DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/928 E. , 2021/1919 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/928
Karar No : 2021/1919
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1-…
2-… Ulaşım Organizasyon Turizm Lojistik Taşımacılık ve İnşaat Tekstil Otomotiv Sanayi ve Ticaret AŞ.

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan …Ulaşım Organizasyon Turizm Lojistik Taşımacılık ve İnşaat Tekstil Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait … plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü …'a 4.220,00-TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesine, 31/05/2012 tarih ve 6321 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile eklenen, 3. fıkranın düzenlenme amacının, korsan taşımacılığın engellenmesi olduğu, trafik ekiplerince yapılan denetim sırasında araca ait Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunduğu, bu nedenle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari bir taşımacılık yapıldığından bahsedilemeyeceği,
İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde çalışan servis araçlarına ilişkin kuralların, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nde düzenlendiği, anılan Yönerge'ye aykırı davranılması halinde Yönerge'de belirlenen yaptırımların uygulanmasının mümkün olduğu,
Dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 26/02/2020 tarih ve E:2019/2556, K:2020/1288 sayılı kararıyla,
Davacılardan araç sahibi hakkında tesis edilen dava konusu işlemin incelenmesi neticesinde,
2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan itiraz başvurusu üzerine, anılan Mahkemenin 11/09/2014 tarih ve E:2014/52, K:2014/139 sayılı kararı ile, anılan Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "araç sahibine" ibaresi ile 2. cümlesinin "araç sahibine" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı bulunarak iptaline karar verildiğinden, aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,
Davacılardan araç sürücüsü hakkında tesis edilen dava konusu işlemin incelenmesi neticesinde,
Belediye sınırları içinde karayolu taşımacılığı yapacak olan araçlarının güzergâh ile sayılarının UKOME tarafından tespit edileceği, UKOME'den bu hususta alınmış bir izin belgesi ile güzergâh belirleme kararı bulunmayan araçlarla yolcu taşımacılığı yapılmasının 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen müeyyidelerin uygulanmasını gerektirdiği,
Aracın trafik tescil belgesinde kullanım amacının "Yolcu Nakli-Ticari" olarak belirtildiği ve araca ait "Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi''nin bulunduğu anlaşılmakta ise de, dava konusu taşımacılığın söz konusu belgeler kapsamında yapılabilecek bir taşıma olmayıp korsan olarak tabir edilen ticari taksi taşımacılığı niteliğini taşıdığı, sahip olunan belgelerin yürütülen taşımacılık faaliyeti için yeterli olmadığı, araç sürücüsüne 4.220,00-TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,
… Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının trafik idari para cezasına ilişkin kısmının bozulmasına, aracın trafikten men edilmesine ilişkin kısmının ise belirtilen gerekçe ile onanmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla,
Danıştay Sekizinci Dairesinin 26/02/2020 tarih ve E:2019/2556, K:2020/1288 sayılı kararı ile, Dairelerinin 02/11/2017 tarih ve E:2017/2052, K:2017/1948 sayılı kararının, aracın trafikten men edilmesine ilişkin kısmının değişik gerekçeyle onanarak kesinleşmesi, trafik idari para cezasına ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozulan kısım yönünden dosyanın yeniden incelenerek görüşüldüğü,
2918 sayılı Kanun'un dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Ek-2. maddesinin 3. fıkrasında, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığının yasaklandığı ancak ticari amaçlı taşımacılık için alınan izin belgesinin niteliği ile konusu hususunda bir ayrıma gidilmediği ve alınan izin belgesinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşıyanlara ne tür bir ceza verileceğinin düzenlenmediği,
Nitekim, yasa koyucu tarafından 26/10/2018 tarih ve 30557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapılması, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapılması ve alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında yolcu taşımacılığı yapılması durumları için farklı yaptırımların öngörüldüğü,
Dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan yasa hükümleri dikkate alındığında, ilgili belediyeden herhangi bir izin/ruhsat alınmaksızın yapılan ticari yolcu taşımacılığı ile alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yapılan taşımacılığın aynı nitelikte değerlendirilmesi ve aynı yaptırıma tabi tutulmasının hukuka uygun olmadığı,
Tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için belediyeden alınmış ve işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden turizm servis aracı güzergah kullanım izin belgesi bulunması nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tesis edilen dava konusu trafik idari para cezasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi eklenerek, istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararının, trafik idari para cezasının iptaline ilişkin kısmında ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idari işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu ve temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile …Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesi kararının, gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trafik ekiplerince 28/06/2016 tarihinde yapılan denetimde, davacılardan … Ulaşım Organizasyon Turizm Lojistik Taşımacılık ve İnşaat Tekstil Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait …plakalı aracın, ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari amaçla yolcu taşımacılığı yaptığı tespit edilmiş ve bu durum tutanak altına alınarak davacılar hakkında 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca dava konusu işlemler tesis edilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun -dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan- "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde, "Araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahipleri 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırırlar.
Ayrıca, araç onbeş gün süre ile trafikten men edilir.
(Ek fıkra: 31/5/2012-6321/3 md.) İlgili belediyed