T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/395 Esas
KARAR NO:2023/206
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/04/2017
KARAR TARİHİ:17/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 2012 senesinden bu yana gerek kendi internet sitesinden gerekse davalı ..... isimli internet sitesinden elektronik ürünlerin aksesuar satışını yapmakta olduğu, davalıların ithal ederek piyasaya sürdüğü ... markalı ürünlerin elektronik aksesuar ürünlerinin en bilineni ve tercih edileni olduğu, tüketicilerin ... markasını, artı özellikleri dolayısıyla bildiği ve çokça tercih ettiği, ... ürünlerini TR'ye gönderen firmanın, ürün satışlarını arttırmak için davalılar ve müvekkili ile bayilik sözleşmesi yapmakta olduğu, satışların artmasının akabinde artık bayiliğe ihtiyaç kalmadığı ve ..... internet sitesinde satışların arttığı, ürün satış karının bayilere ve .....'a kalması için hukuka aykırı eylemlere girişildiği, bu sebeple müvekkil şirketin ticaretinin giderek zorlaştırıldığı, daha sonra müvekkil ile devam eden sözleşmenin feshi yoluna gidildiği belirilerek genel olay örgüsü anlatılmış olup, akabinde davalı ... ...'un tek ortağının davalı ...'in olduğu, bu şirketin ... marka ürünleri ithal ettiği, müvekkili ile davalı ... ... ile 19.06.2015 tarihinde ve 3 yıl süre ile geçerli “Yetkili Bayilik ve Satıcılık Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşmenin davalılar ... ..., ..., ... VE ... tarafından sözleşmeye aykırı davranılarak feshedildiği, haksız rekabet ve haksız ticari uygulamalara sebebiyet verildiği, müvekkil şirketin ticaret hayatının sona erdirildiği, ..... isimli internet sitesini öne çıkardığı, müvekkilinin davalı ..... isimli internet sitesi ile 2015 senesinde bir anlaşma yaptığı, bu anlaşma kapsamında ..... isimli internet sitesinin satışları teşvik etmekte olduğu, 1.2.3. ve 4. No.lu davalıların 2016 haziran ayından itibaren taraflar arasındaki sözleşmenin ticari koşullarını değiştirmeye başladıklarını, artık ürünlerin kendilerinden dğeil ..... isimli internet sitesinden alınması gerektiğine dair kendilerine ve diğer bayilere elektronik postalar gönderdiklerini, 5 nolu davalının faaliyetlerinin kolaylaştırılmış olduğu, tedarikçi tarafından müvekkiline ürün verilmemiş olduğu, ancak bazı büyük firmalara ürün verilmeye devam edilmeye devam olunduğu, tüketicilerin ilgi duyduğu özel ürünlerin kendilerine değil ..... isimli internet sitesine verilmeye başlandığı, örneğin ... ürünlerin müvekkile satışına şart koşarak, şayet ..... isimli internet sitesi fiyatından 5 tl fazlaya satmaz iseler, ürün verilmesinin kesileceğinin kendilerine bildirilmiş olduğu, buna rağmen verilen siparişlerin de zaten gönderilmediği, kendileri yerine bu ürünlerin davalı .....'a gönderildiği belirtilmiştir. Davacı, beyanlarına devamla, ürünlerin fiyat politikasında, satış kanalları ve sair konularda tek taraflı yönlendirme ile baskı oluşturulduğunu, müvekkil şirketin ..... isimli internet sitesinden satış yapmasının da engellendiği, münakit sözleşmede yer alan ödeme yöntemlerini tek taraflı belirlemeleri ile değiştirmiş oldukları, nakit ödeme yöntemine geçilmiş olduğu, kar marjının tek taraflı olarak düşürülerek müvekkilin ticari ilişkiyi sonlandırmasına dair zorlamada bulunduklarını, münakit sözleşmede, ithal edilen ürünlerin 7 gün içinde müvekkile bildirilmesi lazım — gelir iken, bu bildirimi yapmamış oldukları, ... internet sitesinden — verilen siparişlere — ilişkin — ürünler gönderilmemiş, sipariş verilmesini sağlayan üyelik sayfasının da kapandığı, sözleşmenin davalılar tarafından gönderilen ihtarla haksız sona erdirildiği, bu sebeple 100.000,00-TL cezai şart ile mesul oldukları, müvekkilinin sözleşmenin sonuna kadar elde edeceği muhtemel gelirden mahrum kalmasına sebebiyet verildiği belirtilmiştir. Davacı ayrıca davalı ..... tarafından da müvekkilinin ticaretinin engellendiği, bu davalı tarafından, müvekkile uygulanan komisyon oranlarının tek taraflı olarak değiştirildiği, paakendeci firmalar hakkında farklı ticari uygulamalar yapılmaya başlandığı, müvekkilin komisyonu arttırılırken diğer davalıların satış komisyonlarının, benzer kategorilerden aşağı çekildiği, ciro primi adı altında, satışlardan afaki kesintiler yapmakta oldukları, ... marka ürünlerin satışının engellendiği, halihazırda bir çok ... marka ürünün satışa kapalı olduğu, müvekkilinin başka yerlerden yahut davalılardan elde edeceği ürünleri .....'dan almaya zorlandığı, .....'un tek başına distribütör olarak konumlandırılmaya çalışıldığı, .....'un internet sitesinde satış yaptırdığı perakendecilere, kendisinin satış yaptığı veya kendi deposunda satış yapmak için bulundurduğu fakat uygun kar marjı ve konsinye mal alamadığı ürünlerin fiyatının altında ürün satmalarına müsaade edilirken, kendisinin konsinye olarak veya yüksek indirim oranları veya kar marjları ile almış olduğu ürünlerin altında fiyat verilmesine veya satış yapılmasını engellemiş olduğu, satışa kapatmış olduğu, komisyon farkları dayatmış olduğu ve eskiye dönük olarak komisyon farkı aldığı, tüm muhatapların organize biçimde hareket ettiği, davalılar hakkında haksız rekabet suçundan ötürü şikayetçi olduklarını, İstanbul Anadolu C uhmuriyeti Başsavcılığına 2017/.... sayılı dosyası üzerinden soruşturmanın yürümekte olduğunu belirterek minakit sözleşmenin 14.maddesi uyarınca taraflarca belirlenen sözleşmesel 100.000,00-TL cezai şart bedelinin haksız fesih tarihi olan 13.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birliktte ... ... ve ... tarafından müştereken ve müteselsilen tahsiline, haksız rekabetin tespiti ve meni'ine, kararın ilanına, sözleşmenin haksız ve hukuka aykırı olarak süresinden önce feshi dolayısıyla bilirkişi tarafından yapılacak incelemeye kadar şimdilik 1.000,00-TL ihtarname tarihi olan 06.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, markasının kişilik haklarının zarar görmesinden ötürü şimdilik 100.000,00-TL manevi zararının 06.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı D Market vekili cevap dilekçesinde özetle, davada zorunlu dava arkadaşlığının oluşmadığı, dava ve taleplerin tefrik edilmesini, müvekkilinin bayilik sözleşmesinin tarafı olmadığı haliyle haksız rekabet ilişkisi içinde olamayacağı, kendilerinin elektronik ticaret sitesi işlettiğini, 5000 kobiye sanal mağaza imkanı tanıdıklarını, ticarete ket vurmak değil ticareti desteklemek amacı olduğunu, davacının da kendilerinin Pazar yeri mantığı ile çalıştığı müşterilerden biri olduğu, davalı ... MOBİL ile bayilik ilişkisi içinde olmadığını, çalışma prensiplerinin buna uygun olmadığını, müvekkilinin davalı ... ... satış noktası olduğunu, davacı ile arasında 12.06.2015 tarihli bir satıcı üyelik sözleşmesi olduğunu, davacı 15 temmuz olaylarından sonra ülkenin düştüğü ekonomik ve fiili durumun piyasalara etkisini dikkate almadan iddialarda bulunduğu, davacının yaşadığı ekonomik zararın ülkede yaşanan ekonomik ve sosyal gelişmelerden ötürü zora girmiş olduğunun bir gerçek olduğunu ve bu gerçeğin reddedilemeyeceğini, davacının iddialarının dayanağı ... markalı ürünlerin Koreli üreticisinin Türkiye pazarı ile ilgili ticari koşullarda değişiklik yapması, taksitli satışlara son vermesinden kaynaklanmakta olduğunu, davacı ile aralarında var olan sözleşme gereği komisyon oralarının tek taraflı belirleme yetkisinin kendilerinde olduğunu ve komisyon oranlarının dövizlerdeki artıştan ötürü tüm kategoride değiştirmiş olduklarını, davacıya özel bir uygulamaya yer verilmediğini, ciro priminin davacı yanca imzalanmış sözleşmenin ekinde yer alan bilgilendirme formunda bulunduğunu, davacının bu bölümü de kaşe ve imza yaptığını, basiretli bir tacirin imzasının sorumluluğu olduğunu, davacının da ciro primi faturalarına itiraz etmediğini, davacının müvekkili hakında suç uydurma iddiası ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu bu şikayet hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini de belirterek davanın reddini talep etmiştir.
CEVAP ve KARŞI DAVA DİLEKÇESİ: Davalılar ... ... ... Dış Tic. Ltd. Şti., ... ... ve ... AŞ, ... ve ... vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle, Kore menşeili ... markasının davalı ... tarafından Türkiye distribütörlüğünün yapıldığını, daha sonra distribütörlüğün diğer müvekkil ... tarafından üstlenildiğini, markanın sahte ürün satışının engellenmesi için, bayilerin ürün temininin marjlar değiştirilmeden ve hatta daha avantajlı ödeme imkanları ile www...... isimli internet sitesinden sağlanmasına karar verildiğini, merkezin bu kararının tüm bayilere yazılı olarak mail atıldığını, internet sitesinde duyuru yapıldığını, iddia edilenin aksine hiçbir bayiye taksitli ürün satışı yapılmadığını, sadece nakit alım yapan ve/veya tek çekim ödeme yapan bayilere dolar kurundaki hareketten dolayı yapıları zamları onaylatıp ürün çıkış yapıldığı, taksitli alım yapan bayilerde süreci müvekkil şirket yönetse de çıkışın www...... üzerinden yapıldığını, zira Kore merkezinden alınan karar gereği satış noktası olarak ... Elektronik'in aldığını, bayilerle bu sebepten sözleşmenin müvekkillerce haklı sebeple — değiştirildiğini, davalıya — kasıtı bir — durum gerçekleştirilmediğini, 15 Temmuz sonrası maliyetlerin ciddi anlamda arttığını, mal satışlarının yalnızca nakit olarak yapılabileceğini, bunun dışında herhangi bir satış usulünün artık müvekkilce kabul edilemeyeceğinin 16 Temmuz günü alınan bir karar olduğunu, marjların ... markası tarafından değiştirildiğini, davacının nakit ya da kart satışı kabul etmediğini, 90/120 gün gibi vadelerde ve 9050 kar marjında ısrar ettiğini, müvekkilin davacı ile ödeme yöntemi konusunda anlaşamadığından ve markanın kararına uymayı reddettiğinden sıkıntılı bir sürece girdiğini, kişilik haklarına aykırı davranılmadığını, 4054 sayılı yasaya aykırı davranılmadığını, tüzel kişilik perdesinin aşılarak asıl kişilere husumet yönlendirilmesinin TTK md. 329 maddesi bakımından hukuka aykırılık taşıdığını, davacının ... değil ... ... ile sözleşmesinin olduğunu, davalı ...'ın şirkette yetkisinin de olmadığını, davacının iddialarının aksine hespiburada....'un tekel olmadığını, distribütör de olmadığını, satış noktası olduğunu ve bayilere kolaylık sağlamak için ilgili şirket ile anlaşma yapıldığını, cezai şartın uygulama alanı bulmadığını, ... 7'nin çıkış sürecinde ...'nın müvekkilin tüm stoğunu ödeme yapıp aldığı, bu kararın da Kore Merkez tarafından verildiğini, davacının kötü niyetle TPE nezdinde marka başvurusunda bulunduğu, bu başvurunun reddedildiği, davacının sahte ürün sattığını, kötü niyetli olup firmayı zarara uğratmak istediklerini, davacının sahte ürün satışının engellenmesi adına kendisi ile bayilik sözleşmesi yapıldığını, davacı tarafından fiyat kırması yapıldığını, değerinin altında satıldığını belirttiği görülmüştür. Davalıların karşı davası dilekçesinde özetle, ticari itibar kaybı dolayısıyla işbu davanın açıldığını, davacının müvekkile ait facebook sayfasını hackleyerek çalışamaz hale getirdiğini, kendisi ile sözleşme yapmaya zorlayarak şifreleri bunun akabinde geri verdiğini, ilgili kapların değerinin altında satıldığını, bu bakımdan 100.000,00-TL manevi tazminat talep edildiği görülmektedir.
CEVAP: Davacı / karşı davalı ... vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle, dilekçesinde özetle, davalıların süresi içinde cevap vermediklerini ve karşı davayı açmadıklarını, karşı davanın süresinde açılmamasından dolayı reddine karar verilmesini, karşı davada ileri sürülen iddiaların gerçek dışı olduğunu ve işbu haksız fiil iddialarının zamanaşımına uğradığını, davalıların eylemlerinin yurtdışı kararından ileri gelmesinin, bu eylemleri hukuka uygun kılmadığını, davalıların eylemlerini ikrar etmekte olduklarını, müvekkilinin sahte ürün satmadığını, bilakis davalıların sahte ürün satmakta olduklarını, sahte ürün satışı iddialarına istinaden müvekkili hakkında yapılmış bir başvurunun da olmadığını, marjların değiştirilmiş olduğunun ticari defter incelemesinde ortaya çıkacağını, ödeme yöntem ve vadelerinde değişiklik yapılmasının tarafların ortak mutabakatı ile mümkün olabileceğini, tek taraflı irade ile marj değişikliğine gidilemeyeceğini, davalıların hem marjları hem de ödeme yöntemlerini değiştirdiklerini dilekçelerinde kabul ettiklerini, ürünlerin .....'dan alınmasına karar verilmesi hususunun açık birer sözleşmeye aykırılık olduğunu, davalı ... ...'in daha önce diğer davalı .....'da çalışmakta olduğunu, bu şirket lehine hakim durum yaratılması halinin bu durumdan kaynaklarmış olabileceği, 15 Temmuz darbe girişimi dolayısıyla ülkede bir mücbir sebebin olmadığını, darbe girişiminin bu davayla bir ilgisinin de bulunmadığını, sözleşmeye göre ödemelerin kredi kartı veya çek ile ödeneceğinin belirlendiğini, taraflar arasında düregelen ticari uygulamanın nakit ödeme şeklinde olmadığı, müvekkilinin %50 kar marjı ısrarının ise olmadığını, hizmet faturalarının ... ile hepsiburda.... arasındaki sözleşmelerin ticari ilişkisinin bilirkişiler vasıtasıyla incelenmesi veya taraflar arasındaki tüm sözleşme, ticari defter ve belgelerin sunulması için yazı yazılmasını talep ettikleri, bu şekilde .....'a satış noktası ya da bayi olarak daha avantajlı fiyatlar ile ürün temin edildiğinin tespit edilebileceği, gerçek kişi davalılara yöneltilen talebin sözleşmesel ilişkiden kaynaklanmadığını, haksız rekabete meydan veren fillerden kaynaklandığını, ... ile ... Telekomikasyon'un organik olarak aynı şirket olduğunu, .... ve TPE ile ilgili işlemlerde hukuka uygun davranıldığını, .....'un tekel durumuna getirildiğini, bu durumunda Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a da aykırı olduğunu, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve uyumlu eylem içinde olduklarını, çek ile alım yapılabilmesinin sözleşmeye göre mümkün olduğunu, .....'dan taksitle mal almak zorunda bırakılmaya çalışmasının sözleşmeye aykırı olduğu, davalıların mücbir sebep savunmalarının dinlenemeyeceği, ... firmasına kesilen ... 7 grubu faturalar, bu faturalardaki marjlar ve bu faturalara istinaden ... tarafından yapılan ödeme dekontları incelendiğinde kolayca yüksek marj, ödeme vadesinde kolaylık yapıldığının tespit edilebileceği, ..., ... lsatış faturaları ile hepsiburadayı üstün konuma geçirdiklerinin tespit edilebileceği, ... üzerinden diğer bayilere yapılan satışlara ait faturaların incelenmesi ile 12 taksit ve daha yüksek marj ile alışveriş yapılmadığının anlaşılabileceği, bir bayinin %50den düşük marjla ürün alımına yönlendirilip, %35 komisyon ile hepsiburadada satış yapmasının imkansız hale getirildiğini, hepsiburadanın ani komisyon oranları değişikliğinde yaptığı haksız uygulamanın en temel göstergesinin bu olduğunu, müvekkilinin fiyat kırmadığını, sipariş taleplerinin yerine getirilmediğini, .....'un 2013 senesinde sahte ürün satmış olduğunu, facebook hesaplarının hacklenmediği, sözleşme öncesi dönemde sosyal medya hesaplarırın ve internet sitesinin müvekkil tarafından yönetildiği, bu konuda kendilerine hizmet faturası kesilmekte olduğunu, delillerde yer alan ve şifrelerin davacılara teslim edildiğine dönük beyanların bu hususa ilişkin olduğunu belirterek esas davanın kabulünü karşı davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl dava, davacı ile davalı ... arasında akdedilen bayilik sözleşmesi gereğince davalıların haksız rekabet eylemlerinin bulunduğu iddiasına dayalı haksız rekabetin tespiti, men'i, haksız rekabet sonucu ortaya çıkan durumun ortadan kaldırılması ve tespite ilişkin kararın ilanı, sözleşmenin 14.maddesi uyarınca 100.000,00-TL cezai şart bedelinin ve yine sözleşmeye göre cezai şartı aşan zararın yine sözleşmeye göre üç katı tutarındaki tazminattan şimdilik 1.000,00 TL'sinin ve ticari itibar kaybı sebebiyle 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.
Davalılardan ... ... tarafından açılan karşı dava ise, davacının ..... isimli internet sitesinde fiyat kırmasından dolayı markanın ticari itibarının zedelenmesine dayalı 100.000,00 TL manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, karşı dava dilekçesi ve cevap dilekçeleri ile sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
İddia, savunmalar, karşı dava konusu iddialar, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti sunmuş olduğu 03/10/2019 tarihli kök raporunda özetle, "...davalı ... ile davacı arasında akdedilen Sözleşmenin tek yetkili münhasır hak veren bir bayilik sözleşmesi olmadığı, tarafların akdi sorumluluğunun “tek yetkili” bayi olup olmadığına göre heyetimizce değerlendirildiği, Davalı — karşı davacının her ne kadar akdi sorumluluklarından biri, bayilerini gözetmek ve ticaretlerinin engellenmesine dönük tasarruflarda bulunmamak, aksine bu yönde önleyici tedbirler almak olsa da, hak veren distiribütörün diğer bayilerle serbest piyasa koşullarına göre ticaret yapmasının, bir diğer bayi tarafından engellenmesinin amacı aşacak bir yorum olacağı, münakit sözleşmede çoğu hükmün güven ilişkisi kapsamında değerlendirilerek “taraflar arasında karşılıklı mutabakat” şartına bağlandığı, neticeten sözleşme ilişkisinin uygulanmasının fiziken imkansız hale geldiği, güven ilişkisinin sarsılmasından dolayı devamının çekilmez bir hal almasından ve kendi nezdinde doğan yükümlülükleri yerine artık getirememesinden ötürü davalı ... şirketinin akdi fesih hakkını madde 14/2 hükmü uyarınca kullanmış olduğu, bu hakkın kullanılması kapsamında, aynı madde hükmü uyarınca davalı karşı davacının cayma akçesi olarak, cezai şart ve bayinin doğmuş zararını ödemekle yükümlü haline geldiği, bu bakımdan 100.000,00-TL cezai şart bedelinin, fesih ihtar tarihinden dava tarihine kadar hesaplanan faizi olan 3.926,71 -TL ile birlikte feshin sonucu olarak davacı — karşı davalı ödenmesinin isabetli görülebileceği, teknik inceleme kapsamında davalı karşı davacının ticari kaybına dair yazılı delil ve emare bulunamadığı için cezai şartı aşan maddi tazminat taleplerine iştirak edilemediği, davacının manevi zararın oluştuğuna dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı, somut durumda, davacının sözleşme sorumluluğu ile haksız fiil sorumluluğunun özel bir türü olan ve TTK md. 54 vd. maddeleri ile tayin edilen Haksız rekabet sebeplerinin her ikisine de dayanmış olduğu, davacı ile davalı ... şirketi arasında davacının var olan bayilik sözleşmesi gereği, her iki tarafın da eylemlerinin akde aykırılığına yaptırımlar getirilmiş olduğu, bu kapsamda haksız fiil sorumluluğunun değerlendirmeye alınamayacağı, davacının, davalıların meydan verdiği fiilerden ötürü mali verilere göre zararına rastlanılamadığı, diğer davalılardan ..., ..., ..., ... /...'nın akde aykırılıkta pasif husumetinin bulunamayacağı, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun Hükümlerinin somut olayda uygulanmasının bulunmadığı, davalı — karşı davacının, 19.06.2015 Tarihi itibariyle davacı karşı davalı ile bir sulh protokolü yaparak, birbirlerini geçmişe dönük gayrikabili rücu ibra etmiş olduklarından bu tarihten önce vuku bulduğu iddia edilen olaylardan dolayı ileri sürdükleri taleplerine iştirak edilemediği, bu tarihten sonra davacının ..... isimli internet sitesinde fiyat kırmasından dolayı markanın ticari itibarının zedelenmesine dönük iddialar kapsamında, davalı —- karşı davacı ...'un bayilik sözleşmesinin karşılıklı olarak yürütülemez bir hale gelmesinden dolayı münakit sözleşmenin 14/2. Maddesine göre cezai şart ödeyerek fesih hakkını kullandığından bahisle, a