İSTEMİN KONUSU: İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 24/02/2020tarih ve E:2019/1481, K:2020/265sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerdeki yapının 3194 sayılı İmar Kanunun'nun 32. ve 42. maddelerine istinaden işlem yapılmak üzere mühürlenerek tatil edilmesine ilişkin 28/05/2019 tarih ve 000629 sayılı 1. Nolu Yapı Tatil Tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi

kararının özeti: İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 24/02/2020tarih ve E:2019/1481, K:2020/265sayılı kararı ile, " ...dava konusu yapı tatil tutanağı ile İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerdeki yapının 3194 sayılı İmar Kanunun'nun 32 ve 42' nci maddesine istinaden işlem yapılmak üzere mühürlenerek tatil edildiği, davacı tarafından söz konusu yapı hakkında 15.08.2018 tarih 2JPVC530 sayılı yapı kayıt belgesinin alındığı, söz konusu yapı kayıt belgesinin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 24.12.2018 tarih 73119 sayılı işlemi ile iptal edildiği, davacı tarafından söz konusu yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin E:2019/89 esas K:2019/1763 sayılı kararı ile açılan davada yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 24.12.2018 tarih 73119 sayılı işleminin iptaline karar verildiği, halihazırda davacı tarafından mühürlemeye konu taşınmaz için alınan yapı kayıt belgesinin hukuken varlığını koruduğu anlaşıldığından dava konusu İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerdeki yapının 3194 sayılı İmar Kanunun'nun 32 ve 42' nci maddesine istinaden işlem yapılmak üzere mühürlenerek tatil edilmesine ilişkin 28/05/2019 tarih ve 000629 sayılı 1. Nolu Yapı Tatil Tutanağının hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı" gerekçesi ile dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, 19.04.2018 tarihli yapı tatil tutanağının yapının tamamı hakkında tanzim edilmediği, 15.08.2018 tarihli yapı kayıt belgesinin 24.12.2018 tarihli işlemle iptal edildiği, ilçe belediyesinden iki kez ruhsat iptali istenildiği yapı kayıt belgesinin idari para cezasının kendiliğinden durdurmayacağı, kesinleşmiş mahkeme kararlarının bulunduğu ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, dava konusu işlemin iptaline dair kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı(Değişik 6545 S.K./19. md.)45. maddesinin,3. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.”, 4. fıkrasında, Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir.6. fıkrasında ise,"Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükümleri yer almaktadır.

İstinaf başvurusu, İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, Mahallesi, 564 Ada, 182 parsel sayılı yerdeki yapının 3194 sayılı İmar Kanunun'nun 32 ve 42' nci maddesine istinaden işlem yapılmak üzere mühürlenerek tatil edilmesine ilişkin 28/05/2019 tarih ve 000629 sayılı 1. Nolu Yapı Tatil Tutanağının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İstanbul12.İdareMahkemesinin 24/02/2020tarih ve E:2019/1481, K:2020/265sayılı kararının davalı idare tarafından kaldırılması istemine ilişkindir.

3194 sayılı İmar Kanununun 20. maddesinde, "Yapının, imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir." düzenlemiş, aynı Kanun'un 21. maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda, bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Ancak, derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir. Belediyeler veya valilikler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar da bu hükme tabidir." hükmüne yer verilmiş, 32. maddesinde ise,"Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." kuralına yer verilmiştir.

02.11.1985 tarih ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Plânlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin 23 üncü fıkrasında, Basit tamir ve tadil: Yapılarda derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhî tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması işlemleri olarak tanımlanmış, maddenin 24 üncü fıkrasında ise, Esaslı Tadilat: Yapılarda taşıyıcı unsuru etkileyen ve/veya inşaat alanını ve ruhsat eki projelerini değiştiren işlemler olarak açıklanmış ve esaslı tadilin ruhsata tabi olduğu kuralına yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir Belediyesinin İmar Denetim Yetkisi" başlıklı 11. maddesinde: "Büyükşehir belediyesi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. Denetim yetkisi, konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi, incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç onbeş gün içinde verilir. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından, üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir.

Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir.

Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar, gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir. Belirlenen imara aykırı uygulama, ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde, büyükşehir belediyesi 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını haizdir. Ancak 3194 sayılı Kanunun 42 nci madde kapsamındaki konulardan dolayı iki kez ceza verilemez." hükmü yer almaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununun