Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-4-28 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-36/549-177
Karar Tarihi : 09.09.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ,
Kenan TÜRK
B. RAPORTÖR : Abdurrahman TEPELİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Erektaş Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti.
Adres: Gaziosmanpaşa Mah. Gazi Bulvarı No:77-B Erbaa Tokat
- Lüks Erova Tur. Sey. Nak. Pet. San. Tic. A.Ş.
Adres: Gaziosmanpaşa Mah. Gazi Bulvarı Erbaa Tokat
(1) E. DOSYA KONUSU: Erektaş Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. ve Lüks Erova Tur. Sey. Nak.
Pet. San. Tic. A.Ş. arasında yapılan anlaşma ile haftanın belli gün ve saatlerinin
düzenlenen seferler itibarıyla paylaşıldığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Tokat ili Erbaa ilçesinde, şehirlerarası ve
şehir içi yolcu taşımacılığı yapan Erektaş Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. (EREKTAŞ) ve Lüks
Erova Tur. Sey. Nak. Pet. San. Tic. A.Ş. (LÜKS EROVA) adlı firmaların haftanın belli
gün ve saatlerini paylaşarak müşterileri ve pazarı paylaşarak rekabeti ihlal ettikleri iddia
edilerek konunun araştırılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.06.2015 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 24.06.2015 tarih ve 2015-4-28/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 07.07.2015
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-28/394-M sayı ile önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir. Anılan karar uyarınca düzenlenen 26.08.2015 tarih ve 2015-4-28/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca bu aşamada soruşturma
açılmasına gerek olmadığı,
- 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde EREKTAŞ ve
LÜKS EROVA’ya görüş gönderilerek, söz konusu uygulamaların rekabeti kısıtlayıcı
olduğunun, bu tip uygulamalardan kaçınılması gerektiğinin ifade edilmesi,
- 4054 sayılı Kanun’un 27. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde,
karayolu yolcu taşımacılığı pazarını düzenleyen ve sürekli olarak izleme (denetim)
görevini üstlenen T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına görüş
gönderilerek, şikayete konu uygulamaların rekabeti kısıtlayıcı sonuçlar
doğurduğunun, bu uygulamaların T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
15-36/549-177
2/8

Bakanlığı ve yerel kolluk kuvvetleri aracılığıyla denetlenmesinin daha etkin
olacağının ifade edilmesi
belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflara İlişkin Bilgiler
I.1.1. Lüks Erova Tur. Sey. Nak. Pet. San. Tic. A.Ş.
(5) LÜKS EROVA, Erbaa merkezli olup şehir içi ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı
faaliyetlerinde bulunmaktadır. LÜKS EROVA, İstanbul, Samsun, İzmir, Ankara,
Amasya, Tokat, Bursa ve Niksar’a seferler düzenlemektedir.
I.1.2. Erektaş Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti.
(6) EREKTAŞ, Erbaa merkezli olup 1994 yılından bu yana şehir içi ve şehirlerarası yolcu
taşımacılığı sektöründe faaliyette bulunmaktadır. EREKTAŞ, İstanbul, Samsun, Sivas,
Ankara, Amasya, Tokat, Bursa ve Niksar’a seferler düzenlemektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(7) Şikayete konu teşebbüsler Erbaa’dan Türkiye’nin belirli illerine otobüs seferleri
düzenlemektedir. Ayrıca söz konusu teşebbüsler Erbaa ilçesi ile Tokat ili ve Niksar
ilçesi arasında şehir içi yolcu taşıma hizmeti de vermektedir. Bu bağlamda ilgili ürün
pazarı “karayolu ile yolcu taşımacılığı pazarı” olarak belirlenebilecektir. Ancak ilgili
dosya kapsamında farklı pazar tanımları yapılmasının dosyanın mahiyetinde ve
ulaşılan sonuçta bir değişikliğe yol açmaması sebebiyle herhangi bir ilgili ürün pazarı
tanımı yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(8) Şikâyete konu başvuru açısından ilgili coğrafi pazar “Erbaa” olarak belirlenmiştir.
I.3. Tespitler ve Değerlendirme
I.3.1. İlgili Mevzuat
(9) Ülkemizde karayolu ile taşımacılık faaliyeti esas olarak 4925 sayılı Karayolu Taşıma
Kanunu (4925 sayılı Kanun) ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma
Yönetmeliği (Yönetmelik) ile düzenlenmektedir. Bununla birlikte karayolu ile
taşımacılık faaliyetinin belediye sınırları içerisinde gerçekleştirilmesi durumunda 5393
sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, belediyelere de bir takım yetkiler
vermektedir.
(10) 4925 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrası, “Bu Kanun
kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını,
taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve
kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü
taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar” şeklindedir. Görüldüğü üzere
belediye sınırları dışına yapılan taşımacılık esas olarak 4925 sayılı Kanun kapsamına
girmektedir. 4925 sayılı Kanun’un 4. maddesi taşımacılık faaliyetinin, “ekonomik, seri,
elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest
rekabet ortamında” gerçekleştirileceğini hüküm altına almıştır.
15-36/549-177
3/8

