Dairesi: İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No: 2021/311
Karar No: 2023/230
Karar Tarihi: 11.04.2023
T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/311 Esas
KARAR NO: 2023/230
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 29/04/2021
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davalı ... A.Ş.’den (“Davalı”) projeye uygun olacak şekilde toplamda 10.000 Watt gücünde 9 adet ultrasonik sonda ve jeneratör grubunu (“Makine”), 02.08.2018 tarihli teklif metni ve 06.08.2018 tarihli Protokol ile 10.000,00 Euro bedelle satın almıştır Daha sonra sondalar Davalı tarafından Müvekkil Şirket’in mülkiyetindeki konveyörlü kazana monte edileceği sırada bunun mümkün olmayacağı, bu sebeple yine 10.000 Watt güç üretecek 4 adet sondanın kazanın tabanına monte edilmesi konusunda anlaşılmıştırMüvekkil Şirket 10.08.2018 ve 19.09.2018 tarihlerinde olmak üzere iki seferde ve toplamda 10.000,00 Euro’yu Davalı hesabına göndermiştirSondalar, Davalı tarafından kazana monte edildikten sonra Müvekkil Şirket’e 01.10.2018 tarihinde gönderilmiştir. Müvekkil Şirket yaptığı ilk denemelerde sondaların, üzerinde uzlaşmaya varıldığı, teklif ve protokolde de yer alan 10.000 Watt güce erişemediğini tespit etmiş ve bu durumu derhal Davalıya bildirmiştir. 06.10.2018 tarihinde Davalı tarafında süreci yöneten yetkili ...’ya mail yoluyla, taahhüt edilen gücün sonda başına 2500 Watt olması gerektiği ancak mevcutta 575 Watt ölçüldüğü bilgisi ile Davalı tarafça güç ölçümü yapılması ve teknik servis desteği sağlanması talebi iletilmiştir Müvekkil Şirket mailine karşılık olarak 15.10.2018 tarihinde gönderilen mail ile Davalı, 2 yıllık garanti süresi bulunmasına rağmen 600,00 Euro + KDV servis ücreti teklifi sunmuştur. Davalı yetkilileri ile yapılan görüşmeler sonucunda hiç kullanılamayan sondalar 10.11.2018 tarihinde onarım amacıyla Davalıya gönderilmiştir. Beklenen teknik destek verilmediği gibi hiçbir onarım yapılmadan sondaların yanında gönderilen 5 adet güç panosunda yer alan güç değerini gösterir etiketler de sökülerek Müvekkil Şirket’e haber verilmeden geri gönderilmiştir. Yapılan ölçümlerde 10.000 Watt olması gereken değer 2.000 Watt olarak ölçülmeye devam etmiştir.
Bunun üzerine Müvekkil Şirket, 20.12.2018 tarihli maili ile ödemiş olduğu bedelin iadesini talep ederek kazan ve sondaları Davalıya tekrar göndermiştir. İşbu maile karşılık Davalı ... 14. Noterliği’nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini Müvekkil Şirket’e keşide ederek haksız olarak düzenlediği 20.12.2018 tarihli 11.800,00 Euro bedelli faturayı ihtarname ekinde göndermiş ve kazan ile sondaları da Müvekkil Şirket’e geri gönderdiği bilgisini vermiştir Bu ihtarnameye karşılık olarak Müvekkil Şirket, ... 1. Noterliği’nin ... tarihli .. yevmiye numaralı ihtarnamesini Davalı’ya keşide etmiş ve faturaya itiraz ettiğini, üretim hatasından kaynaklı ayıp nedeniyle sondaların ve jeneratör grubunun kazandan demonte edilerek alınması ve ödenen bedelin Müvekkil Şirket’e iade edilmesi için Davalıya 3 gün mühlet verdiğini ihtar etmiştirVerilen süre içerisinde Davalı ihtar edilen hususlara riayet etmemiş ve ihtarnamemize cevap olarak ... 14. Noterliği’nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameyi Müvekkil Şirket’e keşide etmiş ve faturayı haksız olarak tekrar göndermiştirİşbu ihtarnameye karşılık Müvekkil Şirket cevap olarak ... 1. Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ederek bedel iadesi talebini ve faturaya itirazını yinelemiştir Davalıdan satın alınan ayıplı makine için Davalıya ödenen 10.000,00 Euro bedelin fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 Euro kısmının ödeme tarihinden itibaren işlemiş Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte Müvekkil Şirket’e iadesine,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacı-karşı davalı ile müvekkil şirket 06.08.2018 tarihli protokol ile...Tic. A.Ş’ nin konveyörlü kazanına uygulanmak üzere, ... Tic. A.Ş.’ nin, frekans sabit 28 khz, ayarlanabilir 10 kwatt güç kapasitesinde 9 adet sonda üretmesi;... A.