(2709S. K. m. 125) (2330 S. K. m. 6)

İSTEMİN ÖZETİ: Diyarbakır 3.İdare Mahkemesi'nce verilen 23/05/2018 gün ve E:2017/3054, K:2018/855 sayılı kararın, davacı ve davalı idarece, dilekçede belirtilen nedenlerle ve 2577 sayılı Kanun'un 45.maddesi uyarınca istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:

Dava, Jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacının, Diyarbakır ili, Sur ilçesindeki …. operasyonu sırasında 14/02/2016 tarihinde meydana gelen patlamada yaralanması sonucu oluştuğu ileri sürülen efor kaybı zararı olarak 1.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi zararın 14/02/2016 tarihinde itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince tazmini istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesi'nce, idari tahkikat raporunda olayın meydana gelişinde kusur veya ihmali, kontrol ve gözetimi aksatan personelin bulunmadığının belirtildiği, patlamanın bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirildi ve dava dilekçesinde "kusursuz sorumluluk ilkesi" uyarınca tazminat isteminde bulunulduğu anlaşıldığından, maddi ve manevi tazminat isteminin idarenin kusursuz sorumluluğu uyarınca incelenmesi gerektiği, davacının kalıcı iş göremezliğinin bulunmadığı, tedavisi tamamlanarak daha az güç harcayarak yürütebileceği branşının geri hizmetlerinde veya karargah ve kurumlarda görev yaptığından fazladan güç sarf edilmesi sonucu oluşmuş bir maddi zararının bulunmadığı, görev yerinin değişmesi sonucu kişinin aylık gelirinde bir azalma olmuş ise, sadece görev yeri değişikliği nedeniyle oluşan maddi zararın söz konusu olacağı, ancak davacının Mersin iline atanması sonucu oluşan farkın, fiili çalışmaya (operasyona katılmaya), operasyondan kaynaklanan yaralanma ile ilgili tedavinin devam etmesine ve çalışılan ile göre verilen tazminat kalemleri yönünden maaşında düşüş bulunduğu, böylelikle bu düşüşün branşının geri hizmetinde veya karargah ve kurumlarda görev yapmasının doğrudan sonucu olmadığı ve Jandarma Genel Komutanlığı Nakdi Tazminat Komisyonunun 2016/299 sayılı kararı uyarınca da davacıya 8.437,60-TL maddi tazminat ödendiği de anlaşılmakla, 1.000,00-TL maddi tazminat isteminin reddi gerektiği, Olayın gelişimi ve sonucu dikkate alınarak ve ilgilinin durumu itibariyle, manevi zarara karşılık olarak Mahkemece takdir edilecek manevi tazminatın, manevi tatmin aracı olmasından dolayı zenginleşmeye yol açmayacak miktarda, fakat olayın niteliği ile idarenin olaydaki kusurunun niteliğini, kusursuz sorumlulukta ise sorumluluğunun, hizmetin özelliğini ve zararın ağırlığını ifade edecek ölçüde saptanması gerekmekte olup, davacının kamu hizmetini yürütürken görevin sebep ve tesiri ile yaralanması sonucunda duyduğu ızdırabın karşılığı olarak 2330 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca davacıya ödenen nakdi tazminat miktarı da göz önünde bulundurularak, davacıya 5.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesi gerektiği, manevi tazminat isteminin geriye kalan 45.000,00-TL manevi tazminat isteminin ise reddi gerektiği, kabul edilen miktarın davalı idareye başvuru tarihi olan 08/09/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının 1.000,00-TL maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin ise, 5.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, geriye kalan 45.000,00-TL'sinin ise reddine, kabul edilen 5.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 08/09/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, davacının maluliyet oranının belirlenmesi için mahkemeden talepte bulunulsa da bu hususa ilişkin herhangi bir karar alınmadığı, hastaneye sevk edilmeden maluliyetin bulunmadığı kanaatiyle davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, tedavi süreci sonunda davacının eski sağlığına kavuşamadığı, psikiyatrik tedavi de gördüğü, görevinin sebep ve tesiriyle oluşan …’nün gerçekleştirdiği saldırı nedeniyle vücut fonksiyon kaybı (meslekte kazanma gücü kaybı) oluştuğu, sol gözünde körelmiş noktalar oluştuğu, her iki gözde görme kaybı meydana geldiği, yüzünde izler kaldığı, efor kaybı oluşması nedeniyle bakılan davayı açmak zorunda kalındığı, yargılama sürecinde maluliyet durumu için rapor sunulması için ara kararla davacıya süre verildiği, mahkemeden hastaneye sevk edilmesini istemelerine rağmen bu yönde bir ara karar alınmadığı, mahkeme heyetinin tıbbi alanda uzman bir heyet olmamasına rağmen maluliyetin bulunmadığı yönünde kanaate varıldığı, davacının yaralanma öncesi ile sonrası arasında maaşının aynı veya farklı olmasının ya da daha kolay bir görevde çalışmasının maddi zararı olmayacağı anlamına gelmeyeceği gibi aynı görevi icra ettiği emsalleri ile aynı eforu harcadığı anlamına da gelmeyeceği, emsalleri aynı görevi yaparken çok daha fazla efor harcayarak onların seviyesinde görev icra edebileceği, fazla harcadığı efor davacının maddi zararı olduğu, fazla harcadığı efor aslında fazla mesai gibi olduğu, bu nedenle davacının aynı maaşı aldığı gerekçesi ile maddi zararının olmadığı yönünde karar vermek de somut gerçeklere ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf incelemesi yolu ile kararın kaldırılması istenilmektedir.

Davalı idarece, BTÖ mensuplarının fiili nedeniyle gerçekleşen olayda 3.kişinin kusurunun illiyet bağını kestiğinden meydana gelen zarardan idarenin kusurlu ve kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, nakdi tazminatın ödenmesi ve bu ödemenin maddi ve manevi zararın karşılığı olması nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiği, talep edilen manevi tazminat isteminin sebepsiz zenginleşmeye neden olacağı, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği, idarenin harçtan muaf olduğu ileri sürülerek istinaf incelemesi yolu ile kararın kaldırılması istenilmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, aynı maddenin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdarenin hukuksal sorumluluğu, kamusal faaliyetler sonucunda, idare ile yönetilenler arasında yönetilenler zararına bozulan ekonomik dengenin yeniden kurulmasını, idari etkinliklerden dolayı bireylerin uğradığı zararın idarece tazmin edilmesini sağlayan bir hukuksal kurumdur. Bu kurum, kamusal faaliyetler nedeniyle yönetilenlerin malvarlığında ortaya çıkan eksilmelerin ya da çoğu İdarenin hukuksal sorumluluğu, kamusal faaliyetler sonucunda, idare ile yönetilenler arasında yönetilenler zararına bozulan ekonomik dengenin yeniden kurulmasını, idari etkinliklerden dolayı bireylerin uğradığı zararın idarece tazmin edilmesini sağlayan bir hukuksal kurumdur. Bu kurum, kamusal faaliyetler nedeniyle yönetilenlerin malvarlığında ortaya çıkan eksilmelerin ya da çoğalma olanağından yoksunluğun veya uğranılan manevi zararların giderilebilmesi, karşılanabilmesi için aranılan koşulları, uygulanması gereken kural ve ilkeleri içine almaktadır.

İdari işlemler, idari makam ve mercilerin idari faaliyet alanında idare hukuku çerçevesinde, tek taraflı irade açıklamasıyla hukuk aleminde sonuç doğuran kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tasarruflardır. İdari eylem ise, idarenin işlevi sırasındaki, temelinde bir idar