T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1332
KARAR NO: 2023/555
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/697
KARAR NO: 2019/863
KARAR TARİHİ: 17/09/2019
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 05/04/2023
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, tarafların imzaladığı 01.01.2014 tarihli danışmanlık sözleşmesi ile davacının, davalının Türkiye’deki bayii ağının yönetilmesi için makinelerin satış ve servis hizmetleri konusunda danışmanlık anlaşması yapıldığı, sözleşmenin süresinin 01.04.2015 tarihi olarak belirlendiği, bu hizmetler karşılığında davacıya her bir takvim yılı için azami 240 güne kadar 1.200 -TL + KDV günlük ücret ödenmesi üzerinden anlaşmaya varıldığını, davacı şirket edimlerini yerine getirdiği ancak davalı şirketin Beşiktaş ... Noterliği'nin 07/07/2014 tarihli ihtarname ile somut bir iddia olmaksızın sebepsiz ve haksız bir şekilde sözleşmeyi feshettiği, böylece davacının 01.04.2015 tarihine kadar elde edeceği kâr ve kazançtan mahrum kaldığı belirtilerek davacı şirketin yoksun kaldığı kazanç ve kâr tutarlarından oluşan müspet zararlarının tespiti, tespit edilen tutarın haksız fesih tarihinden itibaren belirsiz alacak davası asgari değerinin 50.000,00 TL olduğu işlemiş ve işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmektedir.
CEVAP Davalı vekilinin 29.09.2014 tarihli cevap dilekçesinde ileri sürülen iddialarında özetle, danışmanlık sözleşmesinin feshine ilişkin bildirimde varlık devir sözleşmesinde hem ... Limited Şirketi'nin yetkilisi hem de garantörü olarak yer alan ...'ın devredilen varlıklarla ilgili yanıltıcı bilgi verdiği, varlık devri sözleşmesinin akdedildiği tarihte ne ... Şirketi'nin ne de ...’ın ... Ofisi'nin maliki olmadığı, çalışanlar olarak gösterilen ... ve ...’ın her birinin sermayenin %50’sine sahip olmak üzere ... Ofisin resmi ortakları oldukları, başka tutarsızlıkların tespiti üzerine bir bağımsız denetim şirketi vasıtasıyla soruşturma başlatıldığı, ...’ın maliki olan ...’ın müvekkilinin güvenini kötüye kullandığı, güven kaybı nedeniyle müvekkil şirket için muhatapla ticari ilişkinin sürdürülmesinin imkânsız olduğu, sonuçta sözleşmenin 07.07.2014 tarihinde haklı nedenle feshedildiğinin bildirildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... TBK.md.512 uyarınca fesih hakkının kullanılması ile birlikte, sözleşme, doğmuş olan bütün borçlarıyla birlikte, ileriye etkili olarak sona erer. Fesih hakkını kullanan taraf (örneğin danışan/müşteri), diğer tarafa (örneğin danışmana) herhangi bir tazminat ödemekle yükümlü değildir, yeter ki sözleşmeyi uygunsuz bir zamanda feshetmemiş olsun. Sözleşme ileriye etkili olarak sona erdiği için, vekil (örneğin danışman), fesih anına kadar vermiş olduğu hizmetin bedelini talebe hak kazanır. Yukarıda açıklandığı üzere, sözleşmeyi uygun olmayan zamanda fesheden taraf (örneğin danışan/müşteri), diğer tarafın bu yüzden uğradığı bir zarar varsa bu zararı tazmin etmekle yükümlü olur. Ne var ki, fesih hakkının kullanılması “haklı bir sebebe” dayanıyorsa, yani sözleşmeyi feshedenin sözleşmeyi (akdi ilişkiyi) sürdürmesi dürüstlük kuralı gereği ondan beklenemiyorsa, fesih hakkını uygun olmayan zamanda dahi kullanabilir ve bu durumda, fesih hakkını uygun olmayan zamanda kullanmış olan taraf (örneğin danışan/müşteri) diğer tarafa, zamansız fesih dolayısıyla TBK.md.512’ye göre tazminat ödemekle dahi yükümlü olmaz. Davacı ile davalı arasında akdedilmiş olan 01.01.2014 tarihli danışmanlık sözleşmesi davalı (danışan/müşteri) tarafından 07.07.2014 tarihi itibariyle feshedilmiştir. Davalı sözleşmeyi haklı sebeple (karşı tarafın kusurlu davranışları yüzünden karşı tarafa olan güveninin sarsılması nedeniyle) feshettiğini iddia etmektedir. Nitekim fesih ihtarında da bu hususu belirtmiştir.Danışmanlık sözleşmelerin “vekalet sözleşmesi" niteliğinde olduğu doktrinde genel olarak kabul edildiğinden, vekalet sözleşmelerinde “emredici olarak" uygulama alanına sahip olan TBK.md.512 hükmü