Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-1-2 (Devralma)
Karar Sayısı : 19-10/110-43
Karar Tarihi : 28.02.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Gülçin DERE, Öykü SARIASLAN, Emine HARMANKAYA
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Indorama Netherlands B.V.
Temsilcisi: Av. H. Emre ÖNAL
Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza Kat:17
34394 Levent /İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Indorama Ventures Pcl’nin, bağlı şirketi olan Indorama
Netherlands B.V. aracılığıyla INVISTA Resins & Fibers GmbH’nin çıkarılmış
hisselerinin tamamını devralması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.01.2019 tarih, 121 sayı ile
giren ve eksiklikleri en son 18.02.2019 tarih, 1116 sayı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 21.02.2019 tarih ve 2019-1-2/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, Indorama Ventures Pcl’nin (IVL) yüzde yüz bağlı şirketi olan Indorama
Netherlands B.V. (INDORAMA) aracılığıyla INVISTA Resins & Fibers GmbH’nin
(INVISTA RESINS) sermayesini oluşturan çıkarılmış hisselerin tamamını Arteva
Holdings GmbH’den (ARTEVA) devralması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
Bunun yanı sıra IVL, INVISTA Textiles (U.K.) Limited’ten (INVISTA TEXTILES) ilgili
fikri mülkiyet haklarını da devralacaktır. INVISTA RESINS’in yüzde yüz sahibi
ARTEVA olup, işleme izin verilmesi halinde INVISTA RESINS’in tek kontrolü IVL’ye
geçecektir.
G.1. Taraflar
G.1.1. Devre Konu: INVISTA Resins & Fibers GmbH (INVISTA RESINS)
(5) Amerika Birleşik Devletleri (ABD) orijinli elyaf, resin ve ara maddeler şirketi olan
INVISTA RESINS, INVISTA Grubu’nun bir parçasıdır. INVISTA Grubu ise, ABD
merkezli çok uluslu bir şirketler topluluğu olan Koch Industries Inc.’nin (KOCH
GRUBU) iştirakidir. INVISTA RESINS'in %100 pay sahibi ARTEVA olup, ARTEVA,
KOCH GRUBU tarafından kontrol edilmektedir.
(6) KOCH GRUBU rafinaj, kimyasallar ve bioyakıtlar, orman ve tüketici ürünleri, gübreler,
polimerler ve elyaflar, elektronik bileşenler, süreç ve kirlilik kontrol ekipmanı ve
teknolojileri, emtia ticareti, mineraller, enerji, çiftçilik, cam, baskı ve paketleme,
19-10/110-43
2/12
kurumsal yazılım ve yatırımlar alanlarında faaliyet gösteren teşebbüslerden
oluşmaktadır.
(7) INVISTA RESINS, PET cipsleri1 üretimi başta olmak üzere, esas olarak kord bezi
iplikleri ve mekanik kauçuk (MRG) iplikleri gibi ürünler için kullanılan PET endüstriyel
iplik cipsleri ve otomotiv koltukları, ev tekstili, mühendislik plastikleri ve benzeri için
kullanılan PET tekstil cipsleri üretimi ve satımı konusunda faaliyet göstermektedir.
Ayrıca şirket, süt ürünleri için kilitler/kapaklar, kahve folyo ambalajı, plastik kartlar gibi
ürünler için kullanılan PET film cipsleri ile bira şişeleri, fıçıları, gazsız içecekler, gıda
ambalajları, tıbbi uygulamalar ve benzeri içecek ve gıda ambalajları için kullanılan
PET şişe cipsleri satışı da yapmaktadır. Şirket bunlara ilave olarak, içecek ve gıda
ambalajları segmenti kapsamında, ambalaja eklenerek, oksijene duyarlı ürünlerin
(örneğin bira, meyve suyu, şarap, ketçap gibi) paketleme ömrünü uzatan bariyer
katmanı ürünlerinin üretiminde kullanılan PET cipsleri (PET bariyer katmanı cipsleri)
de satmaktadır.
