T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1331
KARAR NO: 2023/628
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/508 Esas
KARAR NO: 2019/598
KARAR TARİHİ: 16/09/2019
DAVA: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA ve KARŞI DAVAYA CEVAP: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müvekkili ile davalı arasında 30.06.2015 tarihli "Lisanssız Elektrik Üretimi Kapsamında Güneş Enerji Santrali Başvuru ve Proje Takibi" sözleşmesi imzalandığını, davalıların borcunu ödemediğini iş bu sözleşme kapsamında verilen hizmet bedelinin tahsili amacıyla davalılar aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların borca haksız itiraz ederek takibi durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı taraf karşı dava cevap dilekçesinde, taraflar arasındaki 30/06/2015 tarihli iş bu sözleşmeyi tarafların serbest iradeleri ile karşılıklı olarak imza altına alınmış olduğunu, davalıların da sözleşmeye dair itirazları bulunmadığını, taraflar arasındaki yazışmalar, gönderilen belgelerden açıkça görüldüğü üzere şirket yetkili ...'e yapılan tüm işlemlerle ilgili bilgi verilmiş, işlemlere ilişkin evrakları da yine whatsaap ve davalı ...'e gönderildiğini, müvekkilinin banka hesabına 20/07/2015 tarihinde davalı ... tarafından 7.000,00 TL avans ödemesi yapıldığını, müvekkilinin, ... tic. Ltd.Şti adına başvuru sürecini eksiksiz bir şekilde tamamlamış olduğunu, tüm başvuru belgelerinin kendilerine gönderilmiş olduğunu, müvekkilinin sözleşmeden doğan tüm edimlerini yerine getirdiğinden sözleşmedeki ücrete hak kazandıklarını, vekalet verilmediği için madde 3.3 'e göre iş tamamlanmış sayılacağından müvekkilinin yine madde 5.1 deki ücreti hak ettiğini belirterek, karşı dava yönünden davanın reddini talep etmiştir.
CEVAP ve KARŞI DAVA: Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafın edimini hiçbir surette yerine getirmediğini, saha önerilmiş, mail ile teyit edilmiş ise de, arazi yerinde gidilip göründüğünde GES'e hiçbir surette uygun olmadığının görüldüğünü, imarı olmadığı gibi, kadastral yolunun da olmadığının görüldüğünü, plan tadilatı yapılması gerektiği dolayısıyla yatırımı düşünen davalılara hiçbir surette uygun olmadığının bizzat davacı yetkilisine iletilmiş bulunmakta olduğunu, müvekkillerinden ... tarafından 10.100 Lira Avans ödemesi yapıldığını, bunun dışında davacının her iki davalı için her hangi bir çalışma(Elektrik idaresi, cet raporu v.s gibi) yapmış olmadığını, yine dosyada mevcut Bakırköy ... Noterliğinin 2.12.2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname içeriği ile de sabit olduğu üzere durum bu merkezde olmasına rağmen 26.10.2015 tarihini ihtiva eden iki adet 11.800 TL lik fatura aslı haksız olarak davalılara gönderilmesi üzerine de her iki fatura aslının davacıya işbu ihtarname ekinde iade edilmiş bulunduğunu, her iki fatura aslının halen davacı uhdesinde bulunmakta olup kesinleşmemiş olduğunu, ayrıca işbu ihtarname içeriğinde belirtildiği üzere sözleşmedeki maddelere uygun trafo kapasitesine sahip saha belirlenmediği gibi, anlaşma sağlanan elektrik abone numarası ve vekaletname verilmesini gerektirir bir anlaşma dahi olmadığından dava dilekçesinde bahsi geçen sözleşme maddelerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, yer hiçbir surette beğenilmemiş, yatırım yapılmasını gerektirir bir yer olmadığı görülmüş, hu sebeple de işin daha başında vazgeçilmiş olduğunu, talep edilen %20 icra inkâr tazminatı da dosya içeriğine uygun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalılar karşı dava dilekçelerinde, 12.11.2015 tarihli ihtarname içeriğinde açıkça belirtilmiş oldukları üzere davalılardan ... tarafından davacıya-mukabil davalıya 7.000 +3.100 TL göndermiş olduğunu, davacı tarafından davalılar adına her hangi bir iş yapılmamış olması karşısında işbu gönderilen miktarın davacı uhdesinde haksız olarak kalmış bulunduğunu, arz edildiği üzere 12.