis edebilmek için özellikle
belediyelerden geçiş hakkı talebinde bulundukları, bu kapsamda 2008-2012
yılları arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı (İBB) tarafından geçiş
hakkı talebinde bulunan işletmecilere kazı izni verilse de 2012 yılı sonrası
dönemde farklı ve değişen gerekçelerle söz konusu izinlerin verilmesinin
neredeyse durdurulduğu, İBB'den alınan verilere göre 2012-2014 yılları arasında
işletmecilere verilen kazı izinlerinin ihmal edilebilir düzeyde kaldığının görüldüğü,
bununla birlikte verilen izinlerin de esas itibarıyla yeni güzergâh/yeni hat için
verilen kazı izinleri olmayıp mevcut güzergâhlardan/şebekelerden 40 metreye
kadar olan bağlantılar için Türk Telekomünikasyon A.Ş.’ye (TÜRK TELEKOM)
verilen izinler olduğu, TELKODER üyesi işletmecilerin söz konusu süreçte
neredeyse hiç yeni kazı izni alamadıkları ve dolayısıyla İstanbul’da işlem tesis
edebilmelerinin imkânsız hale geldiği,
 İBB'nin olumsuz bakış açısının altında kendi iştiraki olan İsttelkom İstanbul
Elektronik Haberleşme ve Altyapı Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.’yi (İSTTELKOM)
aktif hale getirmek istemesinin yattığının görüldüğü,
 İSTTELKOM’un elektronik haberleşme alanında faaliyette bulunmak üzere
19.10.2012 tarihinde kurulmuş bir belediye şirketi olup 10.01.2013 tarihinde
Altyapı İşletmeciliği Hizmeti (B) lisansı, 26.08.2013 tarihinde Ortak Kullanımlı
Telsiz Hizmeti Lisansı (K), 15.06.2015 tarihinde İnternet Servis Sağlayıcılığı (B)
lisansı alarak aktif olarak 2015 yılı sonu itibarıyla faaliyetlerine başladığı,
 Söz konusu süreçte İstanbul ili sınırları içerisinde altyapı işletmeciliği hizmeti
sunmak isteyen TELKODER üyesi işletmecilerin İBB tarafından altyapı tesisi
konusunda açık bir şekilde İSTTELKOM’a yönlendirildikleri, İSTTELKOM’la tesis
paylaşımı gibi anlaşmalar yapmak suretiyle hizmet sunmaya zorlandıkları ve
hukuka aykırı anlaşmalar ile bir yandan yeni tesis edilecek şebekenin/altyapının
tüm giderlerini üstlenmek diğer yandan altyapı mülkiyetinin İSTTELKOM'a
bırakılmasına rıza göstermek zorunda bırakıldıkları,
 İSTTELKOM’un diğer işletmecilerin çıkarılması kararının alındığı birçok alanda
fiber şebeke tesis etmeye başladığı,
 İBB’den İstanbul ili sınırları içerisinde geçiş hakkı ve kazı izni alamayan
işletmecilerin yetkilerinin fiilen hükümsüz hale geldiği, pazarın farklı
konumlarında yer alan İBB-İSTTELKOM ekonomik bütünlüğünün dikey anlaşma
yoluyla pazarı diğer işletmecilere tamamen kapattığı ve İstanbul ilinde neredeyse
hiçbir işletmecinin hizmet üretmesine izin vermeyecek bir noktaya ulaştığı,
 Şikâyet konusu ilgili ürün pazarının "elektronik haberleşme altyapısı işletim
pazarı", ilgili coğrafi pazarın ise “İstanbul ili” olarak değerlendirildiği,
 Sonuç itibariyle İBB-İSTTELKOM ekonomik bütünlüğünün şikâyete konu
işlemlerinin TELKODER üyesi altyapı işletmecilerinin doğrudan hizmet
sunmalarını imkânsız hale getirdiği
iddia edilerek, İBB ve İSTTELKOM hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) çerçevesinde soruşturma açılarak gerekli
incelemelerin yapılması, ayrıca soruşturma sonucuna kadar geçici tedbir kararı
alınarak ihlale yönelik uygulamaların durdurulması talep edilmektedir.

19-15/214-94

3/77

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Dosya konusu başvurunun elektronik haberleşme sektörünü
ilgilendirmesi sebebiyle 5809 sayılı Kanun’un 7. maddesinin ikinci fıkrası gereğince
03.03.2017 tarihli ve 2913 sayılı yazı ile BTK’dan görüş talep edilmiştir. Söz konusu
görüş 21.04.2017 tarihli ve 2774 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(4) Başvuruda yer verilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda düzenlenen
16.05.2017 tarih ve 2017-2-11/İİ sayılı İlk inceleme Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul)
24.05.2017 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 17-17/261-M sayı ile şikayet konusu
iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun'un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(5) Önaraştırma süreci sonucunda düzenlenen 16.08.2017 tarih ve 2017-2-11/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu ve ekleri Kurulun 27.09.2017 tarihli toplantısında görüşülmüş ve
17-30/489-M ile İSTTELKOM hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Kurul
aynı tarihli toplantısında 17-30/489-222 sayı ile İBB’ye yönelik soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, bununla birlikte, kamu geçiş hakkı sağlayıcısı olarak geçiş hakkı
taleplerinin karşılanması hususunda eşit ve ayrımcılıktan uzak davranması gerektiği,
aksi durumun rekabetçi endişelere yol açabileceği yönünde İBB’ye görüş
gönderilmesine karar vermiştir. Söz konusu görüş, 01.12.2017 tarih ve 15052 sayılı yazı
ile İBB’ye gönderilmiştir.
(6) Soruşturma açılmasına ve 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca
ilk yazılı savunmanın 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin 06.10.2017 tarih ve
12370 sayılı Soruşturma Bildirimi, dosya tarafına 10.10.2017 tarihinde elden yapılmış
ve aynı tarihte İSTTELKOM’da yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. 11.10.2017
tarihinde ise İSTTELKOM yetkilileriyle görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmede talep
edilen bilgi ve belgeler 30.10.2017 tarih ve 7810 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına
girmiştir. Soruşturma Bildirimine mukabil İSTTELKOM’un ilk yazılı savunması
07.11.2017 tarih ve 8104 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(7) Soruşturma döneminde İSTTELKOM’dan talep edilen bilgiler, 24.09.2018 tarih, 6860
sayı ve 27.09.2018 tarih, 6963 sayı ile, İBB’den talep edilen bilgiler 27.09.2018 tarih,
6965 sayı ve 22.11.2017 tarih 8595 sayı ile, Vodafone Telekomünikasyon A.Ş.’den
(VODAFONE) talep edilen bilgiler 26.09.2018 tarih, 6945 sayı ve 27.09.2018 tarih, 6984
sayı ile, Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.’den (SUPERONLINE) talep edilen bilgiler
25.09.2018 tarih, 6908 sayı ile, Turknet İletişim Hizmetleri A.Ş.’den (TURKNET) talep
edilen bilgiler 24.09.2018 tarih, 6878 sayı ile, Grid Telekomünikasyon A.Ş.’den (GRID)
talep edilen bilgiler 25.09.2018 tarih, 6883 sayı ve 27.09.2018 tarih, 6986 sayı ile, TÜRK
TELEKOM’dan talep edilen bilgiler 25.09.2018 tarih, 6912 sayı ve 26.09.2018 tarih,
6932 sayı ile, TT International Telekomünikasyon A.Ş.’den1 (TTI) talep edilen bilgiler
27.09.2018 tarih, 6964 sayı ve 27.09.2018 tarih, 6982 sayı ile, T-Systems
Telekomünikasyon Ltd. Şti.’den (T-SYSTEMS) talep edilen bilgiler 24.09.2018 tarih,
6862 sayı ile, BT Bilişim A.Ş.’den (BT) talep edilen bilgiler 24.09.2018 tarih, 6865 sayı
ile, Kule Hizmet ve İşletmecilik A.Ş.’den (KULE) talep edilen bilgiler 24.09.2018 tarih,
6876 sayı ile, İş Net Elektronik Bilgi Üretim Dağıtım Ticaret ve İletişim Hizmetleri
A.Ş.’den (İŞNET) talep edilen bilgiler 26.09.2018 tarih, 6936 sayı ile, BTK’dan talep
edilen bilgiler 27.09.2018 tarih, 68953 ve 6988 sayılar ile Kurum kayıtlarına girmiştir.
(8) Kurulun 08.03.2018 tarihli toplantısında, 18-07/109-M sayılı ile soruşturmanın ilk altı
aylık süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılması yönünde karar tesis edilmiştir.

1 Teşebbüsün önceki ticaret unvanı MTCTR Memorex Telekomünikasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.
(MEMOREX) olup işbu kararda MEMOREX olarak belirtilen teşebbüs TTI’ya işaret etmektedir.
19-15/214-94

4/77

(9) Yürütülen soruşturmaya istinaden hazırlanan 27.09.2018 tarih ve 2017-2-11/SR sayılı
Soruşturma Raporu ve ekleri Kurul üyelerine ve İSTTELKOM’a 4054 sayılı Kanun’un
45. maddesi gereğince tebliğ edilmiş ve teşebbüsün ikinci yazılı savunması ilgili yazıyla
birlikte talep edilmiştir. Teşebbüsün ikinci yazılı savunması, 07.11.2018 tarih ve 8039
sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(10) İSTTELKOM’un ikinci yazılı savunmasına karşılık hazırlanmış bulunan 26.11.2018 tarih
ve 2017-2-11/EG sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve dosya tarafı teşebbüse tebliğ
edilmiştir. İSTTELKOM tarafından mevcut soruşturma kapsamında hazırlanan üçüncü
yazılı savunma süresi içinde Kuruma sunulmuştur.
(11) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması hususu
03.01.2019 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 19-02/12-M sayı ile 20.02.2019
tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar verilmiştir. Anılan tarihte sözlü
savunma toplantısı gerçekleştirilmiştir.
(12) 07.03.2019 tarihli Kurul toplantısında dosya konusunun Kurul gündeminde incelemeye
alınmasına 19-11/134-Mİ sayı ile karar verilmiştir.
(13) Kurul, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor, Ek Görüş, toplanan
deliller, yazılı savunmalar, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalar ve
incelenen dosya muhteviyatına göre 11.04.2019 tarih ve 19-15/214-94 sayı ile işbu nihai
kararı tesis etmiştir.
(14) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
a) İSTTELKOM’un rakipleriyle akdettiği Tesis Paylaşımı Protokolü’nün 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
b) Tesis Paylaşımı Protokolü’nün 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan
şartları sağlamaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağı,
c) Bu nedenle İSTTELKOM’a, aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza
Yönetmeliği) hükümleri kapsamında idari para cezası uygulanması gerektiği,
d) (a) bendinde belirlenen ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis
edilmesini temin etmek için İSTTELKOM’a:
 Tesis Paylaşımı Protokolü’nden
i. Alternatif işletmecilerin kurulum maliyetine katlandıkları altyapının
mülkiyetinin İSTTELKOM’a ait olduğuna,
ii. Alternatif işletmecilerin kurulum maliyetine katlandıkları altyapının
alternatif işletmeciler tarafından üçüncü şahıs ve kuruluşlara kısmen
veya tamamen kullandırılamaması, kiralanamaması ve
devredilememesine
yönelik olan veya doğrudan/dolaylı olarak buna işaret eden sözleşme
hükümlerinin kaldırılması,
 Ayrıca bir önceki madde kapsamında değerlendirilebilecek sair
uygulamalardan/davranışlardan/sözleşmelerden kaçınılması
yükümlülüklerinin getirilmesi gerektiği belirtilmektedir.
19-15/214-94

5/77

I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs: İSTTELKOM
(15) Bilgi teknolojileri ve elektronik haberleşme hizmetleri alanlarındaki ihtiyaçları karşılamak
ve elektronik haberleşme altyapısı sorunlarının çözümlerine katkıda bulunmak amacıyla
İBB tarafından 2012 yılında kurulmuş olan İSTTELKOM, altyapı işletmeciliği, internet
servis sağlayıcılığı (İSS), ortak kullanımlı telsiz hizmetleri, veri merkezi işletmeciliği,
akıllı kent mobilyaları ve İBB wifi hizmetleri gibi alanlarda faaliyet göstermektedir. Bu
kapsamda, BTK tarafından 26.08.2013 tarihinde Ortak Kullanımlı Telsiz Hizmeti (K),
10.01.2013 tarihinde Altyapı İşletmeciliği Hizmeti (B), 15.06.2015 tarihinde İnternet
Servis Sağlayıcılığı (B) yetki belgeleri ile yetkilendirilmiştir.
(16) İSTTELKOM’un kurucularına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 1: İSTTELKOM’un Ortaklık Yapısı
Kurucular Pay Oranı (%)
İstanbul Belediyeleri Bilgi İşlem Enerji San. ve Tic. A.Ş. (BELBİM) (…..)
İstanbul Enerji San. ve Tic. A.Ş. (…..)
İstanbul Ulaşım Haberleşme ve Güvenlik Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. (İSBAK) (…..)
Toplam 100
Kaynak: İSTTELKOM’dan gelen cevabi yazı
(17) İSTTELKOM’un yönetim kurulu, Osman SAVAŞ (Başkan), Hüseyin TOK (Bşk. V.) ile
Üyeler Salih EFİLOĞLU, Kağan SÜRMEGÖZ, Murat ASLAN, Suat EKİNCİ, Tayfun
KARALİ ve Yusuf KOTİL’den oluşmaktadır.
I.2.2. Altyapı Kurulum Sürecine İlişkin Bilgiler
(18) Dosya konusunun esas olarak elektronik haberleşme altyapısının kurulumuna ilişkin
olduğu görülmektedir. Bu itibarla öncelikle altyapı kurulumuna ilişkin usul ve esaslara,
ilgili düzenlemelere yer verilmesi faydalı olacaktır.
I.2.2.1. Geçiş Hakkı ile İlgili Düzenlemeler
(19) Bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmeler ve bu piyasaya yönelik artan
talep çerçevesinde, yeni altyapı kurma ihtiyacı doğmuş olup rekabete açılan altyapı
pazarına yeni girişlerin teşvik edilmesi ve yeni işletmecilerin piyasaya girişleri önündeki
engellerin kaldırılması gerekmektedir. Bu bağlamda geçiş hakkı, elektronik haberleşme
sektöründe rekabet ortamının oluşturulması açısından büyük önem arz etmektedir.
Altyapı hizmetleri genel olarak üretim zincirinin en üst basamağında yer almakta, daha
alt basamaklara önemli girdiler üretmektedir. Öte yandan altyapı hizmetleri
işletmecilerin doğrudan maliyetlerine etki etmektedir.
(20) Düzenleyici çerçeve kapsamında ele alınması gereken ilk düzenleme 05.11.2008 tarihli
ve 5809 sayılı Kanun’dur. Söz konusu Kanun’un 3. maddesinde geçiş hakkı aşağıdaki
gibi tanımlanmıştır:
“İşletmecilere, elektronik haberleşme hizmeti sunmak için gerekli şebeke ve
altyapıyı kurmak, kaldırmak, bakım ve onarım yapmak gibi amaçlar ile kamu ve özel
mülkiyet alanlarının altından, üstünden, üzerinden geçmeleri için tanınan haklar.”
(21) Geçiş hakkına ilişkin ilke ve genel hükümler ise aynı Kanun’un “Geçiş Hakkı” başlıklı
dördüncü bölümünde detaylandırılmıştır. Bu bölümde yer alan 22. maddede geçiş
hakkının, elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik
haberleşme altyapısını ve bunların destekleyici ekipmanını, kamu ve/veya özel
mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirmek ve bu altyapıyı
19-15/214-94

