(775 S. K. m. 1, 2, 18) (3194 S. K. m. 32, Geç. m. 16) (2577 S. K. m. 45) (Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar m. 6, 7)

İSTEMİN KONUSU: İstanbul 11. İdare Mahkemesi’nin 27/02/2019 günlü, E:2018/1611, K:2019/253 sayılı kararının istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul ili, Silivri ilçesi, …… Mahallesi’nde bulunan, mülkiyeti Hazineye ait 1089 parsel sayılı taşınmaz üzerinde izinsiz olarak inşa edilen yapının, 775 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca 09/10/2018 tarihinde yıkımı yönünde tesis edilen 27/09/2018 günlü, E.684726 sayılı Silivri Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işlemi ile 09/10/2018 tarihinde yapılacak yıkım işleminin iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 11. İdare Mahkemesi’nin 27/02/2019 günlü, E:2018/1611, K:2019/253 sayılı kararı ile, Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul İli, Silivri İlçesi, ……. Mahallesi’nde bulunan, mülkiyeti Hazineye ait 1089 parsel sayılı taşınmaz üzerinde izinsiz olarak yapı inşa edildiğinin 18/10/2018 günlü tutanakla tespit edilmesi üzerine, söz konusu yapının 775 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca 09/10/2018 tarihinde yıkımının yapılması yönünde Silivri Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün 27/09/2018 günlü, E.684726 sayılı işleminin tesis edildiği, anılan işlemle birlikte 09/10/2018 tarihinde yapılacağı bildirilen yıkım işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, 1089 parselin 2925 m2 lik kısmının …….. ve …. tarafından davacıya devredildiğine ilişkin 11/03/2013 tarihli Devir Teslim Senedinin dosyaya ibraz edildiği, uyuşmazlık konusu yapı için 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16’ncı maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 04/10/2018 tarihli, ……. belge nolu Yapı Kayıt Belgesinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelere göre, 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18. maddesi uyarınca işlem tesis edilebilmesi için yapının tamamının izinsiz olarak belediye sınırları içinde veya dışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma bütçeli dairelere veya üçüncü bir özel veya tüzel kişiye ait arazi veya arsa üzerinde yapılmış olması gerektiği, 3194 sayılı Kanunun geçici 16. maddesi uyarınca Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde bu yapılar yönünden 775 sayılı Yasanın 18. maddesinin uygulama koşullarının kalmayacağı, söz konusu yapılar hakkında koşullarının bulunması durumunda ancak 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca gerekli prosedür izlenerek işlem tesis edilebileceği anlaşılmaktadır.

Olayda, Hazineye ait taşınmaz üzerinde inşa edilen uyuşmazlığa konu yapı için 3194 sayılı Yasanın geçici 16. maddesi uyarınca 04/10/2018 tarihli Yapı Kayıt Belgesi düzenlenmiş olduğuna göre, 775 sayılı Yasanın 18. maddesi uyarınca işlem tesis etme olanağı kalmayan yapı hakkında anılan madde uyarınca tesis edilen yıkım işlemlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlem(ler)in iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, işleme konu yapı için yapı kayıt belgesi alınmış ise de, söz konusu yapının 31/12/2017 tarihinden sonra yapıldığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından temin edilecek 2016 ila 2018 yılları hava fotoğraflarının da değerlendirileceği bir keşif ve bilirkişi incelemesi ile bu durum ortaya konulabilecek olmasına karşın mahkemece eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğu, yapı kayıt belgesinin geçerli olup olmadığı, geçerli değilse yapılacak işlemler konusunda Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden görüş istenildiği hususu mahkemeye bildirilmesine rağmen bu sürecin tamamlanması beklenmeden ve yapı kayıt belgesinin geçerli olup olmadığı hususu ortaya konulmadan verilen kararın hukuka aykırı olduğu, karşı oyda da belirtildiği üzere, Yapı Kayıt Belgesi alınan yapılar yönünden 775 sayılı Yasanın 18. maddesinin uygulama koşullarının ortadan kalkacağı yönündeki görüşe itibar edilemeyeceği iddialarıyla kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

İstanbul ili, Silivri ilçesi, ……. Mahallesi’nde bulunan, mülkiyeti Hazineye ait 1089 parsel sayılı taşınmaz üzerinde izinsiz olarak temel betonu üstüne tek katlı kısmen konteyner kısmen de kargir 54,80 m² alanlı yapı yapıldığının tespit edilmesi üzerine, 775 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca 09/10/2018 tarihinde söz konusu yapının yıkımının yapılacağı hususu 27/09/2018 günlü, E.684726 sayılı Silivri Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işlemi ile ........ Köyü Muhtarlığına bildirilmiştir.

Anılan işlemin ve 09/10/2018 tarihinde yapılacak yıkım işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İşleme konu yapı için, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesine göre 04/10/2018 düzenleme tarihli, 2045374 başvuru numaralı, ….. belge nolu Yapı Kayıt Belgesinin düzenlendiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir...", 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almaktadır.

775 sayılı Gecekondu Kanununun 1. maddesinde, “Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.” hükmü, 2. maddesinde, “Bu kanunda sözü geçen (Gecekondu) deyimi ile, imar ve yapı işlerini düzenleyen mevzuata ve genel hükümlere bağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmıyan arazi veya arsalar üzerinde, sahibinin rızası alınmadan yapılan izinsiz yapılar kastedilmektedir.” düzenlemesi, 18. maddesinde ise, “Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra, belediye sınırları içinde veya dışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma bütçeli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak, daimi ve