T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/385
KARAR NO: 2023/553
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/562
KARAR NO: 2022/844
DAVA TARİHİ: 03/08/2022
KARAR TARİHİ: 01/12/2022
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 05/04/2023
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkil şirketlerin iş ortaklığı olarak üstlenmiş oldukları Çerkezköy OSB, Çorlu Deri OSB, Velimeşe OSB, Ergene 2 OSB, Ergene 1 OSB, Türkgücü OSB, Kapaklı OSB, Veliköy OSB, Yalı Boyu OSB Yönetim Kurulları'nca ihale edilen "Ergene Havzası OSB Müşterek Atıksu Arıtma Tesislerinde Arıtılmış Atıksuların Marmara Denizine Deşarjını Sağlayacak Toplama Hatları, Tüneller, Kollektör ve Derin Deşarj Sistemi" bileşeni olan "Kara Boru Hattı İnşaatı" projesinin davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe nolu 16/06/2015 başlangıç tarihli ve 02/08/2021 bitiş tarihli İnşaat All Risk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, projenin gerçekleştiği Yenice bölgesinde 03/05/2020 tarihi akşam saatlerinde başlayan ve yoğun şekilde devam eden yağışlar nedeniyle sel baskını gerçekleştiğini, yaşanan bu sel felaketi nedeniyle projede ... ile ... (Marmara Denizi) arasında döşenen 2438 mm'lik çelik borular içerisine taşkın suları ile gelen çamurlar nedeniyle teressübat dolduğunu, sular çekilmeden 04/05/2020 tarihi akşam saatlerinde devamla 07/05/2020 tarihleri arasında da yağışın tekrar etkili olduğunu ve su seviyesi yeniden yükseldiği için hemen hasar tespiti veya temizlik yapma imkanı olmadığını, devam eden zamanda azalma olsa dahi benzer yoğunlukta 23/06/2020 tarihinde sel su baskınlarının etkili olmaya başladığını ve proje alanında devam eden hasarlara sebep olduğunu, suların kısmen çekilmesi sonrasında yapılan incelemelerde çelik boru içerisine muayene bacaları ve vantuzlardan taşkın suları ile gelen çamur ve teressübat dolmuş olduğu anlaşıldığını, kot seviyesi düşük çelik borularda %90 veya daha fazlası oranda olmak üzere başlangıç seviyesine kadar yukarı doğru kot azaldıkça farklı oranlarda çamur ve teressübatın dolduğunun tespit edildiğini, yaşanan sel su baskını sebebiyle biriken teressübatın ancak ve ancak beden işçiliği kullanılarak temizlenmesi gerektiğini, bu nedenle çelik borularda her 250 ila 500 metreler arasında delikler açılmak üzere çamur ile teressübat kazılmak suretiyle el arabaları aracılığıyla dışarı atılmak üzere temizleme yapıldığını, bu husus nedeniyle yapılan işçiliğin taşeron firmadan alınan hizmet kapsamında karşılandığını, ayrıca dışarı atılan bu çamurların oluşturduğu hafriyatın nakliyesi gerektiğini, bu yönde yapılan masrafların yine sundukları birim fiyat analizlerinde mevcut olduğunu, bu sel felaketi nedeniyle söz konusu çelik borularda oluşan sel sularının tahliyesi gerekmiş olup bu hususta su tahliyesi nedeniyle harcama ve masraflar yapıldığını, su tahliyesi nedeniyle müvekkil şirketler tarafından iş makinası, jeneratör ve pompa kiralandığını ayrıca yoğun mesaide işçi çalıştırıldığını, bu kısımdaki anotlar da çamur teması sebebiyle kullanılmayacak duruma geldiğini, ayrıca söz konusu çelik borularda deformasyon oluştuğunu bu hususun davalı sigorta şirketince dikkate alınmadığını, söz konusu rizikonun derhal davalı sigorta şirketine bildirildiğini, davalı şirketçe ... ve ... numaralı hasar dosyaları kapsamında araştırmalara başlanıldığını ancak bahse konu hasar dosyaları kapsamında inceleme ve araştırmalar tamamlanmasına rağmen, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkil şirkete poliçeden kaynaklı sigorta bedelinin ödenmediğini, meydana gelen maddi zararın belirlenebilmesi bakımından delillerin kaybolmaması için Çorlu Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/44 D. İş sayılı dosyası ile delil tespiti talep edildiği 28/09/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre, meydana gelen riziko nedeniyle oluşan hasarın giderilmesine ilişkin maliyet tutarının 12.484.455,09 TL olarak hesaplandığını, bilirkişi raporuna itirazları üzerine alınan 18/01/2021 ve 19/04/2021 tarihli bilirkişi ek raporlarında boru deformasyonlarının tespiti için boru içerisine girilmesi gerektiği ancak kanal içinde çok tehlikeli gazlar olduğundan hayati tehlike yaratabileceği ve bu nedenle tespitin mümkün olmayacağının bildirildiğini, hasarın giderilmesine ilişkin maliyet tutarının, kök raporda tespit edilen tutardan çok daha fazla olduğunu, hasarın giderilmesine ilişkin maliyet tutarı açık ve net bir şekilde tespit edilemediğinden, işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılması gerektiğini, davalı sigorta şirketine gönderilen 24/06/2021 tarihli ihtarname ile 12.484.455,09 TL'nin ödenmesinin talep edildiğini, ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını bildirerek, davanın kabulüne, dava konusu riziko nedeniyle fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 900.000 TL'nin hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, dava konusu rizikonun 03/05/2020 tarihinde başlayan yoğun yağış ve sel baskını nedeniyle gerçekleştiğini, davacının iş bu davayı 03/08/2022 tarihinde ikame ettiğini, dava konusu alacağın 6102 sayılı TTK.nun 1420.maddesi gereğince 2 yılık zamanaşımına tabi olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin poliçe limiti dahilinde poliçe şartları uyarınca sorumlu olduğunu dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunu, davanın T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığına, İski'ye Tekirdağ ... A.Ş'ne, Çerkezköy Organize San Bölgesine ihbar edilmesi gerektiğini bildirerek, hukuki yarar ve zamanaşımı yönünden davanın reddine, esasa yönelik itirazları doğrultusunda davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "Mahkememizce davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak ... ve ... numaralı hasar dosyaları istenilmiş, yapılan incelemesinde ... numaralı hasar dosyasında davacılar tarafından davalı sigorta şirketine 03/05/2020 tarihinde meydana gelen yoğun yağış ve sel nedeniyle derenin taşması sonucu sigorta konusu mallarda hasar meydana geldiğinin bildirildiği, ... numaralı hasar dosyasında, 23/06/2020 tarihinde meydana gelen yoğun yağış ve sel nedeniyle derenin taştığı ve arıtma tesisi kısmından havzaya göre düşük kottaki çelik boru içerisinde vantuzlardan ve tahliye yapılarından giren taşkın suları ve çamurun sigorta konusu imalatlara zarar verdiğinin bildirildiği görülmüştür. Türk Ticaret Kanunu'nun 1420. maddesinde, "sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482. madde hükmü saklı kalmak üzere sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zaman aşımına uğrar." hükmü düzenlenmiştir. Zamanaşımının başlangıcı muacceliyet tarihidir. Türk Ticaret Kanunu'nun 1427. maddesi gereğince, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446'ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Somut olayda, rizikonun 03/05/2020 tarihinde gerçekleştiği, davacılar tarafından 07/05/2020 tarihinde davalı sigorta şirketine ihbarda bulunulduğu, TTK‘nın m.1427/2. fıkrası gereğince ihbardan kırkbeş gün sonra istem muaccel olacağından dava konusu tazminat talebinin 22/06/2020 tarihinde muaccel olduğu, dolayısıyla davanın en geç 22/06/2022 tarihinde açılması gerektiği, ancak davacı tarafından 2 yıllık zamanaşımı süresinin bitiminden sonra davanın 03/08/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmakla davacının tazminat talebinin TTK m.1420 uyarınca zamanaşımına uğradığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda: rizikonun 03/05/2020 tarihinde gerçekleştiği, davacılar tarafından 07/05/2020 tarihinde davalı sigorta şirketine ihbarda bulunulduğu, TTK‘nın m.1427/2. fıkrası gereğince ihbardan kırkbeş