Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-18 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 19-22/352-158
Karar Tarihi : 20.06.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Musa ÇOKUR, Ahmet YALÇIN,
Melisa AĞYÜZ, Kübra Dilara TANRIVER
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Ünsped Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri A.Ş.
Mahmutbey Mahallesi, 2655. Sokak, No:3, 34218,
Bağcılar/İSTANBUL
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILAN :- İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği
Temsilcisi: Av. Olgun Tuncay AYVACI
Mustafa Kemal Mahallesi, 2118. Cadde, No:4, Maidan İş
Merkezi, A Blok, No:82, Çankaya/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğinin kararları ile 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 05.04.2018 tarih ve 2806
sayı ile intikal eden ve Ünsped Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri A.Ş. (ÜNSPED)
tarafından yapılan başvuruda özetle,
- İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğinin (İGMD) Olağan Mali Genel Kurul
toplantısında, gündemi oluşturan haksız rekabetin önüne geçilmesine ilişkin
önergenin, katılan üyelerin oybirliği ile kabul edildiği ve İGMD internet sitesinde
yayımlandığı,
- Kabul edilen önergenin ilgili maddelerinin:
 “Bir meslek mensubu, kendisi veya bağlı bulunduğu Gümrük Müşavirliği
Şirketi üzerinden, yasal vekili olmadıkları her türlü kişi veya kuruluşla,
yazılı bir talep olmadan, her hangi bir yöntemle, bilgilendirme, sirküler
yayınlama, haber verme, kampanya, pazarlama, tanıtım ve benzeri adlar
altında, hiçbir bağlantı ve temas kuramaz, iş talebinde bulunamaz veya
fiyat teklifi veremez.
 Bir meslek mensubu, kendisi veya bağlı bulunduğu Gümrük Müşavirliği
Şirketi üzerinden, iş elde edebilmek amacı ile reklam sayılabilecek (ilan
veya reklam vermek, yazılı veya görsel basın ile internet ortamında
firmasının reklamını yapmaya yönelik her türlü girişim, stant açmak, film,
resim, yazı, video vb.) her türlü teşebbüs, faaliyet ve harekette
bulunamaz, ayrıca mesleğinin icrası sırasında meslek unvanı dışında,
haksız rekabet oluşturacak şekilde, varsa eski veya yeni, Gümrük
19-22/352-158
2/33

Müşavirliği unvanı dışındaki başka unvanlarını yazılı veya sözlü bir
şekilde kullanamaz.
 Bir meslek mensubu, kendisi veya bağlı bulunduğu Gümrük Müşavirliği
Şirketi üzerinden, iş elde edebilmek amacı ile her türlü kişi veya
kuruluşlara, yaptıkları veya yapacakları işler karşılığında oluşan veya
oluşacak masrafların, finansman sağlanması şeklinde, belirli bir vade
içerisinde karşılanmasına yönelik vaatlerde ve taahhütte bulunamaz.
 Bir meslek mensubu, her türlü menfaat sağlamak amacı ile mesleği icra
etmeye yetkisi olmayan kişilerin, doğrudan veya dolaylı olarak bu
mesleğin icra edildiği yerlerde faaliyette bulunmalarını sağlamak adına,
Gümrük Müşavirliği belgesini kullandıramaz veya mesleği yapmaya
yetkisi olmayan kişilerle, her ne şekilde olursa olsun Gümrük Müşavirliği
mesleği ile ilgili işbirliği yapamazlar.”
şeklinde olduğu, haksız rekabeti önlemek amacı taşıdığı belirtilen yukarıdaki
maddelerden ilk üçünün 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054
sayılı Kanun) 4. maddesine alenen aykırılık teşkil ettiği,
- İlgili önergeye istinaden İGMD’nin ÜNSPED’in reklam içeren beyan ve ifadeler
kullanmak ve müşterisi olmayan firmalara bilgilendirme adı altında e-posta
göndermek suretiyle haksız rekabet yaratacak şekilde hareket etmekte olduğu
iddia edilerek yukarıda anılan Genel Kurul kararına uygun davranılmaması
halinde, ÜNSPED hakkında İGMD Tüzüğü’nün 43, 44 ve 45. maddelerine
istinaden işlem yapılabileceğinin 12.03.2018 tarihli bir yazı ile ÜNSPED’e
bildirildiği,
- Anılan bildirim yazısına ÜNSPED tarafından 26.03.2018 tarihinde cevap
verildiği ve ihtarname çekildiği, bahse konu yazıda İGMD’nin almış olduğu Genel
Kurul kararının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine hem amaç hem de etki
bakımından aykırılık teşkil eden bir teşebbüs birliği kararı olduğu ve işbu kararın
uygulanmaması gerektiğinin tarafa iletildiği,
- İGMD’nin, 4054 sayılı Kanun anlamında bir “teşebbüs birliği” olduğu, nitekim
Rekabet Kurulunun (Kurul) gerek kanunla gerekse herhangi bir kanuna bağlı
olmaksızın kurulmuş birlik, dernek ve odalar gibi meslek örgütlerini, teşebbüs
birliği olarak tanımladığı çok sayıda kararının bulunduğu, aynı sektördeki
rakipleri bir araya getiren teşebbüs birliklerinin üyeleri adına, piyasada iktisadi
etkileri olan kararlar alabildiği ya da üyelerinin ortak karar alabilmesine dönük
zemin oluşturabildiği ve İGMD’nin de gümrük müşavirleri için böyle bir zemin
oluşturarak aldığı teşebbüs birliği kararı ile hem amaç hem de etki bakımından
rekabeti kısıtladığı,
- Genel Kurul kararının ilk maddesinde bir meslek mensubunun yasal vekili
olmadığı her türlü kişi veya kuruluşla, yazılı bir talep olmadan, hiçbir bağlantı ve
temas kuramayacağı, iş talebinde bulunamayacağı veya fiyat teklifi
veremeyeceğinin kaleme alındığı, kararın ikinci maddesinde ise iş elde
edebilmek amacı ile reklam sayılabilecek herhangi bir faaliyet yapılmasının
yasaklandığı, bu maddeler ile gümrük müşavirlerinin birbirleri ile aktif bir şekilde
rekabet etmelerinin alenen yasaklanmakta olduğu, mevcut müşteri çevresinin
mevcut piyasa aktörleri arasında paylaşıldığı (müşteri paylaşımı) ve piyasaya
yeni girecek olan gümrük müşavirlerinin de kendilerine müşteri edinme
imkânının tamamen ortadan kaldırılmakta olduğu (giriş engeli oluşturulması),
19-22/352-158
3/33

- Yukarıda sayılan bu durumun müşteriler açısından da dezavantaj yaratacağı,
gümrük müşavirliği hizmetleri de dâhil herhangi bir pazarda rakiplerin birbiri ile
rekabet içinde olduğu durumlarda fiyatların düşeceği ve kalitenin artacağı, fakat
işbu teşebbüs birliği kararı ile gümrük müşavirliği hizmetleri pazarında fiyat
düşüşlerine engel olacağı ve fiyatların artmasına neden olacağı,
- Yine Genel Kurul kararının üçüncü maddesinde, üyelerin satış şartlarına ilişkin
kısıtlamalar getirildiği ve vadeli satış yapma serbestisine bir takım kısıtlamalar
getirildiği,
- Genel Kurul kararının ilk üç maddesinin rekabeti ciddi şekilde kısıtladığı
dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 40. ve devamı maddeleri uyarınca gereken
işlemlerin yapılması gerektiği
ifade edilerek konunun rekabet hukuku mevzuatı çerçevesinde incelenmesi talep
edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Başvuruda yer verilen bilgi ve belgelerin incelenmesi
sonucunda düzenlenen 19.04.2018 tarih ve 2018-1-18/İİ sayılı İlk inceleme Raporu
Kurulun 24.04.2018 tarih ve 18-12 sayılı toplantısında görüşülmüş ve dosya konusu
iddialara yönelik olarak, 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına 18-12/218-M sayı ile karar verilmiştir. Önaraştırma sürecinde
dosya konusu iddialar hakkında detaylı bilgiye sahip olmak amacıyla 27.05.2018
tarihinde İGMD’de yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.
(4) Hazırlanan 05.06.2018 tarih ve 2018-1-18/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu ve ekleri
Kurulun 12.06.2018 tarihli toplantısında ele alınmış ve 18-19/322-M sayı ile İGMD
hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma açılmasına ve 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilk yazılı savunmanın 30 gün içinde
gönderilmesi gerektiğine ilişkin yapılan bildirime mukabil gönderilen İGMD’nin birinci
yazılı savunması, 24.07.2018 tarih ve 5342 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
(5) Tarafın ilk yazılı savunmasına istinaden İGMD’den 11.09.2018 tarih, 11095 sayılı ve
02.10.2018 tarih, 12110 sayılı yazılar ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Talep
edilen bilgi kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca dosya kapsamında 30.10.2018
tarihinde Ticaret Bakanlığı binasında Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü
yetkilileri ile görüşülmüş ve akabinde Bakanlıktan 01.11.2018 tarih ve 13446 sayılı yazı
ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Talep edilen söz konusu bilgi ve belgeler de
09.11.2018 tarih ve 8147 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.
(6) Yürütülen soruşturmaya istinaden hazırlanan 2018-1-18/SR sayılı Soruşturma Raporu
ve ekleri Kurul üyelerine ve İGMD’ye 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi gereğince tebliğ
edilmiştir. İGMD tarafından, 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca
30 günlük savunma sunma süresinin 30 gün süreyle uzatılması talep edilmiştir. Bunun
üzerine Kurulun 03.01.2019 tarihli toplantısında ikinci yazılı savunma süresinin
bitiminden itibaren 30 gün uzatılmasına 19-02/4-M sayı ile karar verilmiştir. Bu
kapsamda tarafın ikinci yazılı savunması 11.02.2019 tarih ve 893 sayı ile yasal süresi
içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(7) İGMD’nin ikinci yazılı savunmasına karşılık hazırlanmış bulunan 25.02.2019 tarih ve
2018-1-18/EG sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve dosya tarafına tebliğ edilmiştir. İGMD
tarafından mevcut soruşturma kapsamında hazırlanan üçüncü yazılı savunma süresi
içinde Kuruma sunulmuştur.
19-22/352-158
4/33

(8) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması
hususunun görüşülmesi hakkındaki Başkanlık Önergesi, 09.05.2019 tarihli Kurul
toplantısında ele alınmış ve 19-18/250-M sayı ile 12.06.2019 tarihinde sözlü savunma
toplantısı yapılmasına karar verilmiştir. Anılan tarihte sözlü savunma toplantısı
gerçekleştirilmiştir.
(9) Kurul, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor, Ek Görüş, toplanan
deliller, yazılı savunmalar, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalar ve
incelenen dosya muhteviyatına göre 20.06.2019 tarih ve 19-22/352-158 sayı ile işbu
nihai kararı tesis etmiştir.
(10) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
 Hakkında soruşturma yürütülen İGMD’nin rekabeti kısıtlama amacı taşıyan bir
teşebbüs birliği kararı aldığı ve böylece 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiği,
 Söz konusu uygulamalara 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca muafiyet
tanınamayacağı,
 Bu çerçevede adı geçen teşebbüs birliğine, aynı Kanun’un 16. maddesinin
üçüncü fıkrası çerçevesinde idari para cezası uygulanması gerektiği,
 İdari para cezasının belirlenmesinde, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek
Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi ile ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendinin dikkate
alınması gerektiği
belirtilmektedir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen: İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği (İGMD)
(11) Merkezi İstanbul’da bulunan İGMD, dernek faaliyetlerine 1909 yılında başlamıştır. 1615
sayılı Gümrük Kanunu’nu yürürlükten kaldıran 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun (4458
sayılı Kanun/Gümrük Kanunu) ve bu Kanun’a bağlı Gümrük Yönetmeliği’nin 05.02.2000
tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine tüm gümrük müşavirleri dernekleri için geçerli olacak
şekilde, İstanbul Gümrük Müşavirleri Dernek Tüzüğü’nde de belirtildiği üzere, 4458
sayılı Kanun’un geçici 6. maddesi ve ilgili mevzuat hükümlerine istinaden görev yapmak
ve mensuplarının müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini
kolaylaştırmak, gümrük müşavirliğinin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmesini
sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü
ve güveni hâkim kılmak üzere, mesleki disiplini, saygınlığı ve ahlakı korumak
maksadıyla kurulmuş bir mesleki teşekküldür.
(12) Ticaret Bakanlığından intikal eden yazıda, mülga 1615 sayılı sayılı Gümrük Kanunu’nun
166. maddesi çerçevesinde kurulan Gümrük Komisyoncuları Dernekleri mer’i 4458
sayılı Kanun’un geçici 6. maddesi ile yapılan, gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir
yardımcılarının, çıkarılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük ve muhafaza
başmüdürlüğü görev alanı itibariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde
örgütleninceye kadar faaliyetlerine devam edeceği yönündeki kanuni düzenlemeye
istinaden (gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları kamu kurumu niteliğinde
örgütlenmelerine ilişkin yasal düzenleme henüz yapılmadığından) İGMD’nin, fiili olarak
kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olarak faaliyet göstermekte olduğu, ancak
19-22/352-158
5/33