uyarınca davalı (danışan/müşteri) bu sözleşmeyi her zaman (dilediği zaman) ve hiçbir haklı sebep göstermeksizin feshetme hakkına sahiptir. Sözleşmeyi fesheden davalı (danışan/müşteri), sözleşmenin feshinden dolayı davacının (danışmanın), sözleşmenin feshedildiği tarihten sözleşmenin normal süresinin sonuna kadar mahrum kalmış olduğu ücret nedeniyle uğramış olduğu zararı (kar mahrumiyete zararının) tazmin etme yükümlülüğü altında değildir.Davacı (danışman) ise bu davada, sözleşmenin feshedildiği tarihten sözleşmenin normal sona ermesi gereken tarihe kadarki ücret alacaklarından mahrum kalması nedeniyle uğradığı kar mahrumiyeti zararının tazminini talep ettiğinden, davacının bu davadaki talebinin yerinde olmadığı''na dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle, raporlar arasında çelişki bulunmasına rağmen çelişkiyi giderecek 3. rapor alınmadan hüküm tesis edildiği, taraflar arasında hizmet sözleşmesinin bulunduğu, davalı tarafın sözleşmeyi haksız bir şekilde feshettiği, öncelikle mahkemece bilirkişi raporları arasında çelişki giderildikten sonra davacının zararı tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde, Dava, 01.01.2014 tarihli taraflar arasında düzenlenen danışmanlık sözleşmesinin, davalı tarafça haksız feshedildiği sebebine dayalı olarak, davacı şirketin yoksun kaldığı kazanç ve kar tutarından oluşan müspet zararın faiziyle birlikte davalıdan tazminat istemine ilişkindir. 01.01.2014 tarihli Danışmanlık Sözleşmesi'nin incelenmesinde, sözleşme konusunun tarafların (iş planı ve hedefleri içeren ek 1 de belirtildiği üzere) tedarikçi (davacı) tarafından şirket'e (davalı) sunulacak danışmanlık hizmetlerine ilişkin hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesine ilişkin olduğu, sözleşmenin imza tarihinden itibaren geçerli olarak 01.04.2015 tarihinde sona ereceği, tedarikçinin hizmetleri sağlayacak olan çalışanlarının Varlık Satışı ve Devri Sözleşmesinin 12. maddesi (rekabet etmeme maddesi) ile aynı olan bir rekabet etmeme sözleşmesi (Rekabet Etmeme Sözleşmesi) imzalamalarını sağlayacağını taahhüt ettiği, ancak şöyle ki söz konusu rekabet etmeme sözleşmesi iş bu sözleşmenin herhangi bir sebeple feshinden sonra yürürlüğe girip 2 yıl süreyle geçerli olacağı (madde 3 .5.), hizmetlerin işbu sözleşme süresince zamanda sağlanması ve şirket tarafından onaylanması kaydıyla, iş bu sözleşme bağlamında tedarikçi tarafından sunulacak hizmetler karşılığında şirket tedarikçiye her bir takvim yılı için azami 240 güne kadar 1.200,00 TL günlük (hizmet verdiği gün başına )ücret ödeyeceği (madde 4.1.), aylık fatura kesmeden önce, tedarikçi şirketi ilgili ay içinde harcanan saatler ve ifa edilen faaliyetleri detaylandıran aylık bir rapor sunacağı, raporunun şirket tarafından yazılı olarak onaylanması üzerine tedarikçinin ilgili ay için fatura keseceği, (madde 4.2.) bu tutarın tedarikçi tarafından madde 4.2 uyarınca hazırlanan ve şirkete teslim edilen ilgili aylık faturanın alınmasından itibaren 10 iş günü içinde tedarikçinin sözleşmede detayları verilen banka hesabına ödeneceği, belirtilen tutarlar tedarikçi tarafından iş bu sözleşme kapsamında sunulacak hizmetlerin tutarının tamamını teşkil edeceği, tedarikçinin işbu sözleşmede kararlaştırılan tutarları ilaveten hiçbir türde tutar, ücret veya ilave ödeme talep etmeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt ettiği sözleşmede yer alan hükümlerden anlaşılmaktadır. İş bu sözleşmenin 5. maddesinde ise sözleşmenin feshi düzenlenmiş olup buna göre, taraflardan birinin işbu sözleşme uyarınca yükümlülüklerini tamamen veya gerektiği gibi yerine getirilmemesi halinde, diğer tarafın yazılı bir bildirimle mütemerrit tarafın yükümlülüklerinin yerine getirilmesini talep edebileceği, bildirimin tebliğ edilmesinden itibaren ihlalin 2 hafta içinde giderilmemesi halinde, iş bu sözleşmenin mütemerrit olmayan tarafça tek taraflı olarak ve tazminat ödemeksizin feshedebileceği belirtilmektedir. Beşiktaş ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 07.07.2014 tarihli ihtarnamesinde, davalının ... Ltd. Şti.'nin (...) varlıklarının devraldığı söz konusu devralma ...'