T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/629 Esas
KARAR NO: 2023/270
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2020
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 06/11/2020 Tarihli dava dilekçesinden özetle, Müvekkili havayolu şirketinin alacağını tahsil etmek amacıyla ... 29. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olduğunu, borçlu şirketler tarafından haksız ve mesnetsiz olarak ödeme emrine itiraz edildiğini, davalı borçluların borca ilişkin itirazlarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirketin alacağının tahsilini geciktirmeye ve haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak yapılan bu itirazın iptali gerektiğini, HMK m. 7 uyarınca birden fazla davalı bulunan hallerde dava bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde davanın açılabileceğini, müvekkilinin havayolu şirketi ile dava dışı ... (...) arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde müvekkili havayolu şirketi ... sistemine üye olmayı ve ...’nin ... sitemine üye olan acentelerin müvekkil havayoluna ait biletleri satmasını kabul ettiğini, ... tüm dünyada tarifeli havayolu taşıyıcılarının temsil edildiği bir birlik olup bu birliğe 140 ülkeden 270’in üzerinde havayolu firmasının üyesi olduğunu, bu toplamda tarifeli havayolu trafiğinin yaklaşık %98’ini ifade etmekte olduğunu, davalı borçlu şirketlerin de 2013 yılında imzaladıkları sözleşme ile ...’nin ... sistemine akredite olduklarını, bu kapsamda havayollarına ait bilet bedellerinin davalılar tarafından ödenmemesi riski göz önünde bulundurularak 2019 itibariyle ...’ya davalı şirketlerce 28.078.000 USD tutarında banka teminat mektupları verildiğini, davalı şirketlerin müvekkili şirkete ait uçak biletlerini müvekkili nam ve hesabına satarak bilet bedellerini de tahsil etmiş olduklarını, tahsil edilen bu bedellerin müvekkili havayolu şirketine ödenebilmesi için ... tarafından 15 günlük periyodlarda davalı şirketlere ödeme talebi gönderildiğini ve satılan bilet bedellerinin karşılığının ödenmesinin talep edildiğini, davalı şirketlerin 16 Ekim 2019 tarihinde müvekkili havayolu şirketinin nam ve hesabına satmış olduğu biletlerin satış bedellerini ödemediğini, davalı şirketlerin müvekkili havayolu da dahil olmak üzere havayollarının borçlarını ödememesi nedeni ile 17Ekim 2019 tarihinde ... tarafından davalı şirketlerin ... akreditasyonunun dondurulmasına karar verildiğini, ayrıca ... tarafından davalı şirketlere 30 Kasım 2019 tarihine kadar havayollarına olan borçlarını ödemeleri için süre verildiğini ve son olarak bu süre içerisinde bilet bedellerinin ödenmesi gerektiğinin belirtilmiş olduğunu, ancak davalıların bu bedelleri ödememekte ısrar etmesi nedeni ile davalıların ... akreditasyonunun sona erdirilmesine karar verildiğini ve davalıların ... bünyesinde bulunan teminat mektuplarının tamamının ... tarafından bozdurulduğunu, bozdurulan teminat mektuplarının toplam miktarının 28.078,000-USD olduğunu, bozdurulan teminat mektuplarından elde edilen miktarın ... tarafından davalılardan alacakları oranında müvekkili şirketin içerisinde bulunduğu havayolu şirketlerine dağıtılmış olmasına rağmen müvekkili havayolu şirketine ödenen miktarın davalı şirketlerin müvekkili havayolu şirketine olan toplam borç miktarını karşılamaya yetmediğini, davalı borçlulara dava dışı ... tarafından gönderilen satış acenteliği sözleşmesinin feshine ilişkin bildirimde “İlgili mektubumuzda belirtilen seçeneklere uygun olarak meblağların ödenmesini gerçekleştirmediğinizden, ... onayınızı sonlandırmaktan başka çaremizin bulunmadığını bildirmekteyiz” ifadelerinin yer aldığını, bu hususun davalı borçluların akreditasyon sözleşmesinin feshinin havayollarına olan borcunu ödememesinden kaynaklandığının açıkça gösterilmiş olduğunu, davalı borçluların havayolu şirketlerine ait biletleri satmış olduğunu ve bu satışlardan dolayı da bir kazanç elde etmiş olduklarını, davalı borçlular ile havayolu şirketleri arasındaki ilişki doğrultusunda davalılara satmış olduğu biletlere ilişkin bakiyeleri havayolu şirketlerinin nam ve hesabına tahsil etmiş olmasına rağmen bu bilet bedellerini ödemekten kaçınmakta olduğunu, bu doğrultuda müvekkili havayolu tarafından davalı borçlu şirket yöneticileri hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyası ile hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanma suçuna yönelik suç duyurusunda bulunulmuş olduğunu, davalı borçluların müvekkili havayolu da dahil olmak üzere havayollarına olan borcunu ödememesi nedeni ile davalıların ... bünyesinde bulunan teminat mektuplarının tamamı ... tarafından bozdurulmuş olduğunu ve bozdurulan teminat mektuplarından elde edilen miktar ... tarafından davalı borçlulardan alacakları oranında havayolu şirketlerine dağıtılmış olmasına rağmen müvekkili havayolu şirketine ödenen miktarın davalı borçlu şirketlerin müvekkili havayolu şirketine olan toplam borç miktarını karşılamaya yetmediğini, bu kapsamda bozdurulan teminat mektuplarından müvekkili havayoluna ödenen tutarlar ve müvekkili havayolunun kalan alacak miktarının Davalı ...