T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1881 Esas
KARAR NO: 2023/607 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/10/2020
DOSYA NUMARASI: 2017/1335 Esas - 2020/536 Karar
DAVA: Tazminat
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
İlk Derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... Tic.A.Ş.'nin yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve denetçisi olan davalı şahısların haksız ve hukuka aykırı eylem ve işlemleri ile davalı şirketi dolaylı olarak mahcur pay sahibi davacıyı zarara uğratmaları nedeniyle bedel belirlendiğinden artırılmak üzere davalı şahısların TTK.nun 555.ve 557.maddeleri ve ilgili sair maddeler gereğince sorumluluklarını hükmedilmesi ile şirket nezdinde davalı şahıslar tarafından zarara sebep olunduğundan ve davalı şahısların çok fazla sayıda zararlandırıcı eylem ve işlemi bulunduğundan zarar miktarının bu aşamada belirlenmesinin mümkün olmaması nedeniyle HMK.nun 107.maddesi uyarınca, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 42.000,00 TL işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen davalı şahıslardan alınarak davalı şirkete verilmesine, davalı şahısların hukuka aykırı eylem ve işlemleri ile davalı şirketin içini boşaltmaları, bu kapsamda, şirket adına kayıtlı taşınmazları ve şirkete ait taşınırları devrederek/ devretmek için usulsüz girişimlerde bulunarak şirketi fiilen tasfiye etmeleri ve şirketin mali kaynaklarını makyajlayarak haksız kazanç temin etmeleri nedeniyle ayrıca şirketin kötü yönetiminden dolayı zararın her geçen gün artması nedeniyle davalı şirketin ve dolayısıyla davacı pay sahibinin daha fazla mağdur olmaması için ve telafisi imkansız zararların duçar olunmaması bakımından davalı şahısların azli ile ayrı ayrı olmak üzere davalı şirketin yönetim ve temsil yetkilerinin yönetim kayyımına, denetim yetkilerinin denetim kayyımına ivedilikte tedbiren devredilmesine, karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili davaya cevap dilekçesinde özetle, 2016 yılında şirket yönetim kurulu üyeleri ile genel müdür aynı zamanda pay sahipleri olup, şirketi yıllardır uyum ile yönettiklerini, 60 yıldan fazla süredir tek bir kararda bile ihtilafa düşmediklerini, şirketin zarar ettiği dönemlerde ne yönetim kurulu başkanı ne de yönetim kurulu üyelerinin kusurunda olmadığını, sektörde meydana gelen hastalıklardan kaynaklandığını, şirketin zarar etmesini önlemek adına alınan tedbirleri, şirketi tasfiye ediyor gibi gösterilmeye çalışılması abesle iştigal olduğunu, şirket yönetim kurulu üyelerinin almış olduğu doğru tedbirler neticesi, şirketin 2017 yılını kâr ile kapattığı, davacı tarafın beyan ve iddialarının tamamı hakaret, iftira, itham nitelikli ve soyut olduğunu, şirketin hala faaliyetlerine ve yatırımlarına devam ettiğini, kayyım talebi tamamen kötüniyetli olup, soyut ve haksız ithamlarla fayda sağlama niyetinin bariz göstergesi olduğunu, bu nedenlerle, şirket yönetiminin tüm işlemleri yasalara ve ticari hayata uygun olduğunu, şirketin uzun yıllardır şeffaf açık ve tüm gerçek pay sahiplerinin ortak karar ve uyumu ile yöneltildiğinden haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın ve kayyım tayini talebinin reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 07/10/2020 tarih ve 2017/1335 Esas - 2020/536 Karar sayılı kararı ile, " Dava, davalı şirkette yönetim kurulu üyesi, genel müdür ve denetçi olan davalı şahısların davalı şirkete ve dolayısıyla davacıya zarar verdiklerinden bahisle şimdilik 42.000 TL tazminatın gerçek kişilerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı şirkete verilmesi istemine ilişkindir. İşbu davada davalı şirketin zarar ettiği iddiasıyla zararın davalı şirkete ödenmesi istenmiş olmakla, davalı şirketin bu istem yönünden pasif husumetinin bulunmadığı değerlendirilmiş, davalı şirket yönünden davanın usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir. Davalı gerçek kişiler yönünden ise davalılardan ...'ün davalı şirkette denetçi, diğer davalıların ise yönetim kurulu üyesi oldukları, yönetim kurulu üyesi olan davalıların şirket varlıklarını usulsüz ve rayiç değerlerinin altında bedellerle sattığı, mal/ hizmet alınmadığı halde alınmış gibi gösterilerek şirket mali kayıtlarının şişirildiği, bu suretle şirket zararı yüksek gösterilerek kişisel menfaat temin edildiği, adeta şirketin tasfiyesine yönelik işlemler yapıldığı, şirketin fiilen tasfiye edilerek içinin boşaltıldığı şirket gelirlerinin her geçen yıl düştüğü, buna karşın giderlerinin arttığı, şirket kârını azaltmak için bir takım usulsüz işlemler ve muhasebesel hileler ile şirket gelirlerinin olduğundan düşük gösterildiği gelir gider kalemlerinin gerçek durumu yansıtmadığı, yönetim kurulu üyelerinin şirket varlıklarını kişisel ihtiyaç ve çıkarları doğrultusunda kullandıkları, yönetim kurulu üyelerinin kendilerine verilen yetkiyi kötüye kullandıkları davacı tarafça ileri sürülmüştür. Davalı/ denetçi ... yönünden ise, davalı şirketi yasa ve usule uygun denetlemediği, şirket yönetimine yakın olduğu, yükümlülüklerini ihlal ettiği, şirketin içinin boşaltılmasına yönelik fiil ve eylemlere göz yumduğu, bilançodaki makyajlamaları görmezden gelerek olumlu rapor verdiği, diğer davalılarla birlikte şirkete verilen zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia olunmuştur. TTK.'nun 554.maddesinde denetçinin sorumluluğu düzenlenmiş, kusurlu hareketleri ile verdikleri zarardan sorumlu olacakları düzenlenmiştir. Yönetim kurulu üyesi diğer davalı gerçek kişilere atfedilen sorumluluk yönünden ise TTK.'nun 553.maddesinde ve yine aynı doğrultuda kusurları halinde ve verdikleri zaradan sorumlu olacakları öngörülmüştür.6762 sayılı TTK'ndan farklı olarak 6102 sayılı TTK'nda gerek denetçiler gerekse yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu yönünden kusur karinesi terk edilmiş, kusurun varlığı ve ispatı halinde sorumluluk doğacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda, şüphesiz kusurun yanı sıra, bir zarar doğup doğmadığı, doğmuş ise denetçinin veya yönetim kurulu üyesinin kusurlu eyleminden kaynaklanıp kaynaklanmadığının diğer bir deyişle illiyet bağının bulunup bulunmadığının da araştırılması gerekecek, kusurlu bir eylem tespit edilir, bu eylemden kaynaklı bir zarar doğmuş olur ise sorumluluktan söz edilebilecektir. Davacı tarafça, atfedilen eylemler yönünden davalı şirket kayıtlarının iki farklı heyetçe incelenmesine karar verilmiş, iki kök ve bir ek rapor alınmıştır. Mahkememiz heyetince de, alınan raporlarda yapılan tespitlere, varılan kanaatlere iştirak olunmuş, raporların dosya kapsamına, delil durumuna uygun denetime elverişli olduğu kanaatiyle raporlar hükme esas alınmıştır. Davalı gerçek kişilerin, davalı şirketin zararına sebep olan kusurlu addedilebilecek eylemi tespit edilememiş olmakla yönetim kurulu üyesi ve denetçi olan davalılar yönünden de davanın esastan reddi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. " gerekçeleri ile, " 1-Davalı ...A.Ş yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, 2-Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden sübut bulmayan davanın reddine, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Müvekkil ... adına vesayeten ... tarafından, ...'ın hissedarı ve 2015 yılına kadar da yönetim kurulu üyesi olduğu davalı ... Anonim Şirketi'nin mevcut yönetim kurulu üyeleri olan davalı şahısların hukuka aykırı eylem ve işlemleri ile davalı sirketin içini boşaltmaları, bu kapsamda, davalı şirket adına kayıtlı taşınmazları ve şirkete ait taşınırları devrederek/ devretmek için usulsüz girişimlerde bulunarak şirketi fiilen tasfiye etmeleri ve şirketin mali kaynaklarını makyajlayarak haksız kazanç temin etmeleri nedeniyle ve davalı yönetim kurulu üyelerinin kötü yönetimi, özen ve bağımlılık yükümlülüğüne aykırı hareketleriyle davalı şirketi zarara uğratmaları sebebiyle, davalıların TTK 555 ve 557 maddeleri uyarınca sorumluluğuna hükmedilerek şirketin uğradığı zararın tespiti, bedel belirlendiğinde artırılmak üzere şimdilik 42.000 TL ve işleyecek faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen davalı şahıslarsan alınarak davalı şirkete ödenmesi ve nihayet davalı sirketin ve dolayısıyla davacı pay sahibinin daha fazla mağdur olmaması için ve telafisi imkansız zararların duçar olunmaması bakımından davalı sahısların azli ile ayrı ayrı olmak üzere davalı sirketin yönetim ve temsil yetkilerinin yönetim kayyımına, denetim yetkilerinin denetim kayyımına ivedilikte tedbiren devredilmesi talepleriyle dava açıldığını, ancak söz konusu haklı davanın, yerel mahkemece reddedildiğini, Yerel Mahkemenin aldığı tüm bilirkişi raporlarının eksik incelemeye dayalı, yetersiz, bilimsellikten uzak, HMK ve Bilirkişilik Yönetmeliğine aykırı raporlar olduğunu, müvekkilinin davalıların davalı şirkette bilanço makyajlaması yaptıkları, muhasebesel hilelerle karı düşük zararları yüksek gösterdikleri ve davalıların davalı şirketin içini boşalttıklarına yönelik iddialarının değerlendirilmesi için mali bilirkişilerden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiğini, ancak müvekkilin incelenmesini özellikle talep ederek kalem kalem açıkladığı iddialarının bilirkişilerce hiç incelenmediğini, bu husus belirtilerek 28.10.2018 tarihli bilirkişi raporuna itiraz edildiğini, bu itirazlarının kabul edildiğini ve aynı heyetten ek rapor alınmasına karar verildiğini, ancak itirazlarının karşılanması amacıyla hazırlanması gereken 01.02.2019 tarihli ek rapor da kök rapordaki eksikliklerin aynısını barındırdığından bu rapora da itiraz edildiğini ve yerel mahkeme tarafından yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verildiğini, yeni heyetten alınan 21.08.2020 tarihli raporun da aynı eksiklikleri içerdiğini, bu rapora da itiraz edildiğini, fakat yerel mahkemece itirazlarının kabul edilmediğini, eksik bilirkişi raporlarına göre karar tanzim edildiğini, Yerel mahkemece yöneticilerin sorumluluğunu gerektirir bir zarar olup olmadığına yönelik bilirkişilerden alınan raporların uyuşmazlığı çözmeye elverişli olmadığı gibi gerekçesiz ve itiraz noktalarının hiçbiri incelenmeksizin tanzim edilmiş olup, hükme esas alınamayacağını, 26.10.2018 tarihli kök bilirkişi raporu yönünden itirazlarına ilişkin olarak, bilirkişi heyetinin yalnızca davalı şirketin o mali yıla ait defter açılış- kapanışlarının değerlendirilmesi suretiyle dava dosyası üzerinden yüzeysel bir inceleme yaptığını, davalı şirket ... Ticaret A.Ş. ile ilgili tamamen davalıların beyanlarına dayalı değerlendirmeler yaptığını, oysa ortada genel kurul iptal davası veya itirazın iptali davası bulunmakta olup, üstünkörü bir defter açılış-kapanış incelemesi ile yargılama yapılmasının hukuka ve sorumluluk davasının amacına aykırı olduğunu, bir sorumluluk davasında davanın özüne ilişkin delillerin detaylıca incelenmesi, mali değerlendirme yapılması, yalnızca kaydi defter incelemesi değil, açık hesap var mı, kayıtlarda tutarsızlık var mı, para giriş-çıkışları faturaları tutuyor mu ve sair konulardaki değerlendirmelerin evleviyetle yapılması gerektiğini, zira mali bilirkişilere teknik inceleme yaptırılmasının mantığının da bu olduğunu, Dahası, bilirkişilerin raporda, "2016 Bağımsız Denetçi raporunda meslek tecrübesine istinaden Nakit Akış tablosu hazırlanmasında, itfa payı ve