T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/122
KARAR NO: 2022/178
DAVA: FSEK- MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 06/04/2018
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
HSK’nın 04/11/2021 tarih ve 1111 sayılı kararı gereğince İstanbul 3. ve 4. FSHH Mahkemelerinin 11/11/2021 tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine, 1. FSHH Mahkemesinde görülmekte olan tek esaslı dava, iş ve arşiv dosyalarının Mahkememize devrine karar verildiğinden, İstanbul 1. FSHHM'nin 2...E. sayılı davası Mahkememize tevzi edilerek... E. sırasına kaydı yapılmakla, taraflar arasındaki FSEK- Maddi ve Manevi Tazminat talepli davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, "..." isimli sinema filminin proje sahibi, yaratıcı yapımcısı ve film yazarı sıfatıyla eser sahibi olduğunu, ... televizyonu tarafından yapılan "...." isimli belgeseli izledikten sonra bu hikayeyi geliştirdiğini ve bu proje için davalı ile anlaştıklarını, sözlü anlaşmada bu projenin senaryo bedeli olarak 150.000 TL net telif bedelinin müvekkiline ödeneceğini, senaryo yazarlığı mesaisi dışında yaratıcı yapımcı olarak ödeme yapılmayacağının kararlaştırıldığını, bunun akabinde yazılı sözleşmenin müvekkili tarafından tek taraflı olarak imzalandığını, ancak davalının sözleşmeyi imzalayıp vermekten imtina ettiğini, sözleşmenin mailler dikkate alındığında taraflar arasında kurulmuş sayılacağını, müvekkiline 150.000 TL telif bedelinin geç de olsa ödendiğini, müvekkilinin filmin son güncel tretman yazımını da yapıp davalı şirkete 30 Nisan 2016 tarihinde senaryoyu teslim ettiğini, sözleşmeyi imzalamayan davalının müvekkiline Kültür Bakanlığından destek almak için tarihsiz muvafakatname imzalattığını, bu muvafakatnamenin henüz ... filminin çekimlerine başlanılmadan imzalatıldığını, daha sonra filmin yapımının gerçekleştirildiğini, davalının, müvekkilinin haklarını ihlal ettiğini, öncelikle müvekkilinin imzalayıp davalıya gönderdiği ancak davalının imzalı nüshasını göndermekten ısrarla imtina ettiği 24/07/2015 tarihli sözleşme uyarınca müvekkiline 150.000 TL telif bedeline ek olarak sözleşmenin 4.4, 4.5, 4.6 maddeleri gereğince filmin izleyici sayısına göre de ek telif bedeli ödemesi gerektiğini, filmin manevi haklarından umuma arz hakkının davalıya devredilmemesine rağmen davalının filmi yayınlaması nedeniyle manevi tazminat talep ettiklerini, davalının, müvekkilinin eser sahiplerinden birisi olmasına rağmen eser sahipliğini gereği gibi belirtmeyerek FSEK 15. maddesi çerçevesinde müvekkilinin manevi hakkının da ihlal edildiğini, ayrıca müvekkilinin çekimlere katılmasının engellenmesi, filmin son halinin izletilmemesi, törenlere davet edilmemesi ve proje sahibi olarak müvekkili yerine davalı şirket yetkilisinin gösterilmesi nedeniyle de genel hükümler çerçevesinde manevi tazminat talebinde bulunduklarını, neticeten, müvekkilinin senarist sıfatıyla hak sahibi olduğu sinema yapımının toplam gişesi temel alınarak 75.000 TL sözleşme bedelinin ve toplam 75.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının ... yapımı "..." isimli belgeseldeki görüntüleri, ...'den izin almaksızın sunum dosyası haline getirdiğini, hikayede hayatı anlatılan ...'nden izin almaksızın müvekkiline senaryoyu getirdiğini, müvekkilinin gerekli izinleri kendisinin aldığından proje sahibinin müvekkili olduğunu, davacı ile senaryonun filme dönüştürülmesi hususunda anlaşıldığını ve kendisine telif bedeli olarak net 150.000 TL ödendiğini, davacının bedelin tamamını almasını takiben sinema filminin gösterime girebilmesi için gerekli kayıt/tescil belgesinin alınabilmesi ve gösterimi için gerekli muvafakatnameyi imzalayarak müvekkiline teslim ettiğini, davacının ismine afişlerde ve filmin künyesinde yeterince yer verildiğini, davacı ile imzalanmış herhangi bir yazılı sözleşmenin bulunmadığını, bu nedenlerle ek telif bedeli talepleri ile manevi tazminat taleplerinin haksız olduğunu, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
... Telif Hakları Ve Sinema Müdürlüğü' nden, "..." isimli filme ilişkin eser işletme belgeleri ile mali hak devrine ilişkin kayıtlar istenmiştir.
... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dava dosyası incelenmiş: Davacıların, ..., ... ŞİRKETİ, ... ŞİRKETİ, davalıların: ...ŞİRKETİ, ... ŞİRKETİ, ..., davanın, Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini, dava tarihinin 18/10/2016 olduğu ve 30/12/2016 tarihinde feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... numaralı soruşturma dosyası istenmiş, incelendiğinde: Müştekinin ..., şüphelinin ..., suçun Özel Belgede Sahtecilik olduğu, 24/01/2019 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosunun ... numaralı soruşturmasında yetkisizlik kararı verilerek, gereğinin takdir ve ifası için evrakın ... Cumhuriyet Başsavcılığa gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.
HMK' nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
24/07/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davacının sahibi olduğunu iddia ettiği senaryonun belgesel filmdeki hikaye ve örgüye bağlı kalınarak farklılık ve hususiyet te katılarak işlenip geliştirildiği ve geliştirilen hali ile davaya konu senaryonun FSEK 6.maddesi hükmü çerçevesinde işlenme eser sayılacağı, davacının davaya konu senaryonun FSEK 11.maddesindeki karine çerçevesinde işlenme eser sahibi olduğu, dava dosyasında bulunan senaryonun "..." isimli filmle örtüştüğü, dava konusu filmin, davacı tarafın kaleme aldığı senaryonun gerçekleştirilmiş hali olduğu, maddi tazminat talebi yönünden, dosyada 24.07.2017 tarihli sözleşmenin davalı tarafından imzalanmış haline rastlanmadığı gibi deliler arasında, maillerde sözleşmenin davalı tarafça kabulüne dair herhangi bir delile rastlanmadığı, Mahkemece davacının iddia ettiği şekliyle taraflar arasında 24.07.2017 tarihli sözleşmenin kabulü kanaatine varılması ihtimalinde davacının 75.000 TL ek telif bedeli talebinde bulunabileceği, mahkemece davacının iddia ettiğinin aksine 24.07.2017 tarihli sözleşmenin kurulmadığı kanaatine varılması ihtimalinde ise davacının maddi tazminat talebinin söz konusu olamayacağı, manevi tazminat talebi yönünden, FSEK 14.maddesine ilişkin herhangi bir ihlalin söz konusu olmadığı, FSEK 15.maddesinde belirtilen manevi hakkın ihlal edildiği, bu çerçevede manevi tazminat talebinin FSEK 70.maddesi dikkate alındığında yerinde sayılacağı, manevi tazminatın türü ve miktarını tayin hakkının mahkemeye ait olacağı, davacının proje sahibi olduğunun dosyaya ibraz edilen filme ilişkin Türkçe teaser afişlerde, filme ilişkin katalogda ve filmin Facebook hesabında belirtilmesi dikkate alındığında davacının proje sahibi olmasına rağmen dosyada mübrez davalı şirket yetkilisinin yaptığı gazete röpartajlarında proje sahibi olarak davacıyı değil kendisini belirtmesinin kişilik hakkının ihlali sayılabileceği ve bu çerçevede manevi tazminat talebinin TBK genel hükmü dikkate alındığında yerinde sayılacağı, manevi tazminatın türü ve miktarını tayin hakkının mahkemeye ait olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Sunulan CD nin çözümü için bilgisayar mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, 01/07/2021 tarihli rapor ibraz edilmiştir.