(8) INVISTA RESINS, PET cipslerin üretimi için kullanılan hammadde (özellikle DMT2 ve
PTA) üretimi ve satışı gerçekleştirmemektedir. Bu bağlamda, PTA, DMT ve MEG
alımını dışardan sağlamaktadır. PTA’yı yıllık sözleşmeli iki tedarikçiden sağlamakta
olup, DMT’yi ise üç yıllık sözleşmeli bir tedarikçiden temin etmektedir. Diğer taraftan
devre konu şirketin şişe, iplik, film gibi alt pazardaki ürünlere ilişkin üretimi
bulunmamaktadır.
(9) IVL, taraflar arasında akdedilen 20.12.2018 tarihli Hisse Alım Anlaşması ile INVISTA
TEXTILES’den devre konu teşebbüsün faaliyetlerini sürdürmek için ihtiyaç duyduğu
ilgili fikri mülkiyet haklarını da devralacaktır. INVISTA TEXTILES, Invista (U.K.)
Holdings Limited’in %100 iştiraki olup, KOCH GRUBU tarafından kontrol
edilmektedir.
(10) Devre konu fikri mülkiyet hakkı PET bariyer katmanı üretiminde kullanılan
kimyasaldır. Bu kimyasal sayesinde PET şişe cipsi PET bariyer katmanına
dönüşebilmekte ve ortaya özel bir ürün çıkmaktadır. IVL, devralma ile birlikte bu
kimyasalın fikri mülkiyet hakkına sahip olacak ve özel nitelikli bir PET bariyer katmanı
üretme imkanına sahip olacaktır.
(11) Devre konu fikri mülkiyet hakları mevcut durumda INVISTA TEXTILES’e ait olup,
INVISTA RESINS’in faaliyetleri sırasında ihtiyaç duyduğu/kullandığı bazı patent ve
marka haklarından oluşmaktadır. Dolayısıyla, anılan fikri mülkiyet hakları içerisinde,
devre konu ve/veya grup şirketlerince sahip olunan/kullanılan bir (münhasır ya da
gayrı-münhasır) lisans bulunmadığı ve ayrıca INVISTA TEXTILES’in devre konu
hakları mevcut durumda herhangi bir üçüncü kişiye lisanslamadığı ifade edilmiştir.
G.1.2. Devralan: Indorama Ventures Pcl (IVL) - Indorama Netherlands B.V.
(INDORAMA)
(12) Dosya konusu devralma işleminde devralan INDORAMA olup, INDORAMA’nın
sermayesinin tamamı, merkezi Bangkok, Tayland’da bulunan halka açık bir şirket
olan IVL’ye aittir. IVL, nihai olarak Aloke LOHIA ve Suchitra LOHIA tarafından kontrol
edilmektedir.

1 Dosyadaki bilgilere göre, PET resin, Polyester resin, PET cips, Polyester cips terimleri teknik olarak
aynı ürünleri ifade etmektedir.
2 Pet cipsi üretimi için gerekli ana kimyasal paraksilendir (PX). PX, oksidasyona tabi tutularak
terraflatik asitin türleri olan PTA veya DMT’ye dönüştürülmektedir.
19-10/110-43
3/12
(13) INDORAMA herhangi bir ekonomik faaliyette bulunmamakla birlikte, uzun süreden
beri şirketlerinin hisselerini elinde bulundurduğu IVL Grubu adına şirket alımları
gerçekleştirmektedir.
(14) IVL’nin faaliyet alanları ise hammadde ticareti, PET ticareti ile elyaf ve iplik
ticaretinden oluşmakta olup bu faaliyetlerin ayrıntılarına aşağıda yer verilmektedir:
Hammadde Ticareti: IVL hammadde ticareti kapsamında, saflaştırılmış tereftalik
asit (PTA3), etilen gilikol (MEG4), saflaştırılmış etilen oksit (PEO5) ve saflaştırılmış
izoftalik asit (PIA6) imal etmekte ve satışını yapmaktadır. Buna ek olarak dietilen
glikol (DEG) ve trietilen glikol (TEG7) üretmektedir.
PET Ticareti: PET ticareti kapsamında, polietilen tereftalat (PET8) resin üretilmekte
ve küçük cipslere (PET cipsi9) bölünerek satışı gerçekleştirilmektedir. PET cipsleri
ana olarak içecek kapları/kutuları (PET şişe cipsleri), ayrıca gıda, ilaç ve ev
ürünlerinin paketlemesinde ve endüstriyel paketleme uygulamalarında
kullanılmaktadır. Büyük çoğunluğu gazlı alkolsüz içecekler, su, enerji içecekleri,
buzlu çay, meyve suları ile diğer tür içecekler ve sıvılar için içecek sektöründe
ambalaj malzemeleri üretmek amacıyla kullanılır. Bildirim Formunda yer verilen
bilgilere göre, IVL, ön kalıplar (preform), kapaklar ve şişeler ile esnek gıda
ambalajı, ısı yalıtımı ve bant uygulamaları da dahil olmak üzere birçok kullanım
alanı bulunan ve PET filme dönüştürülebilen PET cipsleri (PET film cipsleri)
üretmekte ve satmaktadır.
Elyaf ve İplik Ticareti: IVL, bu iş kolunda (i) polyester tekstil cipsleri (PET tekstil
cipsleri), (ii) geri dönüştürülmüş polyester tanecikleri, (iii) tek ve iki bileşenli
polyester ve poliolefin elyafları, (iv) polyester kesikli elyaflar ile (v) naylon,
polyester, suni ipek, aramid veya melezlerinden (örneğin naylon ve aramid
karışımından) elde edilen tekstil ve yüksek mukavemetli filament iplikleri ve
kumaşları üretip satmaktadır. IVL ayrıca, yalnızca kendi ihtiyacı için yüksek
dayanıklı endüstriyel iplik üretiminde kullandığı özel nitelikli PET cipsler (PET
endüstriyel iplik cipsleri) üretmektedir.
(15) IVL Grubu Türkiye’de PET şişe cipsleri imal etmekte ve satmakta, ayrıca ithalat
yoluyla PTA, PIA, PET film cipsleri, PET tekstil cipsleri, polyester filament iplikleri,
polyester kesikli elyaflar, çift bileşenli PET elyaf özleri, çift bileşenli polimer elyaf
özleri, %100 poliprobilen monofiberler, naylon 66 esaslı endüstriyel iplikler, kord bezi
iplikleri ve MRG iplikleri satmaktadır.

3 PTA, PET resinleri ve polyester kesikli elyaf ve polyester filament iplik gibi ürünler de dahil olmak
üzere, polyester ürünlerinin üretiminde esas olarak prekürsör veya hammadde olarak kullanılan beyaz
toz formunda bir organik asittir.
4 MEG organik bir bileşiktir. Saf halde, kokusuz, renksiz, şurup kıvamında, tatlı bir sıvıdır. Otomobil
radyatörleri için antifriz, PET ve diğer polyester ürünlerinin üretiminde hammadde olarak
kullanılmaktadır.
5 PEO deterjan, koyulaştırıcı, çözücü, plastik ve çeşitli organik kimyasalların üretiminde kullanılır.
6 PIA, metaksilen hammaddesinden üretilir, renksiz katı organik bir bileşiktir. Saflaştırılmış izoftalik
asidin temel endüstriyel kullanımları polietilen tereftalat resin üretimi içindir.
7 DEG ve TEG çoğunlukla doğal gaz dehidrasyonu için kullanılır.
8 PET resin, alıcılara, genellikle cips formunda satılmaktadır. PET resin cipsleri ısıtılarak eritilmiş sıvı
haline getirilmektedir. Bu sayede kolayca her türlü şekle sokulabilmektedir.
9 PET resin satış öncesi henüz kesilerek tanecik haline getirilmemiş maddeyi, PET cipsi ise satış için
tanecik haline getirilmiş PET resini ifade etmektedir.
19-10/110-43
4/12
(16) PET şişe cips pazarında IVL Grubu’nun Türkiye’de tamamı INDORAMA’ya ait olan
Indorama Ventures PET Sanayi A.Ş. ve Indorama Ventures Çorlu Pet Sanayi A.Ş.
olmak üzere iki bağlı şirketi bulunmaktadır.
G.2. İlgili Pazar
(17) Devre konu INVISTA RESINS Türkiye’de PET endüstriyel iplik cipsi ve PET bariyer
katmanına yönelik faaliyette bulunmaktadır.
(18) Pet cipsi üretimi için gerekli ana kimyasal paraksilendir (PX). PX, oksidasyona tabi
tutularak terraflatik asitin türleri olan PTA veya DMT’ye dönüştürülmektedir. PTA’nın
difonksiyonel bir alkol çeşidi -genellikle- MEG ile bir araya getirilerek polimerleşme
adı verilen kimyasal reaksiyona girmesi suretiyle amorf (transparan) yapıda bir
polyester polimer elde edilmektedir. Uzun zincirli bir yapısı olan bu polyester polimer,
ekstrüzyon10 ve soğutma işlemlerinden sonra PET cipsleri oluşturacak şekilde küçük
parçalara kesilmektedir. Söz konusu kimyasala nihai kullanım amacına göre çeşitli
katkı maddeleri eklenerek üç çeşit PET cipsi oluşturulmaktadır. Bunlar sırasıyla, şişe
sınıfı (PET şişe cipsi üretimi), elyaf sınıfı (PET tekstil cipsi veya PET endüstriyel iplik
cipsi üretimi), film sınıfından (PET film cipsi üretimi) oluşmaktadır.
(19) Devre konu INVISTA RESINS üretim süreçlerinde ana girdi olarak PTA, MEG, DMT
ve az miktarda PIA, PET cipsi üretiminde ise genelde girdi olarak PTA ve PIA
kullanılmaktadır. PIA çoğunlukla PET şişe cipsi ve PET bariyer katmanı (cipsi)
üretiminde, PTA ise tüm PET cips çeşitleri üretiminde kullanılmaktadır.
Şekil 1: Bildirim Konusu İşlemde Türkiye Pazarındaki Ürünler Arasındaki İlişki

(20) PTA, PET resini gibi polyester ürünlerinin üretiminde esas olarak öncül veya
hammadde olarak kullanılan, ince beyaz toz formunda organik bir bileşiktir. PTA, PET
resin formülasyonunun yaklaşık olarak %86’sını oluşturmaktadır. PTA’nın üretimi,

10 Ekstrüzyon, silindirik bir metal bloğun bir kovan içine yerleştirilerek ıstampa vasıtasıyla uygulanan
basma kuvveti etkisiyle matris deliğinden geçirilmesi işlemidir.
Pet Bariyer
Katmanı Cipsi
PIA
PTA
Pet Endüstriyel
İplik Cipsi
IVL Türkiye Pazarı
Faaliyetleri
INVISTA RESINS
Türkiye Pazarı
Faaliyetleri
Kord Bezi İpliği
MRG İpliği
19-10/110-43
5/12
PX’in havadaki oksijenle oksidasyonu, ko-oksidasyon tekniği ve çok kademeli
oksidasyon gibi birçok farklı yöntemle gerçekleştirilebilir.
(21) PIA, metaksilenin (MX) oksidasyonu ve hidrojemasyon ile saflaştırma yoluyla üretilir.
Bu renksiz katı, ftalik asit ve tereftalik asitin bir izomeridir. PIA şu
süreçlerde/ürünlerde kopolimer olarak kullanılır: (i) PET üretimi ve yapısal gelişimi, (ii)
toz boyalar, (iii) tekneler ve depolama tankları gibi çeşitli ürünlerin imalatında
kullanılan doymamış polyester resinler.
(22) Rekabet Kurulunun (Kurul) önceki kararlarında, genel olarak PET cipslerinin
üretiminin ve tedarikinin, kendi içinde ayrı bir ilgili ürün pazarı teşkil ettiği
belirtilmiştir.11 Bununla birlikte, yakın tarihli kararlarında Kurul, PET (polyester) cips
pazarının alt kırılımlarını da incelemiş ve "yüksek viskoziteli" (> 78 ml/g) polyester
cipsler ile "düşük viskoziteli" (kabul etmiştir.12 İlgili kararlarda belirtildiği üzere, düşük viskoziteli cipsler çoğunlukla
PET tekstil cipsleri ve PET film cipslerinden oluşmakta iken, yüksek viskoziteli cipsler
PET şişe cipslerine denk gelmektedir. PET endüstriyel iplik cipsleri ve PET bariyer
katmanı cipsleri ise yukarıda bahsedilen PET cipslerinin ileri yoğunlaştırılmış
halleridir.
(23) PET endüstriyel iplik cipsleri, PET tekstil cipslerinin ileri yoğunlaşma işleminden
geçirilmesi sonucu üretilmektedir. İleri yoğunlaşma ile kastedilen, PET tekstil
cipslerinin viskozitesini artırmak ve böylece teknik uygulamalar için gerekli olan
yüksek mukavemetli karakteri oluşturmak için ısıtılması ve çeşitli katkı maddelerin
tepkimeye sokulmasıdır. PET endüstriyel cipsler, kord bezi iplikleri ve mekanik
kauçuk ürünleri iplikleri gibi endüstriyel iplikler için kullanılmaktadır. Mekanik kauçuk
ürünlere örnek olarak, taşıma bantları, emniyet kemerleri, yangın hortumları, çatı
kaplama membranları, filtreleme ve jeotekstil ürünleri sayılabilir.
(24) PET bariyer katmanı (cipsleri), PET şişe cipslerine özel bir kimyasal eklenmesi
yoluyla üretilmektedir. Bu ürünler ambalajların raf ömrünü uzatmak, kaliteyi ve dış
görünüşü korumak amacıyla oksijen girişi ve ışık gibi faktörlerden ekstra korunmaya
ihtiyaç duyan ambalaj üreticilerine tedarik edilmektedir. Devre konu şirketin PET
bariyer katmanı faaliyeti PolyShield ve Oxyclear ürünlerini içermektedir. PolyShield,
oksijene duyarlı yiyecekleri ve bira, şarap, meyve suyu, vitamin takviyeli içecekler ve
ketçap gibi sıvıları paketlemek ve korumak için gereken raf ömrünü sağlamakta,
Oxyclear ise meyve suyu, şarap ve ketçap gibi 12 aydan daha uzun raf ömrüne sahip
duyarlı ürünler için ek oksijen bariyeri koruması sağlamaktadır.
(25) PET endüstriyel cipsler kord bezi iplikleri ve MRG iplikleri gibi endüstriyel iplikler için
kullanılmakta olup, MRG terimi mekanik kauçuk ürünleri ifade etmektedir. Mekanik
kauçuk ürünlere örnek olarak, taşıma (konveyör) bantları, emniyet kemerleri,
hortumlar (yangın vs.), çatı kaplama membranları, filtreleme ve jeotekstil ürünleri
sayılabilir.
(26) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultunda ilgili ürün pazarları, “PTA üretimi ve tedariki”,
“PIA üretimi ve tedariki”, “PET endüstriyel iplik cipsi üretim ve tedariki”, “PET bariyer
katmanı cipsi üretimi