amortisman gideri toplam tutarı 12.511.361,47 TL yi dikkate alarak Nakit çıkışları 11. Bölümüne de nakit girişi sağlayan aşağıdaki tabloda detayı belirtilen 2.638.721,29 TL nin de Diğer Nakit Girişleri Bölümüne yazılması gerekirdi. Ayrıca 7.952.595,07 TL itfa payı 730 Genel Üretim Gideri hesabında muhasebeleştirildiği için ve stopun maliyetine dahil edildiğinden Nakit Akış tablosundaki 19.799.251,89 TL nin içerisinde bu tutar var olduğundan mükerrer olarak yazıldığı düşüncesindeyiz” yönünde tespit yapmış olmalarına karşın davalı yönetim kurulu üyelerinin görevlerini layığıyla yerine getirmediklerine dair bir değerlendirmede bulunmadıklarını, Dahası bilirkişilerce “2016 yılı genel giderlerin büyük bir çoğunluğunun 770 genel yönetim giderleri hesabında takip edilen 2016 yılı işten çıkartılan personele ödenmek durumunda kalınan kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı giderlerinden kaynaklandığı görülmektedir” yönünde bir tespitte bulunulduğunu, ancak bu değerlendirme karşılığında davalı şirketten gerçekten ihbar ve kıdem tazminatının ödendiği personel sayısı kadar kişinin işten çıkarılıp çıkarılmadığı hususunun değerlendirme konusu yapılmadığını, ayrıca söz konusu tazminat ödemelerinin hem 2016 yılı Genel Giderler içerisinde hem de Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri içerisinde gösterilmesinin hatalı olduğunu, söz konusu giderlerde belirtilen rakamların birbirine dahi karşılık gelmemekte olup, davalı şirketin faaliyet zararlarının kasten şişirilmekte olduğunu, Mali kayıtlara bakıldığında 2016 yılı satışları bir önceki yıla nazaran yarıdan da fazla düşmesine karşın, hizmet maliyetinin arttığının görülmekte olduğunu, ancak davalı şirketin maliyetlerin şişmesine sebep olacak mahiyette herhangi bir hizmet de almadığını, şirketin ürettiği ürün ile bu ürünü üretmek için yaptığı masrafların dengeli olmadığını, söz konusu maliyetlerle çok daha fazla ürün üretebilecekken arada adeta bir uçurum bulunduğunun görüldüğünü, bilirkişi heyeti tarafından stok karşılaştırması yapılması gerekirken bu değerlendirmenin yapılmamış olmasının raporun sağlıklı araştırmalara dayanmadan hazırlanmış olduğunu göstermekte olduğunu, stok karşılaştırması yapılmadan bilanço makyajlaması yapılıp yapılmadığının veya davalıların haksız ve hukuka aykırı eylemlerinin tespit edilmesinin mümkün olmadığını, Üstelik mali kayıtlarda nakit ödemeler başlığı altında davalı şirketten 8.006.611,44 TL nakit çıkışının 6.457.337,95 TL’sinin ortaklara borç ödemesi olarak ifade edildiğini, ancak bu tespitte bulunulabilmiş olması için davalı şirketin ortaklara borçlandığını gösterir kayıtlar ile davalı şirketten 6.457.337,95 TL’lik nakit çıkışının karşılaştırılması gerektiğini, oysa davalı şirketin ortaklara hangi tarihte ve sebeple borçlandığının mali kayıtlarda görülemediğini, ortaklara borçlanılan ödemelerin doğru olup olmadığı hususunun tespit edilmesi gerekirken, bilirkişilerce bunun yapılmadığını, bilirkişilerin raporlarında epey yüklü olan toplam 8.006.611,44-TL’lik nakit çıkışının karşılığı olarak yalnızca davacıların beyanlarına itibar etmiş olup, kendi araştırmalarına dayanarak bu nakit çıkışını hukuka ve yasaya uygun şekilde yapıldığını kanıtlayamadıklarını, 01.02.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda da aynı eksikliklerin tekrar edildiğini, kök rapora göre herhangi bir görüş değişikliğine gidilmediği gibi, kök raporda incelenmesi talep edilen hususların hiç incelenmediğini ve dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdii edilerek itirazlarını karşılar mahiyette yeni bir rapor alınmasının talep edildiğini, 21.08.2020 tarihli kök bilirkişi raporu yönünden itirazlarına ilişkin olarak, söz konusu raporda önceki bilirkişi heyeti tarafından kalem kalem