hukuki olarak kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu sıfatına haiz bulunmadığı ifade
edilmiştir.
(13) Derneğin üyeleri Gümrük Kanunu’nun 225 ve 226. maddelerinin verdiği yetki
doğrultusunda gümrük idarelerinde gümrük işlemlerini takip etme yetkisini haiz olan ve
gümrük müşavirliği izin belgesine sahip olan gümrük müşavirleri ile gümrük müşavirleri
yanında çalışıp onun adına iş takip eden ve gümrük müşavir yardımcılığı izin belgesine
sahip gümrük müşavir yardımcılarıdır.
(14) Yine Kuruluş Tüzüğü uyarınca İGMD’nin, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri
ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere, mesleki disiplini,
saygınlığı ve ahlakı korumak maksadıyla, gerek üyelerinin gerekse üçüncü şahısların
eylemlerinin yasa, tüzük ve uygulamaya aykırılığının önlenmesi konusunda yetki ve
yükümlülüğünün bulunduğu anlaşılmaktadır. İGMD’ye 11.09.2018 tarihi itibarıyla 2023
gümrük müşaviri ile 6279 gümrük müşavir yardımcısı olmak üzere toplam 8302 üye
kayıtlı bulunmaktadır.
(15) Türkiye genelinde faaliyet sürdüren gümrük müşaviri ve gümrük müşavir
yardımcılarının, gümrük müşavirliği hizmetleri pazarında 2017 yılında gerçekleştirmiş
oldukları toplam işlem hacmi (Ticaret Bakanlığı verilerine göre) 351.793.000 ABD Doları
olup, İGMD’ye kayıtlı gümrük müşaviri ve gümrük müşavir yardımcılarının 2017 yılında
gerçekleştirmiş oldukları toplam işlem hacmi ise (Ticaret Bakanlığı verilerine göre)
206.091.000 ABD Dolarıdır. Bu veriler uyarınca, İGMD’nin işlem hacmi bakımından
payının %59 olduğu anlaşılmaktadır.
I.2. Sektöre İlişkin Bilgi
(16) Ülkemizde gümrük işlemlerinin işleyişinin basit olmamasından hareketle, işlemleri hak
sahipleri/yükümlüler adına takip edecek bir hizmet sektörü oluşmuştur. Önceki
dönemlerde “gümrük komisyoncusu ve gümrük komisyoncu yardımcısı” olarak
adlandırılan bu hizmet sınıfını icra edenler yeni kanunda “gümrük müşaviri ve gümrük
müşavir yardımcısı” olarak tanımlanmıştır. Bu hizmet sınıfına ilişkin düzenlemeler,
Gümrük Kanunu’nun 225 ila 230 ve aynı Kanunun geçici Ek 5 ve 6. maddeleri ile
Gümrük Kanunu’nun uygulanmasına ilişkin Gümrük Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) 693
ila 720. maddelerinde yer almaktadır.
(17) Gümrük Kanunu’nun 225. maddesinde belirtildiği üzere, eşyanın gümrükçe onaylanmış
bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gümrük işlemlerini, dolaylı temsil yoluyla
takip eden ve sonuçlandıran ve kendilerine Müsteşarlıkça gümrük müşavirliği izin
belgesi verilen serbest meslek sahiplerine gümrük müşaviri denilmektedir.
(18) Bir gümrük müşavirinin yanında çalışan ve onun adına gümrükte iş takip eden ve
kendilerine Müsteşarlıkça gümrük müşavir yardımcılığı izin belgesi verilen kişilere ise
gümrük müşavir yardımcısı denmektedir. Gümrük Kanunu’nun 226. maddesine göre
gümrük müşavir yardımcısının, bir gümrük müşavirinin yanında çalışması ve onun adına
gümrükte iş takip etmesi yasal bir zorunluluktur.
(19) Anılan Kanun’un 227. maddesinde gümrük müşavir yardımcısı olabilme şartlarına yer
verilmektedir. Buna göre, başvuruda bulunan kişinin Türk vatandaşı olması, medeni
hakları kullanma ehliyetine sahip olması, kamu haklarından mahrum bulunmaması,
kanunda yazan belirli suçlardan hüküm giymiş, ceza veya disiplin soruşturması
sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmaması, kanunda sayılan fakülte ve
yüksekokullardan en az lisans seviyesinde mezun olması, staj amacıyla bir gümrük
müşavirinin yanında bir yıl süre ile çalışması ve son olarak yapılacak sınavda başarılı
olması gerekmektedir. Yukarıda sayılan koşulları taşıyan ve iki yıl süre ile gümrük
19-22/352-158
6/33

müşavir yardımcılığı yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali
konuları kapsayan sınavda başarılı olan kişiler, gümrük müşavirliği yapmaya hak
kazanmaktadırlar.
(20) Türkiye genelinde faaliyette bulunan gümrük müşavir ve yardımcısı sayılarına ilişkin
tablo aşağıda aktarılmaktadır:
Tablo 1: Türkiye Genelinde Faaliyette Bulunan Gümrük Müşavir ve Yardımcısı Sayıları
Bölge Müdürlükleri Gümrük Müşavir Yardımcısı Gümrük Müşaviri
Batı Akdeniz 114 37
Batı Marmara 39 10
Doğu Akdeniz 84 38
Doğu Anadolu 1 0
Doğu Karadeniz 10 5
Doğu Marmara 143 53
Ege 1.116 396
Fırat 4 1
GAP 94 25
Gürbulak 3 1
İpekyolu 17 9
İstanbul 6.645 2.169
Kaçkar 1 1
Orta Akdeniz 871 261
Orta Anadolu 498 212
Orta Karadeniz 29 11
Pamukkale 0 0
Trakya 55 16
Uludağ 555 161
TOPLAM 10.279 3.406
Kaynak: Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü cevabi yazısı
(21) Gümrük müşavirleri faaliyetlerini, serbest meslek mensubu olarak, bir tüzel kişilik ortağı
olarak veya müşavirlik şirketi dışında bir şirketin çalışanı olarak doğrudan temsil yoluyla
olmak üzere üç ayrı biçimde sürdürebilme imkânına sahiptirler. Gümrük müşavir ve
yardımcıları bu üç yoldan birini tercih etmek zorundadır. Gümrük müşavir ve
yardımcılarının, hem şirket ortağı hem de bağımsız olarak mesleğini ifa etmeleri
mümkün değildir. Ayrıca, Gümrük Kanunu’nun 229. maddesinde yer alan “...Ancak,
gümrük müşaviri ve gümrük müşavir yardımcısı birden fazla tüzel kişiliğe ortak
olamaz...” hükmü uyarınca gümrük müşaviri ve yardımcılarının, gümrük müşavirliği
alanında faaliyet gösteren ikinci bir tüzel kişiliğe ortak olmaları mümkün olmamakla
birlikte, iştigal konusu gümrük müşavirliği olmayan tüzel kişilere ortak olmalarında engel
bulunmamaktadır.
(22) Gümrük Yönetmeliği’nin 562. maddesinde gümrük müşavirlerinin, gümrük müşavirliği
şirketi dışında bir tüzel kişilik bünyesinde çalışmaları durumunda sadece çalıştıkları
şirkete ait eşyanın gümrük işlemlerini takip edebilecekleri belirtilmiştir.
(23) Gümrük Kanunu’nun 229/2. maddesinde, gümrük müşavirliğinin bir özel hukuk tüzel
kişiliği oluşturularak yürütülmesi halinde, sadece gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir
yardımcılarının bu şirkete ortak olabileceği belirtilmektedir. Gümrük Yönetmeliği’nin
563. maddesinde de, gümrük müşavir ve müşavir yardımcıları dışındaki kişilerin,
gümrük müşavirliği yapacak olan tüzel kişilere ortak olamayacağı belirtilmektedir.
(24) Gümrük müşavirliği şirketleri Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olup
yükümlüler adına gümrük idarelerinde adlarına beyanda bulunmak suretiyle dolaylı
temsilcilik hizmetini yerine getirmektedir. Gümrük Yönetmeliği’nin 561. maddesinde,
gümrük idarelerinde dolaylı temsil yoluyla iş takibini, eşya sahibince verilmiş noter
19-22/352-158
7/33

