T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1294 Esas
KARAR NO: 2023/711 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/04/2021
NUMARASI: 2019/140 E. - 2021/60 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 18/04/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkili Şirketin, global ölçekli bilgisayar programı üreticisi olduğunu, ülkemizde de çok sayıda kullanıcı tarafından tercih edildiği bilgisayar programlarından doğan telif haklarının, Bern Sözleşmesi, TRIPS Anlaşması gibi uluslararası anlaşmaların yanısıra, FSEK hükümleri uyarınca korunduğunu. Buna göre, bilgisayar programları, koruma kapsamında bulunan fikir ve sanat eseri kategorilerinden biri olan ilim ve edebiyat eserleri arasında yer aldığını. Bunların kullanımı ya da çoğaltılması gibi eylemler için hak sahibinin rızasının alınması gerektiği, rıza alınmadan gerçekleştirilen kullanımların ise telif hakkı tecavüzü teşkil ettiğini. davalı Firmanın Müvekkili Şirket’e ait bilgisayar programlarını hukuka uygun bir biçimde kullanmadığı iddiasıyla İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine, 2018/329 D.İş numaralı dosya ile delil tespiti talebinde bulunulduğu ve davalı Firmanın adresinde 22.11.2018 tarihinde tespit işlemi gerçekleştirildiğini, davalı firma yetkilileri hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına 2019/1193 Soruşturma numarası ile şikayette bulunulduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik şimdilik 3.800-Avro'luk kısmi alacak davasının kabulüne, yargılama sonucunda bildirecekleri nihai tutarın fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının ödenmesine ve ödenecek tutarın haksız fiil tespit tarihi olan 22.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Avro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsilin talep etmiştir.
ISLAH:Davacı vekili 12/02/2021 tarihli dilekçesi ile belirsiz alacak olarak açılan davada, 10.000 Avro olarak taleplerinin kabulünü talep etmiş, 12/02/2021 tarihinde ıslah harcını yatırmıştır.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu programın davacının internet sitesinden ücretsiz olarak indirilebilen bir program olduğu, davalı tarafça bu programın deneme amaçlı olarak indirildiği ve toplam 22 dakika kullanıldığı, bilirkişi tespit raporunda bu programın uzantısı niteliğinde olan ve “.pln” uzantılı olan sadece 1 adet dosya bulunduğu, bu durumun bile söz konusu programın deneme amaçlı kullanıldığını gösterdiğini, bilirkişinin 4,5 ve 6 numaralı ekran görüntüleri ile söz konusu programın aktif olarak kullanıldığı belirtilmiş ise de bu görüntülerde söz konusu programın aktif olarak kullanıldığına dair bir emarenin bulunmadığını haksız ve kötüniyetli davanın reddine, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul Anadolu 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 01/04/2021 tarihli 2019/140 E. - 2021/60 K. sayılı kararıyla, "... davacı şirketin Uluslar arası alanda faaliyet gösteren Bilgisayar Programı Üreticisi olduğu ve davaya konu ... isimli yazılımın Macaristan Ulusal Fikri Mülkiyet Ofisinden verilen 13/05/2015 tarih ve 3982 sayılı belge, TPE nezdinde tescilli ... markasının tescilli sahibi olması ayrıca bilirkişi heyetince açık kaynaklardan yapılan araştırmada ... isimli Programın davacı tarafından satışının yapıldığının tespit edilmesi nedeni ile davamıza konu ... isimli bilgisayar yazılım programı üzerinde davacının hak sahibi olduğu, yine bilirkişi raporu ile davaya konu ... isimli yazılımın mimari alanda çizimlerde kullanılan bir program olup, FSEK 2 anlamında İlim ve Edebiyat Eseri olduğu, davacının bu eserden doğan haklarının FSEK ilgili hükümlerince kullanma hakkı olduğu. Davalı şirketin davaya konu ... isimli bilgisayar programını kullanıp kullanmadığı yönünde İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2018/329 D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespit ve 22/11/2018 tarihli tutanak ile davalı şirketin işyerindeki bilgisayarlarda yapılan incelemede, ... isimli yazılımın kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği. Davalı tarafından kullanıma ilişkin fatura veya yasal yazılı bir belge sunulmadığı, bu nedenle kullanımın hukuka aykırı bir kullanım olduğu, davalının bu eyleminin, davacının FSEK'den kaynaklanın mali haklarından çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğu bu nedenle davacının FSEK 68. Madde uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin üç katına kadar tazminat talep edebileceği davacının da talebini bu yönde kullandığı, rayiç bedelin tespiti yönünden ise bilirkişi heyeti tarafından 3.800 Euro olarak tespit edildiği, bu bedelin üç katının 11.400 Euro yaptığı davacının ıslah dilekçesi ile 10.000 Euro talep etmesi nedeni ile taleple bağlı kalınarak 10.000 Euro'nun tespit tarihi olan 22/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faizi oranı ile fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle, " Davanın KABULÜ ile, KDV dahil 10.000 Avro nun 22/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek olan devlet bankalarının Avro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faizi oranıyla fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde, mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de, Türk Hukuk sisteminde, tazminatın telafi edici olması (denkleştirme-eksileni yerine koyma) ilkesi bulunduğunu, hukuk sistemimizde tazminatın cezalandırma amacıyla kullanılmadığını, TBK m.51/1 hükmü uyarınca hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirlemesi gerektiğini, Anayasa Mahkemesi'nin 28.02.2013 tarihli 2012/133 Esas - 2013/33 Karar sayılı kararı ile 5846 sayılı FSEK 68.md.sinde yazılı "...üç kat fazlasını isteyebilir..." ibaresinin üst sınır getirdiği, hüküm altına alınacak bedelin belirlenmesinde görevin hakime bırakıldığını, TMK 4'e göre kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkimin, hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceğinin düzenlendiğini, FSEK 68.madde hakime hüküm altına alınacak bedelin belirlenmesinde açıkça takdir yetkisi tanıdığını, mahkemece bedel belirlenirken durumun gereği ve özelliklerinin dikkate alınmadığını, 1