T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/793 Esas
KARAR NO: 2023/805 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/482 Esas - 2023/143 Karar
TARİHİ: 23/02/2023
DAVA: İtirazın İptali ( Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan )
KARAR TARİHİ: 11/05/2023
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, Körfez Savaşı öncesinde Irak'ta bulunup, iş yapan ve savaş sebebiyle parasını tahsil edemeyen Türk şirketlerinin alacaklarının " kamu alacağı " sayılıp ... Bank'tan kredilendirildiğini, bu çerçevede davalıya da kredi kullandırıldığını, davacı bankanın ...'ın devamı olduğunu, kredi ödenmeyince davalı aleyhine İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinde bulunduklarını, davalının haksız yetki itirazı ve haksız borca ilişkin itirazları sebebiyle icra takibinin durduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına ve davalıdan %20 inkar tazminatı tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın dayanağı olan icra takibinin İstanbul Anadolu 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/457 Esas, 2022/431 Karar sayılı hükmü ile iptal edildiğini, ortada bir icra takibi bulunmadığını, geçerli bir icra takibinden bahsedilebilmesi için alacağın daha önceden herhangi bir icra takibine konu edilmemiş olması gerektiğini, oysaki takibe konu edilen alacak ile ilgili Beşiktaş Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 07.09.2012 tarihli ödeme emri ile icra takibine ve İstanbul 1. İdare Mahkemesi'nin 13.04.2013 tarihli, 2012/1614 Esas ve 2013/701 Karar sayılı kararına konu edildiğini, bu nedenle de geçerli bir icra takibinden bahsedilemeyeceğini, icra dairesinin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin borçlu olmadığına dair menfi tespit davası niteliğinde kesinleşmiş karar bulunduğunu, davacının alacağının zamanaşımına uğradığını, zamanaşımını kesen nedenlerin de bulunmadığını beyanla davanın reddine, davacı aleyhine %20 oranında tazminata hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi'nin 23/02/2023 tarih ve 2022/482 Esas - 2023/143 Karar sayılı kararında, " Dava, İİK 67 madde gereğince açılan itirazın iptali davasıdır. Takip kredi sözleşmesinde dayandırılmış olup, takipte 385.425,21 USD asıl alacak 5.690,07 USD BSMV ve 113.801,32 USD işlemiş faiz ( 07/07/2011 - 28/06/2021 arasında ) talep edilmiş, davalı bu takibe süresi içinde icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmek suretiyle takibi durdurmuş, iş bu davada bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmıştır. Mahkememizce öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itiraz incelenmiş, daha sonra zaman aşımı defi incelenmiş olup, sözleşmenin 60. maddesinde yetkili mahkeme olarak bankanın merkezindeki mahkemede alternatif olarak düzenlendiğinden, kredi sözleşmesinin davalı tarafından imzalandığı konusunda da bir ihtilaf bulunmadığından ve bankanın merkezi de yargı sahamız içinde bulunduğundan icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın reddine karar verilmiş, taraflar arasında vade uzatmasına ilişkin sözleşme gereğince de ve o sözleşme tarihine nazaran zaman aşımı dolmadığından zaman aşımı defi de nihai kararla birlikte istinafı kabil olmak üzere reddedilmiştir. Dava itirazın iptali davası olup, davanın görülebilmesi için şartlardan biri de geçerli bir icra takibinin mevcut olmasıdır. İcra takibi dava anında mevcut olduğu gibi davanın devamında da mevcudiyetini koruması gerekir. Davamız 24/06/2022 tarihinde açılmış olup, bizzat davalımızın yapmış bulunduğu şikayet üzerine 19/07/2022 tarihinde açılan davada İstanbul Anadolu 9. İcra Hukuk Mahkemesi 26/07/2022'de icra takibinin iptaline karar vermiştir. İptal sebebi, USD olarak gösterilen alacak kalemlerinin toplamının TL karşılığının gösterilmemiş olmasıdır. Bu kamu düzeniyle ilgili bir durum olup, İcra Hukuk Mahkemesi tarafından nazara alınıp, icra takibinin iptaline karar verilmiştir. Karar kesinleşmiş olduğundan artık dosyamızın dayanağı olan icra takibi ortadan kalkmıştır. İcra takibinin ortadan kalkması davamız açıldıktan sonra gerçekleştiği için dava konusuz kalmıştır. Mahkememizce de konusuz kalmış olmasından dolayı karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir. Dava konusuz kaldığında yargılama giderleri ve vekalet ücreti dava anındaki haklılığa