T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/536
KARAR NO: 2023/533
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/11/2019
NUMARASI: 2018/620 E.- 2019/1125K.
DAVANIN KONUSU: Şirket Genel Kurul Kararının İptali
Taraflar arasındaki genel kurul karanının iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle, davalı şirketin 26.04.2018 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının tarihi itibariyle müvekkillerinden davacı ... AŞ'nin toplam 33.448.330.550 adet, diğer davacı ...'ün 766 adet, diğer davacı ...'ün 766 adet, ...'ün 383 adet, ...'nun 766 adet ve ...'ün 766 adet hissenin sahibi olduklarını, davalı şirketin diğer hissedarlarından dava dışı ...'ün davalı şirkette 766 adet, ...'ün 170849 adet hissenin sahibi olduklarını, ...'ün hakim ortağı olduğu ... AŞ'nin ise aynı tarih itibariyle 33.448.333.231 adet, ...'nin hakim ortağı olduğu, ... AŞ'nin ise 33.448.158.093 adet hissenin sahibi olduğunu, yani ... ve ...'nin davalı şirketin hem doğrudan hem de dolaylı yoldan birlikte hakim ortağı konumunda olduklarını, müvekkillerinin azınlık pay sahibi olduğunu, 26.04.2018 olağan genel kurul toplantısının 6 numaralı gündem maddesi altında alınan ve sadece hissedar olan bazı yönetim kurulu üyelerine "kazanç payı dağıtımına ilişkin" karar ile TTK'nın 395 ve 396 maddeleri uyarınca yönetim kurulu üyelerine şirketle işlem yapma, şirkete borçlanma ve rekabet yasağına ilişin verilen izinlere dair 9 numaralı gündem maddesi altında alınan kararların açıkça kanuna, davalı şirketin esas sözleşmesine ve objektif iyi niyet ile dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, müvekkilleri adına ikame edilen işbu dava ile iptali talep edilen 6 nolu gündem maddesinin yalnızca kazanç payına ilişkin kısmının iptalinin talep edilmekte olduğunu, aynı gündem maddesi içinde karara bağlanan kar payı dağıtımına ilişkin herhangi bir taleplerinin bulunmadığını, kazanç payı adı altında yapılan bu ödemenin esasen "örtülü kar dağıtımı" niteliğinde olduğunu, bahsi geçen şahıslara menfaat sağlandığını, ödemenin amacının performansı ya da başarıyı ödüllendirmek olmadığını, icra görevi bulunmayan yönetim kurulu üyelerine kazanç payı dağıtılırken, davalı şirkette yönetime ve şirket faaliyetlerine daha çok katkısı olan icra görevi bulunan yönetim kurulu üyelerine herhangi bir kazanç payı dağıtılmamasının kazanç payı dağıtılmasının gerçek amacının farklı olduğunu ortaya koyduğunu, tüm bu hususlar karara bağlanırken kararın sebebi hakkında somut ve denetime elverişli hiçbir açıklama yapılmamasının da bu durumu teyit ettiğini, davalı şirkette hiçbir icrai görevi haiz olmayan ... ve ...'ye kazanç payı ödenmesine karar verilmesi, davalı şirketin esas sözleşmesinin 27.maddesine açıkça aykırı olduğunu, davalı şirketin ana sözleşmesinde herhangi bir "imtiyazlı pay" öngörülmediğini, bahsi geçen yönetim kurulu üyelerine kazanç payı adı altında bir ödeme gerçekleştirilmek suretiyle söz konusu yönetim kontrolüne sahip yönetim kurulu üyeleri nezdinde zenginleşme, azınlıktaki diğer pay sahipleri nezdinde ise fakirleşme yaratıldığını, yönetim kurulu üyelerine TTK'nın 395 ve 396.maddeleri kapsamında verilen izinlere ilişkin kararın da oy hakkından yoksunluk hükümlerinin ihlal edilmiş olması sebebiyle iptal edilmesi gerektiğini, ... ile ...'nin hakimiyetine sahip oldukları... Holding ve ... Holdingin de oydan yoksun olmalarına rağmen, davalı şirket genel kurulunda oy kullandığını, ... Holding ve ... Holdingin hakim ortakları ... ve ...'nin önemli etkisinde olduğunun açık ve bu nedenle davalı şirketin pay sahibi olan bu şirketlerin oydan yoksun olmaları gerekirken genel kurul sırasında oy kullanılmış olmalarının TTK'nın 436/1 hükmüne aykırılık teşkil ettiğini, söz konusu kararın afaki iyi niyet ve dürüstlük kuralına da aykırı olduğunu ve azınlık hissedarların menfaatlerine halel getirecek nitelikte olduğunun da sahip olduğunu ileri sürerek, 26.04.2019 tarihli olağan genel kurul toplantısının 6 numaralı gündem maddesi altında alınan kararın "kazanç payı dağıtımına" ilişkin kısmı ile 9 numaralı gündem maddesi altında alınan kararın TTK'nın 446.maddesi uyarınca iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle, davacı ... ile ... ve ...'nin ... ve ... şirketine miras yoluyla ortak olduklarını, her üç ortak kardeşin, müvekkili şirkette eşit olarak %33,33'er paya sahip olduklarını, davacıların iptalini talep ettikleri 6 numaralı kararın da genel kurulun oylanmasından ve onayından geçtiğini, davacıların gündemin 6.maddesine istinaden alınan kar dağıtımı kararına da itiraz etmeyerek, kar payı dağıtımını ve oranlarını kabul ettiklerini, gerek müvekkili şirketin esas sözleşmesinde ve gerekse de mevzuatta kazanç payının tüm yönetim kurulu üyelerine ödenmesi gerektiği yönünde herhangi bir düzenleme bulunmadığını, bundan dolayı yönetim kurul üyelerine kazanç payı ödenip ödenmemesi veya sadece bir kısım yönetim kurulu üyesine kazanç payı ödenmesinin anonim şirketin en üst karar organı olan genel kurulun münhasır takdir yetkisine sahip olduğunu, bu takdirde hakkının kullanılmasının yerindelik denetimine tabi tutulamayacağının açık olduğunu, müvekkili şirketin genel kurulu, kazanç payı dağıtımına ilişkin takdir yetkisini kullanırken, yönetim kurulu üyesi olma sıfatıyla şirkete yapılan katkıları ve eşitlik ilkesine de nazara aldığını, ayın konumda olan üyeler arasında hiçbir ayrım yapmayarak tamamen objektif davranıldığını, müvekkili şirketin yönetim kurulundaki icracı olmayan yönetim kurulu üyeliği "herhangi bir ... şirketinden maaş almayan" anlamına geldiğini, davacının iddia ettiğinin aksine "fiilen çalışmayan" veya "icrai görevi bulunmayan" anlamına gelmediğini, sağladıkları katkı dolayısıyla genel kurul tarafından icracı olmayan üyelere objektif kritere istinaden kazanç payı ödenmesinin yasaya, şirket esas sözleşmesine ve iyi niyet kurallarına ve eşit işlem ilkesine tümüyle uygun olduğunu, bu kişilerin müvekkili şirket yönetim kurulu toplantılarına katıldığını, müvekkili şirketin sevk ve idaresinde aktif rol oynadığını, yönetim kurulu üyesi olmaları sebebiyle gerek TTK gerekse vergi, sosyal güvenlik ve iş kanunları çerçevesinde hukuki ve mali sorumluluk üstlenmekte olduklarını, davaya konu genel kurulda yapılan oylamada TTK'nın 436.maddesine riayet edildiğini, nitekim ..., ..., ... ve ... 'un TTK 395 ve 396 kapsamında verilen izin ve yetkilere dair yapılan oylamada oy kullanmadıklarını, şirket nezdinde pay sahibi olan ... Holding AŞ ve ... Holding AŞ'nin gündem maddelerinin oylamasında oy kullanmaları, pay sahipliği hakkının bir gereği olduğundan, bu şirketlerin, yapılan oylamada temsilcileri aracılığı ile oy kullanmalarının haklı ve hukuka uygun olduğunu, nitekim TTK'nın 436.maddesindeki düzenlenmede pay sahibinin ortağı olduğu ya da yönetiminde yer aldığı şirketlerin oy haklarının kısıtlanmadığını, bu