T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/280
KARAR NO: 2022/191
DAVA: MARKA HAKKINA TECAVÜZ - HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, MEN'İ, REF'İ, MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE SİCİLDEN TERKİNİ
DAVA TARİHİ: 03/04/2020
DAVA TARİHİ: 13/04/2021
Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 04/11/2021 tarih ve 1111 sayılı kararı ile İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 11/11/2021 tarihi itibariyle faaliyete geçirilmesine, İstanbul 1. FSHH Mahkemesinde görülmekte olan tek esaslı dava, iş ve arşiv dosyalarının Mahkememize devrine karar verildiğinden, İstanbul 1. FSHHM'nin 2020/137 E. sayılı davası Mahkememize tevzi edilerek 2021/280 E. sırasına kaydı yapılmakla, Marka Hakkına Tecavüz - Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i, Markanın/Tasaramın Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ..., 1886 yılında kurulduğunu ve 133 yıllık bir geçmişe sahip olan bir şirket olduğunu, müvekkilinin dünya genelinde çok tanınan ve ülkemiz piyasasında da uzun bir süredir yer eden ve bilinen markalardan birinin de ... markası olduğunu, müvekkilinin ... markasının, ilk defa 1957 yılında pazara sunulmuş olup, yaklaşık 60 yıldır dünya piyasasında yer aldığını ve ülkemizde ise 1995 yılından bu yana 24 yıldır tescilli olduğunu, yabancı menşeili olan müvekkilinin ülkemizde faaliyetlerine ... A.Ş. Ünvanlı firma aracılığı ile ... tarihinde başladığını oldukça uzun bir süreden beri piyasada olduğunu, firmanın merkezinin ...'da olup, ayrıca İstanbul dışında 3 bölge müdürlüğünün bulunduğunu, müvekkilinin dünya genelinde çok tanınan ve ülkemiz piyasasında da uzun bir süredir yer etmiş ve bilinen markaları arasında ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...gibi markalar yer almakta olup, bu markalardan birini de ... markası oluşturduğunu, müvekkili şirkete ait ".." markasının hem ülkemiz de hem de dünya çapında çok yaygın ve yüksek bir bilinirliğe ve popülariteye sahip olduğu ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6/4 maddesi ile birlikte 6/5 maddesi ile Paris Sözleşmesinin 1. mükerrer 6. maddesi gereğincede çok tanınmış bir marka olduğunu, davalı şirkete ait ...sayılı bitoff ve ...sayılı ... ibareli markalar, müvekkili şirkete ait tanınmış markalar ile iltibas yaratır nitelikte olup, kötüniyet ile tescil edilmiş olduklarından hükümsüzlüğü gerektiğini, müvekkili şirket muhtelif "..." ibareli markaların sahibi olduğunu, aynı sektörde faaliyet gösteren davalı şirket "..." markasına referans yapması amacıyla, "..." ve “...” ibarelerini .... sınıftaki aynı mallar için tescil ettirdiğini, huzurdaki olayda, atıf yapılan maddede aranan koşullar, benzerlik ve kapsanan mal/hizmetlerin aynılığı/benzerliği koşulları gerçekleşmiş olup, markalar iltibasa yol açabilecek surette benzer olduğunu, tescili edilen "..." ve “...” ibareli markalar müvekkilimize ait tanınmış “..." markalarını birebir ve asli unsur olarak içermekte olup, bu ibarenin başına, "..." yani " Yarım kanatlılar alt takımına giren, insan ve memeli hayvanların vücudunda asalak olarak yaşayan böcek, kehle" ve - “SİN” yani sinek kelimesinin kısaltılması anlamına gelen ibarenin eklenmesi suretiyle oluşturulduğunu, bu markalar ve kullanım şekilleri, müvekkili markası ile karıştırılma ihtimalini bertaraf etmemekle birlikte, ayırdedicilik kazandırmak bir tarafa, tüketiciyi böcek savarlar için çok tanınmış bir marka olan müvekkilinin ... markasına yönelttiğini, müvekkilinin ve müvekkiline ait markaların sektördeki tanınmışlığı göz önüne alındığında, müvekkiline ait itiraz gerekçesi markaların kapsamındaki ürünlerle aynı kullanım alanına sahip "..." ve “...” marka tescillerin tüketici tarafından müvekkilinee ait markalarının devamı gibi algılanarak seri marka izlenimi yaratmasına açık olduğunu, müvekkiline ait ... markasını içeren bu ürünlerin davalı tarafından satışa sunulduğuna dair müvekkili adına taraflarınca muhataba ait ve 3. kişilere ait internet sitelerinde noterlik kanalıyla e-tespit işlemleri gerçekleştirildiğini, görsellerde de açıkça görüldüğü üzere davalı, tüm hakları müvekkiline ait olan ... markalarını