T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1258
KARAR NO: 2023/350
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/07/2020
NUMARASI: 2017/762 Esas - 2020/388 Karar
DAVA: Haksız rekabetin tespiti, men-i, maddi ve manevi tazminat
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü,
DAVA: Davacı vekili, dava dışı ... Sist. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu Aydın- Nazilli İlçesinde bulunan taşınmazın 04/02/2014 tarihli kira sözleşmesiyle 10 yıllığına müvekkiline kiralandığını, sözleşmenin tapuya şerh verildiğini, kira sözleşmesi gereğince taşınmazın her türlü kullanım hakkının müvekkiline ait olduğunu, müvekkili ile dava dışı ... Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) arasında müvekkilinin kullanım hakkına sahip olduğu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunun işletilmesi için 25/09/2014 tarihinde bayilik sözleşmesi ve çerçeve protokol akdedildiğini, ... Ltd. Şti.'nin 27/05/2016 tarihli ihtarname ile bayilik sözleşmesini haksız olarak feshettiğini, bu feshin hemen ardından dava dışı şirketin müvekkiline ait kurumsal kimlikleri söktüğünü ve davalı şirket ile bayilik sözleşmesi imzalayarak, bayisi olarak faaliyete başladığını, dava dışı şirketin taşınmaz üzerindeki haksız işgali nedeniyle Nazilli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde (AHM) 2016/812 Esas sayılı el atmanın önlenmesi davası açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, söz konusu dava dosyasına sunulan 05/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda ... Ltd. Şti.'nin, davalının bayisi olarak ... Petrolcülük marka ve logosu altında akaryakıt satış ve servis hizmetlerini sürdürdüğünün tespit edildiğini, akaryakıt piyasasının genel işleyişine ilişkin teamül ve uygulamanın dağıtım şirketinin akaryakıt istasyonu kurulu taşınmazın mal sahipleri ile taşınmazın kullanım hakkına ilişkin anlaşma akdetmesi ve ardından söz konusu akaryakıt istasyonunun kendi markası altında işletilmesi şartıyla akdettiği bayilik sözleşmeleri ile bayiye tevdi edilmesi şeklinde olduğunu, yine akaryakıt istasyonunda akaryakıt satışında kullanılacak demirbaşların da taşınmazın kullanım hakkı sahibi tarafından sağlandığını, on bir yıldır piyasada faaliyet gösteren davalının da bu uygulamadan haberdar olduğunu, müvekkili tarafından 10/07/2017 tarihli ihtarnamesinin keşide edilerek taşınmazın kullanım hakkının müvekkiline ait olduğunun ve hukuka aykırı eylemlerine derhal son verilmesi gerektiğinin bildirildiğini ancak davalının eylemlerini sürdürdüğünü, esasen davalının bir plan dahilinde hareket ettiğini, dava dışı şirketi, davacı ile olan anlaşmasını sona erdirmeye ve taahhütlerini ihlal etmeye yönelttiğini, zira ... Ltd. Şti.'nin müvekkilinden hemen sonra davalı şirketin bayiliğini üstlendiğini, ayrıca davalının kira bedeli müvekkili tarafından ödenen ve tüm demirbaşları kullandığını ve cebinden hiç para çıkmadan kendi ürünlerini sattığını, tüm bu eylemlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (TTK) 54. maddesi gereğince haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, davacının zararının artmasının önlenmesi için davalı şirketin dava konusu taşınmazda satışının tedbiren durdurulmasını ve davalıya ait görsellerin kaldırılmasını, yargılama sonunda haksız rekabetin tespiti ile men'ini, 10.000-TL maddi ve 100.000-TL manevi tazminatın avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili , dağıtıcı lisansı ile 2006 yılından bu yana akaryakıt sektöründe ... markası ile faaliyet gösteren Türkiye genelinde dört yüzün üzerinde bayii bulunan sektörün ilk onu içinde yer alan ana dağıtım şirketlerinden biri olduğunu, buna göre 5 yıllık bayilik sözleşmelerinin teminat altına alınması için istasyonların bulunduğu taşınmazların maliki ile anlaşıp mevzuat çerçevesinden 5 yıl süreli intifa hakkı alarak veya kira sözleşmesi akdederek tapuya şerh verilmek şeklinde bir yöntem izlendiğini ancak bunun zorunlu bir uygulama olmadığını, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunduğundan taşınmaz üzerinde lehine intifa hakkı tesis edilmeden davacının eski bayisi ... Ltd. Şti. ile 5 yıl süreli ve 08/06/2016 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiğini ancak sözleşme imzalanırken varsa önceki bayilik sözleşmesinin haklı bir şekilde mi yoksa haksız bir şekilde mi feshedildiğinin araştırılması hususunda bir zorunluluğun bulunmadığını, o hususun eski sözleşmenin