T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1366
KARAR NO: 2023/408
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/10/2019
ESAS NO: 2017/591
KARAR NO: 2019/857
DAVA: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/07/2017
KARAR TARİHİ: 15/03/2023
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı borçlunun müvekkili Kooperatifin .. no.lu ortağı olup, Kooperatifin aidat bedellerini ödemediğini, ödenmeyen aidat bedellerinin tahsili amacıyla müvekkili tarafından Bakırköy ... icra Müdürlüğü'nün ... E, sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe karşı haksız olarak itiraz elmiş ve takibin durdurduğunu, itirazın iptali ve kötü niyetli borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle, dava dilekçesi ve delil listesi HMK’nın emredici hükümleri gereğince usulüne uygun olmadığını, davaya konu somut olayı ve taleplerini ispatlayan yeterli belge veya evraklar sunulmadığını, müvekkilimiz şirket ile davacı arasında takip konusu borcu doğrucak akdi ve cari hesap bakımından bir ilişki bulunmadığını, müvekkili şirkete herhangi bir aidat fatura bilgisi tebliği yapılmadığını, davacı tarafda ticrai ilişkiye dair belgelerini dosyaya ibraz edemediğini bu sebeple iddiasını ispatlayamadığını, dava konusu borç müvekkili tarafından ödenmiş ve davacı taraf ile ticari ilişki bitirildiğini bu nedenle davanın reddine, haksız ve kötüniyetli davacının aleyhine %20’dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''Dava kooperatif ortaklığından kaynaklı aidat alacağı istemine yöneliktir. Davalının davacı kooperatifin üyesi olduğu anlaşılmakla, ödenmeyen ait borçlarına yönelik yapılan değerlendirmede, Aydınlatılması gereken hususun Genel kurul kararı olmadan üyelerden daha önceki kararlar gereği para toplanabilmesinin hukuka uygun olup olmadığıdır. 1163 sayılı kanunun 42.maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 23.maddesi uyarınca bu hususun mümkün olmadığı anlaşılmakla ,aksi taktirde Kanuni zorunluluk gereği her yıl yapılma gereken genel kurulda üyelerden toplanacak aidat ve diğer ödemeler 1 yıllık dönem için genel kurulca belirlenen tahmini bütçe içinde değerlendirildiği ve genel kurulca kabul edilen tahmini bütçeye göre de ancak üyelerden tahsilat yapılabileceği, aksi taktirde genel kurul kararı alınmadan da ortaklardan her zaman para toplamanın önünün açılması ve denetim yapılamamasına sebebiyet vereceği anlaşılmakla, 05/11/2018 tarihli bilirkişi kök raporuna göre, Davalının, iptal edilmeyen kesinleşmiş genel kurul kararları gereği davalıdan tahsilini talep edebileceği 4.301.00 TL tutarındaki asıl alacağına 16.01.2017 icra takip tarihine kadar işletebileceği aylık %1.5 gecikme faizinin 2.590.97 TL olacağı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek itirazın 4.301.00 TL asıl alacak ve 2.590,97TL gecikme faizi olmak üzere toplam 6.891,97 TL üzerinden iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle,İlk derece mahkemesi takibe konu edilen aidatların ait olduğu aylara ilişkin olarak Genel Kurul kararı yer almayan yıllarda aidat işletilemeyeceğine karar vermiştir. Oysa ki, Üyelerden talep edilen aidatlar kooperatif nezdinde üyelere sağlanan güvenlik,temizlik vs. Hizmetlere ilişkindir. Müvekkil kooperatifin hukuki statüsü her ne kadar yapı kooperatifi olarak görülmekte ise de, ortakların yaptıkları ödemeler yapı kooperatiflerindeki inşaat ödemeleri olmayıp, hizmet karşılığı yapılan aidat ödemeleridir. Bu nedenle genel kurul kararının olup olmaması değil, hizmetin alınıp alınmaması gözönünde tutulmalıdır. Dolayısıyla işin gerçek mahiyetine bakılması, yani bu ödemelerin inşaat yapılması için yapılan ödemeler mi, yoksa hizmet karşılığı (güvenlik-temizlik vs) aidat ödemeleri mi olduğu konusunda tespit yapılmalıdır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2008 tarihli Genel Kurul Toplantısını kastederek tahsil edilen kira gelirleri ile giderlerin karşılandığı ve bu nedenle o sene aidat toplanmaması yönünde Genel Kurul kararı alındığından bahsetmiştir. Buna göre kira geliri ile kooperatifin hizmetlerinin giderileceği yönünde varsayımda bulunmuştur. İşbu genel kurul kararının üzerinden 11 sene geçtiği ve seneler içinde yapılan harcamaların, o tarihten bu yana giderilen eksiklerin gözardı edildiği işbu tespitin tarafımızca kabulü mümkün değildir. Sayın bilirkişi aynı zamanda 2008 tarihinden sonra gerçekleştirilmiş olan 2014 tarihli Genel Kuruldaki aidat hükmünün meşruiyetini kabul ederken daha sonrasındaki seneler için 2008 yılındaki mali durumun hala devam edebileceği yönünde yapmış olduğu yorum ile kendisiyle de çelişmiştir. Alınan genel kurul kararı için son uygulama tarihi belirlenmemiş ise uygulanmaya devam eder. Ayrıca genel kurul kararları ile yapılmış işlere sonradan da icazet verilebilir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 28/11/2014 tarihli yazısında(EK-2) aidatlara ilişkin alınan genel kurul kararında son uygulama tarihi açıkça belirlenmemiş ise sonraki dönemlerde de uygulanabileceğini belirtir. 25.03.2013, 06.06.2015, 03.04.2016 ve 21.06.2017 tarihli Genel Kurul kararlarında aidat alınmamasına dair bir karar olmadığı gibi, devam eden aidatların iptaline ilişkin bir karar da yoktur. Bu nedenle, işbu yıllarda da bir önceki yıllarda belirlenen aidat bedelleri AYNEN devam etmiştir. Hükme esas alınan Bilirkişi raporunda bilirkişi, 03.04.2016 tarihli Genel Kurul Toplantısında genel kurulun 6 nolu ara kararı ile ödemelerini geciktiren üyelerden %1,5 oranında gecikme faizi alınmasına yönelik maddenin kabul edilmediğine ve aidata ilişkin bir karar alınmadığını belirtmiştir. Bilirkişi tarafından, Genel Kurulda kabul edilmediği belirtilen ödemelerin, aidatla herhangi bir alakası bulunmamaktadır. Dış cephe ve tadilat projelerinin onayı ve bu tadilatlara ilişkin gerçekleştirilecek ödeme ile ilgili olan maddenin huzurdaki davayla herhangi bir alakası yoktur. Bilirkişi tarafından genel kurulda kabul edilmediği belirtilen işbu maddenin neye ilişkin olduğunun açıklanmadan geçilerek sadece kabul edilmeme durumunun belirtilmesi doğru olmamıştır. Buna rağmen çelişkiler ve eksik tespitlerle dolu işbu raporun hükme esas alınması hukuka aykırı olmuştur. Genel kurul kararları başka bir genel kurul kararı ile değiştirilmediği veya mahkemece kesinleşmiş bir kararla iptal edilmediği sürece geçerlidir. Davalı Yanca, Alacağın Tahsilini Geciktirmek Amacıyla Takibe Haksız Olarak İtiraz Edildiği Ve Alacak Likit/ Hesaplanabilir Olduğu Halde, Davalı Yan Aleyhine İcra İnkar Tazminatına Hükmedilmesi Yönündeki Talebimizin Reddi Hukuka Aykırı Olup, Kararın Bu Yönüyle De Bozulmasını/ Kaldırılmasını Talep Ederiz.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır. Dava, kooperatif aidat alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalının 24/06/2004 tarihinde kooperatif ortaklığına kabul edildiği anlaşılmaktadır. Bakırköy ...icra Müdürlüğü'nün ... esas numaralı takip dosyasının incelenmesinde, davacının 2012 ocak ayı 1,00TL bakiye işletme aidatı, 2012-2. Aydan 2012-6. Aya kadar( 6. Ay dahil) 57,00TL bakiye işletme aidatı, 2012-7. Aydan 2014-2. Aya kadar (2.ay dahil) 167,00TLbakiye işletme aidatı, 2014-3. Aydan 2016-12. Aya kadar (12.ay dahil) 125,00TL bakiye işletme aidatı toplam 7.876,00TL asıl alacak ve her aidat için faiz işletilerek 3.637,01TL faiz olmak üzere toplam 11.513,01 TL alacak için 13/01/2017 tarihinde ödeme emri düzenlendiği, ödeme emrinin tebliği üzerine davalının süresinde itiraz ettiği ve işbu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı görülmektedir. Mahkemece mali müşavir bilirkişisinden alınan 15/05/2014 tarihli ek raporda, Davacının davalıdan 7.875,00TL Asıl Alacağı ve 4.358,18 TL Faiz Alacağı olmak üzere toplam 12.233,18 TL alacaklı olduğu, kanaatine varıldığı belirtilmiştir. 05/1