(AİHS m. 6) (2709 S. K. m. 36) (2577 S. K. m. 2, 45, 49) (213 S. K. m. 34, 35) (193 S. K. Mük. m. 120)

İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketin, 2011, 2012, 2013 ve 2014 yılları hesap ve işlemlerinin incelenmesi üzerine düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler ile bu rapordaki veriler esas alınarak düzenlenen vergi inceleme raporuyla belirlenen matrahlar üzerinden 2011/1-3, 4-6, 7-9, 10-12 dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen kurum geçici vergilerinin kaldırılması istemiyle açılan davanın, sadece vergi ve ceza ihbarnamesiyle vergi inceleme raporu tebliğ edilmek suretiyle, davacı şirketin, belgesiz olarak kayıt dışı satışları bulunduğuna yönelik tüm tespitleri içeren vergi tekniği raporunun tebliğ edilmemesinin, davacı şirket hakkında tesis edilen işlemleri hükümsüz kılacak nitelikte esasa etkili bir şekil noksanlığı olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle kabulüne karar veren Kocaeli 1. Vergi Mahkemesi'nin 23.11.2017 tarih ve E:2016/1572, K:2017/1173 Sayılı kararına karşı davalı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Dairemizin 17.04.2018 tarih ve E:2018/719, K:2018/1411 Sayılı kararına karşı davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Üçüncü Dairesi'nin 27.11.2018 tarih ve E:2018/5295, K:2018/6937 Sayılı kararı ile "...her ne kadar vergi tekniği raporu ihbarnameye bağlanarak davacıya tebliğ edilmemiş ise de ihbarnamenin tebellüğünden itibaren dava açma süresi içinde Vergi Mahkemesinde vergilendirme işlemine karşı dava açılıp uyuşmazlık yargı mercine taşınarak idarenin bütün iddia ve işlemlerine karşı itiraz etme imkanı elde edilmesi ve vergi yargılamasında dava açma süresine eşit olan savunma süresinde davacının idarece öne sürülen iddialara karşı savunmada bulunması imkanın varlığı karşısında, silahların eşitsizliği nedeniyle hak arama hürriyeti bağlamında savunma hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden, yazılı gerekçeyle dava konusu tarhiyatın kaldırılması yolundaki Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda hukuka uygunluk görülmediği..." gerekçesiyle bozulması üzerine, yeniden bir karar verilmek üzere dava dosyasının esas kaydına alınmasından ibarettir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü Vergi Dava Dairesi'nce, Dairemizin 17.04.2018 tarih ve E:2018/719, K:2018/1411 Sayılı kararının Danıştay Üçüncü Dairesi'nin 27.11.2018 tarih ve E:2018/5295, K:2018/6937 Sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava dosyası yeniden incelenmek suretiyle Dairemizin 03.10.2019 tarihli ara kararı uyarınca ibraz edilen bilgi ve belgelerle birlikte incelenerek işin gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, davacı şirketin, 2011 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi üzerine tanzim edilen vergi tekniği raporundaki tespitler ile bu rapordaki veriler esas alınarak tanzim edilen vergi inceleme raporuyla belirlenen matrahlar üzerinden 2011/1-3, 4-6, 7-9, 10-12 dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen kurum geçici vergilerinin kaldırılması istemiyle açılmıştır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''İstinaf'' başlıklı 45. maddesinin 2.fıkrasında, istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu, 3. fıkrasında da, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkünse gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği belirtilmiş, aynı Kanunun ''Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar'' başlıklı 49.maddesinin 2. fıkrasında ise, ''görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksiklikler bulunması'' bozma nedenleri olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

Anayasamızın 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu yolundaki düzenlemeyle, hak arama özgürlüğü, kişilerin yargı organları önünde davacı veya davalı olarak haklarını savunabilmek için başvurabilmesi ve bu organlar önünde adil ve hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanma hakkının bulunması olarak tanımlanmıştır.

Uluslararası mevzuat bakımından ise ülkemiz açısından bağlayıcılığı bulunan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) hak aramada yargısal başvuru yönteminin karşılığı, Sözleşmenin 6. maddesinde, "adil yargılanma hakkı" başlığı altında düzenlenmiştir.

Hukukun üstünlüğüne bağlı demokratik toplumun temel değerlerini yansıtan bir haklar ve ilkeler bütünü olan "A. yargılanma ilkesinin" özünü, hakkaniyete uygun yargılama ilkesi oluşturmaktadır. Yargılama sürecinin bizzat kendisini sorgulamayı amaçlayan, tarafların, usulden kaynaklanan hakları garanti altına alarak, yargılama süreci ve usulünün adil olup olmadığının denetlenmesi imkanı sağlayan adil yargılanma ilkesinin hayata geçirilebilmesi, ilgililerin dava açabilme hakkına sahip olmasını gerektirmektedir.

A. yargılanmaya ilişkin iddiaların incelenebilmesi için yargılama sürecinde haklarına saygı gösterilmediği, karşı tarafın sunduğu deliller ve görüşlerden bilgi sahibi olamadığı veya bunlara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığı, kendi delil ve