İSTİNAF İSTEMİNDE BULUNAN(DAVALI) :ŞANLIURFA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

İSTEMİN ÖZETİ: Davacılar tarafından, davacıların hissedar olduğu Şanlıurfa İli Harran İlçesi'nde 107/2, 107/3, 150/1, 151/1, 151/2 parselde bulunan bir kısım sulu tarım arazilerinin kullanımının "ticaret alanı" ve "iş merkezi" olarak değiştirilmesine ilişkin Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18/05/2017 tarih ve 234 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, Şanlıurfa 2. İdare Mahkemesince verilen 01/11/2018 gün ve E:2017/909 , K:2018/929 sayılı "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kararın, davalı idare vekili tarafından, usul yönünden, Harran Belediye Başkanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın da hasım mevkine alınması gerektiği, esas yönünden dava konusu parsellerin de içerisinde yer aldığı 3.306.864,64 m2 yüzölçümlü alan üzerinde Tarım Reformu Bölge Müdürlüğü'nün 11.04.2010 tarihli makam olur ile imar planı oluşturulması amacıyla "Tarım Dışı Kullanma İzni" verilmesinin uygun görüldüğü, 2017/10001 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1.maddesinin ikinci fıkrasından da dava konusu işlemde Toprak Koruma Kurulunun uygun görüşüne tabi olmadığının açıkça anlaşıldığı, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde de dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce, dava dosyasının tekemmül ettiği görüldüğünden, YD hakkında karar verilmeden işin esası görüşüldü:

Dava, davacıların hissedar olduğu Şanlıurfa İli Harran İlçesi'nde 107/2, 107/3, 150/1, 151/1, 151/2 parselde bulunan bir kısım sulu tarım arazilerinin kullanımının ticaret alanı ve iş merkezi olarak değiştirilmesine ilişkin Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Belediye Meclisi'nin 18/05/2017 tarih ve 234 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Mahkemece, Harran Ovası'nın 02/06/2017 tarih ve 30084 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2017/10001 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla "Büyük Ova" statüsüne alındığı, "Büyük Ova" statüsüne alınan taşınmazların tarım dışı kullanımının mevzuat hükümleri gereğince Şanlıurfa Valiliği bünyesinde oluşturulacak Toprak Koruma Kurulu'nun uygun görüşü doğrultusunda gerçekleştirilebileceği, keza Harran Ovası'nın "Büyük Ova" statüsüne alınması tarihi itibariyle dava konusu Belediye Meclis Kararının henüz kesinleşmediği, dolayısıyla dava konusu Belediye Meclis Kararı henüz ilan aşamasındayken statüsü değişen Harran Ovası'nın tarım dışı kullanımına izin verilebilmesinin Toprak Koruma Kurulu'nun uygun görüşüne bağlı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Dairemizin 24/10/2019 tarih ve E:2019/5 sayılı ara kararıyla mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, alınan 26/06/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle "Dava konusu işlem Şanlıurfa İli, Harran İlçesi'nde 107/2, 107/3, 150/1, 151/1, 151/2 parselde bulunan bir kısmı sulu tarım arazilerinin kullanımının ticaret alanı ve iş merkezi olarak değiştirilmesine ilişkin Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, Belediye Meclisi'nin 18.05.2017 tarih ve 234 sayılı işleminin iptali istemidir. Davacılar tarafından iptali talep edilen Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 18.05.2017 tarih ve 234 sayılı kararı ile Şanlıurfa ili, Harran ilçesi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı ile Şanlıurfa ili, Harran ilçesi l/l000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı onaylanmıştır. Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18.05.2017 tarih ve 234 sayılı kararı ile onaylanan Harran ilçesi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı ile Harran ilçesi 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı 23.05.2017-23.06.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılmış ve askı sürece içerisinde plana yapılan itirazlar Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.07.2017 tarih ve 319 sayılı kararı ile reddedilerek planlar kesinleşmiştir. Dolayısıyla davacılar tarafından Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18.05.2017 tarih ve 234 sayılı kararı ile onaylanan ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.07.2017 tarih ve 319 sayılı kararı ile de onaylanarak kesinleşmiş olan Harran ilçesi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı ile Harran ilçesi 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının iptali talep edilmektedir. Bu doğrultuda bilirkişi kurulumuzca Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18.05.2017 tarih ve 234 sayılı kararı ile onaylanan ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.07.2017 tarih ve 319 sayılı kararı ile de onaylanarak kesinleşmiş olun Harran ilçesi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı ile Harran ilçesi 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planına yönelik değerlendirme yapılmıştır.(...)

30.10.2012 tarihinde onaylanan Adıyaman-Şanlıurfa-Diyarbakır Planlama Bölgesi 1/l00.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının yürürlüğe girmesinden sonra bu plan doğrultusunda alanda yürürlükte olan imar planlarının bu plana uyumlu hale getirilmesinin gerekmesi, 14.06.2014 tarih 29030 sayılı Resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi ile alanda 1992 yılında yürürlüğe giren 1/5000 ölçekli koruma amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planının bu yönetmelikte belirtilen gösterim teknikleri doğrultusunda yeniden güncellenmesinin gerekmesi, alanda 1992 yılında yürürlüğe giren imar planlarında projeksiyon nüfusunun 10.000 kişi olarak kabul edilip bu planların 10.000 kişilik bir nüfusa göre hazırlanmasına rağmen dava konusu olan imar planlarının hazırlandığı 2017 yılında Harran ilçe Merkezi nüfusunun 8.375 kişi olduğu, alanda 1992 yılımla yürürlüğe giren imar planlarının planlanın alanı dışında kalan bazı alanlarda yani plansız alanlarda yapılaşmaların gerçekleştiği ve gerçekleşmeye devam ettiği, dolayısıyla alanda 1992 yılında yürürlüğe giren 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım İmar planı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planının ihtiyaca cevap veremez duruma geldiği görülmektedir. Bütün bu parametreler birlikte değerlendirildiğinde dava konusu imar planlarına konu olan alanda yürürlükte olan imar planlarının ihtiyaca cevap verememesi ve uygulama kabiliyetini yitirmesi, plansız alanlarda gerçekleşen yapılaşmaların kontrol altına alınmasının gerekmesinden dolayı alanda yürürlükte olan imar planlarında revizyona gidilmesinin ve kontrolsüz yapılaşmaların gerçekleştiği plansız alanların plan kapsamına alınması için ilave imar planlarının hazırlanmasının kaçınılmaz olduğu, daha doğrusu zorunlu hale geldiği, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18.05.2017 tarih ve 234 sayılı kararı ile onaylanan ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 14.07.2017 tarih ve 319 sayılı kararı ile de onaylanarak kesinleşmiş olan Harran ilçesi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı ile Harran ilçesi 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının da bu doğrultuda hazırlandığı, dolayısıyla dava konusu olan Harran ilçe merkezi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı ile dava konusu olan Harran ilçe merkezi 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının hazırlanmasında şehircilik İlkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.