T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/802
KARAR NO: 2023/289
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/12/2020
NUMARASI: 2014/491 Esas, 2020/627 Karar
DAVANIN KONUSU: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli)
BİRLEŞEN DAVA: Eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı arasında Beytepe/Ankara Üniversitesi kampüsü içerisinde ... Ada , ...-... parsel, 1. Etap yerleşkesinde ifa edilmek üzere 31/08/2013 tarihli ... numaralı alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 11.1 maddesi gereğince sözleşme bedelinin %20'si olan 865.230,00 TL'nin davalıdan avans olarak alındığını, karşılığında da teminat olarak ... A.Ş Siteler/Ankara şubesinin ... numaralı 865.230,00 TL bedelli avans teminat mektubu verdiklerini, ayrıca sözleşme gereğince yine aynı banka şubesinin ... numaralı 216.310,00 TL bedelli kesin teminat mektubunu verdiklerini, müvekkilinin sözleşmenin 3.3 maddesinde yer alan edimini yani 3A (A1) ve 3B (A2) binalarının prefabrik imalatını ve montajını tamamladığını, 3A (A1) binanın imalat ve montajının tamamlandığına ilişkin Ankara 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 14/04/2014 tarihli 2014/37 D.iş sayılı tespit raporunun bulunduğunu, yine bu tespit raporunda 3B (A2) binanın montajının yapılacağı alanda enerji nakil hattı geçmesi nedeniyle imal edilen prefabrik yapının montajının henüz yapılamadığının, 05/03/2014 tarihi itibariyle tespit edildiğini, tespit tarihinden sonra 3B (A2) binanın montaj yapılacağı alandaki enerji nakil hattının kaldırıldığını ve dava tarihi itibariyle montajının da tamamlanarak müvekkilinin sözleşme kapsamındaki tüm edimleri yerine getirdiğini, sözleşme konusu işin bedelinin 4.326.150,68 TL + KDV olup bu bedelinin tamamının hak edildiğini, işin yapılması sırasında davalının müvekkili ile imzaladığı sözleşmeden doğan tüm hak ve borçlarını, işi aldığı asıl iş veren olan ... A.Ş'ye 04/10/2013 tarihli sözleşme ile devrettiği duyumunu aldıklarını, bunun üzerine davalının işvereni olan ... A.Ş'ne yazılı başvuruda bulunduklarını ve taraflarına ... A.Ş tarafından işin kendileri tarafından devralındığının bildirildiğini ancak Borçlar Kanunun 205.madde hükümlerine göre sözleşmenin devrinin, devir eden davalı şirket, devir alan ... A.Ş ile müvekkili arasında imzalanacak sözleşme ile mümkün olacağını, sözleşmenin devriyle ilgili olarak davalıya Ankara ... Noterliğinin 18/03/2014 tarihli ve ... yevmiye numaralı, 11/04/2014 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameler ile devir hususunun gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise avans ve kesin teminat mektuplarının iade edilmesinin istenildiğini ancak iade edilmediğini, bunun üzerine davalı ile imzalanan sözleşmenin devam etmekte olduğunun kabul edildiğini, davalı tarafın ödemelerin bir kısmını düzensiz olarak ifa ettiğini, 3A (A1) binasının tamamlanması ile ilgili tespit raporuna göre bu binanın bedelinin KDV dahil 2.252.428,90 TL olduğunu, bu bedelinin tamamının müvekkiline ödenmesi gerekirken bu bina için ...-... Tic. A.Ş tarafından 03/01/2014 tarihinde 1.436.551,28 TL ödeme yapıldığını kalan 1.115.877,62 TL alacaklarının ise davalı tarafından ödenen avans borçları olan 865.230,00 TL avans ile kapatıldığını, birinci bina 3A (A1) için kalan bakiye 250.647,62 TL'nin daha sonra ...-...A.