(2709 S. K. m. 2, 10, 38, 153) (2918 S. K. Ek m. 2) (ANY. MAH. 11.09.2014 T. 2014/52 E. 2014/139 K.)

İSTEMİN ÖZETİ: Davacılardan …… Bilişim Yazılım Turizm ve Taşımacılık Dış Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı …… plakalı aracın belediyeden izin ve ruhsat alınmadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığı iddiasıyla 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesi uyarınca araç sürücüsü olan diğer davacı ....'ın 4.220,00.- lira idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 28.10.2016 tarih ve 441765 sayılı işlem ile aracın 60 gün süreyle trafikten yasaklanmasına ilişkin 28.10.2016 tarih ve 0624962 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, somut olayda, davacı şirketin maliki olduğu …. plakalı araç ile diğer davacı olan araç sürücüsü tarafından şehiriçindeki bir noktadan belirli mesafe uzaklıktaki başka bir varış hedefine yolcu ve sürücü arasında varılan anlaşma neticesinde bir defaya mahsus ve ücret karşılığı yapılan yolcu taşımacılığının ticari taksi taşımacılığı niteliğinde olduğu, izin alınmaksızın gerçekleştirilen ticari amaçlı yolcu taşımacılığı nedeniyle tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin İstanbul 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 29/03/2017 tarih ve E:2016/1975, K:2017/836 sayılı kararına karşı, davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunda, araca ait Ulaştırma Bakanlığı'ndan alınan D2 belgesi olduğu, aracın taşımacılık faaliyetine yasal yollardan özgülendiği, ruhsat kaydında ticari kaydının olduğu, aracın vergi denetimine tabi olduğu dolayısı ile kayıt dışı bir ekonomi yaratmadığı iddialarıyla, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Sekizinci İdare Dava Dairesi'nce İstanbul 2. İdare Mahkemesinin "davanın reddine" ilişkin 29/03/2017 tarih ve E:2016/1975, K:2017/836 sayılı kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairemizin, 20/12/2017 gün ve E.2017/1427, K.2017/2257 sayılı kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/12/2019 tarih ve E.2019/2598, K.2019/12878 sayılı kararı ile idari para cezasına dair kısmının onanarak kesinleşmesi, aracın trafikten men edilmesine dair kısmının bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, bozulan kısım yönünden gereği görüşüldü:

Dava, davacılardan …… Bilişim Yazılım Turizm ve Taşımacılık Dış Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı ….. plakalı aracın belediyeden izin ve ruhsat alınmadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığı iddiasıyla 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesi uyarınca araç sürücüsü olan diğer davacı …..'ın 4.220,00.- lira idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 28.10.2016 tarih ve 441765 sayılı işlem ile aracın 60 gün süreyle trafikten yasaklanmasına ilişkin 28.10.2016 tarih ve 0624962 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasa'nın "Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar" başlıklı 38. maddesinin 1. fıkrasında,

"Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz, kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez."

Yine Anayasa'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153.maddesinin 3. fıkrasında ise, " ... Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar ... " hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde, araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın on beş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, araç sahibine, bağlı bulunduğu durak, iş yeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak, fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.

2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemiyle yapılan başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesinin 11.09.2014 tarih ve E:2014/52, K:2014/139 sayılı kararıyla, Anayasa'nın 2. ve 10. maddesi yönünden yaptığı incelemede, itiraz konusu kuralın, korsan olarak tabir edilen yasa dışı taşımacılıkla mücadele amacını taşıdığı, dolayısıyla gerekli izin ve ruhsatları almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapılması eylemini yasaklamanın ve bu eylemin hangi tür ceza ile yaptırıma bağlanacağı hususunun kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında kaldığı, kanun koyucunun da özellikle büyükşehirlerde sayıları çok büyük boyutlara ulaşan, önemli şekilde ver