(3194 S. K. m. 32, 42) (2577 S. K. m. 45, 46)

İSTEMİN KONUSU: İstanbul 7. İdare Mahkemesi’nce verilen 30/11/2018 günlü ve E:2018/501, K:2018/2038 sayılı kararın istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, .... Mahallesi, 386 ada, 18 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan ve II. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli bulunan yapının 2, 3, 4, 5, 8 ve 9 no.lu bağımsız bölümlerinde onaylı restorasyon projesine aykırı olarak ahşap pencereler yerine PVC doğramaları yapıldığı, çatı katında bulunan 9 no.lu bağımsız bölümün daire alanına 21 m2 alan ilave edildiğinden bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının mühürlenmesine ilişkin 23/01/2018 günlü, 13/180 sıra/cilt nolu yapı tatil tutanağı ile bu tutanağa istinaden 5 no.lu bağımsız bölüm maliki olan davacıya aynı Kanunun 42/2. maddesi uyarınca 9.460,16.-TL para cezası verilmesine ilişkin 08/02/2018 günlü, 71 sayılı Üsküdar Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının özeti :İstanbul 7. İdare Mahkemesince verilen 30/11/2018 günlü ve E:2018/501, K:2018/2038 sayılı kararda, uyuşmazlıkta, İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, .... Mahallesi, A2 Sokak, 22 pafta, 386 ada, 16 parselde yer alan yapının Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun 08.01.1971 tarih ve 5684 sayılı kararıyla korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edildiği, aynı Kurulun 18.10.1975 tarih ve 8724 sayılı kararıyla da koruma grubunun 2 olarak belirlendiği ve restorasyon projesinin uygun bulunduğu, ancak yasal süre içerisinde onarıma başlanmaması ve yapının bir kısmında ahşap pencere doğramalarının PVC esaslı doğramalarla değiştirildiğinin bildirilmesi üzerine, İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 29.03.2017 tarih ve 3955 sayılı kararıyla, onaylı projesine aykırı uygulamaların 6 ay içerisinde onaylı projesine uygun hale getirilmesine karar verildiği, anılan karar doğrultusunda, Üsküdar Belediye Başkanlığı'nın 20.11.2017 tarih ve E.9549 sayılı yazısıyla, dava konusu tescilli yapı hissedarlarına, yapının onaylı projesine uygun hale getirilmesinin, getirilmediği takdirde imar mevzuatının hükümlerinin uygulanacağının tebliğ edildiği (anılan yazı ekinde kurul kararının bulunduğu ve tebligatın 21.11.2017 tarihinde muhtara tebliğ edildiği), ancak ilgililerce, koruma kurulu kararı gereğinin zamanında yerine getirilmediğinin ve davacıya ait 5 numaralı bağımsız bölümde, onaylı restorasyon projesine aykırı olarak ahşap pencereler yerine PVC doğramadan pencere yapıldığının 23.01.2018 tarih ve 13/180 sıra/cilt nolu yapı tatil tutanağıyla tespit edildiği, düzenlenen para cezası hesap cetveline göre toplam 202,50 m²'lik inşaat alanı üzerinden 3194 sayılı Kanun'un 42.maddesinin 2.fıkrasının (a) bendi uyarınca 23.869,65-TL, (c/5) bendi uyarınca 4.773,93-TL, (c/10) bendi uyarınca 23.869,65-TL, (c/12) bendi uyarınca 4.773,93-TL olmak üzere para cezasının toplam 57.287,15-TL olarak hesaplandığı, yapılan oranlama neticesinde ise davacıya, 33,44 m² etkilenen alan karşılığı olarak 9.460,16-TL para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının alındığının görüldüğü, dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin birlikte incelenip değerlendirilmesinden, davaya konu işlemin dayanağı olan yapı tatil tutanağının fiili durumu yansıttığı, yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imalatların ruhsata tabi olduğu ve söz konusu imalatların onaylı restorasyon projesine aykırı olarak yapıldığının İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün 4245 nolu dosyası kapsamında hazırlanan raporla tespit edildiği, etkilenen alanların her bir hissedar için ayrı ayrı hesaplandığı, para cezasına ilişkin yapılan hesaplamada ruhsata aykırı yapının alanı ile yapı sınıfı ve grubunun doğru tespit edildiği, temel para cezasının ve artırımların doğru hesaplandığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davacı tarafından, kararın usule ve yasaya aykırı olduğu, yapı tatil tutanağı 3194 sayılı Kanunun 32. maddesine uygun düzenlenmediği gibi, PVC doğramalarının da ruhsat gerektirmediğinden bahisle istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Davalı idare görevlileri tarafından düzenlenen 23/01/2018 günlü, 13/180 sıra/cilt nolu yapı tatil tutanağı ile, İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, .... Mahallesi, 386 ada, 18 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan ve II. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli bulunan yapının 2, 3, 4, 5, 8 ve 9 no.lu bağımsız bölümlerinde onaylı restorasyon projesine aykırı olarak ahşap pencereler yerine PVC doğramaları yapıldığı, çatı katında bulunan 9 no.lu bağımsız bölümün daire alanına 21 m2 alan ilave edildiği, toplam aykırılıktan etkilenen alanın 202,50 m² olduğu tespit edilmiştir.

Dava konusu 08/02/2018 günlü, 71 sayılı encümen kararı ile ruhsat ve eklerine aykırı imalat yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, 202,50 m² aykırılıktan etkilenen alan, yapı sınıfı ve grubu olarak V/D esas alınarak, c/5, c/10 ve c/12. alt bentler uyarınca artırım uygulanarak toplam para cezası 57.287,15.-TL olarak hesaplanmış, davacıya, maliki olduğu 5 no.lu bağımsız bölümdeki uygulama sebebiyle aykırılıktan etkilenen alan olarak tespit edilen 33,44 m²’ye isabet eden 9.460,16.-TL para cezası verilmiştir.

Bunun üzerine yapı tatil tutanağının ve para cezasına ilişkin encümen kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 3. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.”, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir...", 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde, "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmış, bu artırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a)