6/77

kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri
amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını kullanma hakkını kapsadığı ifade edilmiştir.
(22) 5809 sayılı Kanun’un 23. maddesinde geçiş hakkı talebinin kabulüne ilişkin ise şu
hüküm yer almaktadır:
“(1)Taşınmaza kalıcı zarar verilmemesi, bu taşınmaz üzerindeki hakların
kullanımının sürekli biçimde aksatılmaması koşuluyla, teknik olarak imkân
dâhilinde, seçeneksiz ve ekonomik açıdan orantısız maliyetler ihtiva etmeyen geçiş
hakkı talepleri, makul ve haklı sebepler saklı kalmak üzere, kabul edilir.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları, kendilerine yapılan geçiş hakkı talebini içeren
başvuruları öncelikli olarak ve gecikmeye mahal vermeden, değerlendirir ve altmış
gün içinde sonuçlandırırlar. Benzer konumdaki işletmeciler arasında ayrım
gözetmeksizin şeffaf davranılır.”
(23) Yukarıda yer verilen düzenleme ile geçiş hakkı sağlayıcılarına geçiş hakkı kullanımına
“katlanma” yükümlülüğü ile geçiş hakkının kullanılmasına yönelik tehlikeye düşürücü ya
da zarar verici faaliyetlerden “kaçınma” yükümlülüğü getirilmiştir.
(24) Yine aynı düzenlemede kamu geçiş hakkı sağlayıcılarına özel geçiş hakkı
sağlayıcılarından farklı olarak ek yükümler getirilmiştir. Bu bağlamda, kamu geçiş hakkı
sağlayıcıları ayrım gözetmeme ve şeffaf davranma yükümlülüğü altındadır.
(25) 5809 sayılı Kanun’un 24. maddesinde “Geçiş hakkı kapsamında kullanılacak bir
taşınmaz üzerinde hâlihazırda bu Kanun ve Kurum düzenlemeleri çerçevesinde, Kurum
tarafından ortak yerleşim ve tesis paylaşımı yükümlülüğüne karar verilmiş bir elektronik
haberleşme şebekesi bulunması halinde ortak yerleşim ve tesis paylaşımına öncelik
verilir.” şeklinde yer alan hükme göre geçiş hakkı, ancak tesis paylaşımı ya da ortak
yerleşim yükümlülüğünün bulunmadığı hallerde kullanılabilecek bir hak olarak
tanımlanabilecektir. Başka bir ifadeyle, yeni bir altyapı tesis edilebilmesi için, altyapının
tesis edileceği güzergâhta ortak yerleşime ve tesis paylaşımına uygun bir altyapının
bulunmaması gerekmektedir.
(26) Bu noktada ortak yerleşim ve tesis paylaşımı kavramlarının tanımı ve kapsamı önem
kazanmaktadır. 5809 sayılı Kanun’un 12. maddesinde ortak yerleşim ve tesis paylaşımı,
işlemecilere getirilebilecek yükümlülükler arasında sayılmaktadır. Anılan Kanun’un
“Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımı” başlıklı 17. maddesinin ilk fıkrasında,
“Bir işletmecinin tesislerini kamuya veya üçüncü şahıslara ait bir arazinin üzerine
veya altına yerleştirebildiği veya bu tür arazileri kullanabildiği veya kamulaştırma
müessesesinden yararlanabildiği hallerde Kurum, çevrenin korunması, kamu
sağlığı ve güvenliği, şehir ve bölge planlaması ve kaynakların etkin kullanılması
gereklerini gözeterek ilgili işletmeciye söz konusu tesisleri ve/veya araziyi makul bir
bedel karşılığında diğer işletmecilerle paylaşmasına ilişkin rekabet üzerindeki
etkileri dikkate alarak yükümlülükler getirebilir.”
hükmü yer almaktadır. Bu madde ile geçiş hakkı kavramının sınırları belirlenmiş, aynı
zamanda tesis paylaşımına ilişkin temel prensipler ortaya konmuştur.
(27) Söz konusu hükümlerden görüldüğü üzere, 5809 sayılı Kanun kapsamında gerek geçiş
hakkı gerekse ortak yerleşim ve tesis paylaşımı kavramlarına temel olarak BTK’nın
görev ve yetkileri dâhilinde yer verilmektedir. Buna karşın, 26.09.2011 tarihli ve 655
sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
19-15/214-94

7/77

Kanun Hükümde Kararname’nin (655 sayılı KHK) 13(h) maddesinde2, Bakanlık
bünyesinde yer alan Haberleşme Genel Müdürlüğünün görevleri arasında “sabit ve
mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri
gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş hakkına ilişkin usul ve esaslar ile
bunların taşınmazlardan geçirilmesi için uygulanacak ücret tarifelerini belirlemek ve
denetlemek” de sayılmıştır. Böylelikle, 655 sayılı KHK ile geçiş hakkına ilişkin
düzenleme yetkisi Bakanlığa geçmiş, ancak tesis paylaşımı ve ortak yerleşim
yükümlülüğüne ilişkin düzenleme yapma yetkisi BTK’da kalmıştır.
(28) 665 sayılı KHK’nın yürürlüğe girmesinin akabinde, Bakanlık tarafından, “Sabit ve mobil
haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin
taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş hakkına, bu hakka ilişkin uygulanacak ücret
tarifesine ve bu Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin denetlenmesine ilişkin usul ve
esasları belirlemek” amacıyla hazırlanan Geçiş Hakkı Yönetmeliği 27.12.2012 tarihli ve
28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
(29) Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nin 4. maddesinde “geçiş hakkı” kavramı 5809 sayılı Kanun’un
3. maddesindeki gibi tanımlanmış ve Yönetmelik’in 5. maddesinde ise geçiş hakkı
uygulamasında esas alınacak ilkeler sayılmıştır. Ülke kaynaklarının etkin ve verimli
kullanılması, etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması, geçiş hakkı
taleplerinin yasal süre içerisinde cevaplanması, ilgili mevzuata aykırı olmamak koşulu
ile geçiş hakkının kullanılmasının öncelikle tarafların anlaşmasına bağlı olması,
taleplerin teknik açıdan mümkün, ekonomik açıdan orantılı ve makul olması, tesis
paylaşımı ve ortak yerleşime öncelik verilmesi, söz konusu ilkeler arasında yer
almaktadır.
(30) Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasına göre geçiş hakkı talep edilen
güzergâh üzerinde tesis paylaşımı yükümlülüğüne karar verilmiş bir elektronik
haberleşme şebekesi ve/veya altyapısı bulunması halinde, tesis paylaşımına ilişkin
mevzuat hükümleri uygulanacaktır. Bir başka deyişle, 5809 sayılı Kanun’da da
öngörüldüğü gibi, geçiş hakkı ancak talep edilen güzergâh üzerinde tesis paylaşımına
ilişkin bir yükümlülük olmaması halinde uygulanabilecektir. Bu bağlamda, aynı
maddenin ikinci fıkrasına göre başvuru sahibi işletmeci, tesis paylaşımının mümkün
olmadığı belgelendikten sonra geçiş hakkı kullanım onayını alabilmek için Bakanlık’a
başvurabilecektir.
(31) İlgili düzenlemede ifade edilen “tesis paylaşımının mümkün olmaması” lafzının nasıl
değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin açıklama Bakanlık tarafından hazırlanan “Sabit ve
Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri
Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanması Hakkında
Usul ve Esaslar”ın 6. maddesinin onuncu fıkrasında yapılmıştır. İlgili hükme göre, i)
İşletmecilerin kullanım onayı almak istedikleri güzergâhın geçtiği yerlerde elektronik
haberleşme altyapısı bulunan diğer işletmecilere yaptıkları tesis paylaşımı başvurusu
üzerine tesis paylaşımı talebinin karşılanamayacak olduğuna ilişkin yazılı bir cevap
alınması, ii) Tesis paylaşımı başvurusunu müteakip tesis paylaşımı mevzuatı3
kapsamında belirlenen süre içerisinde, altyapı sahibi işletmeciden yer etüdü süresi ve

2 02.07.2018 tarih ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname kapsamında anılan hüküm mülga edilmiş olup, aynı hüküm, Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin (No:1) 483. maddesinin (h) bendinde düzenlenmektedir.
3 Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliği’nin (Tesis Paylaşımı
Tebliği) 10. maddesi.
19-15/214-94

8/77

ücretine dair yazılı bir cevap alınamaması, iii) Yer etüdü ücretinin ödenmesini müteakip
tesis paylaşımı mevzuatı kapsamında belirlenen süre içerisinde tesis paylaşımı talebine
ilişkin yer etüdü sonucunun başvuru sahibine bildirilmemesi durumunda Yönetmelik’in
6. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, tesis paylaşımının mümkün olmadığının
belgelenmesi şartı sağlanmış olmaktadır.
(32) Aynı düzenlemenin 8. maddesine göre ise işletmecinin, kurulu bulunan elektronik
haberleşme altyapı ve/veya şebekesindeki bir noktadan yalnızca son kullanıcı müşteri
veya müşteri grubuna ulaşmak amacıyla kuracağı 400 m ve altındaki müşteri bağlantı
güzergâhları için, mevzuata aykırı hareket etmemek şartıyla, Bakanlıktan kullanım
onayı almasına gerek yoktur. Bu durumda, Bakanlıkça kullanım onayı verilmiş
sayılmaktadır. Ancak, tesis paylaşımının mümkün olması durumunda, tesis paylaşımına
öncelik verilir. Böyle bir durumda işletmeci, geçiş hakkı kullanım onayı almak için
Bakanlık’a başvuru yapmaksızın geçiş hakkını kullanmak amacıyla ilgili GHS'ye
başvuruda bulunabilmektedir.
(33) Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nin 6. maddesinin yedinci fıkrasında Bakanlık tarafından
işletmeciye geçiş hakkı kullanım onayı verilmesi durumunda aşağıdaki hükümlerin
uygulanacağı belirtilmiştir:
a. Özel mülkiyete konu taşınmazlarda işletmeci ile GHS, ilgili mevzuata aykırı
olmamak koşulu ile geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, 22/11/2001 tarihli ve 4721
sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere serbestçe yapabilirler.
Geçiş hakkına ilişkin anlaşmaların ekinde, işletmecinin Kurum tarafından
yetkilendirildiğine dair belge, kurulacak altyapıya ilişkin proje dosyası ve
Bakanlıktan alınan kullanım onayı belgeleri yer alır.
b. Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki
taşınmazlar ile mülkiyeti veya tasarrufu belediyelere ve kamu kurum ve
kuruluşlarına ait taşınmazlar ile 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu
kapsamında kalan yerlerde geçiş hakkını kullanacak işletmeci, ilgili GHS’ye Ek-
2’de yer alan belgeler ve Bakanlıktan alınan kullanım onayı ile birlikte başvuruda
bulunur. GHS kendisine yapılan geçiş hakkı talebi başvurularını mevzuat
çerçevesinde en geç altmış gün içerisinde sonuçlandırır ve sonucunu işletmeciye
bildirir. Geçiş hakkı talebinin reddedilmesi durumunda yapılan bildirimde red
gerekçeleri açıkça belirtilir.
(34) 5809 sayılı Kanun hükümleri paralelinde kamu geçiş hakkı sağlayıcılarına talep
başvurularını 60 gün içerisinde sonuçlandırma yükümlülüğü getirilmiştir. Zorunlu geçiş
hakkının sağlanmasını teminen, geçiş hakkı talebi reddedilirse işletmeciye Bakanlık’a
başvurma olanağı tanınmış, dolayısıyla Bakanlık sorunun çözümü için başvurulacak
merci olarak tayin edilmiştir. Ancak Bakanlık’ın önereceği çözümün bağlayıcılığı
bulunmamaktadır. Tarafların anlaşamamaları sonucunda işletmecinin yargıya
başvurması durumunda zorunlu geçiş hakkının tesisi mümkün olabilecektir.
(35) Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, yetkilendirilmiş bir elektronik haberleşme
işletmecisi tarafından, geçiş hakkından yararlanılarak bir elektronik haberleşme
altyapısının kurulabilmesi için öncelikle söz konusu işletmeci tarafından, aynı
güzergâhta tesis paylaşımı yükümlülüğü olmadığının ortaya konulması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yeni bir altyapı tesis etmek isteyen işletmeci, öncelikle tesis paylaşımına
ilişkin mevzuat hükümlerine tabi olacak, eğer talep edilen güzergâhta tesis paylaşımı
yükümlülüğü mevcut değilse geçiş hakkına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde geçiş
hakkından yararlanabilecektir.
19-15/214-94

