T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/292 Esas
KARAR NO: 2023/687 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2014/735 Esas - 2020/138 Karar
TARİHİ: 16/07/2020
DAVA: Tazminat
KARAR TARİHİ: 27/04/2023
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirkete ait davalı şirket nezdinde sigortalı ... model 2011 yapım tarihli ... isimli teknenin 29/05/2012 tarihinde Sedef Adasında yapılan kokteyle müvekkili firma tarafından görevlendirilen kaptan ... yönetiminde promosyon tanıtım amacıyla götürüldüğünü, medya gruplarından katılımcılara teknenin gösterildiğini, bu şekilde gecede tanıtımın gerçekleştirildiğini, Ataköy Marinaya dönüş esnasında 23:30 sularında teknenin Büyükada açığında yer alan Kurşun Burnu Mevkiindeki kayalıklara çarparak hasar gördüğünü, akabinde de battığını, sözkonusu kaza neticesinde teknede bulunan ... isimli şahsın vefat ettiğini, kaptan ...’ın da ağır şekilde yaralandığını, teknede bulunan diğer iki kişinin hafif sıyrıklarla kazayı atlattığını, kazayla ilgili olarak Adalar Cumhuriyet Başsavcılığının 2012/352 nolu dosyasında başlatılan soruşturmanın devam ettiğini, kazanın davalı sigorta şirketine hemen haber verildiğini, davalının ekspertiz raporu düzenlenmesi için eksper görevlendirdiğini, incelemelerin yapılması için teknenin sudan çıkarıldığını, ancak ekspertiz çalışmalarının sonucu ile ilgili müvekkiline herhangi bir bilgi verilmediğini, ekspertiz raporunun geciktirildiğini, dolayısıyla tazminat taleplerinin de yanıtsız kaldığını, teknenin rayiç değerinin 270.000,00 Euro’dan başladığını, sigorta poliçesinin düzenlendiği tarihte de 240.000,00 Euro civarında olduğunu, kaza neticesinde teknenin kıç tarafından denize gömüldüğünü, bordasında ağır hasar meydana geldiğini, elektronik ve motor aksamının tuzlu suya maruz kaldığını, iç kabindeki döşeme ve aksesuarların kullanılamaz hale geldiğini, teknenin özel bir neviye sahip İtalyan menşeeli bir tekne olduğunu, dolayısıyla mobilya ve iç aksesuarlarının yüksek bedelli özel tasarımlar olduğunu, sigorta şirketinin hasar bedelini ödemekten imtina etmesi üzerine Kadıköy ...Noterliği kanalıyla 10/08/2012 tarihli ihtarname keşide edildiğini, ancak ihtarnameden de sonuç alınamadığını, müvekkilinin bildirim yükümlülüğünü yerine getirerek ilgili belgelerin ibraz edildiğini, sigorta şirketinin gemi kaptanını hasarın poliçe kapsamı dışında kalması için ifade vermeye zorladığını, bu hususun iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığını ileri sürerek tam ziyaya uğrayan sigortalı teknenin poliçe karşılığı olan 240.000,00 Euro hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tespit edilecek hasar miktarının en az % 50’sinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının yabancı bir şirket olması nedeniyle yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, davacı tarafın kazanın meydana gelmesi ve teknenin kullanımı ile ilgili çelişkili beyanlarının olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının ... Ltd, sigorta ettirenin ... olduğunu, 30/09/2011 tarihli tekne sigorta poliçesi ile sigorta edilen teknenin ise ... isimli motor yat olduğunu, davacı tarafın tekne sigorta poliçesindeki özel şartlara uymaması nedeniyle hasar tazminatı talebinin reddedildiğini, bu kapsamda tekne sahibinden talep edilen diğer belgelerin yanında denize elverişlilik belgesi ile yat kayıt belgesinin sigorta şirketine verilmediğini, olay günü teknenin ticari amaçla kullanıldığını, tekne sahibinin fiilen değiştiğini, hasarın meydana geldiği tekne üzerinde ... isminin yazılı olduğunu, bunun da teknenin satıldığını ve isminin değişmiş olduğunu gösterdiğini, yeni isimli tekne için yeni sahibi adına poliçe tanzim edilmediğinden hasar bedelinin ödenmesinin de mümkün olmadığı gibi hasarın teminat kapsamı dışında kaldığını, kazanın meydana geldiği anda teknenin sahibi veya sahibi olan şirketin mensubu olduğu kaptanın yönetiminde bulunmadığını, bu durumun da hasarın teminat harici olması sonucunu doğurduğunu, davacı tarafın avans talebinin de yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 16/07/2020 tarih 2014/735 Esas - 2020/138 Karar sayılı kararında, "Dava, tekne sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat alacağının tahsili istemine ilişkin olup, davacı vekili tarafından davalı ... Sigorta nezdinde ... nolu tekne sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... isimli teknenin 29/05/2012 tarihinde Büyükada açıklarında kayalıklara çarparak hasarlandığı, hasarın sigorta teminatı kapsamında kaldığı halde hasar bedelinin ödenmediği ileri sürülmektedir. Davalı vekili ise, tekne sigorta poliçesindeki özel şartlara uyulmadığı gibi teknenin isminin ve sahibinin sonradan değişmiş olması nedeniyle rizikonun teminat dışında kaldığını savunarak davanın reddini istemektedir.Sigortalı teknede meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı hususunun tespiti amacıyla konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınması cihetine gidilmiş olup, 26/02/2015 tarihli 1.bilirkişi kurulu raporunda, bağlama limanı ... olan ... isimli teknenin geçirdiği deniz kazası nedeniyle ağır hasarlı olduğunun görüldüğünü, fiberglas gövde yapısının özellikle su altı bölgesinde kırılmış ve açılmış olduğunun tespit edildiğini, kokpitte bulunması gereken seyir cihazlarının yerinde olmadığını, teknenin su alarak batması sonucu kamara ve iç bölmelerin su altında kalması nedeniyle iç yapının ve tüm mefruşatın ıslanma hasarına maruz kaldığı, makinalar, seyir cihazları ve tüm ekipmanların ıslanma nedeniyle çalışamaz durumda olduğunun gözlendiğini, teknenin onarımının mümkün olduğunu, bunun için yapılması gereken iş ve harcama tutarlarının yapılan piyasa araştırması sonucunda 116.800,00 Euro olarak tespit edildiğini, kazanın meydana geldiği tarih itibariyle teknenin değerinin 240.000,00 Euro olduğu kanaatine varıldığını, keşif sırasında motor yatın teknesinde gob5c024g011 ibaresinin yazılı olduğu, bir metal plakanın bulunduğunun tespit edildiğini, ancak motor yatın adının ..., bağlama limanın da ... olduğunun görüldüğünü, bu bilgilere ... ve ... aynı tekne numarasına sahip olduğunu, dolayısıyla hasara uğrayan motor yatın yurda girişi sırasında üzerinde isim olarak ... yazılı olup, yurda giriş işlemleri ve sigorta işlemlerinde de bu adın kullanıldığını, kaza sırasında ise üzerinde ... isminin yazılı olduğunu, bu durumun motor yatın yurda girişten sonra adının değiştirildiğini gösterdiğini, bir deniz aracının adının değiştirilmesinin malikin yetkisinde olduğunu, önceki malik veya deniz aracının devredildiği yeni malikin isim değişikliği yapabileceği, motor yat satılıp, isminin yeni malik tarafından değiştirilmesi halinde enstitü yat klozları cl.8 gereğince sigorta sözleşmesinin sona ereceğini,bu durumda da meydana gelen hasardan davalı sigortacının sorumlu tutulamayacağını, somut olayda davacı sigortalının motor yat üzerindeki menfaatinin devam ettiğini, rizikonun gerçekleştiği sırada ... isimli motor yatın maliki olduğunu ispat etmesi gerektiğini, sigorta poliçesine göre teminatın denize elverişlilik belgesi ile özel yat kayıt belgesinin (seyir izin belgesi) mevcudiyeti ve sigorta süresince devamlılığı kaydıyla geçerli olduğunu, dosyada hasara uğrayan motor yatla ilgili denize elverişlilik belgesinin tespit edilemediğini, ayrıca özel yat kayıt belgesinin de mevcut olmadığını, motor yatın sonradan tayin edilen yetkili kaptanın yönetiminde iken kaza yaparak hasara uğradığını, ticari amaçla kullanıldığının ispatlanamadığını, dava konusu hasar deniz tehlikesinden doğduğundan meydana gelen zararın sigorta himayesi kapsamında kaldığına ilişkin görüş ve kanaat bildirilmiş olup, davacı vekilinin itirazlarının değerlendirildiği ek raporda da, kök raporda yer alan görüş ve kanaatlerinde değişiklik olmadığı belirtilmiştir.25/06/2020 tarihli 2.bilirkişi kurulu raporunda, kaza yapan teknenin üzerinde yazılı olan ismin ... olduğu, mahkeme tarafından yapılan keşifte ... ibaresinin yer aldığı gövdede plaka üzerinde "..." numarasının yer aldığının görüldüğü, tekne kaptanı olarak yetkilendirilen ...'a ilişkin düzenlenen yetki belgesinde ise ... isimli teknenin kullanımı ve sorumluluğu için yetki verilmiş olduğu, dolayısıyla sözkonusu belgede veya bir başka belgede kaza geçiren ... isimli teknenin kaptanlığına ilişkin bir yetkinin yer almadığı, dosyaya sunulan tüm belgelerin davacı adına kayıtlı olan ... isimli tekne ile ilgili olup, gerek maliklik durumunu gösteren belgeler gerekse transitlog belgesinin ... teknesi için düzenlendiğini, kazaya uğrayan ... isimli tekne ile ilgili herhangi bir resmi kaydın bulunmadığını, dolayısıyla dosya kapsamına göre kazaya uğrayan teknenin ... isimli tekne olduğu ancak bu teknenin davalı ... Sigorta AŞ tarafından sigorta teminatı verilen ve sigortalı ... Ltd'ye ait tekne olduğunun dosyadaki delillere göre kabul edilemeyeceği, ... isimli teknenin ... isimli tekne olduğunun kabul edilmesi halinde ise poliçede yer alan ve rapor içerisinde tartışılan özel şartların varlığının tespit edilemediği, bu nedenle poliçe teminatında bulunan bir hasardan bahsedilemeyeceği, hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü halinde poliçede yer alan muafiyet hükmü dikkate alınarak talep edilebilecek makul tazminat tutarının 93.400,00 Euro ile sınırlı olması gerektiği belirtilmiştir. Dosya kapsamına göre, ABD ... Eyaleti tekne sicilinde ... Ltd adına kayıtlı olan ... isimli motor yat tipi teknenin davalı sigorta şirketi tarafından 29/09/2011 tarihli ... Y-0 nolu tekne sigorta poliçesi ile sigortalandığı, poliçede sigortalının ... Ltd, sigorta ettirenin isminin de ... olarak gösterildiği, 29/05/2012 tarihinde teknenin Sedef Adasındaki bir etkinliğe tanıtım amacıyla götürüldükten sonra Ataköy Marinaya dönüş yaptığı sırada kayalıklara çarpması sonucu hasarlandığı, hasar bedelinin ödenmesi için sigorta şirketine müracaat edildiği, sigorta şirketinin rizikonun teminat kapsamında olmadığı gerekçesiyle sigortalının talebini reddettiği ancak dava konusu hasar deniz tehlikesinden doğduğundan enstitü yat klozları cl.9 kapsamında kaldığı, olay günü teknenin ticari amaçla kullanıldığına ilişkin herhangi bir delilin de bulunmadığı anlaşılmış olup dosyada çözümlenmesi gereken hukuki uyuşmazlık davalı sigorta şirketi tarafından tekne sigorta poliçesi ile sigortalanan ... isimli tekne ile kaza yaptığı sabit olan ... isimli teknenin aynı tekne olup olmadığı, isim değişikliğinin malik değişikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususuna ilişkindir. Davacı yanca dosyaya sunulan tekne sicil kayıtları ile transitlog belgesi sigortalı ... teknesi için düzenlenmiş olup, kazaya uğrayan ... isimli tekne konusunda herhangi bir resmi kayıt bulunmamaktadır. Tekne sigorta poliçesinin özel şartlarının 8.maddesinde "gemi satılır veya yeni sahibine devredilirse yada geminin sahibi bir şirket olduğunda bu şirketi denetim altında tutan menfaatlerde bir değişiklik olursa sigortacılar sigortanın devamını kabul etmedikçe sigorta, satış anından itibaren geçersiz olur" düzenlemesi yer almaktadır. TTK'nun 1470.maddesinde de "sigorta edilen menfaatin sahibinin değişmesi halinde aksine sözleşme yoksa sigorta ilişkisinin sona ereceği" hükmü sevkedilmiş olup, taraflararasındaki poliçede aksine bir hüküm bulunmadığı görülmektedir. Sigortalı tekne ile ilgili malik/menfaat değişikliği olmadığı, sadece isim değişikliği yapıldığının resmi kayıtlarına sadece malik sıfatıyla davacı tarafından ulaşılabilir olması nedeniyle bu konudaki ispat külfeti davacı yana aittir. ... isimli tekne ile ilgili register belgesi, transitlog belgesi bulunmamaktadır. Dosyaya sunulan tüm belgelerde sigortalı ... isimli tekneye ilişkindir. Bu durumda, kaza yapan tekne ile ... teknesi aynı olsa dahi isim değişikliğinin malik değişikliğine bağlı olmadığının davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir. Dosyaya bu yönde bir delil sunulamadığı gibi mahkememizin 07/02/2018 tarihli ara kararı gereğince davalı vekilinin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığı 22/06/2018 tarihli başvuru sonucunda sigorta ettiren ... ile ilgili sahte belgelerle gemi satışı konusunda çok sayıda soruşturmanın bulunduğu İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 29/06/2018 tarihli cevabi yazısından anlaşılmış olduğundan, açıklanan tüm bu nedenlerle ... isimli teknenin geçirdiği deniz kazası nedeniyle teknede meydana gelen hasarlardan davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmış olduğundan, bu kanaat ışığında davanın reddine karar vermek gerekmiştir. "gerekçesi ile, Davanın REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı Sigorta Şirketinin savunmasında kazaya uğrayan teknenin gezi ve tenezzüh amacı dışında kazaya uğradığı sırada ticari amaçla kullanıldığından bahisle uğranılan kaza neticesi ödenmesi gereken sigorta tazminatını ödemediğini ve bunu da davaya cevap dilekçesinde açıkça belirtti