01/09/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Taraflarca müştereken imzalanmış olan tarihsiz, tek sayfalık Sözleşme başlıklı metnin, FSEK 52. ve TBK.m.1-2 maddesi anlamında sözleşmenin esaslı noktalarını ve tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarını içeren yazılı sözleşme nitetiğinde olduğu, bu sözleşmede ve davalı şirketin davacıya gönderdiği 28.02.2017 tarih ve 00900 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede, taraflar arasında mali haklara ilişkin başka bir sözleşmenin bulunduğunun iki tarafın kabulünde olduğu, 01.07.2021 tarihli teknik bilirkişi raporu ile taraflar arasında, davacı tarafça imzalanıp davalıya tesfim edilen sözleşme taslağının, dava konusu olan gişe sayılarına göre ek ödemelere ilişkin 4.4, 4.5 ve 4.6 maddelerinin sözleşmeye davalı tarafça eklenerek davacıya gönderildiği, onun tarafından da açıkça kabul edilerek, taraflar arasında müzakere edilerek kabul edilmiş olduğu, eser sahibinin mali haklarına dair sözleşmelerin yazılı şekle tabi olduğu ve taraflar arasında eser sahibinin mali haklarını içeren müştereken imzalanmış bir yazılı sözleşmenin bulunmadığının kabulü halinde dahi, dava konusu edilen filmin gişe/izlenme sayılarına göre davacıya ödenecek ek ücretlere dair konuların, sözleşmenin “ikinci derecedeki” noktalarına ilişkin olup, sonradan tamamlanabileceği, davalı tarafın da kabulünde olan, yalnızca davacı tarafça imzalanmış olan sözleşme metninin ve dava konusu edilen 4.4, 4.5, 4.6 maddelerinin taraflarca müzakere edilerek benimsendiği, böylece tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarının örtüştüğü teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden, yazılı sözleşme metni sonuçta davalı tarafça hiç imzalanmamış olsa dahi, tarafların sözleşmeden doğan ana edimlerinin karşılıklı olarak ifa edilmiş olması, senaristi davacı olan filmin davalı tarafça çekilmesi, davacıya esas telif ücretinin ödenmiş otması, filmin vizyona girmesi ve beş milyonu aşan gişe sayısına ulaşması ve nihayet gişe/izlenme sayılarına bağlı ücretlere ilişkin sözleşme maddelerinin taraflar arasında yeniden müzakere edildiğine veya bunlara dair bir irade bozukluğuna dair iddianın bulunmaması karşısında, güven teorisi ve dürüstlük kuralı çarçevesinde, davacı tarafın sözleşmenin 4.4, 4.5, 4.6 maddeleri konusunda taraflar arasında anlaşma sağlandığını varsaymasının beklenebileceği, dava konusu senaryonun eser niteliğine, davacının eser sahipliğine, ... filminin senaryo ile örtüştüğüne, davacı tarafın maddi ve manevi tazminat taleplerine dair 24/07/2019 tarihli kök bilirkişi raporunun sonuç kısmında ulaşılan tespit ve kanaatlerin aynen muhafaza edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davacının "..." isimli sinema filminin proje sahibi, yaratıcı yapımcı ve film yazarı sıfatı ile eser sahibi olduğu, davacının bu projeyi ...nin üstlendiği "..." isimli belgeseli izledikten sonra bu hikayeyi geliştirdiği bu proje için davalı ile anlaştıkları, sözlü anlaşmada bu projenin senaryo bedeli olarak 150.000 TL net telif bedelinin davacıya ödeneceği, senaryo yazarlığı mesaisi dışında yaratıcı yapımcı olarak davacıya ödeme yapılmayacağının kararlaştırıldığı, bunun akabinde yazılı sözleşmenin davacı tarafından tek taraflı olarak imzalandığı ancak davalının sözleşmeyi imzalayıp davacıya vermekten imtina ettiği, sözleşmenin mailler dikkate alındığında taraflar arasında kurulmuş sayılacağı, davacıya 150.000 TL telif bedelinin geç de olsa ödendiği, davacının, filmin son güncel tretman yazımını da yapıp davalı şirkete 30/04/2016 tarihinde senaryoyu teslim ettiği, sözleşmeyi imzalamayan davalının, davacıya Kültür Bakanlığından destek almak için tarihsiz muvafakatname imzalattığı, bu muvafakatnamenin henüz "..." filminin çekimlerine başlanılmadan im