T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2056 Esas
KARAR NO: 2023/667 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/05/2021
NUMARASI: 2020/300 Esas 2021/289 Karar
DAVA: Alacak
KARAR TARİHİ: 27/04/2023
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, ... gemisinin gemi sicil belgesine istinaden ... "..." şirketine ait olduğunu, diğer davalı tarafından ise kiralandığını, Ukrayna Devleti ile imzalanan İş Geliştirme ve Yatırımların Korunması Anlaşması uyarınca da geminin maliki olan Ukrayna Devletinin müvekkili tarafından yapılan masraflardan da sorumlu olduğunu, bu düzenlemeye yapılan masraflardan dolayı göre ipotek etme hakları olduğunu, müvekkili ile ... şirketi arasında yapılan 27/08/1998 tarihli Genel Ortaklık Sözleşmesine istinaden 29/12/1998 tarihinde çıplak-gemi çarter sözleşmesi imzalandığını, bu dönemde müvekkili tarafından gemiye 1999 yılında 221.210,33 YTL, 2000 yılında 352.408,83 YTL, 2001 yılında 541.246,49 YTL geminin modernizasyonu ve bakımı için masraf yapıldığını, çıplak gemi anlaşmasının 01/01/2002 tarihinde yenilendiğini, bu kira döneminde de müvekkili tarafından 24/08/2002 tarihli Mutabakat Protokolüne istinaden bakım, onarım ve işletme masrafı olarak 657.142 USD (1.073.770,03 YTL) verildiğini, 2003 yılında 756.215,44 YTL masraf yapıldığını, netice olarak 1999-2003 döneminde 2.945.511,11 YTL masraf yaptıklarını ve müvekkilince doğrudan geminin işletilmesi için yapılan masrafların TTK 1235 uyarınca gemi alacağı niteliğinde olduğunu, aynı maddede yer alan ve geminin işletilmesi amacına bağlı olarak doğan alacakların kanuni rehin hakkı ile teminat altına alındığını, TTK 1248/I maddesi uyarınca gemi üzerinde doğmuş bulunan gemi alacaklarında ise, sonradan doğan gemi alacağının önceden doğan gemi alacağına önceliği olduğunu, beyan ederek, davalılar ... şirketi ve geminin maliki olan ... şirketine karşı doğan 2.945.511,11 YTL gemi alacağının bahşettiği kanuni rehin hakkının ve (TTK m. 1248/I ve 1257 uyarınca) bu rehin hakkının önceliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili 13/11/2012 tarihli dilekçesi ile, dava HMK 107 madde kapsamında belirsiz alacak davası olarak ıslah edilerek şimdilik kaydıyla 75.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiş, yine 25/03/2013 tarihli dilekçe ile, 19/02/2013 tarihli celsede verilen bir nolu ara kararı uyarınca davalılar tarafından kabul edilen 351.000,00 USD yönünden bakiye harcın tamamlanması yönündeki ara kararı üzerine 351.000 USD'nin TL karşılığı 637.767,00 TL - 75.000,00 TL = 562.767,00-TL için de harç yatırılarak dava değeri artırılmıştır. Davalı vekili ... "..." cevap dilekçesi ile, davacı tarafın diğer geminin eski kiracısı davalı ile yapmış oldukları sözleşme ve mutabakat protokollerine uygun olarak yapmış olduklarını iddia ettikleri masraflardan geminin sorumlu olmadığını, olsa da bu masrafların sözleşme ve mutabakat protokolünün tarafı olan ... şirketinden talep edilebileceğini, TTK 1236 maddesine göre gemi alacaklılarının gemi ve teferruatı üzerinde kanuni rehin hakları olduğunu, gemi alacaklısı hakkı veren alacakların neler olduğunun ise TTK 1235 maddesinde düzenlendiğini, bu düzenleme içerisinde davacının katlandığını iddia ettiği geminin modernizasyonu ve bakımı için yapılan masrafların geminin bakım, onarım ve işletme gideri olarak yapılan masrafların yer almadığını, mevcut hukuki düzenleme karşısında davacı tarafın katlandığını iddia ettiği alacaklar için müvekkiline ait gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesis edilmesinin mümkün olmadığını, çünkü ortada gemi alacaklısı hakkı veren bir hak mevcut olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 26/05/2021 2020/300 Esas 2021/289 Karar sayılı kararında, "....Yapılan yargılama, BAM kaldırma kararı, toplanan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça ilk açılan dava rehin hakkının tespiti davası olup, davacı ... ile davalılardan ... Ltd Şti ile 27/08/1998 tarihli genel ortaklık sözleşmesi yapılmıştır. Davacı tarafça 13/11/2012 tarihli ıslah dilekçesi ile belirsiz alacak davası olarak tamamen ıslah edilmiş ve 75.000,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiştir. Davacı vekili 25/03/2013 tarihli dilekçesi ile mahkememizin 19/02/2013 tarihli oturumunda verilen bir numaralı ara karar uyarınca dava dilekçesini açıklar mahiyette beyanda bulunmuş ve davacı şirketin ... Gemisinin bakım ve modernizasyonu için yapmış olduğu ve davalılar tarafından kabul edilen 351.000 USD yönünden bakiye harcın tamamlanması yolundaki ara karar üzerine 351.000 USD yönünden alacak talebinde bulunarak diğer talep ve haklarını saklı tutmuştur. Ve 351.000 USD üzerinden de TL karşılığı 637.767,00 TL üzerinden harç yatırılarak dava değeri arttırılmıştır. 1998 tarihli bakım tamir masrafları toplam borcunun 351.000,00 USD olduğu ve davacı tarafın ıslah dilekçesi ile de 351.000,00 USD yönünden davasını sınırladığı, 25/12/2017 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda da davalı şirketin ...'a olan 1998 bakım takim masrafları toplam borcunun 351.000,00 USD olarak beyan edildiği, davacı tarafın beyanı, ıslah dilekçesi ile 25/12/2017 tarihli bilirkişi raporu birbirini teyit ettiğinden 351.000,00 USD üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş ve 25/12/2017 tarihli rapor hükme esas alınmıştır. Davalılardan ... aleyhine açılan dava yönünden davası ... ile davası arasında akit bulunmaması nedeniyle davada pasif husumet yö