Ş tarafından yapılan 600.000,00 TL ve ... Tic.AŞ tarafından 400.000,00 TL'lik ödemeler ile tamamlandığını, bu ödemeler ile birlikte 3B (A2) numaralı ikinci bina için de 749.352,38 TL'lik kısmi ödeme yapıldığını, bu zamana kadar müvekkiline yapılan ödemeler toplamının 3.301.781,28 TL olduğunu, müvekkiline ödenen avansın tamamı imalata dönüştüğünden ve hak ettikleri alacaklardan kesildiğinden avans teminat mektubunun davalı elinde karşılıksız kaldığını, işin tamamlanması nedeniyle kesin teminat mektubunun da iptali gerektiğini belirterek karşılıksız kalan avans ve kesin teminat mektuplarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, sözleşmenin teminata ilişkin 9. Maddesinde alınan teminat mektubunun alt yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak sona ermesinden sonra iade edileceği, sözleşme konusu işin devam etmesi veya teminatın iadesine engel bir durum olması halinde alt yüklenici teminat süresini yüklenici tarafından talep edilen süre ile uzatmayı kabul ve taahhüt edeceğinin düzenlendiğini, davalının henüz yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle 05/05/2014 tarihinde süresi dolacak olan teminat mektubunun süresinin uzatılmasının talep edildiğini, uzatılmaması üzerine ilgili bankaya müracaat edilerek öncelikli olarak mektubun süresinin uzatılması, şayet bu mümkün değil ise nakde çevrilmesinin talep edildiğini, bankaya müracaat ettiklerinde ise ihtiyati tedbir kararı verildiğini öğrendiklerini, davacının edimlerini gereği gibi yerine getirmediği sürece teminat mektuplarının bedelsiz kalmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ile imzaladıkları 31/08/2013 tarihli ... sözleşme bedelinin 4.326.150,68 TL + 778.707,12 KDV olmak üzere toplam 5.104.857,80 TL olduğunu, müvekkilinin 3A (A1) ve 3B (A2) binaları prefabrik imalatları ve montajını tamamladığını, buna ilişkin Ankara 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/37 D.iş ve Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/113 Talimat sayılı tespit raporları bulunduğunu, bu iş kapsamında ...-...A.Ş tarafından davalı adına müvekkiline 2.036.551,28 TL ve ... Tic. A.Ş tarafından ise 900.000,00 TL olmak üzere toplam 2.936.551,28 TL ödeme yapıldığını, bu bedele davalıdan avans olarak aldıkları 865.230,00 TL de ilave edildiğinde müvekkiline yapılan toplam ödemenin 3.801.781,28 TL olduğunu, 5.104.857,80 TL 'den - 3.801.781,28 TL mahsup edildiğinde müvekkilinin kalan alacak miktarının 1.303.076,52 TL olduğunu, kalan alacakları ve bu alacakların faizinin tahsili için davalı hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili birleşen dava yönünden vermiş olduğu cevap dilekçesinde davacının iddialarını kabul etmemekle beraber, davacı tarafından davaya konu edilen sözleşme ve işin müvekkili şirket tarafından aktif ve pasifleri ile birlikte devredilmesi nedeniyle müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını ve davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, ...A.Ş işverenliğinde müvekkili ile davacı arasında 31/08/2013 tarihli sözleşmenin imzalandığını, daha sonra müvekkili şirket ile ana şirket ...A.Ş arasında 04/10/2013 tarihinde "devir ve ibra protokolü" imzalandığını, ...-...A.Ş'ye devir sebebiyle davacı şirket dahil 15 şirket ile yapılan sözleşmelerin aktif ve pasifleriyle birlikte ...A.Ş'ye devredildiğini, bu durumun davacı şirkete de yazılı olarak bildirildiğini, buna rağmen davacı tarafın müvekkilini muhatap alarak icra takibi başlattığını, davacı tarafın dilekçesinde ... tarafından ödeme yapıldığını belirterek bu durumu kabul ettiğini ancak kötüniyetli olarak müvekkili aleyhine icra takibi ve dava yoluna gidildiğini, davacı tarafından sözleşmeye idari ve teknik şartnamelerine, projelerine, genel mühendislik kurallarına yasal mevzuata aykırı olarak eksik ve hatalı imalatlar yapıldığını, bu durumun ana şirket olan ... A.