(3194 S. K. m. 13, 42) (2577 S. K. m. 45)

İSTEMİN KONUSU: İstanbul 5. İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 01/06/2020 tarih ve E:2019/1318, K:2020/692 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ….. Mahallesi, 24 pafta, 249 ada, 6 parselde yaklaşık 21 m² ebadında konteyner konulduğu, parselin etrafının çitle çevrildiği ve 852 m² toprak üzerine 170,40 m3 beton döküldüğünün 22/03/2019 tarih ve 134/11 cilt/yaprak nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, konteyner için 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca 1.933,10.-TL ve beton zemin döşeme için aynı fıkranın (b) bendi uyarınca 35.782,60.-TL olmak üzere yapı sahibi sıfatıyla davacıya toplam 37.715,70.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 09/04/2019 tarih ve 267 sayılı Maltepe Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 5. İdare Mahkemesi Hâkimliğince verilen 01/06/2020 tarih ve E:2019/1318, K:2020/692 sayılı kararda, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu kısmen hükme esas alınabilecek nitelikte bulunarak, dava konusu encümen kararının 1.933,10-TL (21 m2'lik konteyner) yönünden yapılan incelemede, söz konusu konteynerin 22.03.2019 tarihli yapı tatil tutanağında 21 m2 olarak ölçüldüğü, davalı idare tarafından bu tutanak esas alınarak davacı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca dava konusu encümen kararının tesis edildiği, anılan encümen kararında konteyner için ilgili Tebliğ uyarınca 2.sınıf B grubu olduğu belirtilerek her bir m2 için 25,57-TL hesabıyla 536,97-TL temel para cezasının belirlendiği, anılan temel para cezası dikkate alınarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin (c) bendinde (Mahkeme kararında sehven b bendi olarak yazılmıştır) yer alan 'yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış olması ve ruhsatsız yapılmış olması' artırım maddelerinin uygulanması suretiyle toplam 1.933,10.-TL imar para cezasının uygulandığı, diğer yandan dava dosyasında yer alan 27/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda, söz konusu olay ile ilgili, "konteyner içinde yapılan ölçümlemede konteynerin 21 m2 olduğu, dava konusu yer ile ilgili yapı ruhsatı başvurusunun olmadığı, 21 m2'lik konteyner için yapı sınıfı ve alan üzerinden verilen temel para cezası tutarının uygun olduğu, ayrıca konteyner için uygulanan ceza artırım maddelerinin doğru uygulandığı" görüş ve kanaatinin belirtildiği görüldüğünden, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunda yer alan hususlar değerlendirildiğinde, davacının maliki olduğu dava konusu taşınmazın mer'i imar planında "Park Alanı-Zeminaltı Kapalı Otopark Alanı ve Kısmen Yol Alanı"nda kaldığı, park ve yol alanı olarak öngörüldüğünden taşınmazın zemin üstünün İmar Kanunu'nun 13.maddesi uyarınca hiçbir şekilde yapı yapılamayacak alanda olduğu, ayrıca kiracının dava konusu taşınmaz yönünden yetkili ve sorumlu idare olan davalı idareye herhangi bir ruhsat başvurusunun olmadığı, dolayısıyla dava konusu 21 m2'lik konteynerin ruhsatsız olduğu, diğer yandan temel cezanın belirlenmesine ilişkin tespitler ile anılan bu temel para cezasına ceza artırım maddelerinin uygulanmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, 37.715,70.-TL para cezasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemin 1.933,10.-TL kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu encümen kararının 35.782,60.