9/77

(36) 5809 sayılı Kanun ve Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nde işletmeci ile GHS’nin geçiş hakkına
ilişkin anlaşmaları serbestçe yapabileceği düzenlenerek, anlaşma serbestisi
öngörülmüştür. Yönetmelik’te geçiş hakkı sözleşmelerinin şekil şartına yönelik herhangi
bir düzenleme bulunmamaktadır.
(37) Yine Yönetmelik’in 7. maddesinde işletmecinin, Bakanlık’ın aksi bir beyanı
bulunmadıkça, en az kendi ihtiyacını karşılayan altyapı kadar bir altyapıyı diğer
işletmeciler için de kurma yükümlülüğü getirilmiştir.
(38) Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nin 9. maddesi ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait
mülkiyet alanları hariç tutularak geçiş hakkı ücretinin üst sınırları belirlenmiş, geçiş hakkı
ücreti dışındaki ücretlerin tarafların serbest iradesi ile belirlenmesi yolu tercih edilmiştir.
Anılan maddede, diğer bedel ve tazminatların belirlenen ilkelere uygun olmak koşuluyla
geçiş hakkı anlaşmasında aksi belirtilmediği takdirde işletmeci tarafından karşılanacağı
hükmolunmuştur.
(39) Yönetmelik’in 10. maddesinde işletmecilerin Bakanlık’tan kullanım onayı almalarından
itibaren en geç 120 gün içerisinde geçiş hakkı sağlayıcılarına başvurması, GHS’ler ile
anlaşmaya varması, kazı ruhsatı tamamlanarak inşaat çalışmalarına başlaması ve
sonucu Bakanlık’a bildirmesi gerektiği, sürecin tamamlanamaması durumunda,
gecikmenin işletmeciden kaynaklanmadığının Bakanlıkça kabulü hariç olmak üzere,
kullanım onayının iptal edileceği düzenlenmiştir.
(40) Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nin Denetim başlıklı 18. maddesi uyarınca Bakanlık’ın
Yönetmelik kapsamında yer alan iş ve işlemleri, geçiş hakkı talep edilen güzergâhı ve
altyapının durumunu denetleyebileceği, düzenlemelere aykırı hareket eden işletmecinin
mevcut kullanım onayını iptal edeceği, Yönetmelik’in uygulanmasında rekabeti
engelleyecek şekilde davranması veya başka bir işletmecinin geçiş hakkı talebini
engelleyecek biçimde hareket etmesi durumunda ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri
alınarak mevcut kullanım onayını iptal edeceği öngörülmüştür. Kullanım onayı iptal
edilen işletmecinin bir yıl boyunca kullanım onayı başvuruları değerlendirmeye
alınmayacaktır. Kamu geçiş hakkı sağlayıcılarının Yönetmelik hükümlerine aykırı
hareket etmeleri halinde, örneğin tavan ücret tarifesine uymamaları durumunda ne gibi
yaptırımın uygulanacağı veya Bakanlık’ın herhangi bir yaptırım gücü 5809 sayılı
Kanun’da olduğu gibi Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nde de düzenlenmemiştir.
I.2.2.2. Tesis Paylaşımı ile İlgili Düzenlemeler
(41) Tesis paylaşımına ilişkin olarak, 31.12.2003 tarihinde yürürlüğe giren ve en son
02.12.2010 tarihinde değiştirilen Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Tebliğ’in (Tesis Paylaşımı Tebliği) hükümlerinin incelenmesi önem
arz etmektedir. Söz konusu Tebliğ’in 1. maddesinde Tebliğ’in amacı, elektronik
haberleşme sektöründe, mevcut altyapılara erişimin ve kaynakların etkin kullanımının
sağlanması, sürdürülebilir rekabet ortamının oluşturulması, yatırım ve hizmet
maliyetlerinin asgari düzeye indirilmesi, çevrenin korunması, kamu sağlığı ve güvenliği
ile şehir ve bölge planlaması gerekleri gözetilerek ilgili işletmecilere getirilecek ortak
yerleşim ve tesis paylaşımı yükümlülüklerinin ve bu yükümlülüklerin uygulanmasına
ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olarak ifade edilmiştir.
(42) Tebliğ’in 4. maddesinde tesis paylaşımı, “elektronik haberleşme hizmeti sunumunda
kullanılan boru, kanal, direk ve kuleler dahil ilgili tesis ve cihazların diğer işletmeciler
tarafından da kullanılması veya paylaşılması” şeklinde tanımlanmıştır.
(43) Tebliğ’in “Tesis Paylaşımı Yükümlülüğü” başlıklı 9. maddesine göre, tesislerini kamuya
veya üçüncü şahıslara ait bir arazinin üzerine veya altına yerleştirebilen veya bu tür
19-15/214-94

10/77

arazileri kullanabilen veya kamulaştırma müessesesinden yararlanabilen işletmeciler
tesis yükümlüsü olarak belirlenmiş olup söz konusu yükümlülük ancak teknik
imkânsızlığın mevcut olduğu ya da kapasite yetersizliğinin bulunduğu ve kapasite
artırım imkânının olmadığı hususlarından birinin tesis paylaşımı yükümlüsü tarafından
objektif kriterlerle kanıtlanması halinde kısmen ya da tamamen kaldırılabilmektedir.
(44) Tebliğ’in “Tesis Paylaşımı Taleplerinin Değerlendirilmesi” başlıklı 10. maddesinin ilk
fıkrasında tesis paylaşımı taleplerinin değerlendirilmesinde uyulacak usul ve esaslar
sıralanmıştır. Buna göre,
 Tesis paylaşımı başvurusunda asgarî olarak, talebin maksadı ile tesis paylaşımı
talebine konu tesis ve bu tesise kurulacak kablo/cihazların özellikleri
belirtilmelidir.
 Tesis paylaşımı yükümlüsü, başvuruyu azamî on beş gün içerisinde
cevaplandırmalıdır. Talebin 9. maddede sayılan nedenlerle uygun görülmemesi
halinde, belirtilen süre içerisinde gerekçeleri ayrıntılı olarak ve kanıtlayıcı
belgeler sunulmak suretiyle işletmeciye bildirilmelidir. Talebin uygun görülmesi
halinde ise, belirtilen süre içerisinde talebe konu tesisin tesis paylaşımına
elverişli olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılacak yer etüdü süresi ve ücreti
işletmeciye bildirilmelidir.
 İşletmecinin yer etüdü süresi ve ücretini kabul ettiğini bildirmesini müteakip azamî
otuz gün içerisinde talebe konu tesise ilişkin yer etüdü gerçekleştirilmeli ve
sonucu işletmeciye bildirilmelidir. Yapılan yer etüdü sonucunda talebin
karşılanabilecek olması durumunda uygulanacak ücretler, talebin
karşılanamayacak olması durumunda ise ayrıntılı gerekçeleri işletmeciye
bildirilmelidir.
 Tesis paylaşımı yükümlüsü, işletmecinin yer etüdü sonucunu kabul ettiğini
bildirmesini ve tesis paylaşımının karşılanmasına ilişkin hüküm ve koşulları
içeren anlaşmanın taraflarca imzalanmasını müteakip azamî altmış gün içinde
ilgili tesisi paylaşıma hazır hale getirmelidir. Söz konusu tesis herhangi bir ilave
çalışma yapılmaksızın kullanılabilecek durumda ise on beş gün içerisinde
paylaşıma hazır hale getirilmelidir.
 İşletmeci, tesisin paylaşıma hazır hale getirilmesini müteakip altmış gün
içerisinde tesis paylaşımına konu kablo/cihazların kurulumunu tamamlayarak
kullanıma geçmelidir. İşletmecinin yapacağı kurulum çalışmaları tesis paylaşımı
yükümlüsünün bilgi ve gözetiminde yapılmalıdır.
(45) Söz konusu 10. maddenin ikinci fıkrasına göre BTK, yukarıda yer verilen yer etüdü
süresi ve yer hazırlama süresi de dâhil olmak üzere tesis paylaşımı kapsamında
uygulanacak süreleri ilgili tesislerin teknik ve ekonomik özelliklerini dikkate alarak
farklılaştırmaya ve tesis paylaşımı taleplerinin Tebliğ’e uygun olarak karşılanmasını
teminen yeni süre ve koşullar belirlemeye yetkilidir. Başka bir deyişle, Tebliğ’de
öngörülen süreler ancak BTK tarafından değiştirilebilmektedir.
(46) Ücretlere ilişkin olarak Tebliğ’in 12. maddesinde, ortak yerleşim ve tesis paylaşımı
yükümlüsü tarafından başvuru sırasında ortak yerleşim ve tesis paylaşımı talebi için
gerekli tetkik ve incelemeler ile yer etüdü çalışmalarının yapılmasına yönelik faaliyetlere
karşılık makul bir ücretin talep edebileceği belirtilmektedir. Buna göre, ücret talebi
ihtiyari bir hak olarak görülmekte ve “makul” bir seviye ile sınırlandırılmaktadır.
19-15/214-94

11/77

(47) Tesis paylaşımına ilişkin yukarıda yer verilen genel düzenleyici çerçevenin ne şekilde
hayata geçirileceği büyük ölçüde BTK kararları ile belirlenmiştir. Bu bölümde sadece
dosya konusuyla ilgili olabilecek kararlara yer verilecektir.
(48) Bu kapsamda ilk olarak, 12.04.2013 tarih ve 2013/DK-ETD/187 sayı ile kabul edilen
“Tesis Paylaşımı Yükümlülüğü ve Uygulaması” konulu karar hakkında bilgi verilecektir.
Söz konusu karar ile,
 Sabit elektronik haberleşme altyapısı kurmaya ve işletmeye yetkili işletmecilerin,
01.09.2013 tarihi itibarıyla geçerli olmak üzere ilgili haberleşme altyapı ve
şebekesinde tesis paylaşımı (boru, kanal, göz, vb.) yükümlülüğüne tabi
kılınması,
 Tesis paylaşımı yükümlülüğüne tabi kılınan işletmeciler tarafından hangi illerde
altyapılarının bulunduğu bilgisinin BTK internet sayfasında yayımlanması ve bu
çerçevede, tesis paylaşımı talebinde bulunacak işletmecilerce, söz konusu
bilgiler doğrultusunda talebe konu il/illerde altyapısı bulunan işletmecilere tesis
paylaşımı başvurusu yapılması,
 Tesis paylaşımı yükümlülüğüne tabi kılınan işletmecilerce kendilerine iletilen tesis
paylaşımı taleplerinin anılan belgenin ekinde yer verilen usul ve esaslar
kapsamında değerlendirilerek sonuçlandırılması,
 Yeni bir ilde altyapı tesis eden işletmeci tarafından güncel altyapı bilgisini yeni
altyapının kullanılabilir hale geldiği ayın sonu itibarıyla BTK’ya sunulması
 Tesis paylaşımı yükümlülüğüne tabi kılınan işletmecilerce tesis paylaşımı
ücretlerinin 01.07.2013 tarihine kadar BTK’ya sunulması ve bahse konu
ücretlerde yapılacak değişikliklerin yürürlüğe girmesinden bir ay önce BTK’ya
iletilmesi
hususları hükme bağlanmıştır.
(49) Bahse konu kararda yer verilen hususlar içerisinde en dikkat çekici olanı ilk maddede
yer almaktadır. Buna göre, herhangi bir pazar analizine ve Etkin Piyasa Gücü (EPG)
analizine tabi tutulmadan altyapı kurmaya ve işletmeye yetkili tüm işletmeciler
01.09.2013 tarihinden itibaren tesis paylaşma yükümlülüğüne tabi kılınmıştır.
(50) Akabinde BTK tarafından 12.04.2013 tarihli ve 2013/DK-SRD/188 sayılı kararı ile
Toptan Fiziksel Şebeke Altyapısına Erişim Pazar Analizi dokümanı kabul edilmiştir. Söz
konusu karar ile TÜRK TELEKOM toptan fiziksel şebeke altyapısına erişim pazarında
EPG ilan edilerek referans teklif yayınlama da dâhil çeşitli yükümlülüklere tabi
kılınmıştır. Bu doğrultuda 17.06.2014 tarihli ve 2014/DK-ETD/324 sayılı BTK kararı ile
“Referans Tesis Paylaşımı ve Aydınlatılmamış Fiber Teklifi (RETPAFT)” onaylanmıştır.
(51) RETPAFT, işletmecilerin doğrudan abonelere erişim sağlama veya arabağlantı, veri
akış erişimi, yerel ağa ayrıştırılmış erişim ve kısmi kiralık devre hizmetleri kapsamında
TÜRK TELEKOM santral binalarında teslim aldıkları trafiği kendi varlık noktalarına
taşıma (backhaul) amacıyla TÜRK TELEKOM’un yer altı veya havai tesislerini (göz,
kanal, boru, direk, menhol vb.) kullanmalarını ifade eden tesis paylaşımı ve
haberleşmeye elverişli olan ancak her iki ucunda aktif sistem bulunmayan fiber optik
kabloların talep eden işletmecilere kiralanmasını ifade eden aydınlatılmamış fiber
hizmetine ilişkin usul ve esasları içermektedir.
(52) RETPAFT’ın “Amaç ve Kapsam” başlıklı maddesine göre, referans teklif, TÜRK
TELEKOM’un tesis paylaşımı hizmetlerine ilişkin olarak,
19-15/214-94

12/77

 Arabağlantı veya yerel ağa ayrıştırılmış erişim veya veri akış erişimi veya kısmi
kiralık devre hizmetleri için sahip olduğu tesislerin paylaşımı hizmetini,
 Herhangi bir ucu TÜRK TELEKOM sistem/cihazlarında sonlanmayan ancak her
iki ucu da TÜRK TELEKOM erişim şebekesi dahilinde olan ve işletmecinin
çekirdek ve backhaul şebekesini içermeyecek şekildeki tesis paylaşımı (boru,
kanal, göz) hizmetini,
aydınlatılmamış fiber hizmetlerine ilişkin olarak ise,
 işletmecinin tesis paylaşımına ilişkin talebinin karşılanamadığı durumda, talep
edilen güzergâhta tesis paylaşımına uygun başka bir işletmeci altyapısının
bulunmaması kaydıyla, aynı güzergâh için çekirdek şebeke, backhaul ve
FTTH/B22 amaçlı hariç olmak üzere aydınlatılmamış fibere erişim hizmetini
sunabilmesi için gerekli olan usul, esas ve ücretlerin belirlenmesini içermektedir. Bu
çerçevede RETPAFT ile aydınlatılmamış fibere erişim de düzenlenmiştir. Son olarak
TÜRK TELEKOM ve işletmecilerin uygulamada karşılaştıkları sorunların çözümü ve
tesis paylaşımı süreçlerinin iyileştirilmesi amacıyla BTK’nın 29.07.2015 tarih ve
2015/DK-ETD/359 sayılı kararı ile RETPAFT güncellenmiştir.
I.2.2.3. Altyapı Tesis Süreci
(53) Yukarıda yer verilen düzenlemeler ışığında bir işletmecinin altyapı tesis edebilmesi için
izlemesi gereken yol aşağıdaki şekil vasıtasıyla özetlenmektedir:
Şekil 1: Altyapı Tesis Süreci

Altyapı Sorgulama
Altyapı Var
Altyapı işletmecisine
Tesis Paylaşım
Başvurusu
Talep
Onaylandı
Yer Etüt Süresi
ve Ücret
Bildirimi
Yer Etüt Sonucu
(Uygulanacak
Ücretler)
Anlaşma
İmzalanması
Kurulum
Talep
Onaylanmadı
Altyapı Yok
T.C. Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığı'na
Başvuru
Kullanım
Onayı
Geçiş Hakkı
Sağlayıcısına
Kazı Ruhsatı için
Başvuru
Kazı
Ruhsatı
Alındı
İmalat
Başlangıcı
Kazı
Ruhsatı
Alınamadı
19-15/214-94