Ş.’ nin de bunun karşılığında montaj dahil 10.000,00-Euro + KDV ödemesi konusunda anlaşmışlardır Protokol ile her ne kadar 9 adet sonda üretilmesi kararlaştırılmış ise de taraflar, sondaların monte edileceği konveyörlü kazanın teknik çizimi sonrası fiziki imkân ve şartlar ile yer sıkıntısı göz önüne alınarak amaçlanan işlevin gereği olarak, 9 adet sondanın içerisinde bulunan elektronik kristal ve komponentleri, toplamda 10.000 wattlık olmak üzere, her biri sözleşmeye uygun 4 adet sonda içerisine sıkıştırılarak bu şekilde davacı-karşı davalının kazanına monte edilmesi konusunda anlaşmışlar ve sondalar bu şekilde kazana monte edilerek davacı-karşı davalıya teslim edilmiş olup, halihazırda sondalar davacı-karşı davalıdadır. Davacı-karşı davalı tarafından 10.000,00-Euro ödeme yapılmış ancak fatura kesme işlemi davacı-karşı davalının talebi doğrultusunda bekletilmiştir. ödenen ürün bedellerine ilişkin olarak 20.12.2018 tarihli 178614 seri no’ lu 11.800,00-Euro bedelli faturayı düzenleyerek davacı şirkete .. 14. Noterliği’ nin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iletmiştir Davacı-karşı davalı, faturayı ilettiğimiz ... 14. Noterliği’ nin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine karşılık olarak ... 1. Noterliği’ nden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturaya haksız şekilde itiraz ederek iade etmiş, sondalara ilişkin olarak da mesnetsiz, gerçekle ilgisi olmayan ayıp iddialarında bulunmuştur (Ek-5: ... 1. Noterliği’ nden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi) Bunun üzerine, davacı-karşı davalının haksız iddialarına ve faturaya itirazına istinaden ... 14. Noterliği’ nin ...tarihli ve ... yevmiye no’ lu ihtarnamesi keşide edilerek, aşağıda davaya cevap ve itirazlarımızda ayrıntılı olarak açıklayacağımız nedenlerle haksız olarak itiraz edilen fatura muhataba tekraren gönderilmiş ve ayıba ilişkin gerçeği yansıtmayan iddialarına cevap verilmiştirDavacı-karşı davalı haksız iddialarını sürdürerek faturayı ...1. Noterliği’ nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile iade etmiştirDavacı-karşı davalı şirketin fatura bedelinin tamamını ödememesi üzerine hakkında ... 8. İcra Müdürlüğü’ nün ...E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Söz konusu takibe davacı şirket tarafından itiraz edilmesi üzerine yasa gereği arabuluculuk sürecine başvurulmuş ve ... Arabuluculuk Bürosu’ nun ... Büro No ve ... Arabuluculuk No’ lu dosyası ile alacak müzakere edilmiş ancak anlaşma sağlanamamıştır bakiye fatura alacağı olan 1.800,00-Euro’ nun faturanın karşı tarafa tebliğ edildiği ihtarname tarihi olan 28.12.2018 tarihinden itibaren işlemiş Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile tahsiline ve müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalıdan satın alınan makinanın gizli ayıplı olduğu iddiasıyla, ayıptan kaynaklı bedelinin faizi ile davalıdan tahsili istemlerine ilişkindir.
Davalı taraf cevap dilekçesi ile davacıdan satım sözleşmesinden kaynaklı olarak KDV alacağı bulunduğundan bahisle karşı dava açmış , karşı davası tefrik edilerek mahkememizin başka esasına kaydı yapılmıştır .
Bilirkişiden alınan 14/06/2022 tarihli talimat bilirkişi raporunda özetle; "Yapılan sözleşmede teslim edilecek makinelerin Effective gücünün 10.000 Watt olarak sözleşmeye yazıldığı, yapılan incelemelerde 4 Adet Sonda ve buna bağlı 5 Adet Jenaratörün toplam ... gücünün 4600 Watt yani sözleşmede belirtilen ... gücün yarısından az olduğu, bu durumun bir gizli ayıp oluşturduğu, Davacının kendisine kesilen faturayı malın ayıplı olduğu gerekçesiyle, 02/01/2019 tarihli ihtarnameyle ve yasal süresinde iade ettiği, bu nedenle yasal defterlerine göre davalıdan 10.000,00 EURO alacaklı göründüğü, Gizli ayıplı olduğu anlaşılan malın 01.10.2018 tarihinde tesliminden sonra yapılan muayene sonucunda 06.10.2018 tarihinde durumun davalıya bildirildiği, UYAP'a yüklü olmayan bu bildirimin Sayın Mahkemece ayıp ihbarı olarak nitelenmesi halinde ihbarın süresinde yapıldığı, Davanın, teslimden iki yıl geçtikten sonra açılmış olması karşısında, zamanaşımı sorununun TBK md 231 kapsamında çözüleceği, yukarıda yapılan teknik açıklama ve fiili tespitler kapsamında, davalı satıcının ağır kusurlu olduğunun Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmemesi halinde anılan maddenin birinci fıkrası gereğince davanın zamanaşıma uğradığı, aksi takdirde ise anılan maddenin ikinci fıkrası gereğince bir zamanaşımından bahsedilemeyeceği sonucuna varılmıştır..." rapor edilmiştir. Mevcut raporun teknik yeterliliğe sahip olduğu ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış ve itibar edilmiştir.
