İSTEMİN KONUSU: İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 24/10/2019 tarih ve E:2019/1247, K:2019/2006 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, .... Mahallesi, 283 ada, 6 parsel sayılı taşınmazda mevcut yapının ortak alan çatı katının diğer hissedarların izni olmadan daireye çevrildiğinden bahisle düzenlenen 10/05/2017 günlü yapı tatil tutanağı esas alınarak 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 9.970,61.-TL idari para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca yapının projesine aykırı kısımlarının yıkılmasına ilişkin 05/07/2017 günlü, 1812 sayılı Arnavutköy Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 12. İdare Mahkemesince verilen 24/10/2019 tarih ve E:2019/1247, K:2019/2006 sayılı kararda, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapı hakkında 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış bir yıkım kararı bulunduğu ve aynı Kanun'un 42. maddesi kapsamında idari para cezası verildiği, dava konusu işleme dayanak 10.05.2017 tarihli yapı tatil tutanağında daireye çevrilen alanın 75 m2 olduğu, yapı hakkında düzenlenen yapı kayıt belgesinde de alan büyüklüğünün 75 m2 olarak gösterildiği, bu nedenle davalı idarenin bina alanının eksik beyan edildiği iddiasının yerinde olmadığı, söz konusu imalatın 31/12/2017 tarihinden önce yapıldığı bu haliyle mezkur yapı kayıt belgesinin geçerli olduğu göz önüne alındığında, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesinin 4. fıkrasındaki düzenleme gereğince İmar Kanunu uyarınca alınmış yıkım kararı ile tahsil edilemeyen idari para cezasının iptal edilmesi gerektiği, dolayısıyla yıkım ve idari para cezası içerikli dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı İdare tarafından, yapı tatil tutanağında ruhsatsız yapı alanının 75 m² olduğu belirtilmişse de, davacıya ait 285 m² yapının tamamının ruhsatsız olduğu ve tamamı için yapı kayıt belgesi düzenlenmesi ve bedelinin ödenmesi gerektiği, 06/07/2018 tarihli, TH2JDZ18 belge nolu yapı kayıt belgesinin kanunun aradığı yeterlilikte olmadığından, dava konusu encümen kararının iptalini bağlamadığı, bu hususta gereken araştırma yapılmadan verilen kararın hatalı olduğu iddialarıyla mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, .... Mahallesi, 283 ada, 6 parsel sayılı taşınmazda mevcut yapının ortak alan çatı katının diğer hissedarların izni olmadan daireye çevrildiğinden bahisle 10/05/2017 günlü yapı tatil tutanağı düzenlenmiştir.

Bu tutanak esas alınarak 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 9.970,61.-TL idari para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca yapının projesine aykırı kısımlarının yıkılmasına ilişkin 05/07/2017 günlü, 1812 sayılı Arnavutköy Belediye Encümeni kararı alınmıştır.

Anılan encümen kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İşleme konu yapı için 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16. maddesi uyarınca 06/07/2018 tarihli, 150587 başvuru numaralı, TH2JDZ1B belge nolu Yapı Kayıt Belgesinin verildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 5. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir.” hükmü yer almaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinin ilk cümlesinde, "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 42. maddesinde ise, ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere idari para cezaları uygulanacağı, Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16’ncı maddesi ile eklenen geçici 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında, "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, dördüncü fıkrasında ise, "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiş, 31.12.2018 günlü ve 538 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yapı Kayıt Belgesi başvuru süresinin 30/06/2019 tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiştir.

Anılan Yasa hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinin birinci fıkrasında, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların maliklerinin, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorunda oldukları, aynı maddenin üçüncü fıkrasında, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği belirtilmiş, 20 Eylül 2018 tarihli ve 30541 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik yapılmasına Dair Usul ve Esasların 5. maddesi ile değişik 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise, “(2) Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyecek yapılar için bu belgenin düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda, Yapı Kayıt Belgesi iptal edilir, bu belgenin sağlamış olduğu haklar geri alınır, Yapı Kayıt Belgesi bedeli olarak yatırılmış olan bedel iade edilmez ve belge düzenlenmesi safhasında yalan beyanda bulunan müracaat sahibi hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 206 ncı maddesi uyarınca suç duyurusunda bulunulur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Öte yandan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 688. maddesinde, "Paylı mülkiyette birden çok kimse, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir. Başka türlü belirlenmedikçe, paylar eşit sayılır. Paydaşlardan her biri kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Pay devredilebilir, rehnedilebilir ve alacaklılar tarafından haczettirilebilir.", 692. maddesinde, "Paylı malın özgülendiği amacın değiştirilmesi, korumanın veya olağan şekilde kullanmanın gerekli kıldığı ölçüyü aşan yapı işlerine girişilmesi veya paylı malın tamamı üzerinde tasarruf işlemlerinin yapılması, oybirliğiyle aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bütün paydaşların kabulüne bağlıdır