Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-281 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-10/133-70
Karar Tarihi : 14.02.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖR : Ali Fuat KOÇ, Bahar ERSOY
C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : Gestaş Deniz Ulaşım Turizm Ticaret A.Ş.
Cevat Paşa Mah. Kayserili Ahmet Paşa Cad. İl Özel İdare Binası
No:26 K:1-2 Çanakkale
(1) E. DOSYA KONUSU: Gestaş Deniz Ulaşım Turizm Ticaret A.Ş.'nin Çanakkale Boğazı'nda
feribotla yolcu ve araç taşımacılığı pazarında tekel haline geldiği ve aşırı fiyat uyguladığı
iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Gestaş Deniz Ulaşım Turizm Ticaret A.Ş.
(Gestaş)’nin, feribotla yolcu ve araç taşımacılığında kullanılan Kilitbahir-Çanakkale hattını,
daha önce hatta faaliyet gösteren teşebbüse baskı uygulamak suretiyle devraldığı, böylelikle
Çanakkale Boğazı’nda tekel konumuna geldiği ve 17 TL olan bilet fiyatını 24 TL’ye çıkarmak
suretiyle aşırı fiyat uyguladığı iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.07.2012 tarih ve 5867 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 09.08.2012 tarih ve 2012-4-281/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 28.08.2012
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu
karar uyarınca düzenlenen 05.02.2013 tarih ve 2012-4-281/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) Çanakkale Boğazı’nın iki yakası arasında karayolu bağlantısı olmaması ve yolcu, araç ve yük
taşımacılığının araba vapuru ve feribotlarla sağlanması dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı,
“deniz yoluyla yolcu ve araç taşımacılığı hizmeti pazarı” olarak tespit edilmiştir. Öte yandan,
mevcut dosya kapsamında, ilgili coğrafi pazarın “Çanakkale Boğazı Bölgesi” olarak geniş bir
şekilde veya “Kilitbahir-Çanakkale hattı” olarak dar bir şekilde tanımlanması değerlendirmeyi
etkilemeyeceğinden, kesin bir ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
(6) Dosya konusu bilgilere göre, başvuruya konu Gestaş, Çanakkale-Eceabat ve Lapseki-Gelibolu
hatlarında 2006 yılında, Kepez-Eceabat hattında 2009 yılında, Çanakkale (Merkez)-Kilitbahir
ve Çanakkale (Koltuk Barınağı)-Kilitbahir hatlarında ise 2012 yılında faaliyete başlamış olup,
söz konusu hatlarda rakibi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Gestaş’ın faaliyet gösterdiği
Lapseki-Gelibolu hattına rakip Çardak-Gelibolu hattında ise 6 adet teşebbüs faaliyet
göstermektedir.
Başvuruda ilk olarak, Gestaş’ın anılan hatlardan Çanakkale-Kilitbahir hattında daha önce
faaliyet gösteren teşebbüse baskı uygulamak suretiyle söz konusu hattı devraldığı ve böylece
13-10/133-70
2/4
Çanakkale Boğazı’nda tekel durumuna geldiği iddia edilmiştir.
(7) 25.11.2010 tarih ve 27766 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Deniz Yolu ile Yapılacak Düzenli
Seferlere Dair Yönetmelik’in 5. maddesi uyarınca, işletmecilerin kabotaj hattında düzenli sefer
yapacak gemiler için hat izni almak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. Aynı Yönetmelik’in 8.
maddesine göre, hat izni iki yıllığına verilmekte olup, gemilerin klaslı olması halinde bu süre
dört yıla kadar uzatılabilmektedir.
(8) Kilitbahir Ltd.’nin 1960’lardan bu yana Çanakkale-Kilitbahir hattında faaliyet gösterdiği, 2002-
2009 yılları arasında söz konusu hatta Erdemler Nakliyat Turizm Petrol Ürünleri Liman
İşletmeciliği Tersanecilik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin (Erdemler Nakliyat) de faaliyet gösterdiği
bilinmektedir. T.C. Çanakkale Valiliği Eceabat İlçesi Kilitbahir Köyü Muhtarlığı ile imzaladığı
akde aykırılık nedeniyle sözleşmesi feshedilen Erdemler Nakliyat, 2009 yılında hattan çıkmak
zorunda kalmıştır. Böylece, Kilitbahir Ltd. Çanakkale-Kilitbahir hattında faaliyet gösteren tek
teşebbüs olarak kalmıştır. Kilitbahir Ltd., Çanakkale Koltuk Barınağı İskelesi’ni kullanabilmek
için söz konusu iskelenin işletme hakkını elinde bulunduran Gestaş ile hattın diğer ucunda
bulunan Kilitbahir İskelesi’ni kullanabilmek için ise işletme hakkını elinde bulunduran T.C.
Çanakkale Valiliği Eceabat İlçesi Kilitbahir Köyü Muhtarlığı ile bir kira sözleşmesi imzalamıştır.
Ancak daha sonra Kilitbahir İskelesi, 12.12.2011 tarihinde yapılan yeni bir ihale ile Gestaş’a
kiralanmıştır. Söz konusu ihaleye Gestaş dışında herhangi bir teşebbüs katılmamıştır. Gestaş
söz konusu hatta faaliyetlerine hemen başlamamış, 28.02.2012 tarihine kadar Kilitbahir Ltd.
hizmet vermeye devam etmiştir. Gestaş’ın ulaşım hizmeti vermeye başlaması ise 01.03.2012
tarihinden itibaren söz konusu olmuştur. İnceleme konusu teşebbüs, bu hatta faaliyet
gösterebilmek için ihtiyacı olan gemileri Kilitbahir Ltd.’den kiralamıştır. Bu bilgilerin yanı sıra,
Gestaş’ın daha önce Kilitbahir-Çanakkale hattında faaliyet gösteren teşebbüse baskı
uygulamak suretiyle söz konusu hattı devraldığı yönünde herhangi bir bulguya da
ulaşılmamıştır.
(9) Başvuruda, Gestaş’ın Çanakkale-Kilitbahir hattında aşırı fiyat uyguladığı iddia edilmiştir. Aşırı
fiyat uygulaması 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında, hakim durumun kötüye
kullanılması davranışlarından birini teşkil etmektedir. Bir eylemin hâkim durumun kötüye
kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve hâkim
durumdaki teşebbüsün eyleminin kötüye kullanma olarak kabul edilebilecek nitelikte olması
gerekmektedir. Kötüye kullanma olarak k