ın İstanbul'da bulunan faaliyetleri ile Ankara ve İzmir şubelerini kapsadığı, bu şubelerin ... Ltd. Şti. (... Ofis) ve ... Ltd. Şti. adları altında ayrı tüzel kişilikler kurduğu ve belirtilen varlıkların devrinin Varlık Devir Sözleşmesiyle gerçekleştirildiği, ancak ...'ın sözleşmenin temelini teşkil eden varlık devir sözleşmesi kapsamında devredilen varlıklarla ilgili kendilerine yanıltıcı maddi bilgiler temin edildiği, bağımsız denetim şirketi vasıtasıyla soruşturma başlatıldığı ve aynı zamanda ...'ın da maliki olan ...'ın iyi niyet ve sadakat ilkelerine aykırı davranarak güvenliğini suistimal ettiği belirtilerek yapılan danışmanlık sözleşmesinin 08.06.2014 tarihi itibarı ile feshedildiği ve sözleşmenin 3.4, 3.5, 3.6, 3.7 ve 3.8 hükümlerinin sözleşmenin feshinden sonra da geçerliliğini sürdüreceği belirtilmiştir. Davacı tarafça davalıya yönelik Beşiktaş ... Noterliği vasıtasıyla ... yevmiye numaralı ve 10.07.2014 tarihli ihtarnamede, 04.07.2014 tarihli ve ... numaralı, 4.730,08 TL bedel ve 04.07.2014 tarihli ... numaralı 18.408,00 TL bedelli 2 adet faturanın ödenmesi ihtar edilmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, davacı şirket ile iş ilişkisi devamının davalı şirketten beklenemeyeceği, davacı şirketin ... Ltd. Şti. ile imzalanan 07.01.2014 tarihli Varlık Satış ve Devir Sözleşmesi kapsamında hazırlanan danışmanlık sözleşmesi ile davalı şirkete hizmet sağlanmasının kararlaştırıldığı, ...'ın, ... Ltd. Şti. ile imzalanan 07.01.2014 tarihli Varlık Satış ve Devir Sözleşmesi'ni hem ... Şirketi'nin yetkilisi, hem de ... şirketinin taahhütlerinin garantörü olarak imzaladığı, aynı zamanda aynı kişinin davacı şirket adına danışmanlık sözleşmesini imzalayan kişi olduğu, ... şirketinde ortak iken dava şirkette çalışmaya başlayan ... ve ...'ın da iş sözleşmelerinin tespit edildiği, açılan işi iade davalının reddine karar verildiği belirtilmiştir. 07.01.2014 tarihli Varlık Satış ve Devir Sözleşmesinde ... Pzarlama Ltd. Şti. (satıcı), ... (hakim hissedar), ... ve ... Ltd. Şti. (davalı-alıcı) Arasında düzenlendiği, satıcının Türkiye'de ofis malzemeleri satışı ve hizmet işlerini icra etmekte olduğu, satıcının işletmede yer alan devredilen varlıklar ve devredilen sözleşmeler içerisindeki tüm haklarının, mülkiyetinin ve menfaatinin satış, teslimat ,devir ve temlik yapmak istemekte olduğu ve alıcının da üstlenilen yükümlülüklerin yanı sıra söz konusu tüm varlıkları ve sözleşmeleri satın almayı, teslim almayı ,üstlenmeyi ve devir veya temlikini kabul etmeyi istediği, satıcının devredilen çalışanlarla birlikte istihdam ilişkisini devretmeyi istemekte ve alıcının da söz konusu istihdamı üstlenmeyi arzu ettiği belirtilmiştir. İş bu sözleşmenin 4.5.2. maddesinde ... ile alıcının iş bu sözleşmeye ek 6 da eklenen şartlar dahilinde bir danışmanlık sözleşmesi düzenlediği, ek 6 kısmında ise ... ve ... tarafından yapılan sözleşmelerin ekstra belirtildiği, satıcı ve garantörlerin alıcıya münferiden ve müştereken sözleşmede belirtilen garantileri beyan ve taahhüt ettiği, bu garantilerin devir tarihi itibariyle doğru ve düzgün olduğunu, bu tarihten itibaren de doğru ve düzgün olacağını ve devredilen varlıkların, devredilen sözleşmelerin ve devredilen çalışanlarının devralınması ile bağlantılı olarak alıcının bu garantilere güvendiğini kabul edeceğini belirtmiştir. Davalı tarafça sunulan delil listesinde dava dışı ... büro tarafından sürüm ve modelinin değiştirilerek ... isimli şirkete yapılan satışının yapıldığını ispatladığını belirtir 21.04.2014 tarih ve ... numaralı faturanın toplam 14.514,00 TL bedelli ve ''..., ..., ..., ..., ...'' açıklamalı düzenlenmiştir. ... Ltd. Şti.'nin dosyada fotokopi şeklinde bulunan Ticaret Sicili gazete örneğinde ... sicil numarasıyla İstanbul ticaret sicili müdürlüğüne kayıtlı olduğu ve hissedarlarının ... ile ... olarak belirtildiği anlaşıl