(3194 S. K. m. 5, 32, 42, Geç. m. 16) (2577 S. K. m. 45, 46) (Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği m. 16)

İSTEMİN KONUSU: İstanbul 11. İdare Mahkemesinin 27/12/2018 günlü, E:2017/2125, K:2018/2117 sayılı kararının istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve talep gibi karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: 20/06/1997 onanlı, 1/500 ölçekli .... Camii ve Merkez Civarı Uygulama İmar Planında .... Parkı alanında kalan İstanbul İli, Eyüpsultan İlçesi, .... Mahallesi, 19 pafta, 66 ada, 27-28-29-31-32-33-34-35-36-40-41 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan mülkiyeti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olup davacı şirketin kiracısı olduğu binanın bahçesinde ruhsatsız yapı yapıldığının 25/10/2017 günlü, 3202 sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 4.437,78.-TL para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yıkımına ilişkin 16/11/2017 günlü, 1448 sayılı Eyüpsultan Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 11. İdare Mahkemesince verilen 27/12/2018 günlü, E:2017/2125, K:2018/2117 sayılı kararda, 16/11/2017 günlü, 1448 sayılı Eyüpsultan Belediye Encümeni kararının yıkıma ilişkin kısmı yönünden, dava konusu alanda, 01.06.2018 havale tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 1 ve 7 numaralı alanların 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesi uyarınca yapı niteliği taşıdığının kabulüyle ruhsatsız olarak yapılan ve kentsel sit alanında bulunan taşınmazın ruhsata aykırı kısımlarının ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla, dava konusu encümen kararının 1 ve 7 numaralı alanların yıkımına ilişkin kısmında hukuka aykırılık, bu alanlar dışında kalan alanların ise yapı vasfı taşımadığının kabulüyle raporda numaralandırılan 2, 3, 4, 5, 6 nolu alanların yıkımına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, 16/11/2017 günlü, 1448 sayılı Eyüpsultan Belediye Encümeni kararının para cezasına ilişkin kısmı yönünden, encümen kararında imara aykırı kaçak yapıların yaklaşık 205 m2 olduğu belirtilmesine rağmen yapılan inceleme ve ölçüm ile yapı niteliğinde olmayan çadır, pergola, kum havuzu, kümes vb. yapı niteliğinde olmayan alanlar hesaba katılarak hesaplama yapıldığı görülmekle, davalı idarece temel ceza miktarı hatalı hesaplandığından, para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu 16/11/2017 günlü, 1448 sayılı Eyüpsultan Belediye Encümeni kararının 4.437,78.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı ile bilirkişi raporunda belirtilen 2, 3, 4, 5, 6 nolu alanların yıkımına ilişkin kısmının iptaline,bilirkişi raporunda belirtilen 1 ve 7 numaralı alanların yıkımına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI :

Davacı vekili tarafından, ara kararına cevaben dosyaya ibraz edilen İmar Barışı Kayıt Başvurusunun akıbeti beklenmeden istinaf incelemesine konu karar verildiği, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılar için alınan yıkım kararları ve idari para cezalarının iptal edilmesinin 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi gereği olduğu, 1 ve 7 nolu yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca düzenlenen Yapı Kayıt Belgesi göz önünde bulundurulmadan davanın kısmen reddi yolunda verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu iddialarıyla kararın redde ilişkin kısmının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

Davalı İdare tarafından, 25/10/2017 günlü, 3202 sayılı yapı tatil tutanağında belirtilen ve bilirkişi raporunda 2, 3, 4, 5, 6 olarak numaralandırılan alanların ana yapının eklentileri olduğu ve 3194 sayılı Kanunun 5.maddesinde tanımlanan yapı niteliği taşıdığı, bu yapılar bakımından 3194 sayılı Kanunun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılmasının önünde bir engel bulunmadığı, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınarak yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, işleme konu yapılar için düzenlenmiş bir yapı kayıt belgesinin ise idarelerine ibraz edilmediği iddialarıyla kararın iptale ilişkin kısmının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Taraflarca savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :

20/06/1997 onanlı, 1/500 ölçekli .... Camii ve Merkez Civarı Uygulama İmar Planında .... Parkı alanında kalan İstanbul İli, Eyüpsultan İlçesi, .... Mahallesi, 19 pafta, 66 ada, 27-28-29-31-32-33-34-35-36-40-41 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan mülkiyeti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olup davacı şirketin kiracısı olduğu binanın bahçesinde ruhsatsız yapı yapıldığının 25/10/2017 günlü, 3202 sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 4.437,78.-TL para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yıkımına ilişkin 16/11/2017 günlü, 1448 sayılı Eyüpsultan Belediye Encümeni iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 3. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.”, 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

İdare Mahkemesi kararının,encümen kararının bilirkişi raporunda belirtilen 1 ve 7 numaralı alanların yıkımına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmıhukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının,encümen kararının bilirkişi raporunda belirtilen 2, 3, 4, 5, 6 nolu alanların yıkımına ve para cezasına ilişkin kısmıyönünden,

İLGİLİ MEVZUAT :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 3. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.”, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir...", 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükümleri yer almaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde yapı, karada ve suda daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddesinde belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınmasının mecburi olduğu, 3. fıkrasında da, ancak, derz, iç ve dış sıva, boya, badana oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratların ruhsata tabi olmadığı hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti halinde belediye veya Valiliklerce, o andaki inşaat durumu tespit edilip yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağı, durdurmanın yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibinin, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya Valiliklerden mühürün kaldırılmasını isteyebileceği, ruhsata aykırılık olan yapıda bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu inceleme sonucunda anlaşılır ise mühürün belediye veya Valilikçe kaldırılacağı ve inşaatın devamına izin verileceği, aksi halde ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın belediye encümeni veya il İdare Kurulu Kararını müteakip belediye veya Valilikçe yıktırılacağı ve masrafın yapı sahibinden tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde para cezasıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiş, söz konusu maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, (c) bendinin 2. alt bendinde, kamuya veya bir başkasına ait parselde yapılmış ise cezanın %40'ı, 6. alt bendinde, yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış ise cezanın % 80'i, 8. alt bendinde ruhsatsız olarak yapılmış ise cezanın % 180'i, 12.alt bendinde, inşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor ise cezanın % 20’si ve 13.alt bendinde, çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın % 20’si oranında arttırılarak hesaplanacağı, söz konusu arttırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edi