(11) 4925 sayılı Kanun kapsamında taşımacılık1, acentelik2 veya taşıma işleri
komisyonculuğu3 faaliyetinde bulanabilmek için aynı Kanun’un 5. maddesi gereğince
Ulaştırma Bakanlığından yetki belgesi alınması gerekmektedir. Yolcu taşımacılığı
faaliyeti bakımından hangi tür yetki belgelerinin düzenleneceği Yönetmelik’in 6.
maddesinin dördüncü fıkrasında şu şekilde düzenlenmiştir:
Tablo 1: Yönetmelik Kapsamında Düzenlenen Yolcu Taşımacılığına İlişkin Yetki Belge Türleri
Belge Türü Açıklama
D1 Tarifeli olarak şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara verilmektedir.
D2 Tarifesiz olarak yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara verilmektedir.
D3 Sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili personelini yurtiçinde taşımak üzere yolcu taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara verilmektedir.
D4 Tarifeli ve tarifesiz olarak 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası ve taşıma mesafesine bakılmaksızın il içi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara verilmektedir.
(12) Yolcu taşımacılığı faaliyeti alanında acentelik yapabilmek için alınacak yetki belge
türleri Yönetmelik’in 6. maddesinin beşinci fıkrasında şu şekilde düzenlenmiştir:
Tablo 2: Yönetmelik Kapsamında Düzenlenen Yolcu Taşımacılığında Acentelik Faaliyetine İlişkin Yetki
Belge Türleri
Belge Türü Açıklama Kapsam
F1 Yurtiçi yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacaklara verilmektedir.
F1 yetki belgesi sahipleri sadece D1, D2, D4
yetki belgesi sahipleriyle acentelik
sözleşmesi yapabilir.
F2
Uluslararası ve yurtiçi yolcu
taşımacılığı alanında acentelik
yapacaklara verilmektedir.
F2 yetki belgesi sahipleri sadece B1, B2, D1,
D2, D4 yetki belgesi sahipleriyle acentelik
sözleşmesi yapabilir.
(13) Yukarıda yer alan yetki belgelerini alabilmek için gerekli şartlar Yönetmelik’in 12. ve
13. maddelerinde düzenlenmektedir.
(14) Düzenli yolcu taşımacılığı faaliyeti bakımından yetki belgesi sahiplerince ücret tarifesi
hazırlanması, Ulaştırma Bakanlığına bildirilmesi ve bu tarifeye uyulması 4925 sayılı
Kanun’un 11. maddesi gereğince zorunludur. Yönetmelik’in 57. maddesi gereğince,
taşımacılar tarifenin üzerinde ücret talep edememekte, %30 oranından fazla da indirim
yapamamaktadır.
(15) 4925 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre düzenli yolcu taşımacılığı faaliyetleri zaman
tarifesine de tabidir. Zaman tarifeleri taşımacılar tarafından hazırlanmakta ve
Ulaştırma Bakanlığı onayından sonra yürürlüğe girmektedir. Yürürlüğe giren zaman
tarifelerine uyulması ise kanuni bir zorunluluktur.
(16) Yönetmelik’in 70. maddesi, yetki belgeleri sahiplerinin 4925 sayılı Kanun’a ve
Yönetmelik’e uygun davranıp davranmadıklarını denetleme yetkisinin Ulaştırma
Bakanlığında olduğunu düzenlemektedir. Bu kapsamda, yetki belgesiz veya alınan

1 Taşımacılık faaliyeti 4925 sayılı Kanun’un 3. maddesinde, “Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın
taşımacıya teslim edildiği yerden varış noktasına götürülmesini ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.
2 Acente 4925 sayılı Kanun’un 3. maddesinde, “Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya
müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde
daimî surette bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına
taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişiyi ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.
3 Taşıma işleri komisyonculuğu 4925 sayılı Kanun’un 3. maddesinde, “Ücreti karşılığında kendi namına
ve bir müvekkil hesabına eşya taşıtmayı meslek edinmiş kişiyi ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.
Taşıma işleri komisyonculuğu