Ş tarafından rapor edildiğini, daha sonra ...A.Ş tarafından davacı tarafa sözlü olarak ayrıca Ankara ... Noterliğinin 16/07/2014 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirildiğini, davacı tarafından eksiklik ve hataların düzeltilmediğini, bunun üzerine ...A.Ş tarafından Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/125 D.iş sayılı dosyası üzerinde tespit talep edildiğini, keşif suretiyle yapılan tespit neticesinde alt yüklenicinin iş güvenliği esas hükümlerine uymadığı, korkuluk, iskele, uyarı ve ikaz işaretlerinin bulunmadığı, toppink beton imalatında boşluklu döşemelerin kiriş konturlarına oturduğu yerde boşluklar oluştuğunu, A2 blok açısından imalat sırasında yaklaşık 9 cm ortalama ile döküleceği ön görülen toppink beton miktarının boşluklu döşeme nedeniyle 10.3 olduğunu, kaynak imalatlarının istenilen kalite ve kalınlıkta olmadığını, sökülerek yeniden yapılması gerektiğini, imalatlarda segregasyon ve bozuk yüzeyler oluştuğu, kolon elemanlarının gerek soketlere yerleştirilmesi sırasında aks kaçıklığı gerekse montaj esnasında yaptığı senim neticesinde daha sonra üstüne yapılacak cephe kaplama ve iç duvar alçıpan imalatında iki bina için de ekstra düzeltme yapılması zorunluluğunun bulunduğunu, özetle uygun imalat olmadığı ve bu nedenle ...A.Ş tarafından güçlendirme işlerinin yapıldığının tespit edildiğini, usulüne uygun şekilde ayıp ihbarının yapıldığını, tesliminde söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece toplanan tüm delil ve alınan bilirkişi raporuna göre, birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede, davaya konu binalarda yapılan güçlendirme işleminin projeleri yapan dava dışı ... şirketi tarafından yapılan güncel standart ve şartnamelere uygun hazırlanmış ilk statik projeden kaynaklanmadığının belirlendiği, davacının onarımla giderilebilecek ayıp ve eksiklik tutarının 155.259,00 TL olduğu, davacıya avans ödemesi de dahil 3.801.781,28 TL ödeme yapıldığı, iş bedeli olan 4.326.150,68 TL den bu miktar düşüldüğünde geri 524.369,40 TL kaldığı, bundan da eksik iş bedeli olan 155.259,00 TL düşüldüğünde 369.110,40 TL davacının alacağı kaldığı, davacıya ödenen 3.801.781,28 TL ile ödenecek olan 369.110,40 TL toplandığında 4.170.891,68 TL üzerinden %18 KDV hesaplandığında 750.760,50 TL KDV alacağı hesaplandığı, davacı tarafın icra takibinde işlemiş faiz istemiş ise de takipten önce davalıyı temerrüde düşürdüğüne yönelik bir delil bulunmadığından işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği, alacak bilirkişi hesaplaması sonucu hesap edildiğinden likit olmadığından davacının icra inkar tazminat talebinin de reddi gerektiği, asıl dava yönünden değerlendirme yapıldığında, avans teminat mektuplarının bir kaç kez süresinin uzatıldığı, dava tarihinden önce davalı tarafın bankaya müracaat ederek davacının işi eksik ve ayıplı yaptığını belirterek sözleşmenin feshedildiğini ve teminatların irat kaydedilmesine karar verildiğini belirterek avans mektubunun çözülmesi talebinde buluduğu, mahkemece verilen tedbir kararı nedeniyle teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlendiği, yukarıda da izah edildiği üzere davacı tarafın edimini yerine getirmiş olup, eksik ve ayıplı iş bedellerinin alacağından düşüldüğü, davacıya yapılan ödemeler değerlendirilirken verilen avans miktarının da ödenen meblağa dahil edildiği, bu nedenle avans teminat mektubu yönünden davacının davasının kabulü ile