başında hiçbir ayırt edicilik unsuru olmayan "..." ibaresini eklemek suretiyle haksız ve izinsiz olarak kullandığını, davalı marka kullanımında aynen müvekkili markasındaki gibi “...” ibaresi ile birlikte "..." işaretinin de kullanılması, arka fon olarak turuncu renkli sağ tarafına yatay yuvarlar bir şekil kullanılması ve yuvarlak şeklin etrafındaki daha koyu turuncu renk ile çevrili olması, "..." kelimesini birebir ve yazının beyaz renk, arka zeminde ve baskın olarak turuncu renk kullanılması, yuvarlak şeklin altındaki "..." şeklinin, müvekkilinin markasında ve paketlerinde yer alan sinek şekli ile neredeyse birebir aynı olması, ayniyeti açıkça gösterdiğini, ayrıca davalının müvekkili ile aynı sektörde hizmet vermekte olup birebir aynı mallar üzerinde bahse konu markaları kullanmakta ve müvekkilinin tanınmışlığından ve itibarından kötü niyetle faydalandığını, davalının tüketiciyi yanıltma saiki ile müvekkilinin ticari takdim şeklini kötüniyet ile taklit ettiğinin aşikar olduğunu, sonsuz seçeneği olan davalının, müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösterdiği de göz önüne alındığında ... markaları altında sinek kovar ilacı satışa sunmasının tek amacı, müvekkili şirket ile kendisini bağlantılı olarak göstererek müvekkili üzerinden haksız kazanç sağladığını, hal böyle iken, müvekkili şirketin davalının bahse konu eylemlerini derhal durdurmasını ve bundan böyle 3.kişilere ait internet satış siteleri de dahil olmak üzere hiçbir suretle ve hiçbir mecrada ... ve/veya ... içeren herhangi bir marka altında herhangi bir ürünün satışını/ithalatını/ihracatını ve ticaretini yapmayacağını, müvekkile ait “sinek figürü” ile dahi kurumsal turuncu renk kullanımının durdurulmasına ve önlenmesine talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalının - ticari faaliyet alanının müvekkili ile aynı/benzer olduğu ve satışa sunulan/ticareti yapılan malların birebir aynı olduğu göz önünde bulundurulduğunda davalının müvekkili şirketin işleri ile karıştırılmaya yol açacak benzerlikte ... ve ... markaları altında taklit nitelikteki sinek kovar ürünlerini satışa arz ettiğinin sabit olduğunu, bununla birlikte bu ürünlerin satışı ile müvekkili şirketin tanınmışlığından yararlanmaya çalıştığının da aşikar olduğunu, davacı taraf davalı tarafa ihtarname gönderdiğini ve konuyu sulhen çözmeye çalıştığını belirtmiş ve davalıların izinsiz olarak, müvekkili şirkete ait tanınmış ... markasının davacı müvekkili şirketin fiili kullanımında yer alan renk ve yazı karakterini ve genel logo izlenimi/ticari takdim şeklini kopyalamak suretiyle kullanmasının, “...” ibaresi içeren markalı ürün üretip satmasının davacıya ait (1) marka tescilinden kaynaklanan haklara tecavüz ve (2) haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, dava dilekçesinde yapmış oldukları açıklamalar ve sundukları deliller itibariyle davalılar tarafından üretilen ve/veya satılan “..." ve/veya “...” markaları taşıyan ürünlerin üretim, dağıtım, tanıtım ve satışının durdurulmasına, engellenmesine ve önlenmesine, ayrıca bu ürünlere ve bu ürünlerin üretimine yarayan makine, araç, kalıp, ambalaj, etiket, kutu, iş evrakı, katalog ve her türlü tanıtım ve promosyon araçlarına el konulmasına, davalının marka hakkına tecavüz teşkil ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin/ambalajların toplatılmasına ve imhasına, davalı tarafa tebligat yapılmaksızın, davacı müvekkilinin tanınmış ve ayırt edici nitelik kazandırmayı başardığı ... marka tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet fiili teşkil eden, davalı tarafından üretilip tecavüz oluşturan ürünlere/ambalajlara ve görüldükleri yerde tedbiren el konularak adli muhafaza altına alınmasına, bu ambalajlar/ürünler üzerinde davanın kesinleşmesine kadar tedbirin muhafazasına, davacının haklarını ihlal eden ürünlerin/ambalajların tüm reklam/tanıtımı, imali, ithal ve ihracı, pazarlanması, dağıtımı tedbiren durdurulmasına, davanın kesinleşmesine kadar tedbiren önlenmesine ve bu faaliyetleri gerçekleştirilmek üzere kullanılan araç, gereçlere tedbiren el konulmasına karar verilmesini, Mahkeme karar özetinin tüm Türkiye'de yayınlanan ve en yüksek