tasdikli vekâletnameyi haiz gümrük müşavirlerinin yapabileceği açıkça belirtilmektedir.
Dolayısıyla gümrük müşavirleri ancak geçerli vekâletnameye sahip olmaları
durumunda, eşya sahipleri adına beyanda bulunup, diğer gümrük işlemlerini de takip
edebileceklerdir.
(25) Gümrük Yönetmeliği’nin 563/4. maddesinde, herhangi bir gümrük müşavirliği şirketine
bağlı olmaksızın müstakil olarak dolaylı temsilci sıfatıyla gümrük işlemlerini takip eden
gümrük müşavirlerinin, gördükleri hizmet karşılığında elde edecekleri her tür gelir için
hesabına beyanda bulundukları kişi veya kuruluş ya da taşımacılara serbest meslek
makbuzu düzenlemek zorunda olduğu belirtilmektedir. 564. maddenin dördüncü
fıkrasında da, şirketlerin gördükleri hizmet karşılığında elde edecekleri gelirleri için
gümrük beyannamesinde hesabına beyanda bulundukları kişi veya kuruluşlara şirketleri
adına fatura kesmek ve bunu muhasebe kayıtlarında göstermek zorunda oldukları
hüküm altına alınmıştır.
(26) Aynı zamanda gümrük müşavirleri, kurdukları firmalar aracılığıyla müşterilerine lojistik
hizmet sunabilmekte ve onların taşıma işlerini organize edebilmektedir. Lojistik şirketleri
gümrük müşavirliği hizmeti veremezken, gümrük müşavirliği şirketleri taşıma işlerini
üstlenebilmektedir.
(27) Gümrük müşavirliği hizmetleri genel olarak ithalat hizmetleri, ihracat hizmetleri,
uluslararası nakliye ve lojistik çözüm önerileri, transit ticaret hizmetleri, yurtdışı ile
çalışacak firmaların veya yurtdışından ürün çekecek/alacak kişilerin işlemlerinin baştan
sona yürütülmesine ilişkin tüm işlemler ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya
kullanıma tabi tutulmasına ilişkin tüm gümrük işlemlerini kapsamaktadır.
(28) Ayrıca, gümrük mevzuatında gümrük müşavirleri ile gümrük müşavir yardımcılarına
ilişkin reklam yasağı ve tüzel kişilik olarak faaliyet gösteren gümrük müşavirleri ile
gümrük müşavir yardımcılarının, gümrük müşavirliğinin yanında başka bir unvan
kullanabilmelerine ilişkin herhangi bir engel bulunmamaktadır.
(29) 29850 sayılı Gümrük Genel Tebliği’nde (Tebliğ) “Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri” ise
tebliğ kapsamındaki tespit işlemlerini yapan ve sonucunda tespit raporu düzenleyen,
Bakanlıkça adına yetki belgesi düzenlenen gerçek kişi veya tüzel kişi ortağı gümrük
müşavirini ifade etmektedir. Yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği belgesini iade eden ya
da belgesi geri alınan müşavirlerin, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketlerindeki
ortaklıklarını sonlandırmaları gerekir. Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri birden fazla
yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketine ortak olamazlar.
(30) Şikâyete konu İGMD, mülga 1615 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca kurulmuştur. Bu
Kanun’un 166. maddesinin üçüncü bendinde,
“En az yirmi gümrük komisyoncusu bulunan mahallerde tüzükleri Gümrük ve
Tekel Bakanlığınca tasdik edilmek suretiyle, bütün komisyoncuların üye
olacakları bir Gümrük Komisyoncular Derneği kurulur. Bu derneklere komisyoncu
yardımcıları da kaydolunur.”
denilmektir. Gümrük Kanunu’nun geçici 6. maddesinde yer alan “1615 sayılı Gümrük
Kanunu hükümlerine göre kurulan Gümrük Komisyoncuları Dernekleri faaliyetlerine
devam eder…” hükmüyle 1615 sayılı mülga kanuna atıfta bulunulmuştur. Bu hükümle,
gümrük müşavirliği hizmeti verecek olan gümrük müşavir ve yardımcılarının derneğe
üyeliğinin kanuni bir zorunluluk olduğu görülmektedir.
(31) Dernek Tüzüğü’nün “Derneğin Kuruluş Amacı ve Niteliği” başlıklı 1. maddesinde, “4458
sayılı Gümrük Kanunu’nun Geçici 6. maddesi ve Gümrük Yönetmeliği’nin 838. maddesi
19-22/352-158
8/33

hükümlerine istinaden görev yapmak ve mensuplarının müşterek ihtiyaçlarını
karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, Gümrük Müşavirliği’nin genel
menfaatlerine uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile iş
sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere, mesleki disiplini
saygınlığı ve ahlakı kurmak amacıyla kurulmuş bir mesleki teşekküldür” denilmektedir.
Tüzük’ün 4. maddesinde de “dernek üyelerinin gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir
yardımcıları olabileceği” düzenlenmiştir.
(32) Yürürlükteki Gümrük Kanunu’nun geçici 6. maddesinin 10. bendinde,
“Gümrük müşavir derneklerince, gümrük müşavirlerinin yapacakları iş ve işlemler
karşılığı alacakları asgari ücretleri gösteren ve takvim yılı bazında belirlenen
Asgari Ücret Tarifesinin, Müsteşarlıkça uygun görülerek onaylanmak suretiyle
uygulamaya konulur.”
denilerek gümrük müşavirlerinin belirlenen asgari ücretten daha az ücret ile hizmet
vermelerinin engellenmesi hüküm altına alınmıştır.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
(33) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un (İlgili Pazar Kılavuzu) 20. paragrafında
“…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar
tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm
tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı
yapılmayabilir.” ifadelerine yer verilmektedir. Her ne kadar dosya bakımından ilgili
ürün/hizmet pazarının gümrük müşavirliği hizmetleri pazarı olarak tanımlanması
mümkün olsa da, ilgili pazarın oluşabilecek alternatiflerden herhangi biri temel alınarak
tayin edilmesi mevcut değerlendirme üzerinde etkili olmadığından, net bir ilgili ürün
pazarı belirlenmesine gerek görülmemiştir.
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(34) Soruşturma konusu uygulamalar kapsamında İstanbul ilindeki Gümrük Müşavirleri
Derneği incelenmekle birlikte, gümrük müşavirliği hizmetinin ülke çapında
gerçekleştirilmesi ve söz konusu hizmetlerin icrası bakımından ülkenin herhangi bir
bölgesinde rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermesini gerektiren
hususların mevcut olmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak
belirlenmesi mümkündür. Bununla beraber dosya özelinde ilgili coğrafi pazar
tanımlanmasına gerek görülmemiştir.
I.4. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(35) İGMD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve soruşturma konusu ile ilgili görülen
belgelere aşağıda yer verilmektedir:
(36) Belge 1: İGMD yönetim kurulu tarafından yayımlanan “Gümrük Müşavirliği Firmaların
Mevzuat Bilgilendirme Mesajı Adı Altında Bünyesinde Olmayan Firmalara Mail
Göndermesi Hakkında” başlıklı yazıda şu ifadeler bulunmaktadır:
“(…)
Gümrük Müşavirlerinin kendi müşterisi olmayan, değişik sektör üyelerine yönelik
(potansiyel müşterilerine) mevzuat bilgilendirme adı altında mevzuat bilgisinin
yanı sıra kendi çalışmalarını anlatan, kendini tanıtan, yazı gönderimi, firmalar ile
irtibat kurma amacını güden bir yazı olarak mütalaa edilmektedir.
19-22/352-158
9/33

Firmanın başka bir gümrük müşavirlik firmasının halen çalıştığı müşterisi olması
muhtemel olup gerek Dernek tüzüğü, gerekse 15 Nisan 2006 tarihli Olağan Mali
Genel Kurul'da alınan 12 karar gereğince, yazı içeriği itibariyle talep
olmadığı halde kendisi ile irtibat kurulmasının istenmesi zımni teklif arz etmiş
olduğundan bu şekilde çalışma yapılmasının, müşterisi olmayan firmalara
mevzuat bilgilendirme yazısının gönderilmesinin uygun olmadığı, ayrıca iş bu
yazımızın üyelerimizle paylaşımından sonra bu uyarıya uymayanlar hakkında
disiplin kovuşturması yapılacaktır.
(…)”
(37) Belge 2: 24 Şubat 2018 tarihli Olağan Mali Genel Kurul Divan Başkan Yardımcısı (…..),
Olağan Mali Genel Kurul Divan Başkan Yardımcısı (…..), Olağan Mali Genel Kurul
Divan Katip Üyesi (…..) ve Olağan Mali Genel Kurul Divan Katip Üyesi (…..) tarafından
imzalanan “İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği'nin Olağan Mali Genel Kurul Toplantısı
Tutanağı” başlıklı belge elde edilmiştir. Tutanağa göre, 24 Şubat 2018 tarihinde
İGMD’nin 2017 takvim yılına ait Olağan Mali Genel Kurulu toplanmıştır. Derneğe 1927
gümrük müşaviri ile 6250 gümrük müşavir yardımcısı olmak üzere toplam 8177 üyenin
kayıtlı bulunduğu, bunlardan 74 gümrük müşaviri ile 37 gümrük müşavir yardımcısı
olmak üzere toplam 111 üyenin Genel Kurula katıldığı tespit edilmiş ve toplantının
yapılış usulüne herhangi bir itirazın olmadığı anlaşılmıştır.
(38) Toplantı tutanağı incelendiğinde, Başkan Vekili (…..) tarafından şikâyete konu olan dört
maddelik önergenin ilk maddesinin değerlendirmeye sunulduğu görülmektedir:
“1.Madde: Bir meslek mensubu, kendisi veya bağlı bulunduğu Gümrük
Müşavirliği Şirketi üzerinden, yasal vekili olmadıkların her türlü kişi veya
kuruluşla, yazılı bir talep olmadan, herhangi bir yöntemle, bilgilendirme, sirküler
yayınlama, haber verme, kampanya, pazarlama, tanıtım ve benzeri adlar altında,
hiçbir bağlantı ve temas kuramaz, is talebinde bulunamaz veya fiyat teklifi
veremez.”
(39) Toplantı tutanağında üyelerin görüşüne sunulan 1. maddeye ilişkin olarak (…..)’ün şu
ifadelerine yer verilmiştir:
“…Bu konuda meslekte 4 yıl başkan olarak hizmet etmiş bir arkadasınız olarak,
bir noktada yapılabilecek vahim bir hatayı engellemek adına söz aldım. Şimdi 1.
maddenin başlangıcında yazılı bir talebi olmadan diyor. Yani o yazılı talep
olmadan siz hiçbir görüşme yapamıyorsunuz. Yaparsanız da alınan bu karara
aykırı hareket etmiş oluyorsunuz. Şimdi ben sunu söylüyorum herhangi bir afti
şartı yoksa bir bağlantısı yoksa. Şimdi ben şunu merak ediyorum. Bir taraftan
kurslar açıyoruz. Yeni meslektaşlarımıza buyurun gelin bu meslekte olun diye
teşvik ediyoruz, davet ediyoruz, plaket veriyoruz. Öbür taraftan o arkadaşlar yeni
bir iş yeri kurdu. Hiçbirisinin de hiç kimseyle o güne kadar yazılı iş akdi yok. Peki
bu arkadaşlar yazılı bir talep mi bekleyecek? Bu gerçekçi midir? Bu uygulanabilir
mi? (…)Bakın ben reklam yasağına kesinlikle uyulmaya, yasak koyulmasından
yanayım. Dünde, bugünde, görev yaptığımda da. Kesinlikle reklama ve
meslektaşlar arasındaki, haksız rekabetle mücadele edilmesine hep beraber
olmalıyız savunmalıyız (…)O zaman ben diyorum ki biz bu kararı alacaksak
alalım ama yazılı talep tanımını oradan çıkartmamız lazım. Çünkü insanların iş
yapma hakkına, mesleki faaliyet yapma hakkına, hele yeni kurulacak işletmeler
için peşinen bir set koyuyoruz...”
(40) Tutanağın devamında (…..)’ün şu ifadelerine yer verilmiştir:
19-22/352-158
10/33