13/77

(54) Yukarıdaki şekilde de görüldüğü üzere altyapı işletmecisi firma tarafından öncelikle
altyapı tesis edilecek güzergâhta ortak yerleşime ve tesis paylaşımına uygun bir
altyapının olup olmadığı tespiti yapılmakta, altyapı olduğu durumda tesis paylaşımı
süreci yürütülmektedir. Altyapı tesis etmek isteyen işletmeci öncelikle altyapı sahibi
işletmeciye tesis paylaşımı talep başvurusunda bulunur, talebin uygun görülmesi
halinde talebe konu tesisin tesis paylaşımına elverişli olup olmadığını belirlemek
amacıyla yapılacak yer etüdü süresi ve ücreti işletmeciye bildirilir, işletmecinin yer etüt
süresi ve ücretini kabul etmesini müteakip talebe konu tesise ilişkin yer etüdü
geçekleştirip sonucu işletmeciye bildirilir, işletmecinin yer etüdü sonucunu kabul
etmesinin ve tesis paylaşımına ilişkin hüküm ve koşulları içeren anlaşmanın taraflarca
imzalanmasının ardından azami altmış gün içinde ilgili tesis paylaşıma hazır hale
getirilir.
(55) Altyapının tesis edileceği güzergâhta ortak yerleşime ve tesis paylaşımına uygun bir
altyapının olmaması durumunda ise geçiş hakkı süreci başlamaktadır. Altyapı tesis
etmek isteyen işletmeci tesis paylaşımının mümkün olmadığını belgeledikten sonra
geçiş hakkı kullanım onayı alabilmek için önce Bakanlık’a, kullanım onayı belgesi
aldıktan sonra da kazı ruhsatı alabilmek için ilgili GHS’ye başvurmaktadır. Dosya
özelinde işletmeciler İstanbul ili için İBB Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü’nden kazı
ruhsatını almaktadır. Müdürlüğün kazı ruhsatı ile alakalı dijital platformundan ilgili
güzergâhın talebi yapıldıktan sonra form doldurularak ilgili altyapı kurumlarından
(İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi [İSKİ], İstanbul Gaz Dağıtım Sanayii ve Ticaret
A.Ş [İGDAŞ], TÜRK TELEKOM, İBB Yol Bakım Müdürlüğü gibi) kazıya ilişkin gerekli
izinlerin alınmasını müteakip talep, Altyapı Müdürlüğü tarafından onaylanmaktadır. Kazı
ruhsatı formundaki güzergâhın uzunluğuna göre hesaplanan harç bedellerinin
ödenmesiyle süreç tamamlanmakta ve inşaat mühendisliği aşaması başlamaktadır.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarları Hakkında Genel Bilgiler4
(56) 5809 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda BTK tarafından elektronik haberleşme
hizmeti vermek üzere yetkilendirilen işletmeciler, son kullanıcılara sabit telefon
hizmetleri ile perakende genişbant internet hizmetleri temelinde ses, görüntü ve veri gibi
elektronik haberleşme ürünlerini sabit ve mobil şebekeler aracılığıyla sunmaktadır.
Elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulabilmesi için işletmeciler tarafından santralleri
ile son kullanıcılar arasında fiziksel bağlantı kurulması gerekmektedir. Fiziksel bağlantı
üç yöntemle gerçekleştirilebilmektedir: İşletmecinin, i) Bakanlık’tan alınan geçiş hakkı
kullanım onayı doğrultusunda kazı yaparak boru, kanal, göz, menhol, kule ve direk gibi
altyapı unsurlarını kurması, ii) yerleşik işletmeciye ait boru, kanal, göz, menhol, kule ve
direk gibi altyapı unsurlarını kiralaması ve iii) yerleşik işletmeciye ait fiziksel altyapıya
çeşitli yöntemlerle toptan seviyede erişmesi.
(57) Elektronik haberleşme şebekelerinin elektriksel olmayan inşaat mühendisliğine yönelik
unsurları pasif altyapı unsurları olarak isimlendirilmektedir. Pasif altyapı unsurlarını
geçiş hakkı, kanallar, gözler, direkler, kuleler, montaj direkleri, ekipman odaları ve ilgili
güç kaynakları, klimalar ve güvenlik sistemleri olarak sıralamak mümkündür. Aktif
altyapı unsurları ise fiber şebekelerde anahtar düğümlerine ve yönetim sistemlerine
erişim için iletim sağlayan unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
(58) Altyapı işletmeciliği ruhsatı kapsamında yürütülen iddia konusu altyapı işletmeciliği
hizmeti, BTK tarafından hazırlanan “Elektronik Haberleşme Hizmet, Şebeke ve

4 09.06.2016 tarih ve 16-20/326-146 sayılı Kurul kararından yararlanılmıştır.
19-15/214-94

14/77

Altyapılarının Tanım, Kapsam ve Süreleri Dokümanı”nda tarif edilmektedir. Buna göre
altyapı işletmeciliği hizmeti, telefon hizmeti hariç olmak üzere, işletmecilere ve
kullanıcılara elektronik haberleşme hizmetleri sunulmasına imkân sağlayan
transmisyon altyapısının kurulması ve işletilmesidir. Bu bağlamda işletmeci, kablolu
olarak transmisyon altyapısı kurma ve işletme, diğer işletmecilerin varlık noktaları
arasında bağlantı sağlama, karasal ve/veya denizaltı transmisyon altyapısını ülke
sınırları içerisindeki bir nokta ile ülke sınırları dışındaki bir nokta arasında kurma ve
işletme, kule, direk, kulübe, konteyner ve buna benzer tesisleri kurma ve işletme
hakkına sahiptir.
I.3.2. İlgili Ürün Pazarı
(59) “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da belirtildiği üzere, belirli bir ürün ve
onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazarlar ilgili ürün
pazarını oluşturmaktadır. Bir ürünün diğer bir ürünle aynı pazarda yer alabilmesi için bu
ürünlerin tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları açısından benzer
olmaları ve birbirleriyle ikame edilmeleri gerekmektedir.
(60) Dosya konusu, İSTTELKOM’un alternatif işletmecilerle yaptığı Tesis Paylaşımı
Protokolü ile alternatif işletmecilerin kendi altyapılarını kurmalarını engelleyerek
faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiasıdır. Bir başka deyişle söz konusu iddia esasen yatırım
merdivenin son basamağı olan altyapı sahipliğine ilişkindir.
(61) Yatırım merdiveni yaklaşımına göre, piyasaya yeni giren bir işletmeci, öncelikle hizmet
sektörüne yoğunlaşmakta ve yeterli gelir elde ettikten sonra kendi altyapısını
kurmaktadır. Piyasaya yeni giren bir işletmecinin, sektörde yeteri kadar gelir elde
etmeden altyapı yatırımına kaynak ayırması mümkün değildir. Yatırım merdiveni
yöntemi ile her adımda işletmecinin belirli bir abone sayısına ulaşarak, bir sonraki adım
için birikim yapmasını sağlamak amaçlanmaktadır. Elektronik haberleşme sektöründe
bu amacın gerçekleştirilebilmesi için yeni işletmecinin izlemesi gereken yol sırasıyla,
yeniden satış, veri akış erişimi, yerel ağın paylaşıma açılması ve son olarak da alternatif
altyapı yatırımıdır. Alternatif işletmeci her basamakta hizmetlerini daha fazla
farklılaştırabilmekte ve yerleşik operatörün altyapısına daha az bağımlı hale
gelmektedir.
Şekil 2: Yatırım Merdiveni

19-15/214-94

15/77

(62) Bir işletmecinin kendi altyapısına sahip olmasının en önemli faydası, işletmecinin,
yerleşik işletmecinin altyapısından bağımsız bir şekilde hareket edebilme yeteneğine,
tüketicilerin ise erişim açısından daha fazla seçeneğe kavuşabilme imkânına sahip
olmasıdır5. İşletmeci kendi altyapısına sahip olduğu durumda şebeke, maliyet, hizmet
kalitesi kontrolü ve gelecek garantisi sağlamakta ayrıca özkaynak yaratabilmektedir6.
Kendi altyapısını kurup işleten bir işletmeci hizmet sunumunda değer zinciri içindeki tüm
katmanları kontrol edeceği için maliyet, hizmet kalitesi ve yenilikçi hizmet sunumunda
bağımsız olacaktır.
(63) Dosya kapsamında işletmecilerle yapılan görüşmelerde işletmecilere kendi altyapılarına
sahip olmalarının yani yatırım merdivenin nihai basamağında yer almalarının önemli
olup olmadığı sorulmuş olup işletmeciler genel olarak, her operatörün öncelikle kendi
şebekesine sahip olmak istediğini, bununla birlikte altyapı tesis etmekle başkasının
altyapısını kullanmak arasında yapılacak bir tercihin taraflar arasındaki anlaşmaya,
şirket stratejisine, bölgeye ve tesis paylaşım giderlerine bağlı olarak değişebileceği
yanıtını vermişlerdir.
(64) Altyapı sahipliği ile tesis paylaşımı arasında hangisinin tercih edileceği hususuna ilişkin
dosya kapsamında işletmecilerden talep edilen bilgilerde ise,
 Mevcutta tesis paylaşımı modelini tercih eden işletmeciler için uzun vadede önemli
olanın yatırım merdiveni yaklaşımı çerçevesinde kendi altyapısına sahip olmak
olduğu,
 İşletmecilerin teknik ve operasyonel olarak belirli şebeke bölümlerini, gerek altyapı
planlamasını gerekse omurga ve omurga üzerinden müşterilere sunulan erişim
hizmetlerini daha dinamik hale getirebilmek bakımından kendi sahipliğinde kurmak
istedikleri,
 Müşterilerden gelen talepleri hızlıca karşılayabilmek adına işletmecilerin tercihinin
kendi altyapılarını oluşturmak olduğu, ancak altyapının işletilmesi açısından ortaya
çıkacak maliyetler ve yoğun bürokratik süreçler düşünüldüğünde tesis paylaşımı
yönteminin de tercih edilebildiği,
 Altyapı sahipliğinin planlama ve satış süreçlerinde etkinlik, sorunlara hızlı
müdahale ve ticari kontrol yeteneği gibi avantajlarının olduğu,
 Abonelerine uzun vadede hizmet vermek isteyen işletmecilerin genellikle, hizmet
sağlayacağı süre boyunca altyapı kullanımından kaynaklı aylık maliyet
oluşmaması, hizmet sağlayacağı lokasyonlarda gözlerden geçecek fiber kablo
sayısı gibi etkenleri kendisinin belirlemesi veya paylaşımlı altyapı kullanımında
boş/uygun göz (boru) beklenmemesi gibi avantajları göz önüne bulundurarak
kendi altyapısına sahip olmayı tercih ettikleri, ancak altyapı yatırım maliyetinin
yüksek olmasından dolayı işletmecilerin hizmet vereceği bölgeler, bu bölgelerde
gereken altyapı mesafesi ile abonelerine hizmet sağlayacağı süreler birlikte göz
önünde bulundurulduğunda tesis paylaşımı veya alt yapı sahibi olmanın her bir
durum özelinde avantajlarının ve/veya dezavantajlarının bulunduğu
ifade edilmiştir.

5Gökhan EVREN, BTK Uzmanlık Tezi, syf. 31. (
tezleri?page=1&q=g%C3%B6khan%20evren)
6 Çiğdem UZER, BTK Uzmanlık Tezi, syf. 18. (
altyapisinin-kurulumu-ve-isletiminde-gecis-hakki.PDF)
19-15/214-94

16/77

(65) Ayrıca işletmecilerin elektronik haberleşme hizmetlerini sahip oldukları fiziksel altyapı
üzerinden sunmaları işletmecilere aşağıdaki avantajları sağlamaktadır:
 Kendi altyapısı üzerinden sunulan hizmetler bakımından, hizmet seviyesi
taahhütlerinde ve kalitede farklılaşmaya gidilebilme, böylelikle hem daha çok
müşteriye erişilebileceği hem de fiyatta farklılaşmaya gidilebilme,
 Kendi altyapısı üzerinden sunulan hizmetlerde, kurulum, aktivasyon, arızaya
müdahale gibi müşteri memnuniyetini doğrudan etkileyen kritik hususlarda,
yerleşik işletmeciye bağımlı kalmadan kendi belirlediği sürelerle hizmet sunabilme
ve bu yolla müşteri memnuniyetini artırabilme.
(66) Yatırım merdiveninin en üst kademesinde yer alan ve kendi altyapısına sahip olan
işletmeciler, sundukları elektronik haberleşme hizmetlerinin unsurları (hizmet kalitesi ve
çeşitliliği, fiyatları, bakım ve onarım süreçleri vb.) üzerinde tam kontrole sahip olup daha
alt basamaklarda yer alan işletmecilerin söz konusu unsurlar üzerindeki kontrolü
azalmaktadır.
(67) İşletmecilerin kendi altyapısına sahip olmasının planlama ve satış süreçlerinin etkinliği,
sorunlara hızlı müdahale olanağı ve ticari kontrol kabiliyeti gibi avantajları
bulunmaktadır. Dolayısıyla, işletmecilerin kendi altyapısına sahip olması büyük önem
arz etmektedir. Yatırım merdiveni yaklaşımına göre de elektronik haberleşme
sektöründe tam ve etkin rekabetin sağlanabilmesi için ulaşılması gereken aşama altyapı
sahipliğidir.
(68) Geçiş hakkı ile tesis paylaşımının farklılıklarını ve dolayısıyla ilgili ürün pazarını tespit
etmek için, yakın tarihli 09.06.2016 tarih ve 16-20/326-146 sayılı Tesis Paylaşımı
kararını irdelemek yararlı olacaktır. Anılan Kararda ilgili ürün pazarı, fiziksel altyapı
unsurlarının yerleşik işletmeci olan TÜRK TELEKOM tarafından diğer işletmecilere
kiralanması hizmetine, eş deyişle tesis paylaşımı hizmetine ilişkin olduğundan, dosya
kapsamındaki ilgili ürün pazarlarından biri “boru, kanal, göz, menhol, direk ve kule gibi
fiziksel altyapı unsurları” olarak belirlenmiştir.
(69) Bu noktada tesis paylaşımı ile geçiş hakkının birbirine ikame olup olmadığının
değerlendirilmesi gerekmektedir. Konuya ilişkin düzenlemelere bakıldığında
kaynakların etkin ve verimli kullanılması ilkesi gözetilerek tesis paylaşımına öncelik
verildiği görülmektedir. Yukarıda ifade edildiği üzere, talep edilen güzergâhta yerleşik
bir işletmecinin varlığı halinde alternatif işletmecinin geçiş hakkını kullanması mümkün
olamamaktadır. Dolayısıyla geçiş hakkı ile tesis paylaşımı yasal düzenlemeler
bakımından ayrışmaktadır. İlaveten tesis paylaşımı ile geçiş hakkının ayrıldığı bir diğer
husus, tesis paylaşımında yerleşik işletmeciye ait fiziksel altyapı unsurlarının (pasif
altyapı) ve/veya aydınlatılmamış fiberin kiralanması söz konusu iken, geçiş hakkının
kullanımında mülkiyeti işletmeciye ait altyapı unsurlarının kurulumu söz konusudur.
Nitekim ilgili düzenlemelerde de geçiş hakkının kullanımı sonucunda kurulan altyapının
işletmeciye ait olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla tesis paylaşımı ile geçiş hakkının birbirine
ikame olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(70) Elektronik haberleşme hizmetleri pazarındaki giriş engellerine geçiş hakkı özelinde
bakıldığında, yasal düzenlemeler, tesis paylaşımı önceliği gereği paylaşıma elverişli
mevcut bir altyapı bulunup bulunmadığının tespitine yönelik süreç, bürokratik işlemlerin
uzun sürmesi gibi etmenler öne çıkmaktadır. Bu hukuki engellerin yanı sıra yatırımın
yüksek maliyetli olması gibi ekonomik engeller de önem arz etmektedir.
(71) Tüm bu değerlendirmeler ışığında, alternatif işletmecilerin İSTTELKOM ile imzaladığı
Tesis Paylaşımı Protokolü’nün yeni kurulacak altyapılara ilişkin olduğu göz önünde
19-15/214-94