-TL para cezasına (zemine beton döşeme) ilişkin kısmının incelenmesinde, uyuşmazlıkta, 22.03.2019 tarihli yapı tatil tutanağında, dava konusu olan yerle ilgili parselin etrafının çitle çevrildiği ve 852 m2 üzerine yaklaşık 170,40 m3 beton döküldüğü tespitlerine yer verildiği, söz konusu bu tespitlerin denetim personellerince taşınmazın etrafı kapalı olduğundan dışarıdan yapıldığı, dava konusu 09.04.2019 tarih ve 267 sayılı encümen kararı ile kaçak dökülen beton hacmi ile yaklaşık maliyet beton ve çelik hasır fiyatı dikkate alınmak suretiyle 3194 sayılı Kanun'un 42.maddesinin (b) bendi uyarınca yapı sınıfına göre belirlenen ceza miktarının %20'si alınarak ceza miktarının tespit edildiği, anılan para cezası dikkate alınarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin (c) bendinde (Mahkeme kararında sehven b bendi olarak yazılmıştır) yer alan 'yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış olması ve ruhsatsız yapılmış olması' artırım maddelerinin uygulanması suretiyle toplam 35.782,60.-TL para cezasının uygulandığı, diğer yandan dava dosyasında yer alan 27/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda, söz konusu olay ile ilgili, "dökülen betonun parklama yapacak araçlar kapsamında kullanılacak yüzeyi oluşturmak için beton dökülerek oluşturulduğu, bu nedenle Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ kapsamında otopark olarak bir yapı sınıfı olmadığından, tesis olarak değerlendirilen bu tür yapılar için 3194 sayılı Kanun'un 42.maddesinin (b) bendinin uygulandığı ve bu belirlemenin uygun olduğu, yerinde yapılan ölçümlemede beton ortalama kalınlığının 20 cm olduğu ve beton dökülen alanın 748,65 m2 olduğu, yapılan hesaplamada toplam beton miktarının 149,73 m3 olarak hesap edildiği" görüş ve kanaatinin belirtildiği, bu durumda, dava dosyasında yer alan bilirkişi raporunda, beton ortalama kalınlığının 20 cm ve beton dökülen alanın 748,65 m2 olduğu, yapılan hesaplamada toplam beton miktarının 149,73 m3 olduğu, dava konusu para cezasının dayandırıldığı yapı tatil tutanağında ise, 852 m2 üzerine yaklaşık 170,40 m3 beton döküldüğü tespitlerine yer verildiği, bu itibarla, yapı tatil tutanağında yer alan ölçümler ile bilirkişi raporunda yer alan ölçümler arasında farklılık olduğu, ihtilaf konusu imalatın ilgili fen elemanları tarafından açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde saptanmadığı, dolayısıyla alan ve hacim olarak doğru olmayan tespitler esas alınarak temel para cezasının belirlendiği, hukuka uygun olarak belirlenmeyen temel para cezası üzerinden ceza artırım maddelerinin uygulandığı sonucuna varıldığından, tesis edilen dava konusu encümen kararının 35.782,60.-TL para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği, diğer yandan, davacı tarafından, arsasının imar planında kamu hizmetine tahsis edildiği ve bundan kaynaklı mağduriyetini gidermek amacıyla otopark kullanımı için kiraya verdiği, kiracının söz konusu arsa üzerinde Ukome'nin 03.01.2019 tarih ve UTK2019/1-6 sayılı kararıyla açık otopark olarak düzenlemesine geçici olarak uygunluk kararı verdiği ve bu konuda davalı idarenin yetkisinin olmadığı ileri sürülmüşse de, İmar Kanunu kapsamına giren yapılar için belediyeden yapı ruhsatiyesi alınmasının mecburi olduğu, her ne kadar İmar Kanunu'nun 33.maddesinde, imar planlarında umumi hizmetlere ve kamu hizmetlerine ayrılan yerlerde geçici yapılar yapılabileceği belirtilmişse de davacının taşınmazının mer'i imar planında "Park Alanı-Zeminaltı Kapalı Otopark Alanı ve Kısmen Yol Alanı"nda kaldığı, park ve yol alanı olarak öngörüldüğünden taşınmazın zemin üstünün İmar Kanunu'nun 13.maddesi uyarınca hiçbir şekilde yapı yapılamayacak alanda olduğu, ayrıca kiracının dava konusu taşınmaz yönünden yetkili ve sorumlu idare olan davalı idareye herhangi bir ruhsat başvurusunun olmadığı, Ukome'nin 03.01.2019 tarih ve UTK2019/1-6 sayılı kararıyla açık otopark olarak düzenlemesine geçici olarak uygunluk kararı verilmesinin işletme r