“… Sonuca geldiğimizde yazılı olmalı arkadaşlar, bakın bize inanın ve güvenin
sizi çağıran insan size bir satır yazı zaten yazar. Sizden sirküler isteyen insan
sizin müşteriniz değilse zaten bir satır yazar. Artı bugün sizden teklif isteniyorsa,
Örneğin, hepinizin ben aynı duyarlılıkta olduğunu hissediyorum ve inanıyorum.
En azından diyorsunuz ki, bir teklif yazısı, bir mail atın. Eskisi gibi beş sayfa yazı
yazın demiyorum ki. Bir mail atın. Çünkü neden? Ticaret yapan esnaf veya
sanayiciler de bizi birbirimize kırdırıyor. Bunu hepimiz de biliyoruz yani. Bu
aslında kırmamanın birinci maddesidir. Dolayısıyla, bakın bu çok önemli. Ne
yaptığınıza gelirsek, 2006’da da aynı şeyi yapmıştık. Bizden sonraki yönetimler
kendilerine gelen şikâyetler, az şikâyet gelmiş ama onlar da Disiplin Kurulu'na
yollamışlar. Ama bu sene, yani 2017 de çok. Aynı bir gümrükleme firması üçüncü
kezdir Disiplin Kuruluna gidiyor. Bakın aynı gümrükleme firması. Üçüncü kez.
Hiçbirinin daha cezası çıkmadı. Savunmaları alınıyor, teşhir, cezası belli
şimdiden. Ben kimsenin işine karışmam ama üç kere aynı suçtan ve en aşağı
10-12 tane şikâyet üzerine. Türkiye değişti, Dünya değişti. Biz 2006 kararlarının
eğer hala 2018 yılında uyguluyorsak bu da bizim ayıbımızdır. (…..) Başkan
müsteri ol. Siz her zaman bizim arkamızda olun ve Disiplin Kurulu'ndan çıkan
karaları teşhir de ederiz, arkasında da dururuz. Gerekirse Genel Müdürlüğe de
veya Teftiş Kuruluna da bilgisini de veririz…”
(41) Söz konusu tutanakta (…..), ifadelerine şu şekilde devam etmiştir:
“Bakın başka bir tehlike daha var. Cümleyi tam okuduktan sonra geliyor “benzeri
adlar altında, hiçbir bağlantı ve temas kuramaz, iş talebinde bulunamaz veya
fiyat teklifi veremez" bakın ben şunu söylüyorum. Şuan %40 ın üzerinde %45
civarında 13-14 şirket sektördeki payı arkadaşlar. Biz bununla o oranın hiç
değişmemesini de kabul ediyoruz. Yani o mevcutlara, onlar zaten var,
bağlantıları var, götürüyorlar yürütüyorlar. Birisi de onlara gidemez. Bu arada biz
haksız rekabet yaratanlara tekelleşenlere de farkında olmadan belki de uyan
yazılı talep olmadan ifadesi.”
(42) Tutanakta (…..), ifadelerine şu şekilde devam etmiştir:
“Ben de bunu anlayamıyorum (…..) ağabey bak niye dersen yani karşılıklı bir şey
içerisinde değiliz ama her şey oluyor. Beni çağıracak edecek. Şunu diyorsan,
"Ben (…..) olarak pazarlama yapmaya devam edeceğim, ben her türlü
enstrümanı kullanacağım” tamam mı o zaman yazıya gerek yok. Ben diyorum ki,
hani devrim. Biz zaten yapmıyoruz. Bak burada olanların %99 yapmıyoruz.
Yalnız büyük değil, ufaklarda başladı işte (…..) kardeşimin şikâyeti. Buradan
adam gidiyor oralarda buralarda koskoca sponsorluklar koyuyor, koskoca ilanlar
koyuyor. Bunlarla mücadele etmek. Yarın (…..)’ü biri çağırıyorsa, gerçekten
çağıracaksa ağabey, (…..)’ü sirkülerinden dolayı çağıracaksa, bir satır yoksa biz
bunları engelleyemeyiz. Sırf anlaşamadığımız nokta yazılı olması. Eğer bir firma
ciddiyse ve bizimle çalışacaksa bizden bilgi veya danışmanlık alacaksa yazılı
talebi çokta mühim bir şey değil.”
(43) Tutanakta (…..) aşağıdaki cümleleri dile getirmiştir:
“Haksız rekabet ile rekabeti ayırmak gerekmiyor mu? Şimdi öyle bir şey
yapıyoruz ki rekabeti topyekun kaldırıyormuşuz gibi bir hava esiyor. (…..)
Başkana yürekten katılıyorum yani burada mesleği bu anlamda, bu denli bu ciddi
olarak ilgilendirecek bir kararı böylesine ciddi sonuçlar doğuracak çok doğru
gelmiyor.”
19-22/352-158
11/33

(44) Bülent (…..)’ün (…..)’nın söylediklerine ilişkin cevabı şu şekildedir:
“Bu haksız rekabet. Rekabet şu. Biz şunu demiyoruz. Firma ismini vermeyeyim
sen kendi internet sitende istediğini yap (…..). Kendi internet sitende her şeyi
yazabilir yapabilirsin. 74 ü de yazarsın. 76 yı da yazarsın. Başka indirimleri de
yazarsın. Ben bu işi en iyi yapıyorum da yazarsın. Onlara bir şey diyemem. O
senin kendi internet siten. Bu arada yasaklamaya çalıştığımız, daha doğrusu bir
rekabetin haksız kısmını çıkarmaya çalıştığımız, yer burası sen kendi şeyinde
yap ama başka kurumla kuruluşlara bu suç (…) Ben ilk defa bu kadar ciddi ve
altı dolu, bakın altı dolu, finans ile ilgili adamın yazılı teklifi var arkadaşlar.
FinansIa ilgili. Şimdi bunların hepsi Disiplin Kurulu'nda değerlendiriliyor. Ama biz
ne istedik. O deftere yazarken, Karar Defterine, 2006 da alınan Mali Kongre
Kararlarına istinaden artık hoş değil. Sene 2018 takdirlerinize bende
sunuyorum.”
(45) Söz konusu tutanakta (…..)’in şu ifadelerine yer verilmiştir:
“…Evet 12-13 tane firma toplam iş hacminin yaklaşık %50 sini yapıyor. Bu
kararın çıkması durumunda 12-13 firmanın mevcut iş yapısı korunacak, artık
bunlar bir daha bir başka gümrük müşavir firması tarafından yapılmayacak
anlamını taşımıyor. Sayın Başkanım. Niye taşımıyor çok açık. Hepimiz bu
sektörün içerisindeyiz. Akacak su kim engelleyebilir. Eğer Bir firma gümrük
müşavirinden memnun değilse, hizmetinden memnun değilse zaten o zaman
müşavirlik firmasını değiştirir. Bizim temel noktamızda buradan yola çıkıyor. Eğer
bir gümrükleme firmasından memnuniyet yok ise her ne sebeple olursa olsun
hizmeti, sürati, bilgilendirmesi şusu busu o zaman ne yapar? Gümrük müşavirliği
firması arayışına geçer. Bu firma arayışına girildiği an normal bir usul yöntemi
belirliyoruz. Yoksa adam firmasından memnun olmasa kim onu engelleyebilir
başka bir firma araması yönünde? Engelleyemez. İkisi arasında ciddi bir fark var.
Biz firma arayışından sonraki usul ve yöntemlerin belirlenmesine çalışıyoruz.
(…..) Başkan açıkça söyledi. Ben daha detaya girmek istemedim. Her Yönetim
Kurulumuza, özellikle son 6 ayiçin söylüyorum, birer ikişer tane şikayet dilekçesi
geliyor. Sirküler yayınlayanlar, bilgilendirme mesajları atanlar, mail atanlar,
tanıtım atanlar şu bu. Bunun bir şekilde önüne geçmemiz gerekiyordu. Ve bakın
bu nereden çıktı? Değerlendirmelerimizin sonucu ortaya çıktı. Nasıl? Dönüyoruz
firmaya Disiplin Kurulumuz şu falan soruluyor. Diyor ki benden talep etti diyor.
Bende bilgilendirme mesajı attım. Sirküler yayınladım diyor. Talep gönderdi mi?
Hayır. Şifai. Telefon açtı, şifai istedi diyor. Eğer biz, bunun kurallarını
belirlemezsek buna benzer haksız rekabetin önüne geçme şansımız olmaz. (…)
Burada da biz Değerli Meslektaşlarımızın, bu mesleğin kalkınması, korunması
ve disipline edilebilmesi için yapılan bu çalışmaya, yazılı ifadesi eğer kaldırılır ise
o zaman birinci maddedeki hüküm otomatik olarak değersizleşir(…) Burada bu
kelimeyi kaldırdığımız zaman firma diyecek ki bana telefon açtı. Yolda gördüm
karşılaştım. Gel dedi ben de teklif verdim diyecek. Hadi bunu ispat ettin. Yani bu
işin kuralı olmazsa bu kuralsızlığa neden olur. Lütfen olayı böyle
değerlendirelim…”
(46) Önergenin oylanmasına geçilmeden önce son sözü alan İGMD Başkanı (…..)’in
ifadeleri toplantı tutanağında aşağıdaki şekilde kaydedilmiştir:
“…Bizim söylemek istediğimiz, sizlerin çok iyi bildiği bazı meslektaşlarımız
herkese gönderiyor. Biz buna Yönetim Kurulunda karar aldık. Web sayfamıza
koyduk, dedik ki arkadaş etik değil bu yaptığın, sen bir pazarlama taktiği
19-22/352-158
12/33

