T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Dosya No: 2021/13
Karar No: 2023/585
İncelenen Kararın
Mahkemesi: İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 15/09/2020
Numarası: 2016/721 (E) - 2020/393 (K)
Davanın Konusu: Maddi Tazminat
Karar Tarihi: 7/4/2023
Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... Sigorta AŞ'ye (eski unvanı ... Sigorta AŞ) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı dava dışı sürücü ...'ın yönetimindeki otomobilde yolculuk yapan müvekkili davacının, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle meydana gelen tek taraflı trafik kazasında yaralandığını belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde sürekli iş göremezlik nedeniyle 100,00 TL, geçici iş göremezlik nedeniyle 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, 2/10/2019 günü sunduğu dilekçeyle talep ettiği sürekli iş göremezlik tazminatını 145.744,36 TL'ye, geçici iş göremezlik tazminatını ise 1.898,40 TL'ye yükseltmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde toplanmasını istediği kanıtları bildirmiş, temerrüde düşmemiş, davanın açılmasına sebep olmamış olan müvekkili şirketin yargılama giderinden, vekâlet ücretinden ve faizden sorumlu tutulmaması gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, 118.114,21 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Sigorta AŞ vekili dilekçesinde özetle, araç sürücüsü ... hakkında yürütülen soruşturma sonunda Aksaray 1 inci Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2015/219 (E) sayılı davada belirlenen kusur oranı üzerinden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, Suriye vatandaşı olan kişilerin kimlik bilgileri kullanılarak hak sahibi olmayan kişiler tarafından sigorta şirketine başvurulduğu iddiasıyla başlatılan Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/20408 sayılı soruşturma dosyasının bekletici sorun yapılması gerektiğini, yolcu olarak bulunduğu araçta emniyet kemeri takmayan böylece zararın artmasına neden olan davacı lehine hükmolunan tazminattan birlikte (müterafik) kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, T.C. vatandaşı olmayan davacının teminat yatırması gerektiğine ilişkin dava şartı niteliğindeki itirazın ilk derece mahkemesince değerlendirmeden karar verildiğini, iki kişinin öldüğü iki kişinin de yaralandığı kaza nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 96 ncı maddesi uyarınca sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355 inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar tazminatı istemine ilişkindir. Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı ayrıklı durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu ayrıklı koşullardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un (MÖHUK) 48 inci maddesinin, 1 inci fıkrasına göre, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda "yabancılık" ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nin 114 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının ğ bendi uyarınca reddedilir. MÖHUK'un 48 inci maddesinin 2 nci fıkrasında ise, “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar.” hükmü yer almaktadır. Bu madde uyarınca dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf olup olmadığını mahkemenin kendiliğinden incelemesi gerekmektedir. Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, ik