taraflarını ilgilendiren hukuki bir ihtilaf olduğunu, müvekkilinin haksız rekabet oluşturacak bir davranışı veya dürüstlük kurallarına aykırılık oluşturacak bir hareketinin olmadığını, müvekkili şirketin tamamen serbest piyasa rekabet koşulları dahilinde hareket ederek ticari koşullarda anlaştığı bir bayi adayı ile bayilik sözleşmesi akdettiğini, bu sözleşme öncesinde bayiin eski dağıtıcısının kim olduğunun veya eski dağıtıcının taşınmaz üzerinde sınırlı bir ayni hakka sahip olup olmadığının bir önemi olmadığını, zira bayi olabilmenin en önemli şartının Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı/İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı (GSM) olduğunu, gerek sözleşme öncesi süreçte gerekse bayilik ilişkisinin devamında müvekkili şirketin TTK’nın 54 ve 55. maddelerinde tanımı yapılan ve sınırlı sayıda olmamakla birlikte başlıca ihlal hallerinin sayıldığı haksız rekabet anlamına gelecek hiçbir davranış, eylem ve işleminin söz konusu olmadığını, davacının dilekçesinde müvekkiline atfen belirttiği ihlal anlamına gelen davranışların müvekkili ile hiçbir ilgisi bulunmadığını ve ispata muhtaç olduğunu, davacının sözleşmesini feshetmiş bir bayiisinin davalı şirketle bayilik sözleşmesi akdetmesinin son derece normal olduğunu, aksi halde sektör içerisinde her bayi değişiminin haksız rekabet açısından sorgulanır hale geleceğini, işbu dava her ne kadar tek başına müvekkiline yöneltilmiş ise de esasen dava konusu taleplerin muhatabının dava dışı ... Ltd. Şti. olduğunu, söz konusu istasyonda bulunan demirbaşların mülk sahibine mi, istasyonu işletene mi, bir önceki kiracıya mı ait olduğunun müvekkili şirket tarafından bilinemeyeceğini, müvekkili şirketin davacı şirket ve dava dışı şirket arasında imzalanan sözleşmelerin sona ermesinde herhangi bir girişimi ve yönlendirmesi söz konusu olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece, taşınmaz üzerinde davalı lehine intifa hakkı tesis edilmeden, akaryakıt istasyonu ile ilgili olarak GSM ruhsatına sahip olduğu için davacının eski bayisi ... Ltd. Şti. ile 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiği, davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasındaki bayilik sözleşmesinin, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği sadece tarafları bağladığını, bu sözleşmenin dava dışı şirket tarafından haklı nedenle feshedilip feshedilmediği hususunun üçüncü kişi konumundaki davalıya karşı ileri sürülemeyeceği gibi davalının da taraflar arasındaki ilişkiyi araştırma yükümlülüğünün bulunmadığı, basiretli davranma yükümlülüğü bulunan ve bu yükümlülük uyarınca ruhsat haklarını da intifa hakkıyla birlikte devralması gereken davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, ruhsat hakkının dava dışı şirkete ait olduğu ve bu hakka dayanılarak davalı şirketle yeni bir bayilik sözleşmesi yapıldığının anlaşıldığı, yani davalı ile dava dışı şirket arasında bayilik sözleşmesi yapıldığı sırada istasyonun işletilmesi için herhangi bir yasal engel bulunmadığı, nitekim yapılan bayilik sözleşmesinin EPDK’nın denetiminden geçerek istasyonun faaliyetine başlamasının da bunu teyit ettiği, eski bayilik sözleşmesinin ihlaline ilişkin iddiaların davalıya karşı ileri sürülmesinin sözleşmelerin nispiliği ilkesi uyarınca mümkün olmadığı, davacı tarafından, dava dışı şirketin ayartılarak bayilik sözleşmesinin sona erdirilmesinin sağlandığı ve bu şirketle yeni bir bayilik sözleşmesi yapılarak haksız rekabet eyleminde bulunulduğu iddia edilmiş ise de, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu ve davacının, davalının dava dışı şirketi ayarttığı yönündeki iddialarının geçerli delillerle kanıtlaması gerektiği ancak davacının bu yönde herhangi bir somut delil sunmadığı, sözleşmesini fesheden ve elinde akaryakıt istasyonu çalıştırma ruhsatı bulunan bir bayiin herhangi bir dağıtım şirketiyle sözleşme yapmasının ve faaliyette bulunmasının doğal olduğu, davalıya, çalışma ruhsatı bulunan ve sözleşme yapmak isteyen bir bayiin daha önce çalıştığı dağıtım şirketiyle ihtilafının bulunup bulunmadığını araştırma, ihtilafın çözülmesini bekleme veya ihtilaf yaşanan dağıtım şirketinin yapılacak sözleşmeye onay vermesini arama gibi bir yükümlülük getirmenin sözleşme serbestisi ilkesine aykırılık oluşturacağı ve davalının haksız rekabette bulunduğuna dair delil elde edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, GSM ruhsatından hareketle müvekkili