yapıyorsun. Efendim iste firma bana mail atsın, kişinin rızasını aldın mı sen?
Hukukta bir şey var. Kişinin rızasını alman lazım. Ticaret kanununda da böyle.
Artı biz Yönetim olarak kendi üyelerimizi Disipline etmekle mükellefiz. Ben Dış
Ticaret alemiyle niye muhatap olacağım. Dolayısıyla bu işin Disipline edilmesi
için bunun olması şart arkadaşlar. Esasen web sayfasına koyduğumuz günden
beri dedik ki, koyduğumuz andan itibaren deklare ettik, bunu aynı şeyi yaparsanız
disiplin suçudur. Bana şimdi küçük ve orta ölçekli yazıhanelerden şikâyetler
geliyor. Ne yapacağız? Aldığımız kararın arkasında durmayacak mıyız Yönetim
olarak. Bir yönetim doğrultu tutarlığı içinde olması gerekir, olmazsa o yönetim
kurulu tartışılır hale gelir. Aslında biz Oda olsa idik bir doktor, meslekten ihraç
ediliyor, Oda ile ilişiği kesiliyor. Yani mesleğini yapamadığı için ekmeğini de
kaybetmiş oluyor. Tüzüğümüzde disiplinle ilgili maddeler bellidir, en ağır ceza
teşhirdir. Esasen bu meslektaşlarımızı teşhir etsek ne olur teşhir etmesek ne olur.
Ancak, tüm yönetim olarak bu konuda son derece kararlıyız…”
(47) Tutanakta Divan Başkanı (…..)’ın gündeme ilave edilen önergenin oylanmasını istediği
ve haksız rekabetle ilgili verilen dört maddelik önergenin oylanmasına geçildiği
belirtilmiştir. Oybirliği ile kabul edilen önergenin maddeleri aşağıdaki gibidir:
 “Bir meslek mensubu kendisi veya bağlı bulunduğu Gümrük Müşavirliği Şirketi
üzerinden yasal vekili olmadıkları her türlü kişi veya kuruluşla, yazılı bir talep
olmadan, herhangi bir yöntemle, bilgilendirme, sirküler yayınlama, haber verme,
kampanya, pazarlama, tanıtım ve benzeri adlar altında, hiçbir bağlantı ve temas
kuramaz, iş talebinde bulunamaz veya fiyat teklifi veremez.
 Bir meslek mensubu, kendisi veya bağlı bulunduğu Gümrük Müşavirliği Şirketi
üzerinden, iş elde edebilmek amacı ile reklam sayılabilecek (ilan veya reklam
vermek, yazılı veya görsel basın ile internet ortamında firmasının reklamını
yapmaya yönelik her türlü girişim, stant açmak, film, resim, yazı, video vb.) her
türlü teşebbüs, faaliyet ve harekette bulunamaz, ayrıca mesleğinin icrası
sırasında meslek unvanı dışında, haksız rekabet oluşturacak şekilde, varsa eski
veya yeni, Gümrük Müşavirliği unvanı dışındaki başka unvanlarını yazılı veya
sözlü bir şekilde kullanamaz.
 Bir meslek mensubu, kendisi veya bağlı bulunduğu Gümrük Müşavirliği Şirketi
üzerinden, iş elde edebilmek amacı ile her türlü kişi veya kuruluşlara, yaptıkları
veya yapacakları işler karşılığında oluşan veya oluşacak masrafların, finansman
sağlanması şeklinde, belirli bir vade içerisinde karşılanmasına yönelik vaatlerde
ve taahhütte bulunamaz.
 Bir meslek mensubu, her türlü menfaat sağlamak amacı ile mesleği icra etmeye
yetkisi olmayan kişilerin, doğrudan veya dolaylı olarak bu mesleğin icra edildiği
yerlerde faaliyette bulunmalarını sağlamak adına, Gümrük Müşavirliği belgesini
kullandıramaz veya mesleği yapmaya yetkisi olmayan kişilerle, her ne şekilde
olursa olsun Gümrük Müşavirliği mesleği ile ilgili işbirliği yapamazlar.”
(48) Belge 3: 15 Nisan 2006 tarihinde tanzim edilen ve T.C. Başbakanlık Gümrük
Müsteşarlığı Temsilcisi (…..), Olağan Genel Kurul Divan Başkanı (…..), Olağan Genel
Kurul Divan Başkan Yardımcısı (…..), Olağan Genel Kurul Divan Başkan Yardımcısı
(…..) ve Olağan Genel Kurul Divan Sekreter Üyesi (…..) tarafından imzalanan İGMD’nin
“2005 yılına ait Olağan Mali Genel Kurul Toplantısı Tutanağı”nın1 4. maddesinde,

1 Söz konusu tutanak, İGMD’nin 2005 yılına ait mali durumunu görüşmek üzere 2006 yılında yapılan
Genel Kurul toplantısına ilişkindir.
19-22/352-158
13/33