17/77

bulundurulduğunda geçiş hakkına yönelik ruhsat/izin alınması, kazı yapılması gibi
altyapı kurulum sürecine özgü bürokratik ve operasyonel işlemlerin söz konusu olduğu
görülmektedir. Bu doğrultuda dosya kapsamında bir diğer ilgili ürün pazarı “elektronik
haberleşme altyapısı kurulumu pazarı” şeklinde belirlenmiştir. Bununla birlikte Tesis
Paylaşımı Protokolü mevcut altyapıları da kapsamına almakta ve işletmeciler, elektronik
haberleşme hizmetlerini sunabilmek için altyapı kurulumu sonrası döşedikleri boru,
kanal, göz, menhol, direk ve kule gibi fiziksel altyapı unsurlarına sahip olmayı
hedeflemektedir. Dolayısıyla dosya kapsamında yapılacak değerlendirmelerde
yukarıda da değinildiği üzere “boru, kanal, göz, menhol, direk ve kule gibi fiziksel altyapı
unsurları pazarı”nın da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
(72) Öte yandan İSTTELKOM’un faaliyet alanlarına bakıldığında, teşebbüsün altyapı
işletmeciliği, internet servis sağlayıcılığı, ortak kullanımlı telsiz hizmetleri, veri merkezi
işletmeciliği, İBB wifi ve sayısal telsiz hizmetleri alanlarında faaliyet gösterdiği
görülmektedir. İSTTELKOM’a BTK tarafından 26.08.2013 tarihinde Ortak Kullanımlı
Telsiz Hizmeti (K), 10.01.2013 tarihinde Altyapı İşletmeciliği Hizmeti (B), 15.06.2015
tarihinde İnternet Servis Sağlayıcılığı (B) yetki belgeleri ihdas edilmiştir. Bu yetki
belgelerine sahip İSTTELKOM, dosya bağlamında hem üst pazar olan altyapı
işletmeciliği alanında, hem de toptan ve perakende düzeyde olmak üzere elektronik
haberleşme hizmetleri pazarında faaliyet göstermektedir. Her ne kadar henüz elektronik
haberleşme hizmetleri pazarında aktif olmasa bile, bu hizmetlere ilişkin yetki belgelerine
haiz olup, internet sitesinde de7, “geleceğin telekomünikasyon ihtiyaçlarına cevap
verecek fiber optik altyapı hizmetleri ile kurum ve kuruluşların her türlü elektronik
haberleşme iletişim ihtiyaçlarını giderecek yeni nesil genişbant internet hizmetleri
sunmakta” olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla İSTTELKOM, Tesis Paylaşımı Protokolü
imzaladığı alternatif işletmecilerle her iki pazarda da rakip konumda olduğundan, işbu
dosya kapsamındaki bir diğer ilgili ürün pazarı “toptan/perakende elektronik haberleşme
hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.3.3. İlgili Coğrafi Pazar
(73) İlgili coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici
tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında
teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir
farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınır. Başvuru konusunun,
İSTTELKOM’un, Tesis Paylaşımı Protokolü ile rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırması
olduğu ve İSTTELKOM’un iddia konusu uygulamalarının İstanbul ilini kapsadığı göz
önünde bulundurulduğunda, ilgili coğrafi pazar “İstanbul ili” olarak tayin edilmiştir.
I.4. Tesis Paylaşımı Protokolü
(74) Teşebbüs tarafından 07.09.2016 tarihinde (…..), 17.11.2016 tarihinde (…..), 03.01.2017
tarihinde (…..), 01.01.2018 tarihinde (…..) ile Tesis Paylaşımı Protokolü imzalanmıştır8.
Ayrıca 2016 tarihinde belirli bir güzergâh için geçerli olmak üzere (…..) ile (…..) Tesis
Paylaşımı Protokolü akdedilmiştir.
(75) Teşebbüsün alternatif işletmecilerle 2016 yılında9 imzaladığı Tesis Paylaşımı Protokolü
başlıklı sözleşmenin konusu, “işletmecinin müşterilerine elektronik haberleşme

7
8 İSTTELKOM ile TÜRK TELEKOM arasında benzer bir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır.
9Alternatif işletmecilerle Tesis Paylaşımı Protokolü’nün ilk imzalandığı tarih 2016 olup 2017 ve 2018
yıllarında aynı sözleşme geçerliliğini sürdürmüş ve fakat ek protokollerle değişiklikler yapılmıştır. İlgili
değişikliklere aşağıda ayrıca yer verilecektir.
19-15/214-94

18/77

hizmetlerinin sunulabilmesi için İsttelkom’un tasarrufunda bulunan Tesis’te işletmeci
tarafından Elektronik Haberleşme Altyapısı ve Şebekesinin kurulması ve bu kapsamda
İsttelkom tarafından Tesis Paylaşım Hakkı’nın sağlanmasına ilişkin usul ve esasların ve
tarafların hak ve yükümlülüklerin ve mali şartların belirlenmesi” şeklinde ifade edilmiştir.
11 maddeden oluşan Protokol’de genel olarak tesis paylaşımında tarafların hak ve
yükümlülüklerine ilişkin hususlar düzenlenmektedir.
(76) Protokol’ün Ek-1 Tesis Paylaşımı Taleplerine İlişkin Değerlendirme Esasları ve
Süreçleri başlıklı ekinde “İsttelkom, gelen talepleri inceleyerek ilgili mevzuat
çerçevesinde karşılanabilir olması durumunda, mevcut ve yeni yapacağı tesislerini
işletmeci ile paylaşacaktır.” ifadesi bulunmaktadır. Akabinde protokol kapsamında olan
tesislerin mülkiyeti ile İsttelkom’un fiber damar kiralaması durumunda kullanılacak
kablonun mülkiyetinin İSTTELKOM’a ait olduğu, işletmecinin söz konusu tesisleri
kısmen veya tamamen üçüncü şahıs ve kuruluşlara kullandırmayacağı, kiralamayacağı
ve devredemeyeceği belirtilmektedir.
(77) Anılan maddeler uyarınca işletmeciler tarafından İSTTELKOM’a yapılan başvurularda,
İsttelkom’un hâlihazırda altyapısının bulunması durumunda işletmeci ile tesis paylaşımı
yapılmakta, İsttelkom’un hâlihazırda altyapısı olmaması durumunda ise altyapı inşa
edilerek tesis paylaşımı yapılmaktadır. İkinci durumda tesis edilen yeni altyapının
mülkiyeti İSTTELKOM’a aittir. İşletmecilerin bu yeni tesisi kiralama, devretme yetkileri
olmadığı gibi bu tesiste başka işletmelerle tesis paylaşımı da yapamamaktadır. Buna
karşılık İSTTELKOM ilgili tesisin boş gözlerini kiralayabilmekte, devredebilmekte ve
başka işletmecilerle tesis paylaşımı yapabilmektedir.
(78) Ek-1’in bir diğer maddesinde işletmecinin talep ettiği güzergâhın tesise hazır hale
getirilmesi amacıyla ruhsat, özel izin ve üçüncü şahısların özel mülklerine (karayolları
vb.) giriş gerektiren durumlarda ilgili süreçler durdurularak ruhsat ya da izinlerin
alınmasının ardından devam edileceği belirtilmektedir. Ayrıca ilgili ruhsat/izinlerin
alınması kapsamında ortaya çıkabilecek masrafların tamamı işletmeci tarafından
karşılanacaktır. İlgili madde uyarınca İSTTELKOM’un mülkiyetinde olan mevcut veya
yeni yapılan altyapı tesisi ile ilgili ruhsat/izinler İSTTELKOM tarafından alınacak ve
masrafları talep sahibi işletmeciye ait olacaktır.
(79) Protokol’ün tesis paylaşımı taleplerine ilişkin değerlendirme esasları ve süreçleri
kısmında yer alan düzenlemeler uyarınca, İSTTELKOM tesis paylaşım taleplerini ön
incelemeden geçirerek başvuru bedelini, yer etüt/keşif bedelini işletmeciye 15 gün
içerisinde bildirecek, işletmecinin bunu kabul etmesi ile yer etüt ve keşif süreci
başlayacaktır.
(80) Protokol ekinde tesis paylaşım ücretleri yer almaktadır10. Buna göre tesis paylaşımı
talepleri için istenilen ilk kalem başvuru ücretidir. Mevcut haberleşme altyapısı olması
durumunda yer etüt bedeli, mevcut haberleşme altyapısının olmadığı durumda ise keşif
bedeli alınmaktadır. Alternatif işletmecilerden alınan altyapı katılım bedeli için
01.01.2016 öncesi ve sonrası şeklinde bir ayrım yapılmıştır. Buna göre 01.01.2016
öncesinde yapılan altyapılar için Altyapı Katılım Bedeli-Tip1 ((…..) TL) alınmaktadır.
Sonrasında yapılmış veya yapılacak altyapılar için ise Altyapı Katılım Bedeli-Tip2 ((…..)
TL) ve Tip311 ((…..) TL) alınmaktadır. Tip2 ve Tip312’ün açıklamasında “01.01.2016

10 Bu kısımda yer verilen tesis paylaşım ücretleri 2016 yılına ilişkindir. 2017 ve 2018 yıllarında ücretlerin
kalemleri aynı kalarak miktarları değişmiştir.
11 Altyapı Katılım Bedeli-Tip2 toprak zemin altyapılar için, Tip3 toprak zemin harici tüm altyapılar için
geçerlidir.
12 Yer verilen Tip2’ye ilişkin açıklamaların aynısı, ilgili tabloda Tip3 için de yapılmıştır.
19-15/214-94

19/77

sonrası yapılan mevcut altyapıyı kullanmak isteyen veya yeni altyapı talebinde bulunan
ilk işletmeci 2-B (Tip2) pozunda yer alan katılım bedelinin tamamını İsttelkom A.Ş.’ye
öder. Aynı altyapıyı talep eden ikinci işletmeci, 2-B pozunda yer alan altyapı katılım
bedelini 1/2 oranındaki altyapı katılım bedeli İsttelkom A.Ş. tarafından ilk işletmeciye
ödenir. Talep eden üçüncü ve sonraki işletmeciler 2-B pozunda yer alan altyapı katılım
bedelinin 1/2 oranını İsttelkom A.Ş.’ye öder ve herhangi bir işletmeciye geri ödeme
yapılmaz.” ifadeleri bulunmaktadır.
(81) Tesis paylaşım ücretinin bir diğer kalemini yıllık bakım onarım ve işletme ücreti
oluşturmaktadır. Buna göre ilk işletmeciden yatırım yaptığı yıl için bakım, onarım ve
işletme ücreti alınmamaktadır. Son olarak İBB tarafından belirlenen geçiş hakkı
bedelleri tesis paylaşımı kapsamında alternatif işletmeciden alınmaktadır13.
(82) Tesis paylaşım ücretlerine ilişkin yapılan açıklamalardan hareketle alternatif
işletmecilerden alınan tesis paylaşım ücretlerinin 01.01.2016 yılı öncesi-sonrası ve
mevcut-yeni yapılacak altyapıya ilişkin olmasına göre değiştiği görülmektedir.
01.01.2016, İSTTELKOM’un altyapı işletmeciliği alanında aktif olarak faaliyete geçtiği,
geçiş hakkı/kazı ruhsatı alarak altyapı tesis etmeye başladığı tarihtir. Tesis paylaşım
ücretleri de teşebbüsün aktif faaliyete geçmesinden önce ve sonra olarak
farklılaştırılmıştır. Buna göre alternatif işletmeciler,
- 01.01.2016 tarihi öncesinde yapılmış altyapıya ilişkin tesis paylaşım taleplerinde,
o Başvuru Bedelini
o Yer Etüt Bedelini (TL/m (…..) TL),
o Altyapı Katılım Bedeli Tip1’i (TL/m (…..) TL)14
- 01.01.2016 tarihi sonrasında yapılmış altyapıya ilişkin tesis paylaşım taleplerinde,
o Başvuru Bedelini
o Yer Etüt Bedelini (TL/m (…..) TL),
o Altyapı Katılım Bedeli Tip2 (TL/m (…..) TL)15 veya Tip3’ü (TL/m (…..) TL)16
(söz konusu bedelin tamamı işletmeci tarafından İsttelkom’a
ödenmektedir. Aynı altyapıdan tesis paylaşımı yapmak isteyen ikinci
işletmecinin olması durumunda ikinci işletmeciden alınan altyapı katılım
bedelinin yarısı alınarak ilk işletmeciye ödenmektedir. Üçüncü ve sonraki
işletmecilerden altyapı katılım bedelinin yarısı alınmakta ve bu bedel
herhangi bir işletmeciye ödenmemektedir. Dolayısıyla ikinci ve sonraki
işletmecinin olmaması durumunda altyapı katılım bedelinin tamamına ilk
işletmeci katlanmaktadır.)
ödemektedir.
(83) 01.01.2016 tarihinden sonra yapılacak altyapıya ilişkin tesis paylaşım taleplerinde talep
sahibi işletmeci,
o Başvuru Bedelini
o Keşif Bedelini (TL/m (…..) TL),