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ...'e ödenmesini bu sebeple davacının davalıdan tahsiline talep ettiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen 3.100 TL 'nin ... -... Tic. Ltd. Şirketi adına ... A.Ş'ine ödendiği iddiasının davalılar ile ilgisi olmadığını, davalılar adına her hangi bir iş yapılmamış olması karşısında gönderilen miktarın haksız olarak davacı-mukabil davalı uhdesinde kalmış olduğunu, bu miktarın mukabil davalıdan tahsiline karar verilmesi için işbu mukabil davanın ikamesi zarureti hasıl olduğunu beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " ...dosyadaki tüm deliller, belgeler ve hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporuna göre, davacının proje sahası önerilmesi ve gerekli başvuru belgelerinin hazırlanması hizmeti kapsamında üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği ilk ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren davalının temerrüde düştüğü gözetilerek, takibin talepnamedeki koşullarla devamına, miktar hesaplanabilir ve taraflarca bilinebilir olduğundan her iki davalı için itirazın iptaline karar verilen miktar üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının alınarak davacıya verilmesine, karşı dava talepleri ispatlanamadığından reddine " karar verilmiştir
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde, davacının edimlerini yerine getirmediğini, sözleşmedeki maddeye uygun trafo kapasitesine sahip saha belirlenmediği gibi, anlaşma sağlanan elektrik abone numarası ve vekalet verilmesini gerektirir bir anlaşma dahi olmadığından dava dilekçesinde bahsi geçen sözleşme maddelerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, gösterilen taşınmazın yatırım ve işe uygun yer olmadığını, kişilerin satmaya yanaşmadıkları veya Belediyece bazı engellerin olduğunu, bu sebeple hiçbir iş yapılmadan işin başında vazgeçilmiş olduğunun kabulü gerektiğini, ayrıca davalılar ile şirket arasında organik bağ bulunduğu şeklindeki iddianın tüzel kişilik itibarıyla kabul edilmesi mümkün olmadığını, Isparta'da uygun arazi bulunamamasından sonra ... Yapı olayla ilgilenmiş olup kendi aralarında şifahi sözleşme yapılarak başka arazi araştırılmasına girişilmiş olup bu husus müvekkilleri dışında ... Yapıyı ilgilendirdiği, ...'a vekalet verilme sebebi de davacının bulacağı GES arazileri için daha önce de Isparta'ya gidip araştırma yapmış olması sebebine dayandığı, yoksa bundan sonraki işlemlerin tamamı ... Teknik yapı adına yapılmış olup tamamen tüzel kişilik itibarıyla şirketi bağlamakta olduğunu, davacının olsa olsa şartlar oluşmuşsa şirketten alacağı olabileceğini, müvekkillerinden talep edilmesi ve aralarında organik ilişkiden bahsedilmesinin mümkün olmadığını, asıl ve birleşen davada vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde, Asıl dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli alacağına dayalı başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile karşı dava, edimin ifa edilmemesi nedeniyle avans olarak ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası incelendiğinde, davacının, 30/06/2015 tarihli hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağa istinaden davalı ... için sorumlu olduğu borç miktarı: 11.800,00 TL asıl alacak, 107,65 TL işlemiş faiz, Borçlu ... için sorumlu olduğu borç miktarı: 4.800,00 TL asıl alacak, 43,79 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.907,65 TL alacağın tahsili için takip başlattığı, davalıların yasal süresinde ödeme emrine itiraz ettiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamına göre, davacı yüklenici ile işveren davalılar (ortak oldukları firmalar) arasında, yüklenicinin, lisansız elektrik üretimi regülasyonu kapsamında İşveren'in proje geliştirmesi için proje sahası önermesi ve gerekli başvuru belgelerin hazırlanması konusunda 30/06/2015 tarihli "Lisanssız Elektrik Üretimi Kapsamında Güneş Enerji Santrali Başvuru ve Proje Takibi" sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin kapsamı başlıklı 2. Maddesinde, bu sözleşme sadece mail yolu ile belirtilen arazı ve bağlı olduğu trafo merkezi dahilindeki araziler için geçerli olduğu, Genel Hükümler başlıklı 3. Maddesinde, proje sahası önerilmesi söz konusu olduğunda önerilecek sahanın Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Güneş Enerjisi Potansiyel Atlasında (GEPA) gösterilen değerler temel alınarak toplam güneş radyasyonu değeri 1600 kWh (m2 x yıl)'dan düşük olmayacağı, belirlenen proje sahasının bağlı olduğu trafo kapasite durumu uygunluğunun saha önerildiği gün içerisinde proje sahasının yetkili olduğu dağıtım firması internet sitesinden teyit edileceği, kapasite durum tablosunun işverene e-posta ve telefon yolu ile iletileceği, işverenin de aynı gün kapasite uygunluğunu teyit etmekle yükümlü olduğu, Yüklenici tarafından önerilen proje sahasında yüklenici bir adet bağlantı başvuru dosyası hazırlamakla ve çağrı mektubunu almakla yükümlü olup bunun haricinde hazırlanacak her başvuru dosyası için Madde 5.2.'de de belirtilen. 7.000 TL ücret talep edeceği, yüklenici uygun trafo kapasitesine sahip saha belirttikten sonra iş veren belirlenen bölgede ve bu bölgede yetkili elektrik firmasında elektrik abone numarasını (bir) hafta içerisinde almakla veya bu işlemin yapılabilmesi için yükleniciye ye noter onaylı vekalet vermekle yükümlü olduğu, vekalet giderleri işverene ait olup işverenin yukarıda belirtilen sürede abone numarası almaması ve gerekli vekaleti vermemesi durumunda iş tamamlanmış kabul edileceği ve fatura kesileceği,
Sözleşme Bedeli başlıklı 5. Maddesinde , yüklenici tarafından saha önerilmesi işlemi ve bir adet başvurunun yapılması ücreti 20.000 TL KDV hariç olup, sözleşme ilk avans olan 7,000 TL' nin yüklenici banka hesabına yatırılması ile sözleşme yürürlüğe gireceği, ilk sahanm belirtilmesinden sonra belirtilen her saha için 25.000 TL KDV hariç ücret talep edilecektir ve işlemlere ilk avans olan 12.500 TL'nin yüklenicinin hesabına yatırılması ile başlanacağı kararlaştırılmıştır. Mahkemece, tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosyaya sunulan belgeler üzerinde, bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bir mali müşavir bir güneş enerjisi ve sistemleri konusunda uzman bilirkişiden alınan kök ve ve ek raporda özetle, "Dava dilekçesi ve ekindeki belgeler incelendiğinde, davacı tarafından işverene Kuleönü Trafo Merkezi ve Isparta ili ... ilçesi ... ve ... parsel numaralı proje sahasının önerildiği, önerilen proje sahasına ilişkin davalı ... tarafından aynı gün proje sahasının teyit edildiği, teyit mailinde "... Tic. Ltd. Şti. Yönetim Kurulu Başkanı" ünvanını kullandığı, Söz konusu sözleşmede tarafların, Yüklenici ... Ltd. Şti., işveren ...&...(Ortak oldukları firmalar) şeklinde belirlendiği, taraflar arasında akdedilen bu sözleşmeyle birlikte, önerilen proje sahasına ilişkin başvuru işlemlerinin ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinden yapıldığı, ilgili şirket yetkilisi tarafından Bakırköy ... Noterliği 16.07.2015 tarih ... yevmiye numaralı vekaletname ile davacı ... ve davalı ...'a vekalet verildiği, vekaletin kapsamı incelendiğinde Isparta, Antalya, Burdur illeri, ilçeleri, köyleri sınırlar dahilinde bulu