“Haksız rekabet ve benzeri durumlarının engellenmesi, üyelerin çıkarlarını yeteri
ölçüde koruma gibi konularda yetersiz kalan mevcut Dernek Tüzüğü'nün revize
edilmesi amacıyla 20 Mayıs 2006 Cumartesi günü toplanmak üzere Tüzük Tadil
Kongresinin yapılması hususu genel kurulca oy çokluğuyla kabul edildiği”
cümleleri kaleme alınmıştır.
(49) Söz konusu tutanakta ayrıca yönetim kurulunca hazırlanıp genel kurula sunulan haksız
rekabete ilişkin prensip kararları aşağıda yer verilen maddeler halinde genel kurulun
oylarına sunulmuştur:
“1. Madde: Yazılı talep olmadan Gümrük Müşavirlerinin, iş elde etmek amacıyla
herhangi bir yöntemle (Faks-Email-Pazarlama-Kampanya) yazılı fiyat teklifinde
bulunmaması, şeklinde genel kurulca oy çokluğu ile kabul edildi.
(…)
3. Madde: Gümrük Müşavirlerinin mesleğin icrası sırasında (varsa) diğer
unvanlarını yazılı/sözlü kullanmaması, şeklinde genel kurulca oy çokluğu ile
kabul edildi.
(…)”
(50) Dosya kapsamında İGMD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen e-postalara
aşağıda yer verilmektedir:
(51) Belge 4: Açıkel Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. (AÇIKEL GÜMRÜKLEME) Gümrük
Müşaviri ve Pazarlama Müdürü (…..) tarafından ithalat@ adresine gönderilen
21.03.2018 tarih ve “FW:2018 gümrük müşavirliği hizmet teklifimiz” konulu e-postada,
Syn yetkili
Ekte 2018 yılı için geçerli olacak gümrük müşavirliği hizmet teklifimiz
bulunmaktadır. Firmanızla çalışmayı arzu ediyoruz.
Teklifimizi değerlendirmenizi ve müsait olduğunuzda görüşme için randevu
vermenizi rica ederiz.
Saygılarımızla,”
denilmekte, bunun üzerine DDP çalışanı (…..)’ın bu e-postaya istinaden İGMD’ye
gönderdiği e-postada şu ifadelere yer verilmektedir:
“Tarafıma böyle bir mail geldi. Rekabet yasağı çerçevesinde gerekli işlemin
başlatılmasını rica ederim.
NOT: MÜŞTERİME BİLE DEĞİL, DİREK BANA ATMIŞLAR MAİLİ”
(52) Belge 5: (…..) tarafından İGMD’ye gönderilen 21.02.2018 tarih ve “Reklam ve rekabet
yasağı hakkında” konulu e-postada şu ifadeler bulunmaktadır:
“Sayın İGMD yetkilisi dikkatine,
Bir süre önce derneğimizden yayımlanan bir duyuru / mail ile tüm üyelere
Rekabet ve reklam yasağı hakkında çeşitli ikazlara yer verilen mail duyurulmuştu.
Diğer yandan bir süredir ilgili tv kanalında sürekli dönen bir spot, tanıtıma rast
gelmekteyim. Bu tanıtımlarda bir gümrük müşavirliği şirketinin adı sürekli olarak

19-22/352-158
14/33

zikredilmekte, aynı zamanda bu gümrük müşavirliği şirketinin CEO su olarak ta
sürekli olarak bir şahıs lanse edilmektedir
Açıkçası bir gümrük müşavirliği şirketinin adı zikredilmeden de pekala bu şirketle
zaten resmi olarak bir bağı olmadığı anlaşılan (İTO kaydında yetkili olarak
Gözükmediği anlaşılmaktadır) bu şahsın istediği platformda istediği programı ve
tanıtımı yapacakken bir reklam, tanıtım olarak sürekli bir güm.müş firma isminin
zikredilmesinin daha önce yayımladığımız reklam, rekabet hakkındaki yazımızda
bahsedilen durumlara ilgili olup olmadığının değerlendirilerek tarafıma bilgi
verilmesini, Kısacası aşağıdaki linklerde bulunan vedeoların Reklam, rekabet
yasağına aykırılık teşkil edip etmediğinin değerlendirilerek tarafıma bilgi
verilmesini önemle rica ederim.
Saygılarımla”
(53) Belge 6: Uyum Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. (UYUM GÜMRÜK) çalışanı (…..)
tarafından Ağaoğlu Gümrük Müşavirliği Ltd.Şti.’nin (AĞAOĞLU GÜMRÜK) müşterisi
olan (…..) adresine iki farklı tarihte e-posta gönderilmiştir. Bunlardan 20.02.2018 tarihli
e-postada:
“(…..) Bey merhaba,
Gümrük Müşavirliği hizmeti veren firmamızın tanıtım dosyası ekte dikkatinize
sunulmuştur.
Müsait bir zamanınızda ziyaretinize gelmek, firmamız ve hizmetlerimiz hakkında
detaylı bilgi vermek isteriz.”
denilmekte, 22.02.2018 tarihli e-postada ise,
“(…..) Bey merhaba,
Firma tanıtımımızı inceleme şansınız oldu mu?
Sizin için de uygun ise müsait olduğunuz bir zaman ziyaretinize gelmek firmamız
hakkında daha detaylı bilgi vermek isteriz.”
cümlelerine yer verilmektedir. Söz konusu e-postalar üzerine Ağaoğlu Gümrük çalışanı
(…..) tarafından İGMD’ye gönderilen 22.02.2018 tarih ve “FW: Uyum Gümrük
Müşavirliği” konulu şikâyet e-postasında ise şu ifadeler yer almaktadır:
“İSTANBUL GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ DERNEĞİ YÖNETİM KURULUNA
Aşağıda "Delta Vana Kort. Sistemleri ve Müh. San. Ve Tic. A.Ş "isimli firmamıza
Uyum gümrük Müşavirliği tarafından Sürekli olarak mail atılarak kendi firmalarını
tanıtıcı belge ve bilgiler atılarak sonrasında iş görüşmesi için randevu talep
etmektedirler. Firmam sağduyulu davranarak kendilerine hiçbir şekilde cevap
vermemiş ve kendilerine gelen mailleri tarafımıza iletmişlerdir. Maalesef bu tür
olayların bizim haberimiz olmadan çokça yaşandığı da bir gerçektir. Camiamızda
bu tip hareketler hiç etik olmayıp, bunu yapanların disiplin cezasına veya daha
ağır yaptırımlara çarpıtılmaları gerekmektedir. Sayın Dernek Yönetim Kurulu ve
Başkanımızın da bu konudaki hassasiyetini biliyor olmam vesilesi ile Konunun
en yakın toplantıda ele alınacağı ümidi ile Saygılarımı sunarım.
(…..)
İYİ ÇALIŞMALAR”
19-22/352-158
15/33

(54) Belge 7: 29.09.2017 tarihli Yorum Gümrük Müşavirliği A.Ş. (YORUM GÜMRÜK) adına
Gümrük Müşaviri (…..) tarafından İGMD’ye, ÜNSPED’in Mali Genel Kurul toplantısında
alınan kararlara uymadığı yönünde şikâyetleri içeren ve ekinde ÜNSPED çalışanları
tarafından haber sitelerine verilmiş röportajların ve ÜNSPED ile ilgili haberlerin yer aldığı
belge alınmıştır. İlgili belgede aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“İSTANBUL GÜMRÜK MÜŞVİRLERİ DERNEĞİ YÖNETİM KURULUNA
Konu: Ünsped Gümrük Müşavirliği ile ilgili Haksız rekabet oluşturacak şekilde
görsel, yazılı, ortamda reklam ve ilan verilmesi hususunda Disiplin Kuruluna sevk
edilerek Disiplin Cezası Verilmesi Talebimiz Hk. Da
Ünsped Güm. Müş. Ve Loj. Hiz. A.Ş. firması CEO su (…..) görsel ve yazılı
medyada Ünsped Grup Şirketleri olarak dış ticaret gümrük işlemleri ve lojistik
hizmetleri alanında faaliyetlerini sürdüklerini Sektörün lider firması olarak gümrük
müşavirliğinde teknoloji ile na