13 İlgili kısımda ayrıca aydınlatılmamış fiber (bir damar) aylık kullanım ücreti, yeraltı tesisi kablo montaj ve
demontaj ücreti ile refakat ücreti düzenlenmektedir.
14 2018 yılı için (…..) TL.
15 2018 yılı için (…..) TL.
16 2018 yılı için (…..) TL.
19-15/214-94

20/77

o Altyapı Katılım Bedeli Tip2 (TL/m (…..) TL) veya Tip3’ü (TL/m (…..) TL)
(söz konusu bedelin tamamı işletmeci tarafından İsttelkom’a
ödenmektedir. Aynı altyapıdan tesis paylaşımı yapmak isteyen ikinci
işletmecinin olması durumunda ikinci işletmeciden alınan altyapı katılım
bedelinin yarısı alınarak ilk işletmeciye ödenmektedir. Üçüncü ve sonraki
işletmecilerden altyapı katılım bedelinin yarısı alınmakta ve bu bedel
herhangi bir işletmeciye ödenmemektedir. Dolayısıyla ikinci ve sonraki
işletmecinin olmaması durumunda altyapı katılım bedelinin tamamına ilk
işletmeci katlanmaktadır.)
o Geçiş Hakkı Bedeli
ödemektedir.
(84) Protokol’ün ekinde yer alan İsttelkom A.Ş. Tesis Paylaşım Talep Formu’nda işletmeci,
altyapı paylaşımı talebine konu güzergâhın altyapı mülkiyetinin veya bu altyapının
kullanım hakkı ile bakım ve onarım sorumluluğunun İSTTELKOM’a ait olduğunu ayrıca
kabul ve taahhüt etmektedir.
(85) İSTTELKOM ile (…..) arasında 2018 yılında imzalanan Ek Protokol ile tesis paylaşım
süresi 12 ay uzatılmakta ve taraflardan birisi 30 gün önceden fesih ihbarında
bulunmadığı sürece Tesis Paylaşımı Protokolü’nün kendiliğinden yenileneceği
düzenlenmektedir. Ek Protokol uyarınca (…..)17. 2016 yılında imzalanan Tesis
Paylaşımı Protokolü’nde tesislerin bakımı ve arıza oluşması halinde bu arızanın
giderilmesinin herhangi bir ek maliyet talep etmeksizin İSTTELKOM’un yükümlülüğünde
olduğu görülmektedir.
(86) Ek Protokol ile yapılan bir diğer değişiklik altyapının deplasesi durumuna ilişkindir. Buna
göre “(…..).”. 2016 tarihinde imzalanan Tesis Paylaşımı Protokolü’nde benzer bir
madde bulunmamaktayken ek protokol ile 2017 ve sonrası için (…..).
(87) İSTTELKOM ile (…..) arasında 2018 yılında imzalanan Ek Protokol ile tesis paylaşım
süresi 12 ay uzatılmakta ve taraflardan birisi 30 gün önceden fesih ihbarında
bulunmadığı sürece Tesis Paylaşımı Protokolü’nün kendiliğinden yenileneceği ve tesis
paylaşım ücretlerinde yapılacak artış düzenlenmektedir.
I.5. Dosya Kapsamında Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.5.1. BTK Görüşü
(88) Dosya kapsamında yapılan başvurunun elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olması
sebebiyle 5809 sayılı Kanun’un 7. maddesinin ikinci fıkrası gereğince BTK’dan görüş
talep edilmiştir. Bu kapsamda gönderilen görüşte,
 5809 sayılı Kanun’da geçiş hakkının “İşletmecilere, elektronik haberleşme
hizmeti sunmak için gerekli şebeke ve alt yapıyı kurmak, kaldırmak, bakım ve
onarım yapmak gibi amaçlar ile kamu ve özel mülkiyet alanlarının altından,
üstünden, üzerinden geçmeleri için tanınan hakları” olarak tanımlandığı,
 5809 sayılı Kanun’un 23. maddesinin birinci fıkrasında "Taşınmaza kalıcı zarar
verilmemesi, bu taşınmaz üzerindeki hakların kullanımının sürekli biçimde
aksatılmaması koşuluyla, teknik olarak imkân dâhilinde, seçeneksiz ve ekonomik
açıdan orantısız maliyetler ihtiva etmeyen geçiş hakkı talepleri, makul ve haklı
sebepler saklı kalmak üzere, kabul edilir." hükmüne yer verildiği, bahsi geçen

17 SUPERONLİNE ile imzalanan ilk Tesis Paylaşımı Protokolü’nde söz konusu hüküm bulunmaktadır.
19-15/214-94

21/77

hüküm çerçevesinde yer alan şartları sağlayan geçiş hakkı taleplerinin makul ve
haklı sebepler saklı kalmak kaydıyla kabul edilmesi gerektiğinin kurala
bağlandığı,
 Aynı maddenin ikinci fıkrasında "Kamu kurum ve kuruluşları, kendilerine yapılan
geçiş hakkı talebini içeren başvuruları öncelikli olarak ve gecikmeye mahal
vermeden değerlendirir ve altmış gün içinde sonuçlandırırlar. Benzer konumdaki
işletmeciler arasında ayrım gözetmeksizin şeffaf davranılır.” hükmüne yer
verildiği,
 Geçiş Hakkı Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre,
geçiş hakkı uygulamalarındaki ilkelerden birinin "Etkin ve sürdürülebilir rekabet
ortamının sağlanması" olduğu,
 Geçiş hakkı sağlayıcısının yükümlülüklerine ilişkin olarak aynı Yönetmelik’in 11.
maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında sırasıyla “GHS, geçiş hakkı
uygulamasında 5 inci maddede belirtilen ilkelere uymakla yükümlüdür.” ve
“Geçiş hakkı sağlayıcısı, bir kamu kurum veya kuruluşu ise kendisine yapılan
geçiş hakkı talebini içeren başvuruları öncelikli olarak ve gecikmeye mahal
vermeden ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirmekle ve altmış gün içinde
sonuçlandırmakla, şeffaf davranmakla ve işletmeciler arasında ayrım
gözetmemekle yükümlüdür. " hükümlerine yer verildiği
 Başvuru konusunun yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde
değerlendirilebileceğinin düşünüldüğü
ifade edilmiştir.
I.5.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(89) Dosya konusu iddiaların araştırılması amacıyla yürütülen soruşturma çerçevesinde
İSTTELKOM’da yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yapılan yerinde incelemede elde
edilen belgelere aşağıda yer verilmektedir:
(90) Belge 1: 08.10.2015 tarihli, İSTTELKOM yetkilileri arasında paylaşılan “İsttelkom
Telekom Çözümleri Sunum” başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:
“İletişim altyapısı genişletilirken, işletmeciler arası rekabetin dışında kalınarak
Şehir ve İBB kazanımları göz önünde bulundurulacaktır…
Belediyenin ruhsat verme yetkisini kullanarak yalnızca Türk Telekom'a değil,
İsttelkom üzerinden diğer Telekom operatörlerine de çözüm sunulması (Şehirdeki
altyapının tek elden, etkin, verimli yönetilmesi ve sürdürülebilir bir alt yapı kullanım
modeli ihtiyacı)…
Belediyeye ait altyapılarda, ana güzergahlarda 4, tali yollarda 2 adet boru/göz
çoklayıcı,
Metro, Tramvay, Tünel ve Metrobüs güzergahları,
Mevcut durumda İBB’ye ait olan altyapı sermaye katılımı ile İsttelkom’a devredilecek
veya gelir paylaşımlı model oluşturulacak.
Diğer operatörler tarafından iletişim altyapı ihtiyacı durumunda, talepler İsttelkom
tarafından toplanacak,
Öncelikler ve ihtiyaçlar belirlenerek bir plan dahilinde ruhsatlar İsttelkom tarafından
temin edilecek,
Yeni tesis edilecek altyapılar standartlarına uygun olarak İsttelkom tarafından
tesisedilecek,
Tesis edilen altyapının arıza-bakım-onarım hizmeti İsttelkom tarafından verilecek…
19-15/214-94

22/77

İBB ve İştiraklerinin internet ve data hattı hizmet taleplerinin İsttelkom tarafından
sağlanması ile daha düşük maliyette hizmet sunulmuş olacaktır.”
(91) Belge 2: 09.11.2015 tarihli, bir İSTTELKOM yetkilisinin diğer yetkiliye gönderdiği e-
postada talep üzerine işletilecek süreç aşağıdaki gibi gösterilmektedir:

(92) Belge 3: 27.11.2015 tarihinde İBB yetkilisi tarafından İSTTELKOM yetkilisine, alternatif
işletmeciler ile Belediye arasında imzalanan Geçiş Hakkı Ana Sözleşmesi gönderilerek
alternatif işletmecilerin metro güzergahlarında bulunan kabloları ile ilgili bilgi verilmekte
ve belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..).”
(93) Belge 4: Teşebbüsün 2015 yılına ait Faaliyet Raporu’nun hizmet alanı ve işletme modeli
bölümüne ilişkin belgede, “Belediyenin ruhsat verme yetkisini kullanarak yalnızca Türk
Telekom'a değil, İsttelkom üzerinden diğer Telekom operatörlerine de çözüm sunulması
(Şehirdeki altyapının tek elden, etkin, verimli yönetilmesi ve sürdürülebilir bir alt yapı
kullanım modeli ihtiyacı)” ifadelerine yer verilmektedir.
(94) Belge 5: 05-07.01.2016 tarihlerinde İSTTELKOM yetkilileri ile İBB yetkilileri arasındaki
yazışmalar aşağıdaki gibidir:
İSTTELKOM: “(…..)”
İBB: “(…..).” (Yazışma ekinde (…..) kablolarının bulunduğu metro, metrobüs
güzergahları gönderilmektedir.)
(95) Belge 6: 13.01.2016 tarihli iç yazışmada, “Arkadaşlar artık süreç başladı Sizden ricam
süreçlerle ilgili tüm formların tamamlanmış olması ve talep edenlere sırasıyla bunların
gönderelim. Aşağıdaki ilk işimizle başlayalım” ifadeleri geçmektedir.
(96) Belge 7: 17.01.2016 tarihli İSTTELKOM yetkililerinin birbiriyle paylaştığı İsttelkom Tesis
Paylaşım Planlama Raporu’nda,
“(…..).”
ifadeleri bulunmaktadır.
19-15/214-94

23/77

(97) Belge 8: 27.01.2016 tarihli İSTTELKOM tarafından (…..) gönderilen e-postada,
“Bizden talep etmiş olduğunuz lokasyonlardan aşağıda isimleri yer alanlar, mart
öncesi dönemde yapılabilir altyapılar olarak kabul görmüştür Bu noktalardan
süreci başlatabiliriz Sizden ricamız sürecin hızlı bir şekilde yürütülmesi için ana
sözleşmemizin biran evvel imza edilmesi gerekmektedir Ayrıca bizden talep
ettiğiniz ve bizimde gerekli onayları alarak sizlere sunduğumuz avantajlı toptan
satış için ön protokolümüzün de imza altına alınması gerekmekte Bu konuda hızlı
dönüşlerinizi bekleriz.”
ifadeleri bulunmaktadır.
(98) Belge 9: 01.02.2016 tarihli belgede (…..) ile İSTTELKOM arasında aşağıdaki
yazışmalar yer almaktadır:
İSTTELKOM: “Bizden talep etmiş olduğunuz lokasyonlar ile ilgili süreci
başlatabiliriz ama
Sizden ricamız sürecin hızlı bir şekilde yürütülmesi için ana sözleşmemizin biran
evvel imza edilmesi gerekmektedir
Ayrıca bizden talep ettiğiniz ve bizimde gerekli onayları alarak sizlere sunduğumuz
avantajlı toptan satış için ön protokolümüzün de imza altına alınması gerekmekte
Bu konuda hızlı dönüşlerinizi bekleriz”
(…..): “Hukuk birimimizin, hukuk biriminizle görüşmelerinin devam ettiği iletilmiştir.
Bu zaman aralığında başvurularımıza ait etüt çalışmalarının tamamlanması için
yardımlarınızı rica ederim.”
İSTTELKOM: “Üzerimize düşen görevi fazlası ile yapacağımızdan emin
olabilirsiniz
Fakat sizde takdir edersiniz ki şuan kazı yasaklarının olduğu bir dönemdeyiz,
İBB’ye gittiğimizde elimizin güçlü olması gerekmekte
Aramızda Ana Sözleşme imzalandığı takdirde, (…..) ile sürecin artık başlamış
olduğunu ve iyi niyet çerçevesinde ruhsatların verilmesi gerektiği baskısını
uygulayabiliriz
Aksi takdirde Kasım 2015 öncesinde yaşadığımız sıkıntıyı yaşamış olacağız.(biz
çalışma yapmış, İBB ile görüşmüş ruhsat onayı almış fakat sizden devamı
gelmemişti)
Eğer gerçekten birlikte uzun soluklu ve düzenli iş yapacaksak, sizden ricam hukuk
biriminizi harekete geçirerek biran evvel sözleşmenin imzalanmasını
sağlamanızSözleşme imzalanıp süreç başladıktan sonra, bütün samimiyetimizi ve
gücümüzü devreye koyacağımızdan şüpheniz olmasın”
(99) Belge 10: 01.02.2016 tarihinde (…..) ve İSTTELKOM arasında gerçekleşen yazışma
aşağıdaki gibidir:
(…..): “Güzergahlarda kayıp menhollere fazlaca rastlıyoruz. Şuanda da böyle bir
durumla karşı karşıyayız. Menholün bulunması ve kot yükseltilmesi gibi işlemlerle
İsttelkom ilgileniyor mu? Bu konuda nasıl ilerleyebiliriz?”
İSTTELKOM: “Taleplerinizin karşılanması ve sıkıntı yaşamamanız için her türlü
konuda sizlere yardımcı olmaya çalışacağız. Hem yeni güzergah taleplerinizin
karşılanması hem de bu tür durumların çözümünde size yardımcı olabilmemiz için
ana sözleşmenin tarafınızdan imzalanması gerekmektedir.” (Akabinde İsttelkom
Tesis Paylaşım Sözleşmesi (…..) gönderilmektedir.)
19-15/214-94

24/77

(100) Belge 11: 03-04.02.2016 tarihli yazışmada (yazışma ekinde “(…..)” başlıklı belge
bulunmaktadır) İSTTELKOM yetkilileri ile İBB yetkililerinin (…..) görülmektedir.
Yazışmalarda geçen ifadelerin bir kısmına aşağıda yer verilmektedir:
“(…..) 18 (…..).”
(101) Belge 12: 12.02.2016 tarihli (…..) ilişkin yazılar İBB yetkilisi tarafından İSTTELKOM
yetkilisine gönderilmektedir.
(102) Belge 13: 17.02.2016 tarihli İSTTELKOM yetkilileri arasında (…..) İstanbul metro
metrobüs güzergahlarında sahip oldukları kablo uzunluklarının listesi paylaşılmaktadır.
(103) Belge 14: 18.02.2016 tarihli belgede “(…..) - İsttelkom A.Ş. Toplantısı Değerlendirme
Tutanağı” başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler geçmektedir:
“Operatörün İtiraz Ettiği Hususlar:
- 2015 ve 2016 Alt yapı katılım bedellerinin yüksek olması,
- 2015 ve 2016 Mevcut alt yapı bedelleri ve yeni alt yapı bedellerinin yüksek
olması,
- Katılım bedeli ödemelerine rağmen mülkiyet hakkının operatöre
devredilmemesi.
Operatörün Talep Ettiği Hususlar:
- Alt yapıyı kendileri yaptırarak, İsttelkom A.Ş. tarafından yapılan alt yapıda
kiracı olmamak,
- Alt yapıya sahip olmak ve gelecek planlarını ona göre yapmak,
Türkiye’nin diğer illerinde belirlenen maliyet ve geçiş hakkı bedellerinin
İstanbul’da da geçerli olması.
İsttelkom A.Ş. tarafından uygulanabilecek alternatif modeller:
1. …
2. İsttelkom A.Ş. bir işletmeci olarak değil bir inşaat firması gibi yapacağı alt
yapıdan kullanım bedeli almayacak sadece üzerine kar koyup alt yapısını
satabilir, sahiplik iddiası olmayabilir.
3. İBB’nin sermaye koyması sağlanarak alt yapı katılım bedelleri
operatörlerden alınmaz ve İBB’nin kendi yatırımını İsttelkom A.Ş.
kiralayabilir. Bu durumda geri dönüşü uzun yıllar almaktadır.
Sonuç:
Operatörler, yeni alt yapı yaptırırken verecekleri katılım bedelini vermekten imtina
etmektedir. Bunun iki nedeni olabilir.
Birincisi, mülkiyeti/sahipliği kendilerinde olmayacakları bir alt yapı yaptırmak.
Kendi yönetimlerince, “altyapı bizim değilse neden yatırım yapıyoruz” denilebilir.
İkincisi, şu an için İsttelkom A.Ş. belediye iştirak şirketi, sürekli böyle mi kalacak?
İleri ki yıllarda özelleştirilirse bizim altyapılardan geçişimiz veya kullanmamız
sorun olur mu? Şirketin yeni sahipleri geçiş/kullanım hakkı vermeye devam eder
mi? Şayet İsttelkom A.Ş. gibi devam etmezse durumları ne olacak? Veya
Büyükşehir Belediyesi ile aramız bozulursa İsttelkom A.Ş. üzerinden geçişimize
engel olunur mu? Diye soruları olabilir.
Çözüm Önerileri:

18 (…..).
19-15/214-94

25/77

Birinci endişelerini gidermek için, Kullanım bedellerini almamak (bunun nedeni
operatörlere altyapı yaparak elde edilecek kazançtan belediyemiz/bizim
tarafımızdan anlamlı altyapıyı yapmak). Bu da yatırımlarının geri dönüşünü
hızlandıracaktır.
İkinci endişelerini gidermek için, İsttelkom A.Ş. ileri ki zamanda özelleştirilir ise,
altyapılardan hizmet alan işletmecilerin aynı şekilde/aynı şartlarda hizmet
alacaklarını taahhüt etmek olacaktır.
Şayet yukarıdaki çözüm şekillerinden birisini kabullenmemeleri durumunda
yapılacak tek şey, sermaye artırımı şeklinde İsttelkom A.Ş. ye maddi imkan
sağlayarak gerekli görülen altyapıları yapmak olacaktır. Zaten, İstanbul
Büyükşehir Belediyesi ve İsttelkom A.Ş. için önem arz eden yerlerde
işletmecilerin altyapısı olmayacak/yaptırılmayacak. Bundan dolayı 31.12.2016
tarihi itibariyle metro, metrobüs ve tramvaylardaki geçiş sözleşmeleri iptal
edilecektir. Bahsedilen yerlerde İsttelkom A.Ş. kendi altyapısını yapmaya
başlamış ve devam edecektir. Operatörler sadece bizler için hayati önemi
olmayan arter veya sokaklarda altyapı yaptıracaklardır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, şirketi İsttelkom A.Ş. aracılığıyla yeni altyapıları
yaparsa, 4. operatör lisansını alarak son kullanıcıya hizmet verebilir, böylece
yatırımların geri dönüşünü sağlayabilir.”
(104) Belge 15: 24.02.2016 tarihli belgede bulunan Yeni Tarife Önerileri başlıklı sunumda
aşağıdaki ifadeler geçmektedir:
“Öneri-2
YENİ İMALATLARDA 1 GÖZ ALABİLME SEÇENEĞİ (1/4 oranında indirim)
Bu seçeneğin kullanılması durumunda güzergahtaki diğer gözlere gelecek farklı
işletmecilerden alınacak bedellerden 1. işletmeciye herhangi bir geri ödeme
yapılmayacaktır.
Operatör 2. işletmecinin gelmesi durumunda elde edeceği (…..) ₺ lik kazanımdan
vazgeçerek (…..) ₺ indirim kazanacaktır.
İkinci işletmecinin gelmesi durumunda alınacak (…..) ₺ lik bedel İSTTELKOM
A.Ş.’ye kalacaktır.
İSTTELKOM A.Ş., 2. işletmecinin gelip gelmemesi ile alakalı kar-zarar
sorumluluğunu üstlenecektir.”
(105) Belge 16: 29.03.2016 tarihli ve “BTK görüşmesi raporu” başlıklı belgede,
“Türkiye çapında tek bir devlet şirketi/kamu şirketi kurulması, fiber optik
haberleşme işlerinin bu şirket üzerinden yürütülmesi gerektiğini söyledi. Tek bir
şirketin 81 ili kontrol etmesinin zor olacağını söyledim. Yüzde yüz Büyükşehir
Belediyesinin kamu sermayeli bir şirketiyiz, dedim. İstanbul için başka bir şirket
aramaya gerek yok. Hatta bizim şirket örnek alınarak diğer şehirlerde de benzer
şirketlerin kurulabileceğini söyledim.”
ifadeleri geçmektedir.
(106) Belge 17: 19.04.2016 tarihli bir İSTTELKOM yetkilisinden bir diğer yetkiliye gönderilen
e-postada,
“(…..)”
ifadeleri bulunmaktadır.
19-15/214-94

26/77

(107) Belge 18: 30.05.2016 tarihli belgede (…..) tarafından İSTTELKOM’a belirli güzergâhlar
verilerek bedellerinin hesaplanması talep edilmektedir. Buna cevaben İSTTELKOM
tarafından gönderilen tabloda birçok güzergâhta mevcut altyapı olmadığı ve yeni kazı
yapılacağı belirtilmektedir.
(108) Belge 19: 23.06.2016 tarihinde İSTTELKOM yetkilileri tarafından (…..) hazırlanan yazı
aşağıdaki gibidir:
“ (…..).”
(109) Belge 20: 15.08.2016 tarihli e-postada (…..) ile İSTTELKOM arasında aşağıdaki
yazışmalar geçmektedir:
(…..): “Ekli kmz ‘ de 1 ile 2 numaralı noktaları, kmz de belirtilen güzergah dışında
farklı bir güzergahtan bağlamak istiyoruz. Konu ile ilgili gerekli çalışmaları yaparak
bizleri bilgilendirebilirmisiniz”
İSTTELKOM: “(…..)’teki talebinize ilişkin alternatif 2 güzergah belirledik. Mavi ile
mevcut altyapı ve kırmızı çizgi ile Kazı güzergahlarını görebilirsiniz. Buna göre,
1. Alternatif Güzergah için: 1600 metre Kazı ve 1300 metre Kiralama
2. Alternatif Güzergah için: 1650 metre Kazı ve 400 metre Kiralama öngörüyoruz.
Bu iki güzergahtan birisini onaylamanız halinde talebinizi karşılayabileceğiz.”
(…..): “Kırmızı renkli kazı güzergahının mevcut kablomuzun bulunduğu menhole
götürülebilirliği hakkındada bilgi verebilirseniz sevinirim.” (Aşağıda güzergâhın
görüntüsü bulunmaktadır.)
İSTTELKOM: “yeşil ile belirttiğimiz mevcut güzergâhta gözlerin uygun olması
halinde 400 metrelik kiralama ile mevcut kablonuza erişebiliriz. Güzergâhın uygun
olmaması halinde ise 400 metrelik yeni altyapı ile size çözüm sunmamız
mümkündür.”
(110) Belge 21: 14.10.2016 tarihli belgede İSTTELKOM Tesis Paylaşımı Protokolü (…..)
gönderilmektedir.
(111) Belge 22: 18.10.2016 tarihinde (…..) yetkilisi tarafından İSTTELKOM yetkilisine, daha
önceden teşebbüsler arasında yapılan bir toplantının notları gönderilmektedir. Toplantı
notlarında,
“(…..).”
ifadeleri geçmektedir.
(112) Belge 23: 07.09.2016-02.11.2016 tarihleri arasında (…..) ile İBB ve İSTTELKOM ile
yapılan yazışma aşağıdaki gibidir:
(…..) (İSTTELKOM’a gönderilen e-posta): “Dünkü toplantıda ifade etmeye
çalıştığım üzere (…..) tesis paylaşımı taleplerimiz var. Bunların bir kısmı
karşılanabilir geldi. (…..) altyapısına döşenecek (…..) kablosu ile İBB altyapısında
bulunan (…..) kablosunun birbirine bağlanması için bazı yerlerde (…..) menholü
ile İBB F/O menholü arasında bir kaç metre mesafede kazı yapılıp kablo borusu
konulması gerekiyor.
Bazı noktalarda özellikle (…..) santral binalarına giriş yapılacak noktalarda da (…..)
kendi altyapısında kullandığı Tip-1 ve Tip-2 olarak adlandırdığı menhollerle iki
şebeke arasında altbağlantı menholü kullanılıyor, bunun içinde bir kaç metre kazı
ve boru işi yapılıyor.
19-15/214-94

27/77

(…..) ile yapılan (…..) Sözleşmemize göre bu imalatlar için Altyapı Koordinasyon
Müdürlüğüne ruhsatlarımızla başvuruda bulunduk. Ruhsatlar için CBS kaydı
yapıldı, dış imzalar tamamlandı. Son noktada Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü
(…..) imzalasın dediler. Dün (…..) ile konuşmamızda kendisi bu konuyu İsttelkom
ile konuşun onlar yapsın dedi.
Şu an için sizden talebimiz ruhsatların geldiği noktada ruhsatları size elektronik
ortamda iletsek imalatlar için (…..) bir teklif gönderebilir misiniz? Burada bizim için
önemli olan nokta (…..) Sözleşme gereği ruhsatların (…..) adına olmasıdır ve
imalatların İstttelkom tarafından yapılmasıdır.
Bu minval üzere şirketlerimizin çalışma yapabileceği bir ortak zemin var mıdır, geri
bildirimde bekliyoruz.”
İSTTELKOM: “Elimizden gelen desteği vermeye çalışalım Size zahmet
noktalarındetaylarını içeren soft hallerini bizlere iletin arkadaşlarımız incelesinler
İnceleme akabinde ekte CC de olan (…..) bey size dönüş yapacaktır” (Ardından
(…..) tarafından gerekli bilgiler gönderilmektedir.)
(…..): “Malumunuz 8 Eylül'de (…..) tesis paylaşımı taleplerimiz için teklifinizi
istemiştik, bununla ilgili sizden ne zaman geri dönüş alabiliriz. Eğer çalışmayı
yapabilecek durumda iseniz en azından üzerinde çalışıyoruz şu zamana kadar
teklifinizi göndereceğiniz şeklinde yazabilir misiniz?
Ya da çalışmanın boyutu itibarıyle İsttelkom alanı dışındadır, kendi imkanlarınızla
çözmeniz gerekir diye bir şekilde geri bildirim yazabilir misiniz?”
(…..) (İBB’ye gönderilen e-posta): (…..) tesis paylaşımı taleplerimizin karşılanması
esnasında (…..) menholüne giriş/çıkış yapıldığı noktada bir kaç metrelik kazı ve
altbağlantı menholü konulması durumunu çeşitli vesileler ile sizlere aktarmıştık.
Tesis paylaşımı amaçlı kazı ruhsatı başvurularımızda AYKOME'den ESM ile
görüşün cevabı aldık ve geçtiğimiz aylarda yapılan tarife toplantısı öncesi sizinle
bu sorunu paylaşma imkanı bulmuştuk ve İsttelkom ile görüşün demiştiniz.
İsttelkom ile bir dizi görüşme ve toplantılar yaptık. Görüşmelerde İsttelkom'un bir
çerçeve protokolü olduğu ve İsttelkom ve (…..) iki işletmeci olarak bu protokolü
imza altına alması durumu ortaya çıktı. Protokolün (…..) ihtiyaçlarına dönük her
bir talebi için ayrı ayrı yapılması halinde imzalayacağımızı bildirdik, yani konusu
belli, süresi sınırlı protokol olmasını istedik.
İsttelkom ise çerçeve protokol olacağını aksi halde olmayacağını bizlere iletti. Bu
noktada yönlendirmiş olduğunuz diğer işletmeci olan İsttelkom ile mevcut şartlarda
anlaşma, uzlaşma zemini bulamadık. Ancak (…..) tesis paylaşımı talebimiz ortada
duruyor ve bu noktada kilitlenmiş durumdayız. Sizden ricam Belediye olarak bu
şekilde (…..) tesis paylaşımı uygulamalarında bir kaç metre kazı, bir menhol
konulması için istisnai bir durum ortaya koymanızdır. İsttelkom ısrarı (…..)
yapılmakta olan tesis paylaşımı uygulamalarına da engel oluşturmaktdır.
Bu konunun tarafınızca değerlendirilmesini ve çözüme kavuşturulmasını arz ve
talep ediyoruz.”
İBB: “Şuanda yurtdışındayım. (…..) beye konuyu ilettim. Konuyla ilgili değendirme
yapacaklar. Ancak görüşmelerim çercevesinde protokol ile ilgili bir bağlayıcılık
bulunmadığı, protokolün süresinin yıl sonuna kadar olduğunu ilettiler. Konu idari
bir konu olduğu için benim herhangi bir onay Vermem mumkun gozukmuyor.”
19-15/214-94

28/77

(…..) (İBB ve İSTTELKOM’a gönderilen e-posta): “Protokol için bağlayıcılık
taşımadığı ve yıl sonunda sona ereceği bize de ifade edildi ama ifade başka bir
şey yazılı bir metnin altına imza koymak başka bir şey.
Bu kadar basit bir hal ise mail ile sipariş göndersem, ödemesini yapsam söz
konusu imalat yapılabilir mi? (…..) İsttelkom'a doğru adım attığımız açıktır, ticari
ve mülkiyet gibi konulara girmeden protokolün konusunun sadece talebimizle
sınırlı olmasını istedik ve belli bir süre sonrasında sona ermesini istedik
(İsttelkom'da 2016 sonunda bitecek diyor zaten, geriye konusunun sınırlı olması
kalıyor) diğer her haliyle kabul ediyoruz dedik. İsttelkom'dan da bizim adımımıza
doğru bir adım atmasını bekledik.”
(113) Belge 24: 20-27.09.2016 tarihleri arasında (…..) ve İSTTELKOM arasında yapılan
yazışmalar aşağıdaki şekildedir:
İSTTELKOM: “1- Yapacağımız kazı 10 metre üzerinde görünüyor ancak siz 2
metrelik arıza ruhsatı almışsınız. Bu ruhsatla bu kazıyı yapmamız mümkün değil.
Ruhsatı kazıya uygun olarak yenileyip yeniden hesap yaptırmamız gerekli.
2- Bağlanmak istediğiniz İBB f/o hattında mevcut kablonuz bulunuyor mu? Yoksa
burada da bir tesis paylaşımına gidecek miyiz? Şayet bu noktada kablonuz var,
ESM ile bir tesis paylaşımız yapmışsanız bununla alakalı evraklarınızı bize
gönderirseniz ESM ile konuyu görüşürüz.
Bugün arkadaşlar sahaya giderek net kazı metrajını çıkartacaklar. Kazı
maliyetimiz bu lokasyon için 160 TL/metre’dir.”
(…..): “Talebimiz ile ilgili nasıl devam edeceğiz, teklifinizi öncelikle alabilirsek (…..)
yönetiminin onay sürecini tamamlamamız gerekir. (…..) TL üzerinden mi kabul
edelim.”
İSTTELKOM: “Lokasyonla alakalı fiyat teklifimiz ve Vodafone ile imzaladığımız
taslak protokol ve fiyat tarifesi ektedir. İmalat için protokolde mütabık kalıp, imza
altına almamız gerekir.”
(114) Belge 25: Akabinde (…..) ve İSTTELKOM arasında yapılan 17-26.10.2016 tarihlerinde
yapılan yazışma aşağıdaki gibidir:
İSTTELKOM: “Çerçeve protokolü imzalamamız iki tarafın bundan sonraki
süreçlerde nasıl ilerleyeceğini, her iş sürecinde yeniden protokol yapmak yerine
sadece güzergah bilgisini ileterek altyapı yaptırabileceğini de belirleyeceği için,
çerçeve protokolü imzaladıktan sonra belirlediğiniz güzergah için başvuru esasları
doğrultusunda talebiniz alınarak işlem başlatılabilecektir.”
(…..): “(…..) santraline erişim için (…..) tesis paylaşımı talebimizin tamamlanması
için (…..) metre kazı ihtiyacımız halen ortada duruyor. Toplantımızda protokol
olmasa dahi biz bunu yaparız sözünüz halen geçerli midir? Geçerli ise buna dair
süreci ilerletmek isteriz, nasıl hareket etmemizi önerirsiniz hesapladığınız fiyat
tablosunda ücretleri ödeyerek süreci başlatalım mı?”
İSTTELKOM: “Toplantıda yapılan müzakere sonunda ilgili güzergahın yapılması
hususunda bir mutabakata varılamamış olup yetkili birimler ile konunun istişare
edilmesi ve o yönde ilerlenmesi kararı verilmesi “ Protokol yapmadan biz bu işi
yaparız SÖZ’ü” anlamına gelmemektedir.
19-15/214-94

29/77

Sizin de malumunuz olduğu üzere her işin bir yapılış usulü ve işleyiş prosedürü
vardır. Bu minvalde alt yapısını oluşturulamayan bir işin yapılabilmesi iki taraf için
de imkan dahilinde değildir.”
(…..): “Şirketlerimiz arasında sözleşme imza altına alınmış durumdadır. Bu
aşamadan sonra talebimiz olan (…..) Sok. İle ilgili süreç ne şekilde olacaktır, önce
ücretler mi ödenecek, yoksa çalışma tamamlanınca mı ödenecek? Bizi yönlendirir
misiniz?”.
(115) Belge 26: Belgeye konu yazışmalarda sözleşmenin imzalanması sonrası ruhsat ve kazı
için görüşmeler yapıldığı görülmektedir.
(116) Belge 27: 14.11.2016 tarihinde, İSTTELKOM yetkilisi tarafından (…..) yetkilisine (…..)
başlıklı protokol gönderilmekte ve “İBB’nin ricasına binaen sadece (…..) sokaktaki ara
bağlantı ihtyacınıza ilişkin olarak düzenlenmiş Protokolü ekte bulabilirsinz. Ekteki
protokolü imzalayarak çalışmalarımıza başlayabiliriz.” ifadeleri yer almaktadır.
(117) Belge 28: 08.11.2016 tarihli (…..) İSTTELKOM’a gönderdiği e-postada,
“18 duraktan 11 adet durakta bağlantılar tamamlandı fakat kalan 7 adet durak için
bağlantıların sağlanabilmesi için Metrobüs’te asfalt çalışmaları nedeniyle zarar
görmüş-arızalanmış mevcut kablomuzu yenilememiz gerekiyor. Müdahale
edebilmemiz içinde güzergahtaki hasarların giderilmesi ve asfalt altında kalan
menhollerin açığa çıkartılması gerekiyor(fotoğraf ve kmz noktaları ektedir, bu
bilgileri İBB-ESM’den (…..) Bey ile de paylaşmıştık). İETT bu hasarların Yol-Bakım
tarafından giderilmesi gerektiğini belirtti. Yol-Bakım ise İBB-ESM’ye yönlendirdi,
ESM ile yaptığımız görüşmede İSTTELKOM süreci nedeniyle izin
verilemeyeceğini belirtti. Dün sizinde aktardığımız üzere yeni güzergahlar için
anlaşma sürecine girilmiş fakat eski güzergahların devir konusu netleşmemişken,
mevcut güzergahlarımıza arıza-deplase gereksinimi için bile müdahale
edememek operasyonel faaliyetlerimizi engellemekte ve mağdur duruma
düşmekteyiz. Bu konuda İBB-ESM ve AYKOME ile görüşülerek mevcut
güzergahlarımıza müdahale izni verilmesi hususunda desteğini bekliyoruz.”
ifadeleri bulunmaktadır.
(118) Belge 29: 03.12.2016 tarihinde (…..) İSTTELKOM’a gönderdiği e-postada, aşağıdaki
ifadeler bulunmaktadır:
“ (…..).”
(119) Belge 30: 07.12.2016 tarihli belgede yer alan İSTTELKOM tarafından (…..) gönderilen
Tesis Paylaşımı Protokolü’nün Ek-1’inin 1.2. maddesi aşağıdaki şekildedir:
“1.2. Protokol kapsamında olan tesislerin mülkiyeti ile İSTTELKOM’un fiber
damar kiralaması durumunda kullanılacak kablonun mülkiyeti İSTTELKOM’a aittir.
………, İSTTELKOM’a ait olup kendisine tahsis edilmiş olan tesisleri üçüncü şahıs
kuruluşlara kısmen veya tamamen kullandıramayacak, kiralayamayacak ve
devredemeyecektir.”
(120) Belge 31: Teşebbüs yetkilileri arasında yapılan 02.01.2017 tarihli iç yazışmada,
“Geçiş hakları ve katılım ile ilgili bakanlık bir çalışma yürütüyor. Bu bizim için bir
fırsat. İstanbul da konumladığımız pozisyonun yasal altlığını oluşturmak için
katkıda bulunabiliriz.”
ifadeleri geçmektedir.
19-15/214-94

30/77

(121) Belge 32: TURKCELL ile İSTTELKOM arasında yapılan toplantıya ilişkin notların
bulunduğu 25.01.2017 tarihli belgede aşağıdaki ifadeler geçmektedir:
“Arızaya müdahale esnasında eski-mevcut güzergahlarda izlenecek yol hakkında
aşağıdaki hususlarda karşılıklı olarak mutabık kalındı:
4mye kadar yapılacak kazı çalışmaları için, kazı alanı içindeyse ruhsatsız, kazı
alanı dışındaysa sonrasında ruhsatlandırılarak (…..) tarafından çalışma
yapabilecek.
4m.yi geçen kazı çalışmalarında (…..) tarafından İSTTELKOM ortak mail grubuna
çalışmanın zorunlu yapılacağına dair detay(fotoğraf, kmz) bilgi verilerek, alınacak
yazılı onay ile çalışma başlatılacak sonrasında ruhsat süreci işletilecektir.
Arıza durumu hariç 30 mt altı altyapıda deplase yada ıslah işlemleri için ruhsat
talepleri yapılacaktır.”
(122) Belge 33: 04.02.2017 ve 03.03.2017 tarihli belgede (…..) ile İSTTELKOM arasında
yapılan toplantı notlarına yer verilmekte ve “Toplam 600KM (50km kiralama) proje talep
havuzumuzdadır.”, “o 0-3 m yeni kazı talepleri için, (…..)19 tarafından ruhsat
hazırlanarak İsttelkom parafından sonra İBB ye ruhsat başvurusu yapılarak
ilerlenecektir.” ifadeleri geçmektedir.
(123) Belge 34: 09.06.2017 tarihli belgede ise “(…..).” ifadeleri bulunmaktadır.
(124) Belge 35: 28.04.2017 tarihli İSTTELKOM yetkilileri arasındaki yazışmada, “.. (…..) ile
imzaladığımız protokolün Word hali var. Diğer operatörlere gönderebileceğimiz şekilde.
Ancak tarifelerde 2016 tarifesi var. Onu değiştirip göndermeniz gerekiyor.” ifadeleri
geçmektedir.
(125) Belge 36: 19.06.2017 tarihinde İSTTELKOM tarafından (…..) gönderilen e-postada,
“Malumunuz protokol metni, (…..) ile uzlaşılmış ortak bir metin. Adil olmak adına, buna
sadık kalmaya çalışarak majör bir değişiklik yapmadan yola devam etmek isteriz.”
ifadeleri bulunmaktadır. Yazışma ekinde bulunan Tesis Paylaşımı Protokolü’nün Ek-
1’inin 1.2. maddesi aşağıdaki şekildedir:
“1.2. Protokol kapsamında olan tesislerin mülkiyeti ile İSTTELKOM’un fiber
damar kiralaması durumunda kullanılacak kablonun mülkiyeti İSTTELKOM’a aittir.
………, İSTTELKOM’a ait olup kendisine tahsis edilmiş olan tesisleri üçüncü şahıs
kuruluşlara kısmen veya tamamen kullandıramayacak, kiralayamayacak ve
devredemeyecektir.”
(126) Belge 37: 02.06.2017 tarihli (…..) ile İSTTELKOM arasındaki yazışmada,
“Protokolün son hali ektedir. Tesis paylaşımı ile İsttelkom tarafından (…..)
hizmetine sunulan ve (…..) ilk operatör sıfatıyla kullanmakta olduğu
altyapılarda güzergâhın imar değişikliği, yol-kavşak yapımı vb proje
uygulamaları nedeniyle deplase edilmesi gerektiğinde güzergah
deplasesinin ilgili kurumun göstereceği güzergahtan yapılması için en az 30
gün öncesinden yazılı bildirimde bulunulacak ve bu sorumluluk İsttelkom’
da olacaktır. Doğacak ek maliyetler güzergâh bakım bedeline ilave olarak
ilgili alt yapıda bulunan işletmecilere eşit olarak pay edilecektir.
Bu maddeye ilişkin sorumuz var. Şöyle ki, Madde de bahsedilen doğacak “ek
maliyetler” ile kastedilen nedir? Normal durumda pasif alt yapı İsttelkom’ un olup
hattın olası deplasesi durumunda hattın deplase edilme sorumluluğu ile birlikte

19 (…..).
19-15/214-94

31/77

deplaseye ilişkin maliyetlerde İsttelkom’ un olacaktır. Buradaki ek maliyetler ifadesi
için bilgi verebilir misiniz?”
ifadeleri bulunmaktadır.
(127) Belge 38: (…..) ile İSTTELKOM arasında 08.01.2016 tarihinde geçen yazışma
aşağıdaki gibidir:
(…..): “1. Tesis paylaşım sözleşmenizi incelemek için paylaşmanız mümkün mü?
2. İBB altyapısı olan her noktada dark fiber kiralamak istediğimizde kablonuz yoksa
bile veriyor musunuz?
3. İBB bundan sonra sizin dışınızda işletmecilere tesis izni vermeyecek mi?”
İSTTELKOM: “1. Hukuk Müşavirimiz (…..) bugün şirket dışında pazartesi
günü sizlere sözleşmeyi iletiyor olacağız
2. Dark fiber kiralama Metro/Metrobüs/Tramvay/Tünel ve bizim için önem arz eden
VIP caddelerde olacaktır.
Vatan/Millet/İstiklal Caddesi gibi
Bu konuyu sizler ile yaptığımız toplantıda masaya yatırmıştık”
(128) Belge 39: 31.07.2017 tarihli belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Konunun Geçmişi
3- 2007 Temmuz-2010 Ekim döneminde her yıl işletmecilerle istişare edilerek
Belediye meclisince onaylanan Tarife kapsamında geçiş hakkı bedelleri
belirlenmiş, (…..)’dan (kazılarında) sadece geçiş hakkı bedeli alınmış, diğer
işletmeciler için ise ortak altyapı tesisi ve kullanım modeli ile altyapıların tesisi ve
kullanımı sağlanmıştır.
4- Ortak altyapı tesisi ve kullanım modeli bir işletmecinin kazı yapması, altyapıdaki
bir boş boru gözünü kendisi kullanması, diğer bütün boş gözleri İBB’ye devretmesi,
diğer gözlerin İBB koordinasyonunda diğer işletmecilere kullandırılması, teknik,
idari, mali ve hukuki hususların sözleşmelerle düzenlenmesi, geçiş hakkı