Dairesi: Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No: 2021/2150
Karar No: 2023/267
Karar Tarihi: 04.05.2023
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2021
KARAR TARİHİ: 04/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirketin ticaret yaptıklarını, cari hesap ekstresinde müvekkil şirketin kesmiş oldukları fatura sundukları, cari hesaptan kaynaklı bakiye alacak için Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, yetki itirazı sonucu Diyarbakır İcra Dairesi'nin ... esas numaralı dosyası ile ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun S/A maddesi gereği dava şartı olan arabuluculuğa başvuru yapılmış olup, Diyarbakır Arabuluculuk Bürosu'nun ... büro dosya numaralı ... arabuluculuk numaralı başvurusunun ... tarihinde anlaşmazlık ile sonuçlandığını, mahkemenin takdirleri doğrultusunda BA-BS formları ve banka hesap hareketleri celp edilerek ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde bu hususta çekişme olmadığının görülebileceğini açıklayarak Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün ... esas numaralı dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı firmanın ... tarihinde ...esas sayılı numaralı dosya ile Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı numaralı dosyası ile müvekkili firmaya karşı icra takibi başlattıklarını, ödeme emrinin tebliğiyle birlikte ödeme emrine süresi içerisinde itiraz etmeleri üzerine takibin durduğunu, takibe ve davaya konu olan faturadan kaynaklı borç ile ilgili müvekkili firmaya E Arşiv üzerinden tebliğ edildiğini, oysaki davacı firmanın bu tebligatının usul yönünden hatalı bir tebliğat olduğunu, Vergi Usul Kanunda E fatura uygulamasına dâhil mükelleflerin E fatura uygulamasına kayıtlı olan diğer mükelleflere düzenleyecekleri faturaların elektronik fatura olması zorunluluğu düzenlendiğini, ilgili kanun maddesine göre somut dava değerlendirildiğinde müvekkili firmanın E fatura uygulamasına dâhil tüzel kişiliğe sahip olduğunu, bundan dolayı müvekkili firmaya yapılacak tüm fatura tebligatlarının E fatura uygulaması üzerinden gönderilmesinin zorunlu olduğunu, müvekkili firmanın davaya konu olan borcu davacının açmış olduğu icra takibinden öğrendiğini, başka türlü öğrenme şansının olmadığını, fatura uygulaması üzerinden gönderilmesi gereken faturanın E arşiv üzerinden gönderildiğinden dolayı usulsüz olduğunu, bir an için davacı firmanın usulüne uygun bir şekilde faturayı gönderdiği düşünülse bile müvekkili firma ve davacı firmanın yaptıkları işlerden dolayı aralarında bir ticari ilişki olduğunu, müvekkili firmanın davacı firmaya bu ticari ilişkiden ve başka nedenlerden kaynaklı herhangi bir borcu bulunmadığını açıklayarak davacının açmış olduğu itirazın iptali davasının reddine, açılan davanın kötü niyetli olduğundan dolayı dava konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava cari hesap faturasından kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, söz konusu cari hesap faturasından kaynaklanan borcun ödenmemesi üzerine davacı tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ... TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı vekiline ... tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından ... tarihinde takibe itiraz edildiği, itirazın davacı alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyası içerisinde herhangi bir tebliğ evrakı bulunmadığı anlaşılmakla iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi, Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası, ...Tic. ve San Aş'nin elektronik ortamda beyan ettiği ...dönemine ait BS formları, dairemiz ...vergi kimlik numaralı mükellefi ... Tic. Ltd. Şti.'ne Ait 2021 yılına ait Ba Form bildirimleri ve sair evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizce taraflar arasındaki ihtilafın, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın yerinde olup olmadığı, davacının takibe dayanak faturadan kaynaklı ve muavin defter kaydında belirtilen tutarda alacaklı olup olmadığı, takibe itirazın iptali ile icra inkar tazminatı ya da kötüniyet tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... tarihli celsesinde: dosyanın ve davalı taraf ticari defterlerinin incelenerek tarafların talep ve beyanları ile aralarındaki alacak borç ilişkisinin belirlemesi için mali müşavir marifeti ile bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişiden alınan ... tarihli raporda; "dava dosyası ve ticari defterler üzerinde yapılan inceleme ile Davalı ...TİC.LTD.ŞTİ nin 2020-2021 yıllarında E defter mükellefi olduğunun, davalının 2020 yılına ait defter ve beratları süresinde verildiğinin, davalının 2021 yılında ise defter ve beratlarının 10.aydan itibaren verilmediğinin, davalının Konkordato ilan ettiğinin, davacının davalıya dava konusu yapmış oldukları ... tarihli ve ... Seri numaralı ve ... TL olan faturanın davalının ticari defter kayıtlarında olmadığının, davalının ticari defter kayıtlarına göre ... tarihli ...yevmiye nolu ticari defter kayıtlarına göre ... TL verilen iş avansı hesabında takip ettiklerinin, verilen iş avansına karşılık olan tutara ait dosya ve eklerinde her hangi bir dekonta rastlanılmadığının tespit edildiğinin bildirildiği" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizin ... tarihli celse 1 no'lu ara kararı gereğince dosya ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan ... tarihli ek raporda: " Davalının ticari defter kayıtlarına göre davacıya ... TL verilen iş avansları için ödemenin yapıldığı, ancak ödemeye ait her hangi bir dekonta rastlanılmadı.