göre hüküm altına alınır. Davamızda, davacımız tarafından başlatılan icra takibinin usulünce başlatılmadığı, toplam alacağın TL karşılığının gösterilmediği bu nedenle usulünce takip başlatmayan davacının dava anında haklı olamayacağı, davalının itirazında haklı olduğu nazara alınarak, yargılama giderleri tamamen davacı tarafından yapıldığı için davacı üzerinde bırakılmış, davalı lehine vekalet ücreti taktir edilmiştir. Dava konusuz kaldığında taktir edilecek vekalet ücretinin nispi vekalet ücretidir. Fakat, delillerin toplanmasına ilişkin ara kararı gerekleri yerine getirilmeden önce dava konusuz kalırsa taktir edilecek vekalet ücreti nispi vekalet ücretinin 1/2'sidir. ( AAÜT 6. madde gereğince ) Bu husus nazara alınarak davalı lehine vekalet ücreti taktir edilmek suretiyle aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur. "gerekçesi ile Dava konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Yerel mahkemenin müvekkili banka aleyhine hükmettiği nispi vekalet ücretinin hatalı olup kaldırılması gerektiğini, davaya konu icra takibinin İstanbul Anadolu 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/457 E., 2022/431 K. sayılı ve 26.07.2022 tarihli ilamı ile iptal edildiğini, bu karar incelendiğinde takibin esasa ilişkin bir nedenle değil, yabancı para cinsinden olan takipteki takip talebinde "alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı" gösterilmemiş olduğundan iptal edilmiş olduğunun anlaşılacağını, davaya konu ve iptal edilen takibin iptal sebebinin esasa (alacağın varlığına) ilişkin değil, tamamen usule/şekle ilişkin bir sebep olduğunu, icra takibinin takip talebindeki şekli bir eksiklik sebebiyle iptal edildiğini, müvekkili bankanın haksız olduğu (alacağını talep etme konusunda veya icra takibi başlatma konusunda) sonucuna varılmasının yanlış olduğunu, dava dosyasındaki beyanlarda belirttikleri üzere takip talebine sehven döviz alacağın takibin açıldığı tarihteki TL karşılığı yazılmadığından takibin iptal edildiğini, bu durumda Mahkemenin işin esasına girmeden yalnızca usuli bir sebeple iptal edilen takip üzerinden davanın açıldığı tarihte müvekkili bankanın haksız olduğuna ve bu doğrultuda nispi vekalet ücreti ödemesine karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, yargılama esnasında Mahkemece esasa girilmediğini, haklılık/haksızlık hususunda bir ölçümlendirme (bilirkişi incelemesi vs.) yapılmadığını, dava dosyasındaki beyanlarından da anlaşılacağı üzere, davalının müvekkili banka aleyhine açtığı menfi tespit davasının (Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/581 E., 2022/733 K. Sayılı 10.11.2022 Tarihli Gerekçeli Karar İlamı) müvekkili banka lehine sonuçlandığını, kararda, davalının davacı müvekkili bankaya GDF Kaynaklı Irak Kredisi ile ilgili olarak borçlu olduğunun tespit edildiğini, bu hususun, müvekkili bankanın icra takibini ve davayı açmakta haklı olduğunu gösterdiğini, dava dosyasında yer alan cevaba cevap dilekçesi ekinde ve işbu istinaf başvuru dilekçesi ekinde sundukları Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları doğrultusunda, davacı müvekkili banka aleyhine hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti tutarını geçemeyeceğini, dava şartı yokluğu, hukuki yarar yokluğu gibi sebeplerle dava reddi halinde dahi Mahkemelerce maktu vekalet ücretini geçmeyecek şekilde vekalet ücretine hükmedilmesinin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarından da anlaşılacağı üzere açık olduğunu beyanla davacı müvekkili banka aleyhine hükmedilen vekalet ücreti yönünden verilen kısmın istinaf incelemesi sonucu kaldırılması ve müvekkili banka aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi, Dairemiz aksi kanaatte ise maktu vekalet ücretini geçmeyecek şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, dava konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6. maddesi gereği hesaplanan nispi avukatlık ücretinin haksız olan davacıdan tahsiline hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğunu, Mahkemenin zamanaşımı def'inin reddine dair kararı usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, icra inkar tazminatı talepleri hakkında bir karar verilmemesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 142. maddesinin "Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlamadan önce, hak dü