İSTEMİN KONUSU: Tekirdağ 1. İdare Mahkemesinin 14.07.2020 tarih ve E:2019/853, K:2020/834 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem : Tekirdağ İli, Süleymanpaşa İlçesi, … Mahallesi, 401 ada, 6 parsel sayılı taşınmazın deniz tarafındaki iskelenin 27/05/2015 tarihli İmar ve Şehircilik Müdürlüğü iznine aykırı yapıldığı ve mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teknik Araştırma Genel Müdürlüğünün 10/07/2007 tarih, 5028 sayılı ve 19/01/2011 tarih, 2011/1 sayılı genelgelerindeki kullanım şekline uymadığından bahisle düzenlenen15/10/2018 tarihli yapı durdurma tutanağı ile bu tutanak esas alınarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca söz konusu imalatların (iskele üzeri kapalı kullanımların) yıkılmasına ilişkin25/04/2019 tarih ve 244 sayılı Süleymanpaşa Belediye Encümeni Kararının iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi

kararının özeti: Tekirdağ 1. İdare Mahkemesinin 14.07.2020 tarih ve E:2019/853, K:2020/834 sayılı kararı ile, "...Davanın 15.10.2018 tarihli yapı durdurma tutanağına ilişkin kısmı yönünden değerlendirme yapıldığında,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay ve idare mahkemelerinde dava açma süresinin altmış gün olduğu, "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında, sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağının hükme bağlandığı, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde ise, bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edileceği, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağı, durdurmanın, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, bu tebligatın bir nüshasının da muhtara bırakılacağı hüküm altına alındığı, uyuşmazlıkta, dava konusu 15.10.2018 tarihli yapı tatil zaptının aynı tarihte yapı mahalline asıldığı, yapı tatil tutanağı yapı mahalline asılmak suretiyle yapı sahibine tebliğ edilmiş sayıldığından 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen 60 günlük dava açma süresi içinde, 15.10.2018 tarihini izleyen günden itibaren en geç 14.12.2018 Cuma gününe kadar dava açılması gerekirken, bu tarih geçirildikten çok sonra 04.07.2019 tarihinde açılan işbu davanın15.10.2018 tarihli yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı, Davanın Süleymanpaşa Belediye Encümeninin 25/04/2019 tarih ve 244 sayılı kararına ilişkin kısmı yönünden değerlendirme yapıldığında, uyuşmazlıkta, alınan izinler doğrultusunda kıyılarda kamu yararına uygun olacak şekilde iskele yapılabileceği, davacı tarafından yapılan başvuru üzerine de idarece Ahşap İskele Komisyonu tarafından düzenlenen protokoldeki şartlara ve davacı tarafından verilen noter taahhütnamesine uygun olmak kaydıyla ahşap iskele yapılmasına izin verildiği, ancak davalı idarece yapılan tespitlerden anlaşıldığı üzere davacı tarafından iskelenin üzeri kapatılmak suretiyle izin verilen projeye aykırı olarak imal edildiği, öte yandan, 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddesi ile Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar için Yapı Kayıt Belgesi düzenlenebileceği, bu yapılar için daha önce alınan yıkım kararları ile tahsil edilmeyen idari para cezalarının ilgili belediyesince iptal edileceği, Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyecek yapılar için bu belgenin düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda ise Yapı Kayıt Belgesinin yetkili idarece iptal edileceği ve bu belgenin sağlamış olduğu hakların geri alınacağı, yargısal incelemesi devam eden davalarda Yapı Kayıt Belgesi düzenlenmiş olmasının söz konusu yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilmeyen idari para cezalarını aynı Kanun'un yukarıda aktarılan hükümleri çerçevesinde hukuka aykırı hale getirmediği ve bu sebeple yargı yerince 'iptal' hükmü kurulması mümkün bulunmadığı gibi yıkım ve idari para cezalarına ilişkin işlemleri tesis eden idarelerce gerekli iptal işlemleri yapılmadan davaların konusuz kalması sonucunu doğuracak bir durum oluşturmadığı da dikkate alındığında, yapı kayıt belgesi uyarınca davalı idare tarafından dava konusu yıkım işleminin iptal edilmediği görüldüğünden davacı tarafından ileri sürülen yapı kayıt belgesi alındığına ilişkin iddialarına itibar edilmediği, bu durumda, davacı tarafından iskelenin izin verilen projeye aykırı olarak imal edilmiş olması karşısında, iskele üzeri kapalı kullanımlara ilişkin kısmının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkılmasına ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesi ile davanın 15.10.2018 tarihli yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca süre aşımı nedeniyle reddine, davanın Süleymanpaşa Belediye Encümeninin 25/04/2019 tarih ve 244 sayılı kararına ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURANIN

İDDİALARI: Davacı tarafından, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, yapı kayıt belgesinin halen geçerli olduğu, yapı tatil tutanağının muhtara bırakılmadığı, tutanakta kaçak yerin gösterilmediği, halen ruhsatlı olan iskelenin projesine uygun olarak yapıldığı, Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturmaya yer olmadığı yolunda karar alındığı, işlemin imar affından yer almadığına yönelik mevzuat bulunmadığı, devletin vermiş olduğu yasal hakkın kullanıldığı, ileri sürülerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN

SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince, tekemmül ettiği görülen istinaf dava dosyasında, davacı tarafın yürütme durdurma talebi hakkında karar verilmeyerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı(Değişik 6545 S.K./19. md.)45. maddesinin,3. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.”,46. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde, bölge idare mahkemelerinin, Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, belirtilmiştir.

İstinaf başvurusu, Tekirdağ İli, Süleymanpaşa İlçesi, … Mahallesi, 401 ada, 6 parsel sayılı taşınmazın deniz tarafındaki iskelenin 27/05/2015 tarihli İmar ve Şehircilik Müdürlüğü iznine aykırı yapıldığı ve mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teknik Araştırma Genel Müdürlüğünün 10/07/2007 tarih, 5028 sayılı ve 19/01/2011 tarih, 2011/1 sayılı genelgelerindeki kullanım şekline uymadığından bahisle düzenlenen15/10/2018 tarihli yapı durdurma tutanağı ile bu tutanak esas alınarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca söz konusu imalatların (iskele üzeri kapalı kullanımların) yıkılmasına ilişkin25/04/2019 tarih ve 244 sayılı Süleymanpaşa Belediye Encümeni Kararının iptali istemiyle açılan davada, yapı tatil tutanağı yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, yıkıma ilişkin belediye encümeni kararı yönünden ise davanın reddine karar veren Tekirdağ 1. İdare Mahkemesinin 14.07.2020 tarih ve E:2019/853, K:2020/834 sayılı kararının davacı tarafından kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinafa konu İdare Mahkemesi kararının süreaşımı yönünden reddi ilişkin kısmı yönünden,

İdare Mahkemesi kararının, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kısmı hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İstinafa konu İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmı yönünden,

Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Kamu yararı" ana başlığı altında kıyılardan yararlanma hakkını düzenleyen 43. maddesinde: "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir." hükmü yer almıştır. Anayasanın anılan hükmüyle kıyılardan yararlanmak için kıyı alanının belirlenmesi yeterli görülmemiş, kıyıların kara yönünde devamı olan ve onu çevreleyen