avans teminat mektubunun iptali gerektiği, kesin teminat mektubunun süresinin dava tarihinden sonra 04/09/2015 tarihinde dolacağı, her dava davanın açıldığı tarihe göre değerlendirileceği, dava tarihinde henüz teminat mektubunun süresinin dolmadığı gibi ayrıca kesin teminat mektubunun iadesi için sözleşmeye göre davacının SGK'dan borçlu olmadığına dair belge getirmesi gerektiği, davacı tarafın SGK kaydının açılmadığını iddia etmiş olup asıl sözleşmedeki ayıplar yönünden belirlenen garanti süresi, gizli ayıplar yönünden belirlenen garanti süreleri de dikkate alınarak kesin teminat mektubunun iadesi ve iptali şartları oluşmadığı buna yönelik davacının talebinin ise reddi gerektiği gerekçesi ile, Asıl Dava yönünden Davacının davasının kısmen kabulü ile 865.230,00TL bedelli avans teminat mektubunun iptaline, davacının kesin teminat mektubunun iptaline yönelik talebinin reddine, Birleşen davanın kısmen kabulü ile, davalının İstanbul ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin , 369.110,40TL alacak ile 750.760,50TL KDV alacağı olmak üzere toplam 1.119.870,90TL asıl alacak üzerinden devamına, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına (yıllık %11,75 oranını geçmemek koşulu ile) Davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinafa başvurmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesi ile mahkemece, asıl davada, avans teminat mektubunun iadesi yönünde karar verilmişse de, kesin teminat mektubunun iadesi talebinin, "dava tarihinde henüz teminat mektubunun süresinin dolmadığı gibi ayrıca kesin teminat mektubunun iadesi için sözleşmeye göre davacının SGK'dan borçlu olmadığına dair belge getirmesi gerektiği, davacı tarafın SGK kaydının açılmadığını iddia ettiği, asıl sözleşmedeki ayıplar yönünden belirlenen garanti süresi, gizli ayıplar yönünden belirlenen garanti süreleri de dikkate alınarak kesin teminat mektubunun iadesi ve iptali şartları oluşmadığı" gerekçesiyle reddedildiğini, mahkemenin red gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece SGK'dan borçlu olmadığına dair belge getirilmediği gerekçe olarak belirtilmişse de, savunmalarında belirttikleri gibi, davalı işverenin bu iş için bir sigorta açılışı yapmadığını, bunun için de müvekkilinen de taşeron olarak, açılan bu sigortanın alt kolunda sigorta açamadığını, kaldı ki, davalının bu yönde yani, müvekkilinin sigorta borçlarına mahsuben kesin teminat mektubunun iade veya iptal edilmemesi gerektiğine dair bir iddia ve savunması da olmadığını, dilekçe ekinde, müvekkilinin, bu tarih itibarı ile SGK'ya borcu olmadığına dair belgeyi ibraz ettiklerini (EK-1), her ne kadar istinaf aşamasında belge sunulamazsa da, muhakeme aşamasında bu yönde bir savunma veya iddia olmadığı için sunma imkanlarının olmadığını, mahkemenin red gerekçelerinden bir tanesinin de, ayıplar yönünden garanti süresi ve gizli ayıplar yönünden belirlenen garanti süresinin dolmaması olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede, kesin teminat mektubunun gizli ayıplar için de verildiğine dair bir hüküm bulunmadığını, sözleşmenin 18.2. Maddesine göre, kesin teminat mektubunun, geçici kabulden 12 ay sonara iade edileceğini, garanti ve teminat süresinin son gününün geçici kabulden itibaren 60 ay olduğunu, bu 60 aylık garanti ve teminat süresi içinde yüklenici (davalı) tarafından tespit edilen eksik ve kusurlarını alt yükleniciye (davacı-müvekkilime) bildirileceğini ve müvekkilinin hata ve kusurları makul sürede gidereceğini, öncelikle, dosya münderacatından da anlaşılacağı üzere, daval