Davacının dava konusu yapmış oldukları ... TL olan faturanın davalının ticari defter kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Davacı ile davalı iki tarafın E fatura mükellefi olduğundan Davacıya E fatura kesmesi gerekmektedir. Ancak davacının davalıya E arşiv fatura kesmiş olduğundan dolayı E arşiv faturası GİB ( gelir idaresi potalında faturanın kesildiği görülüyor ancak görüntüleme yapılmadığında) kesilen E arşiv faturayı alıcıya meyil veya kâğıt ortamında iletilmesi,
Davalının itiraz dilekçelerinde fatura konusu olan malın teslimine ait tutarın davalının ticari defter kayıtlarına göre her hangi bir kayıta rastlanılmadığı görülmüştür.
Dosya içerisinde sunulan belgelere göre, Davacının Davalıya kesmiş olduğu E arşiv faturasının yasal süresi içerisinde itiraz edip etmediği konusundaki belgeyi davalı tarafın sunması gerekmektedir.
Davacının dava konusu olan faturanın ... TL olduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre davacıya ... TL iş avansı ödemenin yapıldığı, dolayısıyla davacının (... ) - ... TL davalıdan isteyebileceği alacağı olduğu" şeklinde rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun ...tarih ve ... E., ... K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, Fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır. Zira fatura, yalnızca sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Bu nedenle faturaya konu mal/hizmetin davalıya teslim edildiği hususunda ispat yükünün kural olarak davacı üzerinde olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, dava itirazın iptali davası niteliğinde olup, öncelikle, itirazın iptali davasının hukuki niteliklerinin irdelenmesinde yarar bulunmaktadır. Bilindiği üzere, itirazın iptali davasının yasal dayanağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesidir.
İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz ettiği alacak üzerine açılan bir eda davasıdır. Madde metninde de açıkça belirtildiği üzere, takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı, genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. Alacaklı bu davada genel hükümler çerçevesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava etmektedir.
İtirazın iptali davası, itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlendiğinden, takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olarak ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olup, takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır.Şu durumda, takibe etkili itirazın iptali davasında ispat edilecek olan, takibe ve borçlunun itirazına konu alacak olup, bu alacağın sebebinin değiştirilme olanağı itirazın iptali davası için bulunmamaktadır.
Somut olayda; davacı-alacaklı, davalı-borçlu hakkındaki ilamsız takibinde, "CARİ HESAPTAN KAYNAKLI BAKİYE ALACAK ...TL" borcun sebebi ve takip dayanağı olarak göstererek; alacağın tahsilini istemiştir, dayanak belge olarak muavin defter kaydını sunmuş olup ilgili kayıtta dava dilekçesi ve ekinde belirtmiş olduğu ... fatura nolu, ... tarihli ve ... TL bedelli faturaya dayanmıştır .
Hukuk Genel Kurulu'nun ... gün ... E. ... K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamayacak ve talepte bulunamayacaktır.
Dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hesaplama kısımları hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıkça ifade edildiği üzere, davacı tarafından icra takibinde dayanak belge olarak belirtilen ve dava dilekçesinde açıkça belirtilen faturanın E arşiv faturası olduğu, gelir idaresi potalında faturanın kesildiği görülüyor ancak görüntüleme yapılmadığında kesilen E arşiv faturanın alıcıya mail veya kâğıt ortamında iletilmesi gerektiğinden, davacı tarafından ayrıca mail kağıt ortamında iletildiği iddia ve ispat edilemediğinden söz konusu faturaların davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği ve bu suretle kabul edildiği hükmü kazanmayacağı, takibe dayanak faturaya konu mal ve hizmetin davalıya teslimine dair herhangi bir belgenin (sevk irsaliyesi, teslim tutanağı v.b) dosya kapsamında yer almadığı anlaşılmakla davacı vekilince dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmış olup, Mahkememizce ... tarihli celsede davacı vekiline usulüne uygun süre verilmiş ancak davacı vekili tarafından sunulan ... tarihli dilekçe ile yemin teklifi haklarını şimdilik kullanmayacaklarını beyan etmiş olmakla davacı tarafça faturalara konu hizmetin yapıldığı ve teslim edildiği noktasında ispat yükümlülüğünün yerine getirilemediği anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine, davalı tarafından her ne kadar kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de davacının icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatına ilişkin talebin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 179,90 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 13.781,04 harcın mahsubu ile bakiye 13.601,14 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,,
4-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine,
6-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 106.766,70 TL nispi ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
BaşkanÜyeÜyeKatip
Full & Egal Universal Law Academy