Dava konusu ürünün nitelikleri belirtilmek suretiyle 06.08.2018 tarihli sözleşme ile satın alındığı, 01.10.2018 tarihinde ise davacıya teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davacı taraf ürünlerin montelemesinden sonra yapılan kontrolde 06 Ekim 2018 tarihli mail ile ürünlerin niteliklerinde anlaşıldığı 10.000 Watt gücünde olmadığı yönünde bildirimde bulunmuş ve incelenmek üzere davalı tarafa gönderilmiş, davalı tarafından ürünlerin üzerindeki etiketler söküldükten sonrasında davacıya ürünlerde bir ayıp olmadığı belirtilerek iadesi yapılmıştır .
Davalı vekili davanın TBK'nın 231. maddesi uyarınca süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, malın teslim tarihi ile davanın açılış tarihi itibariyle iki yıllık zaman aşımı süresinin dolması nedeniyle davanın reddi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
Taşınır satışında, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin davanın zamanaşımı, satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
TBK'nın 231/ son maddesi uyarınca satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu iseiki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz. Yine, ticari satışlarda zamanaşımı iki yıl ise de TBK'nın 231/ son maddesi uyarınca, satıcı ağır kusurlu ise bu zamanaşımından yararlanamaz
Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Yine satıcının ağır kusuru varsa, ayıbın kendisine zamanında ihbar edilmemiş olduğunu ileri sürerek ayıba karşı güvence borcundan ve sorumluluktan kurtulamaz (TBK.m.225). Somut uyuşmazlıkta davalı tarafından davacıya garantili olarak satılmış olan ürünlerin üretim hatası nedeniyle anlaşılan niteliklere aykırı olduğu, alınan teknik bilirkişi raporu içeriğinden problemin inceleme tarihinde de devam ettiğinin anlaşıldığı, buna göre ürünün davalı tarafça sözleşme niteliğine aykırı olarak üretildiği ayıbın giderilemediği ,Alınan bilirkişi rapor içeriğindeki teknik tespitler ışığında, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklı olmadığı, üretim aşamasında davacının taleplerini ve isteklerini karşılamayacak şekilde ürünün imal edildiği, bu şekilde ürünün kullanımının teknik açıdan davacının işini görmediğinin anlaşılması karşısında satılanın imalat hatasına bağlı gizli ayıp olduğu ve davalının ağır kusurlu olarak ayıba sebebiyet verdiğinin anlaşılması karşısında somut olayda zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiği yönündeki itirazların yerinde olmadığına kanaat getirilmiştir. Diğer taraftan, davalı tarafça satılan malın ayıbının usulüne uygun olarak bildirilmediği savunmasının davacı tarafından mail atılarak ürünlerin 10.000 watt güç sağlamadığı yönünde bilgi verildiği ve davalı servisine gönderildiği ,yapılan kontrol sonrası davalı tarafın bu ayıbı gidermeye çalıştığı, böylece ayıbın tamamen giderileceği konusunda güven oluşturulduğu görülmektedir. Bu durumda, davalının, ayıbı giderememiş olmasına rağmen zamanaşımı defini ileri sürmesi TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına da aykırıdır.
Tüm dosya kapsamına göre, mahkememizce alınan heyet raporuna göre de, dava konusu malda mevcut olan ayıbın imalat hatasından kaynaklı gizli ayıp olduğu, makinanın kullanımını mümkün kılmadığı, bu ayıbın davalı tarafa usulüne uygun olarak ihbar edildiği ve davacı şirket tarafından ... Noterliğinin ... tarihinde ... yevmiye nolu ihtar ve ayıplı maldan kaynaklanan zararın ödenmesi ve malın iadesi alınmasının talep edildiği, buna göre, taraflar arasında mevcut satım akdinin feshi ile davacı tarafından davalı tarafa ödenen 10.000 Euro Satış bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıya ödenmesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile 10.000 Euro'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince T.C.Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli Euro mevduatına verdiği en yüksek faiz oranı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 14.395,40TL harçtan peşin-tamamalama alınan 1.699,30TL'nin mahsup edilerek bakiye 12.696,10TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.699,30TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.758,60TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 210.737,00TL üzerinden hesaplanan 32.503,18TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 8,50TL vekalet harcı gideri, 200,50TL tebligat, posta gideri ile 3.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.209,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere vekillerin huzurunda karar verildi. 11/04/2023
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza
Full & Egal Universal Law Academy