DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/3416 E. , 2022/1330 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/3416
Karar No : 2022/1330

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Müdürlüğü
VEKİLİ: …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 26/04/2021 tarih ve E:2019/9350, K:2021/1923 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, … Mahallesi, … Yolu Mevkii, … ada, … parselde kayıtlı A Blok 36 nolu bağımsız bölümün satışına ilişkin dava dışı … Arazi Geliştirme İnş. San. Tic. A.Ş. ile imzalanan "Düzenleme Şeklindeki Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesi"nin tapuya şerh edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Arnavutköy Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine yönelik Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü II (İstanbul) Bölge Müdürlüğünün … tarih ve E.… sayılı işleminin ve bu işlemlerin dayanağı olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığının (Mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tasarruf İşleri Dairesi Başkanlığı) … tarih ve … , 1677 sayılı Genelgesi'nin "Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinin Şerhi ve Terkini" başlıklı "B" bölümünün iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 26/04/2021 tarih ve E:2019/9350, K:2021/1923 sayılı kararıyla,
Dava konusu genelge yönünden,
Tapu Kanunu'nun 26. maddesinin 7. fıkrasında, noterde düzenleme şeklinde tanzim olunan gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin taraflardan biri isterse gayrimenkul siciline şerh verileceği hususunun emredici nitelikte düzenlendiği,
Dava konusu Genelge ile yasada bulunmadığı halde, şerh işleminin "sözleşmede aksine bir hüküm bulunmaması" şartına bağlandığı ve savunmalarda söz konusu değişikliği zorunlu kılan herhangi bir makul neden gösterilmediği,
Bu durumda, dava konusu genelgenin, Yasa'nın yukarıda yer verilen açık hükmüne aykırı olarak düzenlenen ve yasa ile akit taraflardan birine herhangi bir istisnaya yer verilmeden tanınan tapuya şerh verme hakkını kısıtlayan kısmının hukuka aykırı olduğu,
Arnavutköy Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine yönelik Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü II. (İstanbul) Bölge Müdürlüğünün … tarih ve E.… sayılı işlemi yönünden,
"Düzenleme Şeklindeki Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesi"nin tapuya şerh edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Arnavutköy Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü II (İstanbul) Bölge Müdürlüğünün … tarih ve E.… sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünün adli yargının görevinde olması nedeniyle, anılan işlemler yönünden davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı Genelgenin "Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinin Şerhi ve Terkini" başlıklı "B" bölümünde yer alan "Buna göre satış vaadi veya arsa payı kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin mevzuat çerçevesinde Noterlerce düzenlenmiş ve sözleşmenin şerh edilemeyeceğine dair aksine bir hüküm yok ise şerh taraflardan birinin talebi ile şerh edilebilir." ibaresinin iptaline, Arnavutköy Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine yönelik Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü II. (İstanbul) Bölge Müdürlüğünün … tarih ve E.… sayılı işlemi bakımından davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, Tapu Kanunu'nun 26. maddesinin 7. fıkrasında, maddede sayılan sözleşme türlerinin taraflardan birinin talebi ile de tapu siciline şerh verilebileceğinin düzenlendiği, bu düzenlemenin kişisel hakkın tapu siciline şerhi taleplerinin her iki tarafın birlikte talepte bulunması ve bunun için sözleşmede bir şerh anlaşması bulunması kuralının istisnasını oluşturduğu, hukuk kurallarının niteliklerine göre türlere ayrıldığı, emredici kuralların mevzuatta yer alan ve uyulmaları zorunlu olan kurallar olduğu, kişilerin bu kuralları kendi iradeleri ile bertaraf edemeyeceği, yedek hukuk kurallarının ya da tamamlayıcı kurallarının en önemli özelliğinin ise, nihai tarzda bir bağlayıcılıklarının bulunmaması olduğu, başka bir ifade ile kişilerin sözleşme yaparken bunların aksine karar alabilmelerinin mümkün olduğu, dava konusu kuralın dayanağı olan Tapu Kanunu'nun 26. maddesinin 7. fıkrasının emredici değil tamamlayıcı hukuk kuralı niteliğinde olduğu belirtilerek kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Tapu Kanunu'nun 26. maddesinin 7. fıkrasında yer alan hükmü