İSTEMİN KONUSU: İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 24/02/2020 tarih ve E:2019/1480, K:2020/266 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, .... Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerde ruhsatsız inşai faaliyetlerde bulunulduğundan bahisle tutulan 28/05/2019 tarih ve 000629 sayılı 1. Nolu Yapı Tatil Tutanağı esas alınarak, 5216 sayılı Kanunun 11. Maddesine istinaden, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı şirket adına toplam 647.193,91 TL para cezası verilmesine ilişkin 19/06/2019 tarih ve 1069-1048 sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 24/02/2020 tarih ve E:2019/1480, K:2020/266 sayılı kararı ile, " ....İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, .... Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerdeki yapının 3194 sayılı İmar Kanunun'nun 32 ve 42' nci maddesine istinaden işlem yapılmak üzere mühürlenerek tatil edildiği, davacı tarafından söz konusu yapı hakkında 15.08.2018 tarih 2JPVC530 sayılı yapı kayıt belgesinin alındığı, söz konusu yapı kayıt belgesinin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 24.12.2018 tarih 73119 sayılı işlemi ile iptal edildiği, davacı tarafından söz konusu yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin E:2019/89 esas K:2019/1763 sayılı kararı ile açılan davada yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 24.12.2018 tarih 73119 sayılı işleminin iptaline karar verildiği, halihazırda davacı tarafından mühürlemeye konu taşınmaz için alınan yapı kayıt belgesinin hukuken varlığını koruduğu anlaşıldığından dava konusu Bakırköy ilçesi, .... Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerdeki yapı nedeniyle davacı şirketin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca toplam 647.193,91-TL para cezası ile tecziyesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 19/06/2019 tarih ve 1069-1048 sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesi ile dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, 19.04.2018 tarihli yapı tatil tutanağının yapının tamamı hakkında tanzim edilmediği, 15.08.2018 tarihli yapı kayıt belgesinin 24.12.2018 tarihli işlemle iptal edildiği, ilçe belediyesinden iki kez ruhsat iptali istenildiği yapı kayıt belgesinin idari para cezasının kendiliğinden durdurmayacağı, kesinleşmiş mahkeme kararlarının bulunduğu ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, dava konusu işlemin iptaline dair kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı(Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin, 3. fıkrasında, Bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği,46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bölge idare mahkemelerinin, konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davaları, hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, belirtilmiştir.

İstinaf başvurusu, İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, .... Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerde ruhsatsız inşai faaliyetlerde bulunulduğundan bahisle tutulan 28/05/2019 tarih ve 000629 sayılı 1. Nolu Yapı Tatil Tutanağı esas alınarak, 5216 sayılı Kanunun 11. Maddesine istinaden, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı şirket adına toplam 647.193,91 TL para cezası verilmesine ilişkin 19/06/2019 tarih ve 1069-1048 sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 24/02/2020 tarih ve E:2019/1480, K:2020/266 sayılı kararının davalı idare tarafından kaldırılması istemine ilişkindir.

3194 sayılı İmar Kanununun 20. maddesinde, "Yapının, imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir." düzenlemiş, aynı Kanun'un 21. maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda, bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Ancak, derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir. Belediyeler veya valilikler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar da bu hükme tabidir." hükmüne yer verilmiş, 32. maddesinde ise, "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." kuralına yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. Fıkrasında ise, ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı belirtilmiş, a) bendinde, Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, b) bendinde ise, mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, c) bendinde, (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı için hesaplanan para cezasına uygulanacak arttırım sebepleri sayılmış, 26/03/2020 tarih ve 31080 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7226 sayılı Kanunun 39.maddesi ile eklenen (ç) bendinde ise, bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının yukarıdaki bentlere göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceği, bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği hükmüne yer verilmiştir.

02.11.1985 tarih ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Plânlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin 23 üncü fıkrasında, Basit tamir ve tadil: Yapılarda derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhî tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması işlemleri olarak tanımlanmış, maddenin 24 üncü fıkrasında ise, Esaslı Tadilat: Yapılarda taşıyıcı unsuru etkileyen ve/veya inşaat alanını ve ruhsat eki projelerini değiştiren işlemler olarak açıklanmış ve esaslı tadilin ruhsata tabi olduğu kuralına yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir Belediyesinin İmar Denetim Yetkisi" başlıklı 11. maddesinde: "Büyükşehir belediyesi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. Denetim yetkisi, konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi, incelemeyi ve gerekti