Dairesi: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No: 2022/796
Karar No: 2023/362
Karar Tarihi: 13.04.2023
T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/796 Esas
KARAR NO: 2023/362
DAVA: İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/11/2022
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkilinin emlak komisyoncusu olarak hizmet verdiğini, davalının isteğine uygun İstanbul İli Arnavutköy İlçesinde bulunan “... İhalesi İle” satılacak olan... ada ... parsel sayılı ( Lot No:64) arsayı satın alınmak üzere davalıya gösterdiğini,tarafların 25/08/2021 tarihinde imzaladıkları taşınmaz yer gösterme belgesiyle taşınmazın müvekkili tarafından davalıya gösterildiğini sözleşmeye yazarak davalının satış bedelinin %3 + KDV olarak hizmet bedeli ödemesi hususunda anlaştıklarını
26/08/2021 tarihinde ...tarafından yapılan ihale sonucu, müvekkili şirket tarafından yer gösterimi yapılan ... ada... parsel sayılı taşınmaz, davalı tarafından 29.379.000,00 TL ( yirmidokuz milyon üçyüzyetmişdokuzbin türk lirası) ‘ye satın alındığını,
Taraflar arasında imzalanan yer gösterme belgesinde, taşınmazın, “… söz konusu yeri bir yıl içerisinde şahsım, eşim, ortağı ve çalışanı bulunduğum şirket, şirket ortakları, şirketin ortağı olduğu kuruluşlar ya da kan ve sıhri hısımlarım satın aldığı takdirde gayrimenkulün satış bedelinin %3 + KDV’sini… hizmet bedeli olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ediyorum…” şeklinde anlaşma mevcut olduğunu,
Müvekkili tarafından davalıya 22/09/2021 tarihinde, söz konusu hizmet bedelinin ödenmesi için Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderildiğini, davalı ihtarnameye cevap olarak, 30/09/2022 tarihinde Bakırköy... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesini gönderdiğini ve borcunu ödemediğini
Müvekkili şirket tarafından sonrasında davalı aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, belirterek ;
Davanın kabulü ile davalı borçlunun Gaziosmanpaşa ...İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasındaki icra takibine itirazının iptaline, takibin devamına , davalı borçlunun %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Usule ilişkin beyanlarında ;
Davacı tarafça icra takibine ve davaya mesnet olarak sunulan sözde yer gösterme belgesi adı altında sunulan belgenin imza bölümünde, davalı müvekkili ... Ticaret Sanayi Aş şirketini imzaya yetkili, temsile yetkili herhangi bir yetkili şahısın adı ve imzası, şirketin kaşesi bulunmadığını, İcra aşamasında bu belgeye ve imzaya itiraz ettiklerini, ... isimli o dönem imal işçisi olan bir şahsın hile ile edinilmiş imzasının mevcut olduğunu, davalı şirkete husumet yöneltilebilmesi hukuken açıklanamaz olduğundan davanın şirketimiz yönünden husumet var olmadığından usulen reddine karar verilmesini
Esasa ilişkin beyanlarında ;
Müvekkili şirketin davacı tarafından Bakırköy ...Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haberdar olduğunu ,iddia edilen hususlara karşı Bakırköy ...Noterliğinin ...yevmiye numaralı 30.09.2021 tarihli ihtarnamesi ile iddiaların kabul edilemez olduğunu ihtar ettiklerini ,müvekkili şirket tarafından , ...Yatırım Danışmanlığı Aş temsilcisi ... hakkında ...Cumhuriyet Başsavcılığının ... hazırlık numarası ile dolandırıcılık,sahte belge tanzim etmek ve Türk Ceza Kanunu'nun eylemine uyan maddelerden suç duyurusunda bulunulduğunu
Müvekkili şirketin ihaleye katılmış öncelikle ihale günü tesit ettikleri birkaç araziye talip olsalar da o araziler daha güçlü firmalar tarafından alındığından fahiş kira baskısı altında zorlanan kobi ölçekli müvekkili firmanın ihale de o an itibari ile ihale anında geriye kalmış olan bir arsaya niyetlenmiş ve satın almış olduklarını,
Davacı tarafın ihale anında onlarca arsadan süzülerek belirlenen arsanın parselini, bir şekilde öğrenip kurnazlık ve hile ile elindeki belgeye monte etmesi ,bu belgeye bir gün öncesinin tarihini atması ,bu verilere ulaşma hakkının bile olmayışı göz önüne alınır ise somut yaşananlar hukuk çerçevesinde açıklanabilir bir durum olmadığını, Bu bilgiyi bu yapılara sızdıranlarında hukuki sorumluluğunun olduğunu, müvekkilin özel bilgilerine ulaşılarak nitelikli bir hayali belge tanzim edildiğini
Sonuç olarak alınan taşınmazın kamu kurumu ihalesi ile alındığını, ihale anında onlarca gayrimenkule talip olunarak, o an itibari ile ihale şartlarında müvekkilu şirket yetkililerince belirlendiğini, Bir gün öncesinde müvekkil şirket yetkilileri, ...yetkilileri bile ihale de ne olacağını neyin kime kalacağını bilme şansları yok iken davacı tarafın bu parseli önceden bilmesi salt bu parseli yazarak evrak imzalaması yer göstermesi hukuken mümkün değil ve hayatın olağan akışına uygun olmadığını,
Davacı tarafın hiçbir şekilde müvekkile yer gösterme, bir sözleşmenin doğumuna ya da satışa aracılık etme, bilgilendirme faaliyetlerinde bulunmamış bir parsel telaffuz edilmemiş yazılı ve sözlü bir sözleşme söz konusu bile olmadığını,
Müvekkili şirket ihale sürecinden ...Sanayi Sitesi yöneticisinin kendilerini bilgilendirmesi üzerine aylar öncesinden bilgi sahibi olduğunu,davacının kötü niyetli olduğunu, belirterek ;Müvekkili şirketin adı, imza bölümünde ... adlı kişinin adının ve imzasının bulunduğu belgeye üst tarafa sonradan yazıldığından, imza bölümünde adı ve imzası bulunan ... un şirket adına imzaya, yetkili bir şahıs olmamasından, takip ve davaya mesnet gösterilen evrak ile ilişiği bulunmayan müvekkilime karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine
Müvekkili ile ve davacı arasında bir sözleşme doğmadığından ,davacı tarafın hile ile oluşturduğu nitelikli sahte belge ile 'haksız kazanç elde etme isteği, somut olayda herhangi bir sözleşme ve hizmete hukuken dayanak olmadığından, fiilen de böyle bir hizmet ve sözleşme olmadığından, mevcut gayrimenkulde simsarlık yapacak bir yetkileri dayanakları olmadığından, davacının haksız ve mesnetsiz taleplerinin mahkemeniz nezdinde karşılık görmeyeceğine olan inancımız ile davanın esastan reddine karar verilmesini, talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK 67 gereğince itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce 13/04/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlık; Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyasında 587.580,00 TL dava değeri asıl alacak üzerinden davalı ... AŞ nin itirazının iptali, takibin devamı ve %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı istemi konusunda olduğu, takibin dayanağının BK 520 gereğince 25/08/2021 tarihli taşınmaz gösterme tutanağı ve komisyon hizmet bedeli alacağı olarak tespit edilmiştir.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış , Uyap üzerinden Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesinin... sayılı İcra takip dosyası, davalı şirketin... kaydının ve temsili konusunda 07/01/2021 tarihli genel kurul kararının, dava dışı... un SGK hizmet dökümü, davacı alacağı dayanağı olan 25/08/2021 tarihli taşınmaz gösterme tutanağı alınmıştır.
İstanbul BAM 13 HD nin 2020/1809-2022/1993 sayılı ve 29/12/2022 tarihli emsal kararı;
"Uyuşmazlık konusu tellalık sözleşmesi 6098 sayılı TBK'nın 520. maddesinde düzenlenmiştir.
Davaya konu 26/07/2014 tarihli “ Emlak Görme Belgesi” başlıklı sözleşme davalı Avni Şahin tarafından imzalanmıştır. Sözleşmede emlağı gören firmanın/şirketin adı bölümünde davalı ...TEKSTİL ismi yazılıdır. Müşteri imzası bölümünde davalı... isminin yazılıp ...tarafından imzalanmıştır. Simsarlık sözleşmesinin düzenlenme tarihinin 26/07/2014 olup sözleşme konusu yerin ibraz edilen kira sözleşmesine göre 01/08/2014 tarihinde davalı şirket tarafından kiralandığı anlaşılmıştır.
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, sözleşmeyi imzalayan ...'in müvekkili şirket temsilcisi veya yetkilisi olmadığını, müvekkili şirket tarafından bu kimseye sözleşme yapması için yetki verilmediği gibi vekalette verilmediğini belirtip davalı ... tarafından imzalanan sözleşmenin davalı şirketi bağlamayacağı, ... yönünden ise emlak gösterme belgesinin boş olarak imzalatıldığı ve sonradan davacı tarafından doldurulduğunu, kiralanan taşınmazın davacı tarafından ...'e gösterilmediği belirtilmiştir.
Ticari vekil TBK'nın 551. maddesinde; "Ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişidir." şeklinde tanımlanmıştır.
Yetkisiz temsil ise TBK'nın 46. maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre; bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar.
Davalı şirketin yetkisiz temsilci ...'in imzalamış olduğu simsarlık sözleşmesine icazet verdiğine ilişkin bir delil dosya içinde bulunmamaktadır. Aksine davacı tarafından simsarlık ücretinin ödenmesi yönünde yapılan icra takibine davalı şirket tarafından taraflar arasında sözleşme ilişkisi ve ticari ilişki bulunmadığından bahisle itiraz etmiş böylece ... tarafından imzalanmış olan simsarlık sözleşmesi davalı şirketçe kabul edilmemiştir. Sırf söz konusu şirket merkezinin simsarlık sözleşmesinde belirlenen adrese taşınmış olması tek başına davalı şirketin simsarlık sözleşmesine de icazet verdiği anlamına gelmeyecektir.
Simsarlık sözleşmesi, simsar ile bu sözleşmeyi imzalayan kişi arasında hak ve borç doğuran bir sözleşmedir. Öyle olunca davalı şirket yetkilisi veya temsilcisi olmayan, davalı Avni Şahin tarafından imzalanmış olan sözleşme davalı şirketçe onanmadığından davalı şirketi bağlamayacaktır.
... Sözleşmede düzenlenen taşınmazın kiralanması halinde tellallık ücreti ödeneceğine ilişkin hüküm, taraflarca itiraz edilmeksizin imzalanmış olmakla ve aksi yönde yasa hükmü de bulunmamakla sözleşme serbestisi ilkesi gereğince geçerlidir ve sözleşmenin taraflarını bağlar.(Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2014/5401 Esas- 2014/30849 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.)
....Hal böyle olunca mahkemece, sözleşmede belirtilen ve yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde inceleme yapılarak sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, davacı vekilinin istinaf talebi kısmen yerinde görülmüştür.
Sonuç olarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılarak, dairemizce yukarıdaki açıklamalar ışığında Davalı ... Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, Davalı Avni Şahin hakkında açılan davanın kabulü ile .." şeklindedir.
Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası borçlularından...AŞ yönünden mahkememiz dosyasında itirazın iptali istemli dava açılmıştır.
Davalı ... San AŞ nin alınan İTO kayıtları ve temsile yetkililerini gösterir genel kurul kararına göre; ...,..., ...tarafından müştereken temsil edileceği, 07/01/2021 tarihinde seçildikleri, görev sürelerinin 07/01/2024 tarihinde sona ereceği belirlenmiştir.
Davacı alacağının dayanağı taşınmaz gösterme tutanağı 25/08/2021 tarihli olup, davalı şirket yönünden bağlayıcı imzanın temsilcileri olan ...,...,...tarafından müştereken atılması aranacaktır.
25/08/2021 tarihli tutanakta ... un ismi ve imzası vardır. Alınan SGK kayıtları ve hizmet cetveline göre davalı şirketin SGK lı işçisi olan... un davalı şirketi temsil yetkisi yoktur. İcra takip aşamaları ve yargılama aşamasında da davalı şirket ... un tarafından imzalanan simsarlık sözleşmesini kabul etmemiştir. Sırf söz konusu taşınmazın davalı şirket tarafından kamu ihalesinde satın alınması tek başına davalı şirketin simsarlık sözleşmesine de icazet verdiği anlamına gelmeyecektir.
Simsarlık sözleşmesi, simsar ile bu sözleşmeyi imzalayan kişi arasında hak ve borç doğuran bir sözleşmedir. Öyle olunca davalı şirket yetkilisi veya temsilcisi olmayan, dava dışı takip borçlusu ... tarafından imzalanmış olan sözleşme davalı şirketçe onanmadığından davalı şirketi bağlamayacaktır.
Bu nedenle davalı ... Ticaret Sanayi Anonim Şirketi nin husumet itirazının kabulü ile; hakkında açılan davanın HMK 114/1-d md gereğince pasif husumet/taraf sıfatı dava şartı yokluğu nedeniyle usulen reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davalı ... Ticaret Sanayi Anonim Şirketi hakkında açılan davanın HMK 114/1-d md gereğince pasif husumet/taraf sıfatı dava şartı yokluğu nedeniyle usulen REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 179,90 TL peşin harcın davacı tarafından yatırılan 7.096,50 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına , artan fazla 6.916,6 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. md. Uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde ilgili taraflara iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/04/2023
Başkan .
¸e-imzalıdır
Üye .
¸e-imzalıdır
Üye .
¸e-imzalıdır
Katip.
¸e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy