T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/436 Esas
KARAR NO: 2023/280
DAVA: Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/01/2018
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle, Müvekkilinin 16.04.2012 tarihinde 127 üye kayıt numarası ile davalı kooperatife üye olduğunu, Davalı kooperatifin, ...'de ... isimli toplu konut yapımını üstlendiğini, ilk etapta 75.000,00 TL ödeme ile taşınmazların teslim edileceği taahhüt edildiğini, daha sonra ise ödemelerin artırılarak daire bedelinin 90.000,00 TL'ye çıkartıldığını, temel atma aşamasında kat irtifakı kurulduğunu, kooperatif üzerinden kredi çekilemeyeceğinin söylenerek bir kısım dairenin tapusunun diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti ne devredildiğini, söz konusu devir işleminin yapıldığı şirketin, davalı kooperatif yönetim kurulu başkanı ...'ın ortağı bulunduğu şirket olduğunu, Yönetim kurulu başkanı...'ın kooperatif ortaklarına bundan sonraki ödemelerin şirket hesabına yapılmasını talep ettiğinden ödemelerin bir kısmının davalı şirket hesabına yapıldığını, müvekkilinin hem davalı kooperatif ve hem de davalı şirkete ödemeler yaptığını, Kooperatif Ortakların dairelerinin kura çekimi ile belirlendiğini ve kura sonucu müvekkiline D blok 3. Kat 15 numaralı bağımsız bölüm çıktığını, Müvekkiline çıkan dairenin 3. Kat olması sebebi gösterilerek ilk etapta 75.000,00 TL ödeme ile teslimi taahhüt edilen ve daha sonra 90.000 TL'ye çıkarılan ödemelerin bu seferde 156.000,00TL'ye çıkartıldığını, müvekkilinin sürekli artan ödemeler karşısında ödeme güçlüğüne düşmesi sebebiyle ortaklıktan ayrılmak zorunda kaldığını, müvekkilinin yasal süresi içerisinde davalı kooperatifin yönetim kuruluna müracaatta bulunduğunu ve yönetim kurulunun 14.04.2015 tarihli kararı ile müvekkilinin ortaklığının son bulduğunu, Yönetim kurulu tarafımdan dairelerin satım işlemi gerçekleştikten sonra kooperatiften çıkan ortakların paralarının iade edileceği taahhüt edildiğini ancak dairelerin satıldığı halde müvekkiline herhangi bir ödemenin yapılmadığını, davalı kooperatifin 26.06.2016 tarihli genel kurulda tasfiye kararı aldığını ve bu kararın 30.06.2016 tarihinde tescil edildiğini ve tasfiye memurluğunca yapılan 28.07.2016 tarihli 3. İlanda en geç bir yıl içerisinde borçlu ve alacaklıların Tasfiye Memurluğuna müracaat etmesi ile ilan olunduğunu ve ayrıca 26.10.2016 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan 2016 yılı Olağanüstü Genel Kurul toplantısında alman karar "Kooperatiften çıkan ortakların yatırmış oldukları paraların 2016 yılı içerisinde ortaklara iade edilmesine oybirliğiyle karar verildiğini, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin iadesi için davalı kooperatife ... 11. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin yapılan ödemelerin iadesinin istendiğini, davalı kooperatifin söz konusu ihtarnameye süresi içerisinde cevap vermediği gibi herhangi bir ödeme de yapmadığını, müvekkilin ortaklıktan ayrılışının kesinleştiği 2015 yılının bilanço genel kurulu 26.06.2016'da yapıldığından, müvekkiline iade edilecek aidat bedelleri ve alacağın bundan bir ay sonra temerrüt ihtarına gerek kalmaksızın muaccel hale geldiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile, öncelikle ihtiyati tedbir talepleri uyarınca müvekkiline kura sonucu çıkan ve tapusu devredilmediği gibi teslim edilmeyen dairenin tapu kaydına tedbir konulmasına, davalı kooperatifin tasfiye halinde olduğu gözetilerek başlangıçta taahhüt edilen taşınmazın teslim fiyatı üzerinden ödeme yapan müvekkiline konut tahsisi yapılmamış olması sebebiyle çıkma payı alacağı ve kooperatifin yapmış olduğu inşaatların maliyetlerinin üzerindeki değer artışından elde ettikleri kazanç ve kar payının tespitine ve temerrüt tarihinden itibaren davalılardan yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsil tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ltd. Şirketine ve davalı tasfiye halinde ...tasfiye memurlarına dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalılar tarafça davaya cevap verilmemiştir.
Mahkememizin 2018/81 Esas 2018/77 karar sayılı 26/01/2018 tarihli görevsizlik kararı neticesinde dosya ... 11. Tüketici Mahkemesine tevdi edilmiş, ... 11. Tüketici Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı 06/11/2018 tarihli kararı ile karşı görevsizlik kararı üzerine dosya yargı yerinin belirlenmesi amacıyla istinaf mahkemesine gönderilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 2019/350 esas 2019/1599 karar sayılı ilamı ile uyuşmazlığın çözümünde Mahkememiz görevli tayin edildiğinden Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, davalı kooperatifin ticaret sicil dosyası örneği, kooperatif ana sözleşmesi, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif çıkma payı alacağının tahsili ve müspet zarar tazmini istemlerine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili, kendisine konut tahsisi yapılmayan ve ödeme güçlüğü nedeniyle kooperatif üyeliğinden ayrılmak zorunda bırakılan müvekkilinin çıkma payı alacağı, kooperatifin yapmış olduğu inşaatların maliyetlerinin üzerindeki değer artışından elde ettikleri kazanç ve kar paylarının temerrüt faizi ile birlikte tespitini ve davalılardan tahsili talep ve dava etmiş, davalılar ise yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmayarak davacının iddialarını inkar etmişlerdir. Buna göre eldeki davada taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kooperatif ortaklığından ayrılması nedeniyle davalılardan çıkma payı alacağı, kazanç ve kar kaybı talep edip edemeyeceği, edebilir ise miktarı hususunda toplanmaktadır.
Taraf teşkilinin sağlanmasının ve taraflarca bildirilen delillerin toplanmasının ardından Mahkememizin 09/02/2022 tarihli ara kararı gereğince, dosya kapsamında yer alan belgeler ve davalı kooperatife ait 2012-2018 yılı ticari defter ve kayıtlar incelenmek suretiyle davacının kooperatif üyeliğinin son bulmasının haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davacının isteminin yerinde olup olmadığı, öyle ise miktarı hususunda rapor hazırlanmak üzere dosyamız Mali Müşavir, Kooperatif alanında uzman bilirkişi ve İnşaat Mühendisi bilirkişilere tevdiine karar verilmiş, Mahkememizin 25/10/2022 tarihli celsesinde Kooperatif alanında uzman bilirkişiye ulaşılamaması nedeniyle heyetten çıkarılmasına ve kooperatif alanındaki hukuki değerlendirmelerin Mahkememizce de yapılabileceği nazara alınarak yeni bilirkişi tayinine yer olmadığına dair karar verilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 25/01/2023 tarihli raporda özetle,
"Dosyada mübrez ... Üye kabul ve üye giriş taahhütnamesi gereği davacı ... 127 üye kayıt numarası ile 16.04.2012 tarihinde yönetim kurulu başkanı tarafından onaylanan tasdikle üye girişi yapılmıştır.
Yine dosyada bulunan kooperatif ortaklık senedine göre, davacı Hanife Turgut 16.04.2012 tarihinde ortak olma başvurusunu yapmış ve yönetim kurulunun 16.04.2012 tarih, 2012/4 sayılı kararı ile kabul edilmiş ve ortaklık senet kendisine verilmiştir.
Davacının üyelikten çıkışı ise dava dilekçesi beyanı ile yönetim kurulunun 14.04.2015 tarihli kararı ile son bulduğu ifade edilmektedir.
Dosya içeriğinde karar defteri bulunmadığı için davacının kooperatif üyeliğinin ne şekilde sonlandığı bilinmemektedir.
Ancak davacının, kendi beyanı ile yönetim kurulunun 2015 yılında sonlandığı kabul edilirse, davalı kooperatifin 2016 yılında yapılacak olağan genel kurul kurul toplantısında ödeme/aidat iadesi ile ilgili karar alması gerekir.
Sayın mahkeme tarafından celp edilen 2016 yılında yapılan 2015 yılı olağan genel kurul toplantısı tutanağında gündem maddelerinde aidat iadesi olmadığı gibi, ibra edilen bilanço ve gelir tablosu da bulunmamaktadır.
Kooperatiflerden çıkma payı hesaplamak için kooperetifin genel kurulunda oylamaya sunulan gelir tablosunun bilinmesine ihtiyaç duyulmaktadır.
Yapı kooperatiflerinde ortaklıktan çıkan ve çıkartılan kişilere yapılacak geri sayılı K.K. 17 ve ana sözleşmelerin 15. Maddeleri ile düzenlenmiş bulunmaktadır. Mevcut düzenlemelere göre kooperatif ortaklığından çıkartılan kişilere yapılacak ödemeler o yıla ait bilançoya göre yapılacaktır.
Dava konusu olayda davacı 2015 yılında ortaklıktan çıkartılmış olup, geri ödemeyi isteme hakkı 2015 yılına ait bilançonun genel kurulda görüşülme tarihi olacaktır. Genel kurul 26.06.2016 tarihinde yapılmıştır. Kooperatifin bu tarihten itibaren 1 ay içerisinde ödemeyi yapma hakkı mevcuttur.Ancak kooperatifin süresi içinde ödemeyi yapmaması halinde ortağın faiz talep edebilmesi için temerrüt şart olup, dava konusu olayda ortak ... tarih ... sayılı ihtarname ile geri ödemeyi talep etmiş olduğundan faiz konusunda talep hakkı da bu tarihte doğmuş olacaktır.
Ancak kooperatif tarafından iade edilecek bedelden ortak masrafların davacı hissesine düşecek miktarın tenzili gerekeceği konusunda inceleme yapılması, bu giderlerin tespit edilmesi gerekmektedir.
Yani kooperatifin 01.01.2015-31.12.2015 döneminde yapmış olduğu genel giderlerinden, davacıya düşen pay tespit edilmeli ve bu tespit edilecek genel gider katkı payı, davacı aidat asıl alacağından indirilmesi/mahsup edilmesi gereklidir.
Konumuzla benzer bir konuda yüksek mahkeme aynı doğrultuda hüküm vermiştir
Yargıtay 1