tiraja sahip ilk 3 gazeteden birinde bir kez ilanına, ilan ücretinin peşin olarak davalıdan alınmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının "tanınmış marka" olduğu iddiasında bulunduğunu, bunun kabul edilemeyeceğini, ülkemizde tanınmış marka kategorisinde tescilinin bulunmadığını, aksi yönde dosyaya davacı tarafından sunulu delil olmadığını, zaten olsaydı davacının itirazına dahi gerek kalmaksızın kurum tarafından müvekkilinin başvurusunun reddedileceğini, davacının tanınmış marka olduğu yolundaki iddiasının kabul edilemeyeceğini, davacının, müvekkilinin art niyetli olduğu ve haksız kazanç peşinde bulunduğunu ileri sürdüğünü, bu iddianın kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin kuruma 2015 yılında "..." markası , 2016 yılında ise davacının dava dilekçesinde görsellere yer verdiği tasarım tescilinde bulunduğunu, ...numara ile tasarım tescil edilmiş ve herhangi bir itiraz olmadığından tescilin kesinlik kazandığını, müvekkilinin "... " ile birlikte "..." markası içinde aynı gün tescil başvurusunda bulunduğunu ve her iki talebinin de itiraz olmaksızın kabul edilerek her iki markada tescilli "..." kelimesinin literatürde sona erdirmek, kapatmak, öldürmek anlamlarında da kullanıldığını, müvekkilinin "...' markasını oluştururken "sinek öldürmek /sineği kovmak " anlamında kullanmayı düşünerek seçtiğini, amacının, davacının sadece "..." dan ibaret markasını taklit olmadığını, zaten tasarım tescil belgesinden de anlaşılacağı üzere gerek markaların kullanıldığı ambalajlar ve gerekse etiket görselleri açısından çok farklılık olduğunu, davacının, davalının "..." ibaresini dahi “...' ibaresi ile birlikte kullandığı iddiasında bulunmuş olup bu iddianın dayanaksız olduğunu, kendi dava dilekçesinde sunduğu görseller ile dahi müvekkili adına tescilli tasarımda (bu tasarım hiç itiraza dahi uğramadığını) "..." şeklinde kullanıldığını, kaldı ki nokta, virgül, parantez, tire ünlem ve sair noktalama işaretlerinin markada ayırt edici özelliğe sahip olmadığını, davacının ayrıca sinek şeklinin kendi markasında bulunduğunu ileri sürmüşse de davacının basılı ambalajlarında sinek resmini kullandığını ama sinek resmi ile birlikte kendi markasının tasarım tescili bulunmadığını, müvekkilinin nihai tüketiciyi yanıltma ve haksız kazanç gayesinin asla bulunmadığını, kendisine TPMK tarafından tanınmış mülkiyet hakkı çerçevesinde yasal hakkını kullandığını, davanın reddine masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...' ne usule uygun tebligat yapılmış, davaya cevap verilmemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin 1886 yılında kurulduğunu, dünya genelinde çok tanınan ve ülkemiz piyasasında da uzun bir süredir yer eden ... markasının sahibi olduğunu, davalının ... tescil numarası ile tescil ettirdiği tasarımın müvekkilinin tescilli markasını ihtiva eder nitelikte olduğunu, tüketiciler nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verdiğini, davalı hakkında daha önce ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde ... sayılı ... ve ...sayılı ... markalarının hükümsüzlüğü, tecavüz ve haksız rekabet talepli dava açıldığını, bu davanın ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı davası ile birleştirilmesine, TPMK nezdinde davalı adına ... numara ile tescili tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davasında: 21/04/2021 tarihinde birleştirme kararı verilmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını davacının markasının tanınmış marka olmadığı, müvekkilinin tasarım tescil belgesinden de anlaşılacağı üzere gerek markaların kullanıldığı ambalajlar gerekse etiket görselleri açısından çok farklılık olduğu, müvekkilinin nihai tüketiciyi yanıltma ve haksız kazanç gayesinin bulunmadığını, kendisine TPMK tarafından tanınmış mülkiyet hakkı çerçevesinde yasal hakkını kullandığını, ihtiyati tedbir talebinin haksız ve yersiz olduğunu, müvekkili açısından ileride telafisi güç sonuçlar doğuracak mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, açıkladıkları ve yargılama sırasında anlaşılacak nedenlerle davanın reddine, masrafı ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesine talep etmiştir.