kapsamda .... Holding AŞ ve ... Holding AŞ pay sahipliğinden doğan haklarını kullanarak, oylarını kullandıklarını, .... Holding AŞ'nin müvekkili şirketin yönetim kurulu üyesi olmadığını, sadece pay sahibi hissedarları ve bu oylamada oyda yoksunluk hesabında dikkate alınan TTKnın 436/1 maddesi uyarınca oydan yoksunluklarının bulunmadığını, TTK'nın 436. maddesinin düzenlemesinde tüzel kişi pay sahiplerinin ortağı olduğu ya da yönetiminde yer aldığı şirketlerdeki oy hakları hiç bir şekilde kısıtlanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, "...Davacılar tarafından davalı şirketin 26/04/2018 tarihli Genel Kurulunda alınan 6 ve 9 numaralı kararlarının iptali talep edilmiş olup, davacıların 26/04/2018 tarihli Genel Kurula katıldıkları, 6 ve 9 numaralı kararlara muhalif kaldıkları ve muhalefet şerhlerini tutanağa yazdırdıkları, davalarını da Genel Kurul Tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde açtıkları anlaşıldığından, TTK.'nun 445 ve 446.maddesinde yer alan genel kurul kararının iptali davası açma şartlarının yerine getirildiği sonucuna varılmıştır. Davalı ...Ş.'nin yönetim kurulu üyelerinin ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... olduğu ticaret sicil özetinin yapılan incelemesinden anlaşılmıştır. İptali talep edilen gündemin 6. maddesinde alınan karar ile ilgili olarak, şirketin 2017 yılı karından 2.700.000,00 TL tutarındaki kazanç payının icra görevi olmayan yönetim kurulu üyelerine dağıtılmasına, bu tutarın 1/2'sinin ..., 1/2'sinin ...'ye verilmesine ilişkin kararın pay sahiplerinden ... Holding A.Ş. Temsilcisinin 33.448.330.550 adet, ... temsilcisinin 766 adet, ... temsilcisinin 383 adet, ... temsilcisinin 766 adet, ... temsilcisinin 766 adet, ... temsilcisinin 766 adet olmak üzere toplam 33.448.333.997 adet olumsuz oya karşılık toplantıya katılına diğer pay sahipleri ... Holding A.Ş. Temsilcisinin 33.448.333.231 ve ... Holding A.Ş. Temsilcisinin 33.448.158.093 olumlu oyu olmak üzere toplam 66.896.491.324 adet olumlu oy ve oy çokluğu ile alındığı, TTK'nun 436 maddesinin 1. Fıkrası uyarınca pay sahibi yönetim kurulu üyeleri ... ve ..., ... ve ...'un pay sahipliğinden doğan oy haklarını kullanmadıkları, davacıların genel kurulun 6. gündem maddesinde kabul edilen kazanç payı ödemesine ilişkin karar ile dolaylı biçimde şirket karından bu yönetim kurulu üyelerinin menfaat temin ettikleri, kazanç payı adı altında yapılan bu ödemenin örtülü kar dağıtımı niteliğinde olduğu, ...'ün ... Holding'in hakim konumundaki pay sahibi olan ... Holding'in ...'nin de ... Holding'in hakim konumundaki pay sahibi olan ... Holding'in hakim ortağı olduğunu, bu kişilere kazanç payı adı altında ödeme yapılmasının bu miktarın davalı şirketin tüm hissedarlarına temettü olarak dağıtılması yerine sadece yönetim kontrolünü elinde bulunduran hissedarlara verilmesinin eşit işlem ilkesine aykırılık teşkil edeceğini bildirerek iptalini talep etmişlerdir. TTK.'nun 511. maddesinde yönetim kurulu üyelerine kazanç paylarının sadece net kardan ve ancak kanuni yedek akçe için belirli ayrım yapıldıktan ve pay sahiplerine ödenmiş sermayenin %5 i oranında veya esas sözleşmede öngörülen daha yüksek bir oranda kar payı dağıtıldıktan sonra verilebileceği düzenleme konusu yapılmıştır. Davalı şirketin incelenen ticari defterlerindeki kayıtlarına göre konsolide bilançolarının kar dağıtımına esas alınan tutarının 2017 yılı itibariyle raporlanan tutar ile uyumlu olduğu, 6. madde kapsamında alınan karara dayalı olarak şirket ortaklarına dağıtılan 1.ve 2. temettülere yönelik herhangi bir itiraz bulunmadığı, TTK.'nun 511. maddesindeki düzenlemeye aykırı olarak kazanç payı dağıtımı yapılmadığı, davacıların itirazlarının icracı olmayan şirkette aktif görevi bulunmayan şirketteki hakim ortaklıkları nedeniyle yönetim kurulunda bulunan pay sahiplerine kar payına ek olarak kazanç payı altında örtülü bir kar dağıtımı yapılmasının eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu iddiasına yönelik olduğu görülmüştür. TTK.'nun 511. maddesine göre yönetim kurulu üyelerine kazanç payları sadece net kardan ve ancak kanuni yedek akçe için belirli ayrım yapıldıktan ve pay sahiplerine ödenmiş sermayenin %5'i oranında veya esas sözleşmede öngörülen daha yüksek bir oranda kar payı dağıtıldıktan sonra verilebileceği, TTK.'nun 394. maddesinde de yönetim kurulu üyelerinin tutarı esas sözleşme veya genel kurul kararı ile belirlenmiş olmak şartıyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kardan pay ödenebileceğinin kararlaştırıldığı, davalı şirketin esas sözleşmesinin 27. maddesi ile net kardan zarar düşüldükten sonra kalan %5'inin ödenmiş sermayesinin %20'sini buluncaya kadar yedek akçeye ayrılacağı, 1. temettü dağıtıldıktan sonra kalandan en fazla %10'unun yönetim kurulu üyelerine, %10'unun da şirketin müdür ve müstahdemlerine dağıtılabileceğinin hüküm altına alındığı, ödenecek kazanç payının ana sözleşmeye uygun olarak yeterli nisap sağlanarak alındığı, şirket ana sözleşmesinde kazanç payının yönetim kuruluna verilebileceğinin kararlaştırıldığı, yönetim kurulu üyeleri arasında icracı-icracı olmayan ayrımının yapılmadığı, 1. temettü ödendikten sonra kalandan ödenecek %10 tutarın yönetim kurulu üyelerine ödenmesine karar verilmesinin genel kurulun takdirinde olduğu, bu durumun diğer yönetim kurulu üyeleri bakımından bir eşitsizlik yarattığı düşünülse bile davacılar dışında başka itiraz edenin bulunmadığı, kararın ortakların hukukunu etkiler yanının olmadığı, (İstanbul BAM 12. H.D.'nin 2017/333 Esas, 2017/619 Karar, 21/12/2017 tarihli ilamı bu yöndedir.) TTK.'nun 511. maddesi hükmüne uygun olduğu, kazanç payının teşvik tedbiri olduğu, TTK.'nun 511. maddesine ve TTK.'nun 394. maddesine aykırı olmayan 6. maddenin iptali gerekmediği, TTK.'nun 511 ve 394. maddelerine uygun olarak alınan kararın pay sahipleri arasındaki TTK.'nun 357. maddesi uyarınca eşit işlem ilkesine de aykırı olmadığı anlaşıldığından bilirkişi raporundaki görüşten ayrılınarak bu maddenin iptali isteminin de reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından iptali talep edilen gündemin 9. maddesi ile alınan karar açısından, yönetim kurulu üyelerine TTK'nun 395 ve 396. maddeleri hükümleri gereğince yetki verilmesine ilişkin kararın ... Holding A.Ş. temsilcisinin 33.448.330.550 adet, ... temsilcisinin 766 adet, ... temsilcisinin 383 adet, ... temsilcisinin 766 adet, ... temsilcisinin 766 adet, ... temsilcisinin 766 adet olmak üzere toplam 33.448.333.997 adet olumsuz oya karşılık toplantıya katılan diğer pay sahipleri ... Holding A.Ş. temsilcisinin 33.448.333.231 ve ... Holding A.Ş. temsilcisinin 33.448.158.093 olumlu oyu olmak üzere toplam 66.896.491.324 adet olumlu oyu ve oy çokluğu ile alındığı, TTK'nun 436 maddesinin 1. fıkrası uyarınca pay sahibi yönetim kurulu üyeleri ... ve ..., ... ve ...un pay sahipliğinden