Ş. Şirketinden 2.341.633,65-TL, Davalı ...A.Ş. Şirketinden 1.770.252,49-TL, Davalı ...Ş. Şirketinden 633.243,49- TL olmak üzere toplam 4.745.129,63-TL alacağı bulunduğunu, Hava taşımacılığı gerek Türkiye gerek de diğer dünya devletleri için elzem önem arz etmekte ve ciddi bir gelir kaynağı oluşturmakta olduğunu, Ülkemizde de hava taşımacılığının büyük gelişim sağlamış olduğunu ve 2018 yılında 210.947.639 kişi 2019 yılında ise 209.092.548 kişi havayolu ile seyahat etmiş olduğunu, bu seyahatler için alınan biletlerin büyük bir kısmının da ... kanalıyla ... sitemi üzerinden kesilmekte olup bu platform tüm havayolları tarafından takip edilmekte olduğunu, müvekkili şirket tarafından borçlu acenteler aleyhine başlatılan icra takibine, borçlu şirketler tarafından kötü niyetli ve hukuka aykırı olarak itiraz edildiğini, icra takibinin çabuk bitirilmesine engel olunarak müvekkili şirketin likit ve belirli olan alacaklarına kavuşmasının önüne geçilmiş olduğunu, borçlu acentelerin haksız ve hukuka aykırı itirazlarının iptaline karar verilmesini, davalı borçlular hakkında birçok icra takibi yapıldığını, davalı şirketlerin mallarını kaçırma tehlikesinin mevcut olduğunu, böyle bir durumda müvekkil havayolunun alacağının tahsil edilebilmesi mümkün olmayacağını, bu nedenle teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini, borçluların borcunu karşılamaya yeter taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, borçluların ... 29. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasındaki ödeme emrine yapmış oldukları haksız ve mesnetsiz itirazının iptali ile icra takibinin devamına, borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz eden davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup, davalılar vekili tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinden özetle ,Davacı Tarafından Yatırılan bir Yabancılık teminatı bulunmadığına ilişkin Açıklamalar 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (“MÖHUK”) 48.maddesinin ilgili bölümünde “Türk mahkemesinde dava açan, dovaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır.” Esas idare merkezi Türkiye sınırları dışında olup Türkiye'de dava açmak isteyen yabancı şirketlerin MÖHUK'un 48. maddesine göre teminat göstermesi zorunludur..." ibaresinin olduğunu, davacı vekil tarafından dosyaya sunulan vekaletname incelendiğinde vekaletnameyi veren firmanın ... Şubesi olduğu görüldüğünü, dava dilekçesinde davacı olarak yer alan şirketin adının ise ...' olduğunu, dolayısıyla davacı vekilinin sunmuş olduğu vekaletnamenin davacıyı temsil yetkisi vermediğini, davacıya geçerli bir vekalet sunması için kesin süre verilmesini, bu vekaletnamenin sunulmaması durumunda ise davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, huzurda açılan davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalının adresinin ... olduğunu, bu yüzden yetkisizlik kararı verilmesini, huzurdaki davada davacı vekili tarafından davacının yine vekilliğini yürüttüğü dava dışı ...'nin (“...”) birtakım kayıtlarına dayanılarak müvekkillerinin davacıya borçlu olduğunun belirtilmiş ise de dışı ... tarafından düzenleren kayıtların bu dava açısından delil olma niteliğinin bulunmadığını, müvekkilleri ... ve...tarafından dava dışı ... aleyhine, ...'nin müvekkillerine yönelik haksız uygulamaları sebebiyle tazminat davası açılmış olduğunu, bu davanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden görülmekte olduğunu, davacının delil olarak dayandığı kayıtların müvekkilinin ihtilaf içerisinde bulunan ... tarafından hazırlanmış olduğu için ihtilaflı olduğunu, müvekkillerinin Türkiye'de 8.000'in üzerinde dünya genelinde ise 42.000'in üzerinde kayıtlı acentesi, işbirliği içerisinde olduğu bankalar, anlaşma içerisinde olduğu ..., ..., ... gibi atel - uçak rezervasyon dağıtım sistemi şirketleri bulunduğunu, davacı vekilinin de vekili olduğu dava dışı ... ise uluslararası hava taşımacılığı yapan yaklaşık 290 şirketin üye olduğu, sözde havacılık sektöründeki sarunları çözmek ve sektörde yeknesaklığı sağlamak için 19.04.1945 yılında kurulmuş bir birlik olduğunu, Havayolu taşımacılığında kullanılan uçak biletlerinin yolculara satış