TPMK kayıtları istenmiş ve HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
17/04/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: ASIL DAVA YÖNÜNDEN, SMK 6/1, 6/5 ve 6/9'a dayalı marka hükümsüzlük talebinin koşullarının oluştuğu, davacının ... ibareli tescilli markaları ile iltibas yaratacak şekilde ... ve ... markalarının kullanımının SMK 29/1-b çerçevesinde marka hakkına tecavüz teşkil edeceği, davacının ... ibareli tescilli markaları ile iltibas yaratacak şekilde ... ve ... markalarının kullanımının aynı zamanda TTK 55/la-4 bendi çerçevesinde haksız rekabet teşkil edeceği, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN, davacı tarafa ait ... numaralı marka tescili ile davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescili ve ürünler üzerinde yer alan marka kullanımları arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ve bütüncül algısında belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacının markası ile davalı tasarımı arasında benzerliğin söz konusu olması dikkate alındığında, tasarım tescilinin davacı markası ile görsel unsurlarından yararlanma amacıyla basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı şekilde aynı ürün gruplarının görünüş unsurlarında davacı markasının bilinirliğinden yararlanmak suretiyle kullanılmasının kötüniyetli olduğuna Mahkemece karar verilmesi halinde davalıya ait tasarımın hükümsüzlük koşullarının oluşacağı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
08/09/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: ASIL DAVA YÖNÜNDEN, SMK 6/1, 6/5 ve 6/9'a dayalı marka hükümsüzlük talebinin koşullarının oluştuğu, davacının ... ibareleri tescilli markaları ile iltibas yaratacak şekilde ... ve ... markalarının kullanımının SMK 29/1-b çerçevesinde marka hakkına tecavüz teşkil edeceği, davacının ... ibareleri tescilli markaları ile iltibas yaratacak şekilde ... ve ... markalarının kullanımının aynı zamanda TTK 55/la-4 bendi çerçevesinde haksız rekabet teşkil edeceği, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN, davacı tarafa ait ... mumaralı marka tescili ile davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescili ve ürünler üzerinde yer alan marka kullanımları arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ve bütüncül algısında belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacının markası ile davalı tasarımı arasında benzerliğin söz konusu olması dikkate alındığında, tasarım tescilinin davacı markası ile görsel unsurlarından yararlanma amacıyla basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı şekilde aynı ürün gruplarının görünüş unsurlarında davacı markasının bilinirliğinden yararlanmak suretiyle kullanılmasının kötüniyetli olduğuna Mahkemece karar verilmesi halinde davalıya ait tasarımın hükümsüzlük koşullarının oluşacağı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl Dava: Davalıların eyleminin, davacının marka tescilinden kaynaklanan haklara tecavüz ve haksız rekabet oluşturulduğunun tespiti, durdurulması, önlenmesi "..." ve/veya "..." markalarını taşıyan ürünlerin, üretim, dağıtım, tanıtım ve satışının durdurulması, engellenmesi, önlenmesi, bu ürünlere ve ürünlerin üretimine yarayan makina, araç, kalıp, ambalaj, etiket, kutu, iş evrakı, katalog ve her türlü tanıtım araçlarına el konulması, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin, ambalajların toplatılması ve imhası, davalı tarafından üretilen ve davacıya ait marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan ürünlerin sergilendiği ve/veya satışa sunulduğu bildirilen linklere Türkiyede erişim engellenmesi, TPMK nezdinde davalı ... adına tescilli ...numaralı "..." ve ...numaralı "..." markalarının hükümsüzlüğü ve sicilden terkini ile hükmün ilanına ilişkindir.
Birleşen Dava: TPMK nezdinde davalı ... adına tescilli ... numaralı E.T.B' nin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.
Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktar.
6769 sayılı SMK.nun 5. maddesinde marka tescilinde mutlak red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Madde 5- (1) Aşağıda belirtilen işaretler, marka olarak tescil edilmez:
a) 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler.
b) Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler.
c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.
ç) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.
d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.
(2) Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez.
6769 sayılı SMK.nun 6. maddesinde marka tescilinde nisbi red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.
(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye ’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksı