İSTEMİN ÖZETİ: …… İl Jandarma Komutanlığı emrinde Uzm.J.VIII.Çvş. rütbesiyle görev yapan davacının, açılan disiplin soruşturması neticesinde sosyal medyada yaptığı paylaşımlar vasıtasıyla 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı filleri kasten ve bilerek işlediğinin tespit edildiği belirtilerek, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkındaki Kanunun 9. maddesinin 1. fıkrasındaki "Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanır." düzenlemesiyle atıf yapılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının E-(k) alt bendi uyarınca "Devlet Memurluğundan Çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin 21/03/2019 tarih ve 2018/14 sayılı İçişleri Bakanlığı- Yüksek Disiplin Kurulu Kararının iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolundaki Edirne İdare Mahkemesinin 30/01/2020 tarih ve E:2019/950, K:2020/132 sayılı kararının, davacı tarafından, yaptığı paylaşımların Anayasanın 25 ve 26. maddeleri kapsamında olduğu, hakaret ve aşağılama suçlarının oluşumu için gerekli unsurları barındırmadığı, savunma hakkının kısıtlandığı, hakkında adli ve idari işlem tesisine neden olan subay ile arasında husumet olduğu, samimi itirafları ile pişmanlığının dikkate alınmadığı ileri sürülerek, kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf dilekçesinde belirtilen hususların mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı ve kararın usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdare Dava Dairesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dava, …….. İl Jandarma Komutanlığı emrinde Uzm.J.VIII.Çvş. rütbesiyle görev yapan davacının, açılan disiplin soruşturması neticesinde sosyal medyada yaptığı paylaşımlar vasıtasıyla 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı filleri kasten ve bilerek işlediğinin tespit edildiği belirtilerek, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkındaki Kanunun 9. maddesinin 1. fıkrasındaki "Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanır." düzenlemesiyle atıf yapılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının E-(k) alt bendi uyarınca "Devlet Memurluğundan Çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin 21/03/2019 tarih ve 2018/14 sayılı İçişleri Bakanlığı- Yüksek Disiplin Kurulu Kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince "... davacı hakkında Kırklareli 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin E.2019/84 esasına kayden açılan kamu davasında verilen 17/10/2019 tarihli kararda, sanığın (davacının) Atatürk'ün hatırasına alenen hakaret suçunu işlediği sabit olduğundan, eylemine uyan 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'un 1/1. ve 2/1. maddeleri uyarınca bir yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır... davacı hakkında …… İl Jandarma Komutanlığı tarafından süresi içerisinde soruşturmacı tayin edilerek disiplin soruşturması başlatıldığı, davacının ve ilgililerin ifadeleri incelenmek suretiyle soruşturma raporu düzenlenerek, devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi gerektiği yönünde kanaat bildirildiği, bu doğrultuda, davacının yazılı savunması alınmak suretiyle, devlet memurluğundan çıkarma cezası vermeye yetkili makam olan İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından dava konusu işlemin tesis edildiği de dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacıya isnat edilen fiil yargı kararı ve usulüne uygun olarak yürütülen disiplin soruşturması ile sabit olduğundan, devlet memurluğundan çıkarılma cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Ceza Uygulanacak Fiil ve Haller" başlıklı 125. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendinde, Devlet Memurluğundan Çıkarma cezası, "Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmak" şeklinde tanımlanmış, anılan bent altındaki (k) alt bendinde düzenlenen "5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek" bu cezayı gerektiren fiil ve hallerden biri olarak belirlenmiştir.

Ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin "Adil Yargılanma Hakkı" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında, "Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayılır." ve aynı doğrultuda olmak üzere Anayasamızın 38. maddesinin 4. fıkrasında da aynı doğrultuda olmak üzere, "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz." kuralına yer verilmek suretiyle, literatürde "Masumiyet/Suçsuzluk Karinesi" şeklinde adlandırılan ilke, pozitif bir hukuk normu hüviyetine kavuşturularak açıkça Anayasal koruma altına alınmıştır.

Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin 2016/3267 nolu Bireysel Başvuru üzerine verdiği 28/01/2020 tarihli kararında, bir ceza davasında verilen "Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması" kararlarının, aynı olay nedeniyle uygulanan disiplin cezasının iptali istemiyle açılan idari davalarda "Masumiyet/Suçsuzluk Karinesi" bağlamındaki etkilerini, özetle şu şekilde ortaya konulmaktadır,

"... Masumiyet karinesi, kişinin suç işlediğine dair kesinleşmiş bir yargı kararı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini güvence altına alır.... Adil yargılanma hakkının bir unsuru olan masumiyet karinesinin sağladığı güvencenin iki yönü bulunmaktadır...birinci yönü kişi hakkındaki ceza yargılaması sonuçlanıncaya kadar geçen, bir başka ifadeyle kişinin ceza gerektiren bir suçla itham edildiği (suç isnadı altında olduğu) sürece ilişkin olup suçlu olduğuna dair hüküm tesis edilene kadar kişinin suçluluğu ve eylemleri hakkında erken açıklamalarda bulunulmasını yasaklar. Güvencenin bu yönünün kapsamı sadece ceza yargılamasını yürüten mahkemeyle sınırlı değildir. Güvence aynı zamanda diğer tüm idari ve adli makamların da işlem ve kararlarında, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kişinin suçlu olduğu yönünde ima ya da açıklamalarda bulunmamasını gerekli kılar. Dolayısıyla sadece suç isnadına konu ceza yargılaması kapsamında değil ceza yargılaması ile eş zamanlı olarak yürütülen diğer hukuki süreç ve yargılamalarda da(idari, hukuk, disiplin gibi) masumiyet karinesinin ihlali söz konusu olabilir ... ikinci yönü ceza yargılaması sonucunda mahkûmiyet dışında bir hüküm kurulduğunda devreye girer ve daha sonraki yargılamalarda ceza gerektiren suçla ilgili olarak kişinin masumiyetinden şüphe duyulmamasını, kamu makamlarının toplum nezdinde kişinin suçlu olduğu izlenimini uyandıracak işlem ve uygulamalardan kaçınmasını gerektirir